post

Бизнис план во стартап фаза

Прво нешто што традиционално се користи за намалување на една таква висока неизвесност и секако за тестирање на овие три хипотези произлезени од теорија на бизнис идеи претставува бизнис планот. Забележувате дека во однос на постот насловен како започнување на бизнис во 2012 и она што ќе ти треба го заборавивме бизнис моделот, но не е заборавен едноставно го скокнувам за да се преслика практична состојба која најчесто се применува. Ќе се навратиме на бизнис моделот со посебен пост. Сепак ова е серијал кој ќе трае цела година и од кој ќе произлезат сосема нови теории и сосема нови пристапи за започнување на бизнис. Следете не ќе биде многу забавно.

Вчера кога зборувавме за теорија на бизнис идеи стигнавме до еден основен дијаграм како на сликата подолу.

Теорија на бизнис идеи - основи

Теорија на бизнис идеи - основи

Овој дијаграм на теорија на бизнис идеи вели дека за да постои бизнис идеја мора да се проверат три претпоставки или хипотези и тоа:

  • Хипотеза 1: На пазарот постои проблем кој ќе се реши со бизнисот како резултат на една бизнис идеја
  • Хипотеза 2: Пазарот сака и има желба да го реши проблемот кој идниот бизнис како резултат на една бизнис идеја ќе понуди решение.
  • Хипотеза 3: Пазарот кој сака да го реши проблемот е доволно голем за да се обезбеди успешно започнување и развивање на бизнисот.

Кажавме дека пред да се започне со бизнисот, односно пред да се донесе одлука за започнување ќе мора да се потврдат хипотезите. Доколку хипотезите се потврдат како вистинити тогаш може да се оди со следниот чекор, а пак доколку се невистините се запира понатамошната постапка. Но, не кажавме што значи запирање на постапката.

Ќе продолжиме да градиме на истиот дијаграм. Првин, запирање значи враќање назад кај самиот претпиремач за да се прилагоди бизнис идејата од која ќе произлезат нови хипотези и повторно тестирање и проверка на истите. Овој циклус продолжува се додека не се дојде до бизнис идеја чии хипотези ќе се потврдат како точни или барем ќе се дојде до некој сигнал кој сепак ќе потврди дека може да поминат. Па, доколку го ажурираме дијаграмот на теорија на бизнис идеи ќе го добиеме следново:

Теорија на бизнис идеи - непотврдеи хипотези

До тука е јасно и секако и логично и теоретски потврдено. Останува сега уште една празнина во дијаграмот онаков каков што е, а тоа е празнината помеѓу хипотезите и доказ за потврдени или непотврдени хипотези / тестирање на хипотези. Токму оваа подрачје претставува и најважното подрачје кога станува збор за стартап, па затоа и ќе се насочиме на него, почнувајќи од овој пост. Со дополнување на дијаграмот ќе имаме:

Во делот на тестирање на хипотезите, она што најчесто се користи во пракса е бизнис планот. Првата и основната цел на бизнис планот не е она за што е наречен – планирање, туку за тестирање на основните хипотези произлезени од бизнис идејата. Во него вие едноставно од прифатената практика докажувате дека вашата бизнис идеја е издржана. Како? Ќе ги наведам основните принципи на кои се разгледува издржливоста на една бизнис идеја преку традиционалниот бизнис план малку подоцна, првин би навлегол во неколку детали за содржината на бизнис планот и мал коментар во однос на оваа фаза на започнување на бизнис во која се наоѓаме ние.

Да повториме, имаме бизнис идеја, имаме поставено хипотези дека има проблем, се бара решение и постои доволно голема критична маса за да го купи нашето решение. Во развојот на нашиот бизнис ние сме до тука, односно во ниво кога ги тестираме хипотезите. Одлучуваме тоа да го спроведеме со помош на бизнис план, така да водено и ќе анализирам и истражуваме и тестираме, но и ќе имаме документ наречен како бизнис план (можеби за во фиока, 🙂 но не е важно).

