Archives for мај 2011

post

Основи на анализа на готовински тек

Продажба

Готовина

Како една причина за пропаѓање на бизнисите се наведува недостаток на готовина за нормално функционирање на бизнисот.

Многу често се прави грешка во водење на бизнисот од страна на претприемачите со размислување само за профитот. Освен профитот кој не е за потценување, многу значаен елемент за функционирањето, па дури и за опстанокот на секој бизнис е готовината со која се располага. Запомнете дека во било кој бизнис не се троши профитот, туку готовината. Без готовина, иднината на бизнисот може да се доведе во прашање. Постојат многу компании кои се профитабилни но пропаѓаат заради тоа што немаат доволно готовина. Затоа е потребно да се следи движењето на готовинскиот тек во сите бизниси.

Ќе го опишеме ова преку еден пример.

На сметка имаме 10.000 денари кои сакаме да ги искористиме за купување на производи кои ќе ги продава нашиот бизнис.

Анализа на готовински тек - почеток

Анализа на готовински тек - почеток

Купуваме производи за 10.000,00 денари и ги продадеме за 15.000,00 денари. Од билансот на приходи можеме да видиме дека имаме профит од 5.000,00 денари (15.000,00 денари – 10.000,00 денари). На сметка ќе имаме 15.000,00 денари.

Готовински тек - прв циклус

Готовински тек - прв циклус

Да кренеме со вториот циклус на купување на стока за 10.000,00 денари и да ја продадеме за 15.000,00 денари. И уште еднаш да ги свртиме парите. Значи имаме на сметка 15000,00 денари, во вториот цилклус (обрт на парите) набавуваме стока за 10.000,00 денари (остануваат 5.000,00 денари) која ја продаваме за 15.000,00 денари и имаме 20.000,00 денари на сметка во банка. Во третиот циклус набавуваме стока за 10.000,00 денари (остануваат на сметка 10.000,00 денари) која ја продаваме за 15.000,00 денари при што на сметка во банка ќе имаме 25.000,00 денари. Нашиот биланс на приходи покажува продажба од 45.000,00 денари, трошоци од продажба 30.000,00 денари и профит од 15.000,00 денари.

Готовински тек - Втор и трет циклус

Готовински тек - Втор и трет циклус

Доколку реалноста е ваква се би било ОК. Но, сепак во реалното функционирање на бизнисот не е така, особено поради фактот што постојат тетратки (давање на стока на тетратка) и кредит (плаќање на рати) и при купување и при продавање.

Доколку даваме производи на „тетратка“ и на кредит тие пари ќе ги немаме на сметка, туку ќе бидат како побарување во нашата актива. Како заработка и профит и натаму ќе се појавуваат 5.000,00 денари, но парите нема да се тука. Додека не ги примиме парите од продажба на кредит нема да можеме повторно да набавиме производи за продажба. Токму затоа, постојат профитабилни компании кои пропаѓаат.

Готовински тек - Одложено плаќање

Готовински тек - Одложено плаќање

Сега да додадеме уште една реалност на примеров. Доколку даваме производи на кредит ќе бараме и ние да ја ги плаќаме при набавка тие производи на кредит. На ваков начин имаме долг од 10.000,00 денари на добавувачот, но имаме и залиха од 10.000 денари која можеме да ја продаваме. Но, сепак немаме пари на сметка.

Готовински тек - Продажба и набавка на одложено

Готовински тек - Продажба и набавка на одложено

Доколку знаеме дека нашата продажба ќе биде 45.000, денари во тековниот период ќе ни требаат уште 20.000,00 денари кои ќе мора да ги позајмиме или од банка или од некој близок. Затоа нашиот биланс на состојба ќе содржи и краткорочен заем, но сепак ќе немаме пари во банка.

Готовински тек со заем

Готовински тек со заем

И последнава табела сепак не е реална. Во досегашнава ситуација воопшто не размислувавме за обртни средства. Обртните средства ни се потребни за плаќање на сметките како телефон, струја, плаќање на плати итн. Без обртни средства бизнисот не може да опстане, односно не може да го преживее неочекуваното. Обртните средства претставуваат разлика помеѓу активата и обврските. Доколку го почнеме бизнисот со 40.000 денари наместо со 10.000,00 денари во капитал, обртните средства ќе ни бидат 85.000,00 – 30.000,00 = 55.000,00.

Готовински тек - обртни средства

Готовински тек - обртни средства

Треба да запомниме дека секој денар во побарување значи денар помалку во готовина. Секој денар во залиха значи денар помалку во готовина. Секој денар во обврски значи денар повеќе во готовина.

Оваа е основа за анализа на готовински тек.

Готовински тек ни кажува колку пари имаме во моментот за трошење за бизнисот. Трошењето може да биде за репроматеријал за производствени бизниси, набавка на производи за малопродажни бизниси, исплата на плати за вработените, враќање на кредити, финансирање на растот на бизнисот … Доколку немаме готовина нема да можеме да набавиме репроматеријал за производство, ниту производи за продажба, нема да можеме исплатиме плати на вработените, ниту ќе имаме пари за плаќање на рата за кредитите, ниту пак ќе можеме да го финансираме растот на бизнисот, ниту…

Повторно ќе напоменеме дека постојат бизниси кои прават профит, но профит на хартија, и пропаѓаат бидејќи немаат готовина. Оваа е резултат заради:

  • Неконтролирано трошење на претприемачите. Трошат повеќе отколку што имаат прилив на готовина. Тука велиме готовина, а не приход бидејќи приход може да биде и без готовина – давање на кредит.
  • Бизнисот функционира без да се врши анализа на готовинскиот тек.