Бизнис планот кој ќе го работиме ако одиме согласно прирачникот за бизнис планирање на претприемач ќе ги има следниве елементи/наслови:

  1. Насловна Страна. За моменталните наши цели воопшто не е важно. Оваа страна содржи лого, име на бизнисот, слоган, наслов на документот (со големи букви: БИЗНИС ПЛАН), и контакт детали за оној кој го изготвува. Но, ние воопшто не знаеме дали хипотезите ќе поминат, затоа ниту можеме да размислуваме за име или пак лого за бизнисот. Не губи време скокни ја.
  2. Содржина и Резиме. И по “правилниците” овие елементи се наоѓаат први но се подготвуваат последни. Скокни ги иако резимето има за цел да покаже дека хипотезите се точни.
  3. Општо за Компанијата. Сеуште не сме во фаза да работиме на овој дел од бизнис планот, затоа што краткиот вовед, сопствеништво, правна форма и локација воопшто не се важни за фазата во која сега се наоѓаме. Можеби почетните трошоци и потребни инвестиции би биле од корист, но напоменувам дека ние тестираме хипотези да видиме дали бизнис идејата решава проблем чие решение се бара од доволно голема критична маса за успех на бизнисот. Доколку бизнис идејата помине, потоа ќе размислуваме за можните трошоци и потребни инвестиции, бидејќи потврдени хипотези како што се поставени треба да гарантираат успех. Затоа и ова претставува губење на време, скокај.
  4. Производи и/или Услуги. Овој дел навистина ни е потребен, но не во преголемо навлегување за точно дефинирање на производите или услугите и нивната иднина за наредни 5 или 10 години туку доволна ни е вредноста која ќе произлегува од тие производи или услуги за купувачите, односно оние кои се дел од таа критична маса и кои имаат и сакаат да го решат проблемот.
  5. Дефинирање и редефинирање на бизнис моделот. За целите на оваа упатство на претприемач го вметнав овој наслов како посебен за да успеам барем колку толку пристапот на процесот да го направам подинамичен. Посебно ќе стане збор и за бизнис модел како опција за тестирање на хипотезите, но тука треба да напоменам дека ова е можеби и она најпотребното во оваа фаза. Зошто? Затоа што преку дизајнирање на бизнис моделот ќе ги дефинираме и вредностите (опис на производ или услуга), пазарот (точните сегменти), канали на комуникација и дистрибуција, ресурси, клучните активности, партенти со кои ќе соработуваме, трошоците и приходите.
  6. Анализа на пазарот и индустријата. Овој дел е секогаш потребен во оваа фаза, но и нормално најтежок. Сеуште немаме производ, имаме само идеја и хипотези кои сакаме да ги докажеме. Можеби идејата е толку напредна да воопшто и не постои индустрија која би ја анализирале. Постоењето на пазарот треба да го докажеме, а токму таа анализа ќе ни каже дали постои пазар со таков проблем и дали е доволно голем за да го поддржи растот и развојот на бизнисот кој планираме да го почнеме. Добро, со овој пост сме во фаза на навлегување на основните принципи на теоријата, но сакам да напоменам дека во изминативе 10-12 месеци работев токму на развивање на еден процес за брза анализа и повратни информации заради тестирање на овие хипотези пред некои поголеми вложувања од страна на претприемачот кои во моментов ги користам само за клиентите за кои работам, сепак нешто е во план да се разработи тука, а поголемиот дел ќе биде презентиран како посебен модул на премиум претприемач.
  7. SWOT Анализа. SWOT анализа може да биде доста корисна алатка за проверка на хипотезите па затоа ќе биде и дел од посебно разгледување во однос на развој на оваа теорија.
  8. Ризик и менаџирање со ризикот. Едно нешто е јасно, ризикот секогаш ќе постои, а нашата цел со оваа теорија е да го сведеме на минимално ниво. Затоа е добро да се знаат најризичните точки во однос на бизнис идејата.
  9. Онлајн Стратегија. Иако можеби изгледа дека е сосема непотребна, сепак може да даде доста добра анализа и тестирање на хипотезите. Иако поголемиот број на урнеци не го содржат овој наслов сепак јас го имам вметнато со последната верзија на упатството затоа што оние кои не го ставаат не се ни свесни какви информации пропуштаат.
  10. План за социјални медиуми. Истото како за онлајн стратегија се однесува и планот за социјални медиуми. Сепак живееме во време во кое не смееме да ги игнорираме ниту социјалните медиуми ниту онлајн настапот без разлика дали идејата ќе преживее или не.
  11. Маркетинг Стратегија и Имплементација. Маркетинг како анализа да, но во некои делови и маркетинг како привлекување на луѓе кон идејата заради тестирање може да биде од корист.
  12. Продажна Стратегија и Имплементација. Освен начинот на кој ќе се изведува продажбата кој го дефинира бизнис моделот не треба во оваа фаза да навлегуваме премногу во однос на продажната стратегија и имплементација на истата.
  13. Менаџмент. Во оваа фаза менаџментот воопшто не е важен. Овој дел се занимава и со проекции на продажба, но како ќе ги поставиме кога сеуште не знаеме ниту дали постои пазар. Дали ќе гу лупнеме така од “ѓутуре”. Не, не го препорачувам ова, иако некој кој би го бодувал твојот бизнис план би сакал да види шарени графикони. Слободно можеме да го прескокнеме.
  14. Финансии. Морам да кажам дека финансиите иако се важни, сепак не се најважни во оваа фаза. Но, доколку некој од економско гледно стојалиште го прашате ќе ви каже дека се најважни. Но, ние не зборуваме за пари сеуште. Не зборуваме за потребни инвестиции, за трошоци до најситни детали, биланси на состојба… Ние сеуште немаме доволно информации дали вреди или не вреди нашата идеја. ние зборуваме за инженеринг на еден бизнис. За систематско градење на бизнис од ништо во нешто.
  15. Анекси. Воопшто не ни треба за оваа фаза.