На пример, можеме да имаме бизнис со приход од 100.000,00 денари од кои 50.000,00 денари се на кредит кои ќе ги добие во наредни 3 месеци. Значи ние во моментот имаме 50.000,00 денари готовина. Продадените производи имаат набавна вредност од 80.000,00 денари и не може да ги набави истите за повторен циклус на продажба бидејќи нема 80.000,00 денари за да ги плати. На таков начин потрошувачите нема да можат да бидат задоволени и ќе започне намалување на продажбата.

Но, формално што претставува готовински тек?

Готовински тек претставува движење на парите во и надвор од бизнисот, односно циклус на прилив и излив на готовина што всушност ја определува солвентноста на бизнисот (платежната способност).

Што претставува анализа на готовинскиот тек? Анализата на готовинскиот тек претставува проучување на циклусот на приливот и изливот на готовината во вашиот бизнис.

Од примерите погоре можеме да сублимираме од што се зависи готовинскиот тек:

  1. Почетна готовина – Пари што ги имаме на нашата сметка на почетокот од периодот за кој ја вршиме анализата.
  2. Продажба (за секој од месеците или проценка на продажба по месеци или продажба во првиот месец и процент на раст на продажба од месец во месец).
  3. Трошоци за продадени стоки (Ова се директни трошоци од продажба односно цена на чинење на набавената стока или пак трошоци за производство на дадената стока). За анализа на готовински тек може да послужи % од продажба.
  4. Продажба на кредит – % на потрошувачи кои купуваат на кредит
  5. Денови за кои се собираат пари од продажба на кредит
  6. Профитабилност – % од продажба
  7. Почетна состојба на залихи – Износ на залихи кои ги купувате пред да започнете со продажба
  8. Месеци за кои се држат залихи – број на месеци.
  9. Почетни побарувања – износ на пари кои ги побарувате при почетокот на анализава. За почетни бизниси ќе биде 0.
  10. Почетни обврски – Износ на пари кои ги должите на почетокот на анализата
  11. Денови за плаќање – денови за колку треба да ги плаќате вашите сметки

Пред да започнеме со анализата на готовинскиот тек треба да биде завршен делот за предвидување или проценка на продажбата. Бидејќи без овој дел ќе ги немаме податоците од точката 2. Друга значајна работа е колкав процент од вкупната продажба е на кредит, како и период за кој тие пари ќе преминат во готовина. Од друга страна, за квалитетна анализа на готовинскиот тек потребно е да се знае и периодот за плаќање на обврските.

На сликата подолу е дадена една анализа на готовински тек.

Готовински тек - график

Готовински тек - график

Од сликата може да се забележи дека имаме:

  • Вкупно прилив на готовина. Тоа се вкупно пари во готовина кои што влегуваат во бизнисот како продажба и други приходи.
  • Вкупно излез на готовина. Ова се пари кои излегуваат во тековниот месец за набавки, плаќање на трошоци, плати…
  • Состојба на готовина на крај на месец. Ова се однесува на тоа колку пари ќе имаме на крајот на месецот во готовина и претставува влезен елемент за нареден месец.
  • Готовински тек за месец. Со црвено е готовинскиот тек за месецот и покажува дали за тековниот месец сме потрошиле повеќе пари отколку што сме примиле.
  • Профит. Профитот претставува добивка на крајот од месецот.

Интересно е да забележиме две работи:

  • Месец април, јули, октомври и ноември каде имаме негативен готовински тек а сме оствариле профит.
  • Месец јануари каде имаме позитивен готовински тек а сме оствариле загуба.

Ова ни кажува дека не мора да значи дека профитот и готовинскиот тек зависат еден од друг. Значи можеме да имаме позитивен готовински тек но да имаме загуби и негативен готовински тек, а да имаме профит.

post

Бизнис прашања и претприемачот

Прашања и претприемачот

Прашања и претприемачот

Зошто бизнис прашања за еден претприемач? Прашањата се нешто што бараат одговор, а еден претприемач секогаш ќе бара одговори за конкуренцијата, за самиот бизнис, за потрошувачите, за производи и/или услуги, и уште безброј други одговори…

Затоа прашањата се важни за еден претприемач. Можеби едни од најдобрите и најкористените постови на претприемач се дизајнирани во вид на прашања. Погледнете во некои од нив:

Доколку ги разгледавте тие прашања или барем дел од нив сигурно ве поттикнале да размислите малку подлабоко за барање на одговорот.

Погледнете во сликата подолу:

Бизнис прашања и некои последици

Бизнис прашања и некои последици

На сликата се дадени некои од последици на користење на бизнис прашања.

1. Бизнис прашања – последица одговор

Секое прашање има за цел да поттикне одговарање на истото. Прашањето поттикнува акција бидејќи не е само мисла која останува прочитана, запаметена некое време и ставена во делот на заборавот на вашиот мозок.

Доколку секој бизнис проблем се обидете да го претворите во прашања при барање на решение ќе дојдете до голем број на можни решенија за тој проблем.

2. Бизнис прашања – последица размислување

Прашањата имаат моќ да не терат на размислување преку поглед кон проблемите од различни аспекти, стојалишта или експертизи.

На пример, доколку имаме прашање како да го зголемам приходот за 10% ќе почнеме да размислуваме за сите фактори кои влијаат на приходите:

  • Зголемување на продажба
  • Зголемување на цени
  • Намалување на трошоци

3. Бизнис прашања – последица можности

Барајќи одговор на прашања го зголемуваме нашиот потенцијал во откривање на дополнителни можности за нашиот бизнис.