Она што можам да го кажам како заклучок е дека бизнис планот може и има потенцијал да се користи за проверка на хипотези, сепак еден добар дел ќе претставува губење на време. Ние зборуваме за претприемач. Човек кој секогаш брза. Човек кој сака да знае што да одлучи колку што може побргу. За времето и брзината во некој од наредните постови во кој и ќе покажеме и докажеме зошто во оваа фаза не ти треба бизнис план, сепак сеуште сме само на почетокот. Цела година е пред нас, сега ги разгледуваме опциите кои ни стојат на располагање за тестирање на хипотезите. А, тоа е и целта на оваа теорија.

post

За започнување на бизнис во 2012 ти треба…

Задачи пред започнување на бизнис Не, започнување на бизнис не е тешко. За да започнеш бизнис ти требаат малку пари, име на бизнис и човек кој ќе ја истрча работата со документацијата. Но, сепак секој сака, особено идните претприемачи, сакаат и сонуваат да изградат успешен бизнис.

Па што е она што му треба на еден претприемач?

Во овој пост ќе опфатам еден традиционален пристап, односно традиционални чекори за започнување на бизнис кои не дека не се ОК, но сепак можеби, потенцирам повторно можеби нема да бидат во согласност со 2012 година и пазарите кои се обликувани или ќе се обликуваат во 2012 година. Затоа и ќе се обидам традиционалното да го преведам во нетрадиционалното, модерното.

Сепак ова е само почеток на годината, допрва ќе работиме на теми од започнување на бизнис и секако посебен акцент ќе биде ставен на темаата бизнис план и процес на бизнис планирање.

Да видиме што е она што му треба на еден “сака да биде претприемач” за да започне бизнис изземајќи ги документациите потребни за ставање на бизнисот во правниот поредок на државата. Ќе започнеме со три основни столбови на секое започнување на бизнис.

#1 Бизнис идеја

Не треба да се повторуваме, но сосема е јасно за да се започне еден бизнис основата е бизнис идеја. Но, она што сакам да го потенцирам е дека таа бизнис идеја не мора да значи дека ќе биде истата и кога ќе се започне бизнис.

Може да имаш повеќе идеи кои низ процесот на започнување и кристализација на истите ќе се избере една. Но, и таа една не значи дека треба да се земе “здраво за готово” и да биде единствената уникатна опција за бизнисот и секако тебе како еден претприемач.

Запомни едно нешто. Ти како еден претприемач не си тој кој одлучува за една бизнис идеја да биде успешна. Пазарот ја има диригентската палка, пазарот и потрошувачите ќе кажат дали тој бизнис со таа бизнис идеја ќе успее или не.

СОВЕТ: Не се врзувај емотивно за било која бизнис идеја. Понуди нешто и собирај информации. Врз основа на тие информации прилагодувај ја таа идеја или тој производ или услуга.

#2 Бизнис модел

Ова е веќе вистинската алатка која ќе го дефинира и обликува бизнисот врз основа на почетната бизнис идеја. Бизнис моделот ќе ги опише основните активности кои бизнисот ќе ги спроведува за да ја испорача вредноста на потрошувачите.

Бизнис моделот ќе ги дефинира потрошувачите на кои ќе се насочи бизнисот, односно вистинските сегменти на кои ќе се испорачува вредноста дефинирана со бизнис идејата.

Бизнис моделот ќе ги дефинира сите потребни ресурси за спроведување на активностите на бизнисот заради испорака на вредноста кон дефинираните сегменти на потрошувачи.

Бизнис моделот ќе ги дефинира сите партнери на бизнисот како снабдувачи, соработници, инвеститори, помагатели…

Бизнис моделот ќе покаже како бизнисот ќе “прави пари” и дали ќе биде профитабилен.

Сепак, и бизнис моделот како и бизнис идејата не е нешто статично, нешто што ќе се изработи еднаш и ќе се држиме за тоа како “глуви на тапан”. Повторно, потрошувачите ќе си кажат дали тој бизнис модел е прифатлив или не од страна на пазарот и дали треба да се смени делумно или пак да се промени во целосно нов бизнис модел со сосема нова вредност или бизнис идеја.

#3 Бизнис план

Имаш бизнис идеја, имаш бизнис модел. Ајде сега да се испланираат сите чекори кои ќе треба да ги направиш за да се започне бизнисот.

Jас не сакам да користам терминологија бизнис план за започнување на бизнисот, бидејќи сметам дека таа терминологија не ја отсликува реалноста. Зошто? Затоа што еден претприемач во оваа фаза сеуште ја тестира идејата и бизнис моделот. Промена на бизнис идеја и промена на бизнис моделот, а 99% е веројатноста дека ќе бидат потребни такви промени, ќе бараат и промена на планот, односно запирање со спроведување на тој план.

На пример, вашата идеја е еден производ со 3 основни карактеристики кој решава три вида на проблеми. И нормално е во оваа фаза таа идеја да се базира на претпоставка дека такво нешто е потребно, бидејќи е познато дека постои проблем. Но, не е познато дали постои доволно силна желба за решавање на тој проблем. Не е познато дали постои можност од страна на пазарот да платат токму за тие три карактеристики и токму за тие три проблеми. Можеби еден дел сакаат 2 карактеристики и решение за еден проблем, друг дел нешто сосема друго, трет дел од пазарот пак и воопшто да не е заинтересиран или пак воопшто да не е свесен дека има таков проблем… За точните потреби нема никогаш да се знае со 100% сигурност без да се понуди решението, да се проба од страна на пазарот и добијат повратни информации за понатамошно прилагодување на бизнисот

Затоа можеби е подобро да се каже дека се работи за бизнис план за тестирање на бизнис моделот и бизнис идејата на која е базиран тој бизнис модел.

post

Бизнис план – Најдоброто од 2011 година

Претприемач новогодишно 2012

Претприемач новогодишно 2012

Категоријата бизнис план на претприемач има околу 75 наслови од кои 27 се од оваа година која ја испраќаме. Секоја година вршиме ажурирање на процесот на бизнис планирање во однос на самите наслови и нормално со нови наслови кои согласно искуството сметаме дека треба да бидат дел од тој процес. Но, идната година ќе биде година во која многу повеќе ќе навлеземе во темите на бизнис планот.

Да ги издвоиме најдобрите постови од категорија бизнис план на претприемач за 2011 година.