Сигурно ќе дојдеме до нови можности за зголемување на продажбата или зголемување на цените или пак намалување на трошоците од примерот во претходното прашање.

4. Бизнис прашања – последица идеи

Ако успееме да дојдеме до нови можности сугурно ќе дојдете и до нови идеи кои ќе бидат одговорни за обликување на иднината на вашиот бизнис.

Секоја можност дефинирана во зголемување на продажбата ќе биде трансферирана во уште по неколку идеи за остварување на таа цел. На пример,

  • Регрутирање на нови купувачи преку зајакнување на маркетинг и продажни активности на нашиот бизнис.
  • Зголемување на продажба на постоечки купувачи преку соодветна обука на продажниот персонал.

5.  Бизнис прашања – последица подобрување

Разгледувајќи прашања и барајќи одговор на тие прашања ќе дојдете до повеќе идеи за подобрување. Едноставно преку одговарање на прашања вие се прашувате може ли подобро.

post

Синергија и анергија во бизнисот

Синергија и анергија во бизнисот

Синергија и анергија во бизнисот

Многупати сме слушнале дека со здружени сили се постигнув повеќе отколку поединечно. Тимската работа се пропагира затоа што дава поголеми резултати од индивидуалната. Да зборуваме малку во овој пост за синергија и анергија како можни појави во бизнисот

Зборот синергија потекнува од грчкиот збор “synergos, што значи заедничко дејствување, работење или на англиски се користи термин working together, a може да се дефинира и како ефективно заедничко работење.

Најчесто при отпочнување на бизнис активности се отпочнува со еден продажен, производствен или услужен објект, кој понатаму се развива и се оспособува да работи профитабилно. Меѓутоа ова и не мора секогаш да биде правило, бидејки има и претприемачи кои имаат претходно акумулирано големо искуство и финансиски средства па кога ќе отпочне со бизнис активностите тој е во состојбата истовремено отпочне со работење на повеќе локации. Без оглед дали се работи за почетно отварање на повеќе локации или поради успешното работење или потребите на пазарот наметнуваат отварање на нови локации, поседување на две или повеќе локации за работење создаваат одредени синергетски ефекти каде што важи формулата 1+1=3. Што значи дека претприемачот со ист напор постигнува поголеми ефекти. Синергија не е лесно да се постигне. Потребно е претходно да се дефинираат целите и корисностите од активностите кои се насочени кон постигнување на синергија. Врз база на дефинирани цели се пристапува на индентификување на етапни цели и поединечни програми, со обезбедување на неопходни ресурси за нивно остварување.

Ефекти на синергија во бизнисот

Ефекти на синергија се постигнува на следниве начини:

  • Ширења на know-how. Се работи за ширење на знаење, практично запознавање со деловен процес, функциите, географски подрачја. Ова се реализира преку формална и неформална комуникација, а најдобар метод е кога се спојуват оние кои имаат знање со оние на кои им е потребно ова знаење. Ова значи дека вработените на нова локација добиваат квалитетна обука и потребни знаења па е потребно многу помалку време со целиот капацитет да се вклучат во работењето на бизнисот.
  • Заедничко користење на материјална актива. Се работи за заедничко користење на производни погони, лаборатории, машини, алати и друго од страна на две или повеќе деловни единици.
  • Координирана стратегија за работење на повеќе деловни единици.
  • Заштеди околу трошоците за залихи, забрзано развивање на производот или услугата, зголемено користење на капацитетите (просторни, машински…), а се подобрува и пристапот на пазарот.
  • Не мора секогаш само стара деловна единица да дели совети и препораки, за одредено време и вработените во новата деловна единица сигурно ќе предложат одредени иновации во работењето па ќе дојде до заедничко зголемено дејствување.
  • Се зголемува преговарачката сила на претприемачот наспроти добавувачи поради зголемената набавка, како и наспроти купувачите, владата и други стејкхолдери.
  • Финансиска синергија се остварува врз база на пониски трошоци. Ова доведува до создавање на пониска цена на капиталот, а пониска цена на капиталот до поголема додадена вредност. Финансиските ресурси можат да бидат ангажирани согласно критериумот на максималниот принос без оглед на гранката во која се работи. Рентабилноста на претприатието најчесто има стабилен тренд поради неутрализирањето на влијание на цикличноста на деловни приходи што важи за различни гранки.
  • Користење на заеднички бренд и слично како и експлоатација на заедничките промотивни напори…
  • Намалување на трошоците како последица на заедничко користење на резултатите на истражувања и развој.
  • Ефикасно користење на сопствена продажна оператива.
  • Зголемени приходи од продажба како последица на брзо лансирање на нови производи на пазарот.
  • Намалено ниво на ризик поради ширење на дејноста на подрачја со различна технологија, создавање на силна конкурентска сила, создавање на препознатливи пазарни карактеристики, како и зголемување на базата на потрошувачите.

Појава на анергија

Доколку синергија не постигне успех, тогаш се јавува анергија. Анергија би значела неефективно заедничко дејствување или штетно заедничко дејствување.

  1. Анергија се јавува доколку претприемачот инсистира на меѓусебно дејствување на деловни единици дури и таму каде што нема доволно елементи за да се спроведе интерактивноста.
  2. Доколку постои отпор за меѓусебна соработка на менаџерите на оделни деловни единици поради лично нетрпение, различни интереси, недоволна информираност тогаш тие ќе изнаоѓаат начини за саботирање на синергијата и за создавање на анергија.
  3. Понекогаш не постои квалитетна стратегија, знаење, вештина, координација за постигнување на синергијата.
  4. Доколку не се мерат или се занемаруваат штетните ефекти при обидот да се постигне синергија, може да се изгуби компас, а со тоа само да се зголемува анергија.

Потребно е претприемачот директно да се вклучи во мотивирање на своите деловни единици за постигнување на деловна синергија. Немотивирани менаџери на деловни единици можат да ја саботират соработка со другите деловни единици поради стравот да не ги загрозат личните позиции и награди. Немотивираност за интерактивност може да произлезе и од лична нетрпеливост помеѓу менаџерите. Претприемачот во вакви случаи мора дополнително да се ангажира и да го употреби својот авторитет за да ја зголеми мотивацијата за меѓусебна соработка на двете или повеќе деловни единици.

Претприемачот мора да води сметка за да не се намали мотивацијата и креативност во оделни деловни единици. Заради тоа, механизмот за истраживање на синергија треба да вклучи доколку постои можност:

  • тестирање на пилот проекти,
  • оформување на извршни тимови,
  • форуми за ширење на идеи и слично.

Доколку ризикот за појава на анергија голем треба во истиот момент да се прекине со планираните акции, и да се размислува во насока на остварување на нови акции кои ќе овозможат добивање на синергетски ефекат во работењето.

post

Водич за предвидување на продажбата

Предвидување на продажбата претставува еден дел од процес на бизнис планирање во кој се интегрираат повеќе анализи и планирања на другите елементи.

Сите претходни истражувања и анализи треба да се искористат во овие проекции (проекциите треба да се во согласност со трендовите во индустријата и пазарот). Откако ќе се заврши со сите истражувања и анализи проценката е доста едноставна.

Но, сепак треба од некаде да се започне, а тоа е најтешко бидејќи од почетните проекции да кажеме за првиот месец ќе зависат и останатите врз основа на добиените трендови од претходните години и анализа на пазарот.

Од друга страна ова е многу важен сегмент во процесот на планирање бидејќи:

  • Од предвидените проекции на продажба, односно од предвидување на продажбата ќе зависи буџетот на бизнисот за тој период
  • Од предвидените проекции на продажба ќе зависи готовинскиот тек на бизнисот
  • Од предвидените проекции на продажба ќе зависи реализација на планираниот раст и развој на бизнисот.

Затоа, доколку направиме катастрофални грешки во предвидување на продажбата сите останати елементи од бизнис планот ќе бидат погрешни.

Но, сепак повеќе пати на претприемач напоменуваме дека бизнис планот не е статичен, туку е динамичен документ. Па така, доколку погрешиме за првиот месец, по завршување на истиот ќе можеме да ги направиме потребните прилагодувања во самиот план.

Треба да се напомене дека полесно е да се направат проекции на продажба на постоечки бизнис бидејќи истиот веќе има соодветни статистички податоци на кои може да се базираат проекциите согласно трендовите и економските движења на пазарот.

Но, што е со еден стартап бизнис кој воопшто нема историски податоци на кои ќе се базираат проекциите. Овој пост ќе се обидеме да го презентираме во една форма на пример за големопродажба.

1. Предвидување на продажбата за стартап бизнис

За да започнеме со еден стартап бизнис, во овој случај со еден големопродажен бизнис не ни се потребни некои огромни анализи и истражувања кои поседуваат магија да ги решат сите наши проблеми. Доволно е да ги определиме двете гранични точки:

  • Капацитет на максимална продажба
  • Минимална продажба која што треба да ја реализираме

Максималната продажба која овој бизнис може да ја оствари е висината на залиха која ја има за определен временски период. Така, на пример доколку бизнисот има 3 вида на производи и има обезбедено залиха на месечно ниво како на сликата на неделно ниво ќе може да продаде 250 парчиња од првиот, 500 од вториот и 750 од третиот производ.

Започнување со предвидување на продажбата

Започнување со предвидување на продажбата

Од друга страна, мора да се размислува и на покривање на сите трошоци. Така, бизнисот на цените дадени на слика има 20% маржа и општите трошоците за нормално функционирање на бизнисот се 80.000 денари месечно. На ваков начин, доаѓаме до тоа дека ни е потребна продажба во износ од 400.000 денари месечно, што значи 100.000 денари неделно.

На ваков начин знаеме дека капацитетот ни е да продадеме 137.500 денари неделно, додека мораме да продадеме 100.000 денари неделно. Ова значи дека можеме да ги започнеме проекциите кои би се движеле во еден таков интервал.

2. Максимална и минимално потребна продажба

Претприемачот знае дека работи 5 дена во неделата и дека во понеделник не може да очекува продажба бидејќи тој ден ќе го користи за контактирање на потенцијалните клиенти, а нарачките ќе започнат од вторник. Во среда очекува најголеми нрачки за потоа да започнат да опаѓаат. На ваков начин претприамчот изработува две табели за продажба по денови (максимална и минимално потребна продажба).

Неделно предвидување на продажбата

Неделно предвидување на продажбата (Максимална и минимално потребна продажба)

Сега веќе претприемачот има една рамка за тоа колку може максимално да продаде и колку е потребно минимално да продаде за нормално функционирање на бизнисот.

3. Средна вредност на предвидување на продажбата

Соодветна анализа во бројките за да се стекне едно чувство за движењето на продажбата на неделно ниво е одлична основа за продолжување понатаму. Креативноста и познавање на индустријата може да го одведат претприемачот до некои бројки за кои треба да внимава да се движат во овие рамки. Па така, доколку одлучи да земе една средна вредност од овие две табели продажбата на неделно ниво ќе биде:

Предвидена продажба на неделно ниво

Предвидена продажба на неделно ниво

4. Предвидување на продажбата на месечно ниво

Кога ги знаеме основните проекции на продажба за неделно ниво можеме да дојдеме до проекциите на месечно ниво едноставно со множење на овие вкупни износи со 4 (4 недели во еден месец).

Месечно предвидување на продажба

Месечно предвидување на продажбата

Но, сепак ова е стартап бизнис. Не можеме да очекуваме дека уште првиот месец ќе се оствари една ваква продажба. Затоа имаме основа од каде да започнеме.

5. Прилагодување на предвидување на продажбата по месеци

Претприемачот очекува првиот месец да биде 30% помалку од оваа месечно предвидување, додека вториот месец 20% помалку, а веќе третиот месец да го оствари оваа предвидување. За понатаму инвестирајќи во поголеми залихи со зголемување на можноста за поголема продажба, како и соодветните маркетинг активности очекува зголемување на продажбата. Во летниот период (јуни, јули и август) очекува намалување на продажбата. Така годишното предвидување на продажбата би изгледало вака:

Предвидување на продажбата на годишно ниво по месеци

Предвидување на продажбата на годишно ниво по месеци

Графички ова би се претставило на следниов начин:

Предвидување на продажбата - график

Предвидување на продажбата – график

Но, сепак оваа се предвидувања на продажбата и не мора 100% да очекувате дека ќе бидат точни. Дури и не може да бидат точни. Но, како што поминуваат месеците така и бројките се ревидираат и се прават нови проекции. Затоа бизнис планот е динамичен документ кој постојано се менува.

Како што можевте да забележите проекциите се направени врз основа на онаа што можеме и она што треба да го продадеме. На таков начин почнуваме во првиот месец. Но, потоа проекциите за наредните месеци во голем дел ги базираме на претходниот месец. Затоа по завршување на првиот месец претприемачот има задача да ги измени и прилагоди проекциите за наредните месеци, затоа што веќе располага со конкретни податоци од првиот месец кои ги немал во моментот на подготовка на планот и проекциите.

Ова е само еден можен начин како да пристапите во процесот на планирање кога станува збор за предвидување на продажба. Не е некоја филозофија, ниту некое волшебство. Сепак предвидувањето е креативен процес. Тоа се базира на вашата способност да погледнете во иднината преку наоѓање на секој можен факт на кој би се базирале (како што ние тука го изведовме со капацитетот и потребната минимална продажба).

post

Однесување на менаџерите кон вработените

Преговарање во бизнис

Преговарање во бизнис

Начинот на однесување на менаџерите кон вработените има големо влијание во севкупното работење на организацискиот систем. Некои градат поблизок однос со цел да поттикнат поголема доверба еден кон друг, другите таа доверба се обидуваат да ја постигнат преку власта и моќта која ја имаат на позицијата на која се наоѓаат.

Во пракса се воочени неколку типови на однесување на менаџерите кон вработенитe.

1. Братски однос

Со овој термин се опишува ситуацијата при која менаџерот е многу зависен од вештината на вработените. Вработените се релативно независни, бидејќи нивната стручност е барана и од страна на други компании. Менаџерите и вработените работат заедно, а одлуките се донесуваат од позиција на взаемен респект.

2. Татковски однос

Овој однос се јавува кога можностите за вработување се ограничени. Постои јасна разграниченост помеѓу менаџерите и вработените, менаџерот е доволно свесен за значењето на работна сила, па затоа развива заеднички врски и лични односи.

3. Добротворна автократност

Тоа е најчест случај во малите компании. Менаџерот е помалку зависен од вработените и може да управува со нив од позиција на моќ. Вработените не се премногу економски зависни од компанијата, за тие да бидат целосно подредени. Меѓу нив постојат блиски врски и пријателски односи, но истите многу ретко се одржуваат надвор од работното место. Иако менаџерот може да вработува и отпушта кога сака, тој сепак настојува да ги задржи постојните луѓе, бидејќи селекцијата и тренингот на нови луѓе чини многу пари и време.

4. Експлоатација

Постојат одредени услови кои му даваат на менаџерот целосна моќ, а на вработените речиси никаква. Тоа се лошите економски прилики. Типичен пример е текстилната индустрија, во која поради притисок на големата конкуренција и на моќни купувачи, компанијата ја експлоатира својата работна сила, со цел да обезбеди флексибилна и евтина услуга и производ.

Некои работници се особено ранливи, со оглед на фактот дека им недостига вештина и знаење. Тие немаат алтернативи, па прифаќаат ниска плата и лоши работни услови. Нивните компании работат во висококонкурентни услови, а опстануваат користејќи слабо опремени објекти, слабо платени работници, при што вработуваат и отпуштат работници при првиот показател на раст или пад на бизнис активностите.

post

Обликување на бизнис идеја со MindMap

Мапирање на бизнис идеја

Мапирање на бизнис идеја

Како еден претприемач сигурни сме дека постојано доаѓате до нови бизнис идеи. Најверојатно секојдневно фаќате белешки за нови концепти, нови начини на управување на бизнисот, можности за зголемување на продуктивност, нови активности кои сакате да ги спроведете… И сето тоа забележано или во книга со бизнис идеи или било која книга или алатка која ја користите за таа цел – на едно место сите идеи.

Но често пати, сите тие идеи како што додавате нови следуваат за по едно место надолу на листата. На еден таков начин се влегува во опасност да тие останат нереализирани и заборавени. Од друга страна секојдневните активности во денешно динамично време доведуваат до појава на тренд да се гледа да се заврши сето она што е предвидено за денес, а ќе се обидеме утре за нови идеи. И така, утре, пак може утре, па немора денес…

MindMap претставува алатка за внесување на забелешки при што истите се поставуваат на еден организиран начин при што овозможуваат подобрување на иницијалната идеја и на еден стратешки начин го поврзуваат коцките со што веројатноста тие идеи да постанат реалност е многу поголема.

Што претставува обликување на бизнис идеја?

Вообичаено бизнис идеите доаѓаат во еден неорганизиран облик во нашиот мозок. Да, ние треба нешто да превземеме но што? Како таа бизнис идеја е поврзана со тековниот бизнис модел? Што претставува таа бизнис идеја?

Мора да напоменам дека кога тука зборувам за бизнис идеја не мислам само на бизнис идеја за започнување на бизнис, туку бизнис идеја и за подобрување на бизнисот, бизнис идеја за промени, идеја за вработување…

Обликување на бизнис идеја едноставно претставува поврзување на сите елементи во и околу таа бизнис идеја за истата да стане реалност. Минималните дополнителни елементи кои ќе треба да се опфатат во тоа обликување претставуваат:

  • дефинирање на бизнис идејата
  • проблемите кои ги решава како внатрешните во бизнисот така и надворешните на потрошувачите
  • пазарот на кој се насочува таа идеја
  • што треба да се превземе
  • како таа идеја е поврзана со останатите бизнис елементи на бизнисот.

Ќе се обидеме преку еден едноставен пример за еден реален бизнис – ресторан да направиме едно обликување на бизнис идеја преку MindMap.

Зошто MindMap-ите може да ви помогнат во процесот

Ќе се обидеме преку еден едноставен пример за еден замислен бизнис – ресторан да направиме едно обликување на бизнис идеја преку MindMap.

1. Нашиот мозок е нелинеарен

Мозокот на еден човек вообичаено е поделен на две хемисфери: лева и десна. Левата хемисфера вообичаено се нарекува линеарно размислување. Оваа половина се карактеризира со слаба аналитичност и визуелизација на мозокот. Спротивно на левата страна е десната која не функционира на линеарен начин туку овозможува солидна аналитичност и визуелизација на мозокот.

MindMap-ите успеваат да ги користат и двете страни на мозокот. Тие започнуваат со централна идеја околу која се креираат гранки се додека не се креира визуелен дијаграм кој ја сумаризира комплетната идеја која што се наоѓа во вашиот мозок.

Ќе се обидеме да креираме една мапа околу централна идеја: подобрување на потрошувачко искуство.

Подобрување на потрошувачко искуство во ресторан

Подобрување на потрошувачко искуство во ресторан

2. Продолжувате со проширување на гранките се додека нашата идеја не излезе целосно од мозокот

Сето она што го имате во мозокот околу централната идеја поставете го во соодветните гранки. Ова е еден вид на расчленување на идеите кои на соодветен начин може да ги претставуваат и активностите што ќе треба да ги превземете. Се додека не излезе се онаа што се наоѓа во вашата глава како идеја не запирајте со процесот.

Проширување на основнта идеја

Проширување на основнта идеја

3. Како што ги додавате гранките вашиот мозок функционира нелинеарно и добива дополнителни идеи околу централната

Кога нешто се наоѓа во една скица (нелинеарно) вашата аналитичност и можност за визуелизација се наоѓа на високо ниво, со што од првичните идеи кои ви се вртеле во мозокот генерирате дополнителни идеи. Оваа е и поради фактот што еден ваков приказ допринесува да се видат и меѓусебните врски на секоја гранка и подгранка на мапата.

Генерирање на дополнителни идеи
Генерирање на дополнителни идеи

Како ова би изгледале без една ваква мапа?

Одговор: Линеарно. Уверете се и сами од подолу:

Подобрување на искуство на потрошувачи во ресторан

Мени

  • Оптимизирање на менито во однос на онаа што останало откако гостите си заминуваат
  • Отфрлање на елементи од менито кои се помалку од 2% продажба на месечна основа
  • Вклучување на елементи кои се побарани од страна на гости а сме ги немале
  • Спроведување на анкета
  • Поставување на прашање од страна на персоналот

Квалитет

Комуникација

 

post

Процес на бизнис планирање – 2011

Бизнис план

Бизнис план

Веќе скоро 3 години во овој период објавуваме постови за изработка на бизнис план како дел од процес на бизнис планирање. Како и претходната година (2010), така и оваа година направивме некои измени во тој процес согласно актуелноста на истиот и секако со надополнување на некои елементи кои искуствено гледано се повеќе од потребни во еден бизнис план.

Ова не се однесува на бизнис план кој ќе го искористите за добивање на финансиски средства и ќе го ставите во фиока каде ќе собира прав врз него. Ова е бизнис план кој треба да ја зголеми бизнис потенцијалната енергија на вашиот бизнис и во исто време да ве води низ патот кон успешноста на вашиот бизнис.

Оваа 2011 година во процесот на бизнис планирање вклучивме три дополнителни елементи – бизнис модел, план за социјални медиуми и ризик и менаџирање со ризик.

Со цел да се обезбеди еден поедноставен пристап до сите овие наслови истите ќе ги групираме во овој пост:

  1. Насловна Страна
  2. Содржина и Резиме
  3. Општо за Компанијата
  4. Производи и/или Услуги
  5. Дефинирање и редефинирање на бизнис моделот
  6. Анализа на пазарот и индустријата
  7. SWOT Анализа
  8. Ризик и менаџирање со ризикот
  9. Онлајн Стратегија
  10. План за социјални медиуми
  11. Маркетинг Стратегија и Имплементација
  12. Продажна Стратегија и Имплементација
  13. Менаџмент
  14. Финансии
  15. Анекси

Сега наместо 12 наслови имаме 15 наслови во бизнис планот. Целта на овие три нови елементи како дел од процесот на планирање е да овозможи зајакнување на капцитетот на вашиот бизнис преку соодветно моделирање на бизнисот во определен временски период и врз основа на тоа ремоделирање да се изработи остатаокот на бизнис планот. Освен ремоделирање, додадовме уште еден елемент кој се однесува на социјални медиуми кои се чини стануваат неизоставен дел на еден модерен бизнис. И секако уште еден важен елемент кој често пати се заборава е менаџирање со ризикот кој има за цел да ви помогне да го процените ризикот и преку соодветни механизми на менаџирање на истиот да го елиминирате или сведете на минимум.

post

Ефект на пеперутка (Butterfly Effect)

Ефект на пеперутка

Ефект на пеперутка

Денес сме подобри од вчера барем за искуството од еден ден. Истото е и за утре кога ќе бидеме подобри од денес. Бизнисот е побогат утре барем за одлуките што сме ги превзеле денес.

Сите тие мали ситни нешта имаат потенцијал да ја променат историјата. Што би се случило доколку нешто не би се случило. Малите, ситни нешта ја креираат иднината. За секоја наша постапка денес има последици утре. Последиците може да бидат големи или мали, добри или лоши. Кој знае? И додека го читате овој текст ќе стекнете некое знаење што можеби ќе ја направи Вашата иднина поинаква во однос на случајот кога не би го прочитале овој текст. Значи една мала промена кај Вас (стекнување на ново минимално знаење) може да доведе до големи промени во Вашиот живот.

Но, што е тоа ефект на пеперутка? Ќе тргнеме со дефиниција на терминот која се користи во теорија на хаосот.

Ефектот на пеперутка е фраза која се користи во теоријата на хаосот за да го опише чувтсвителното влијание на иницијалните услови на нешто, односно мали промени на иницијални услови (тековна состојба) на динамичките системи може да доведе до големи промени (варијации) во долгорочното однесување на системот.

Овој термин за првпат бил искористен од Edward Lorenz кој вршел симулации за предвидување на времето и кој внел скратен број во децимали при што добил сосема различни предвидувања. Таа разлика во децимали ја нарекол ефект на пеперутка со цел да опише дека доколку пеперутка мрда со крилцата на едно место ќе влијае на временските прилики на друго место. Неговите резултати тој ги објавил во 1963 година.

Во суштина овој ефект вели дека мали промени во тековната состојба може да предизвика крупни промени со текот на времето.

Но, ефектот на пеперутка може да се разгледува на два начина за бизнисите:

  • добивање на позитивни ефекти од малите промени
  • добивање на негативни ефекти од малите промени

Негативните ефекти е потребно да се избегнуваат бидејќи промените кои ќе се постигнат водат кон пропаѓање на бизнисите.

Постојат многу претприемачи кои станале хипер успешни заради некои мали промени во нивниот животен стил, но тие промени влијаеле на нивниот бизнис на патот кон успехот.

Но како да се постигне ефектот на пеперутка во бизнисите. Овој ефект е директно поврзан со подобрување и тоа постојано подобрување на бизнисот. Претприемачите треба да си поставуваат прашања и да бараат одговор на истите постојано за да постигнат позитивен ефект на пеперутка. Еве некои од можните прашања:

  • Како да го зголемам приходот за 5%?
  • Како да го зголемам профитот за 10%?
  • Што ќе се случи доколку работам 1 час повеќе или пак 1 час помалку?
  • Како да го подобрам готовинскиот тек на мојот бизнис?
  • Како да привлечам повеќе потрошувачи за мојот бизнис?
  • Како да ја зголемам продуктивноста за 1%?
  • Како да ја зголемам ефикасноста и ефективноста за 2%?

Како надополнување за ефектот на пеперутка можете да го погледнете и видеото за бизнис ефект на пеперутка.

post

5 Начини да продавате повеќе на постоечки купувачи

Генерација X и генерација Y

Генерација X и генерација Y

Потребата од нови купувачи е секогаш приоритет број еден на секој бизнис. Но, дали потенцијалот на постоечките потрошувачи е искористен максимално?

Постоечките потрошувачи веќе имаат изградено одредено ниво на доверба кон вашиот бизнис и продажбата е многу полесна за остварување на постоечките потрошувачи отколку на некој кој досега немал никаков контакт со вашиот бизнис. Од друга страна стекнување на нови потрошувачи вообичаено е 5-10 пати поскапо отколку задржување на постоечките.

Затоа една од задачите на претприемачите е да потроши одреден дел од сопствената енергија на стекнување н нови потрошувачи што едноставно се трансферира во раст на бизнисот, додека во исто време да троши енергија и на развој на креативни начини за поголема продажба на тековни потрошувачи.

Следуваат некои идеи на техники кои можете да ги искористите во овој процес.

1. Преразгледај го твојот бизнис модел

Целта на преразгледување на бизнис моделот е да побарате можности да во одредени делови го промените од бизнис модел со трансакционален однос со потрошувачи (доаѓа, купува и веќе никогаш ниту слуша ниту има некаква релација со бизнисот) во бизнис модел со долгорочни односи (доаѓа, купува, доаѓа, купува, контакт, доаѓа…). Затоа и секогаш кога работиме со клиенти на одредени проекти за нивен бизнис без разлика за каков вид на проект станува збор започнуваме со дефинирање и редефинирање на бизнис моделот.

На ваков начин може да дојдеш и до:

  • Можности за откривање на нови текови на приходи независни од тековните. Честопати без да навлеземе во деталите на бизнис моделот со целосното негово опкружување нема да можеме да ги видиме можностите кои ни ги нуди пазарот.
  • Можности за воведување на комплементарни производи (производи кои вообичаено одат еден со друг при купување (на пример, храна и пијалак) кои едноставно ќе ја зголемат продажбата кај потенцијалните купувачи.

2. Одржувај контакти со колку што можеш повеќе купувачи

Иако не е лесно, од прва, односно при првото купување да бараш купувачот да ти остави контакт детали, сепак постојат многу креативни начини да ги добиеш. Ако ништо друго, секој кој го повтори купување веќе има некоја доверба во твојот бизнис и веќе е време за подлабоки односи. Email, телефон, писмо, социјален медиум… Сето тоа се средства кои можат да ви обезбедат лесна комуниакција со купувачите.

Сепак едно нешто е важно: Не продавајте, едноставно контактирајте на еден начин кој не предизвикува чувство на притисок.

3. Имплементирај систем на очекуван Upsale

Ова претставува продажна техника каде продавачот му нуди на купувачот дополнителни производи како би извршил поголема продажба од тој еден купувач. Оваа техника се користи за да се извлече максимумот од секоја продажба. Се изведува со поставување на прашање како: Дали сакате да го направиме Вашиот сендвич турбо?; Купете го и овој производ за да добиете една година бесплатна техничка подршка?

Но, сепак овој upsale треба да биде нешто очекувано. На пример, доколку некој веќе купува турбо сендви не очекува дека ќе му понудите уште еден, туку очекува дека ќе му понудите пијалак кој оди со сендвичот.

4. Користи промоции за тековни купувачи

Промоции за тековни купувачи спроведени во време кога продажбата е на пониско ниво може да биде навистина корисна стратегија. Секој бизнис има периоди во годината, месеците или пак денови кога побарувачката за тие производи и/или услуги не на она ниво на кое треба да биде. Но, еден контакт со тековните потрошувачи во кој ќе се понуди промотивна понуда може да доведе до зголемување на продажбата во тој период.

5. Не заборавај да презентираш се што нудиш

Иако живееме во време каде сите се во брзање, сепак обид да покажете дека нудите и нешто повеќе од она за што се однесува тековната трансакција претставува одлична можност за зголемување на продажбата.

 

post

4 Нотеси кои секој претприемач мора да ги има кај себе

„Нотеси“ за претприемачи

„Нотеси“ за претприемачи

Иако насловот на овој пост е „нотеси“, не мора да значи дека мора да бидат хартиени нотеси бидејќи едноставно може да се користи мобилен телефон, iPad, или лаптоп. Важно е да се има кај себе структуриран преглед на идеи за 4 основни претприемнички активности.

Постојат периоди во годината кога не се остваруваат резултати, но не значи дека бизнисот не функционира и не го троши тоа време за нови потенцијални потрошувачи, размислување за развој, нови идеи…

Сигурно сте се нашле во ситуација во која чувствувате дека едноставно вашиот мозок ќе експлодира од нови идеи. Некои можеби во моментов сосема безвредни, но со одреден потенцијал кој ветува за иднина.

Можеби сте сретнале некого, но во тој момент не сте го гледале како потенцијален потрошувач бидејќи во тој момент немал проблем кој можете да му го решите или пак не сте нуделе решение за неговиот проблем. Но, тоа не значи дека во иднина нема да понудите некое решение за негов проблем или пак тој нема да има потреба за вашето решение.

Сигурно сте се нашле во ситуација на саем каде поминувате повеќе десетици штандови на компании кои во тој момент не претставуваат ваши потенцијални купувачи, но сепак не значи дека не постои можност за било каква двострана соработка помеѓу вас.

Затоа, како еден претприемач кој мисли за иднината на сопствениот бизнис секогаш мора да имате при рака минимум 4 различни „нотеси“:

1. Книга со бизнис идеи

Идејата за книга со бизнис идеи е промовирана повеќепати на претприемач. Дури и како еден од темплејтите кои ги добивте (барем оние кои се регистрирани за добивање на билтени на претприемач) еден од тие е книга со бизнис идеи. Во премум претприемач тој темплејт е малку поопширен со дополнителни елементи заради подобрување на процесот на генерирање на бизнис идеи.

Во секој случај доколку сакате да не го изгубите потенцијалот и моќта на вашата креативност во однос на бизнис идеи мора да користите еден таков вид на книга.

2. Книга со потенцијални потрошувачи

Кога и да налеташ на некој потенцијален потрошувач, или пак сретнеш некого кој има проблем кој твојата идна бизнис идеја или пак иден производ ќе може да го реши искористи ја оваа книга за да имаш спремна листа на идни бизнис можности.

3. Саемска книга

Без разлика дали сте изложувач или само посетител многу идеи и контакти може да се стекнат на саемите. Секогаш кога ќе сретнете некого кој сакате во иднина да го контактирате воведете ја неговата бизнис картичка или контакт детали во таа книга со забелешка зошто е важно лицето. На ваков начин сите ваши, контакти и идеи од саемот ќе бидат на едно место и спремни да се искористат за идните бизнис можности.

4. Книга за фидбек од потрошувачи

Многу идеи за развој на нови производи, за развој на нови бизнис потфати, за подобрување на производите и/или услугите доаѓаат од потрошувачите и нивниот фидбек. Многу од нив можеби ќе ги сретнете надвор од канцеларија или официјален состанок доколку сте претприемач кој гради блиски долгорочни односи со своите потрошувачи. Затоа и ќе ви биде потребна една ваква книга со што кога ќе дојдете во процесот на развој или подобрување едноставно ќе ги имате на едно место сите тие забелешки и идеи од фидбек на потрошувачите.