  1. Бизнис план – следење на имплементација. Безполезен ви е бизнис планот доколку не ја следите имплементацијата на истиот и нормално да го ажурирате.
  2. Бизнис план грешки кои не знаете дека ги правите. Многу често правиме грешки. Оние кои си ги знаеме се ОК. Но, опасни грешки се оние грешки за кои воопшто не сме свесни дека ги правиме.
  3. Дефинирање и редефинирање на бизнис моделот. Како ќе изгледа, односно што ќе содржи, или поточно кои ќе бидат вашите идни чекори ќе се базираат на бизнис моделот. Добро е да го има во бизнис планот.
  4. Ризик и менаџирање со ризикот. Не е лошо во процесот на бизнис планирање да размислите и да ги дефинирате можните ризици и како ќе се справувате со нив.
  5. План за социјални медиуми. Овој пост е уште едниот елемент додаден во процесот на бизнис планирање или како посебен наслов кој би требало да се опфати во еден бизнис план, доколку веќе се прави.
  6. Предвидување на продажба. Добро предвидување на продажбата ја олеснува работата за во иднина. Колку пари ќе имаш како прилив ќе влијае на тоа дали ќе можеш и што можеш да преземеш.
  7. Секогаш имајте SMART цели. Секој бизнис план се базира на цели. Она што ќе се стави како цел ќе влијае на сите останати чекори и активности кои ќе ги преземете во вашиот бизнис. Целите мора да бидат SMART  celi.
  8. Добар бизнис план – 10 елементи. Кои се основните 10 елементи на еден добар бизнис план?
  9. 30 работи кои можете да ги направите во однос на вашиот бизнис план. Се она што можете да го направите уште денес во однос на вашиот бизнис план за да го подобрите и да обезбедите поквалитетна имплементација на истиот.
  10. Постави ги твоите бизнис цели одговарајќи на следниве прашања. Се што ти или твојот бизнис го превземате или секоја акција која ја превземаш е за да постигнеш нешто. Тоа нешто се твоите бизнис цели.
  11. Твоите бизнис вредности ќе ти кажат што треба да направиш. Кога возиш автомобил низ пат кој е полн со кривини има поставено патобрани кои служат доколку изгубиш контрола да те вратат на самиот пат или барем да ја ублажат катастрофата. Така и твојот бизнис патува низ пат кој е во цик-цак форма и му се потребни патобрани, а тоа се вредностите кои ги имаш поставено.
  12. Бизнис план – нови погледи. Ова е видео во кое се презентирани неколку цитати  во однос на бизнис планот.
  13. Прирачник за бизнис планирање, темплејт и алатки за бизнис план. Како до еден прирачник за бизнис планирање придружен со темплејт за изработка на бизнис план и MS Excel алатки за подготовка на истиот.
post

Бизнис план и што на еден претприемач му треба

Претприемач новогодишно 2012

Претприемач новогодишно 2012

Не, не значи дека не треба да имаш бизнис план. Сега, ќе звучам многу збунувачки, но сепак ова е почеток и доколку сте со нас и наредната година, полека ќе ги разјаснуваме работите за новите потреби за еден бизнис и претприемач. Можеби нема да се вика бизнис план, туку “мој процес”. Можеби ќе се вика “мој пат” или пак “како да ги исполнам моите цели”.

Името не е важно, не е важна формата, не е важен документот важно е што ќе направиш со него.

Ајде уште еднаш да го погледнеме видеото од бизнис план – нови погледи.

Не гледам ништо страшно, во поглед на некои крупни промени околу потребата или корисноста. Но, гледам крупни промени во однос на практицирање на процесот на бизнис планирање и секако обликот.

Прашањето е што му треба на еден претприемач?

  • Динамичното време во кое опстојува еден бизнис се повеќе врши притисок врз долгите активности, долгите размислувања, долгите акции… Потребна е брза реакција, откако нешто брзо ќе се направи, понуди, испорача… Потребен е еден поглед и воочување на погрешните чекори, погрешните претпоставки, погрешните хипотези, погрешните предвидувања… А ќе ги има, не дека ќе ги нема. Значи првата потреба е лесно воочување на она што било испланирано или предвидено со онаа што претставува реалност.
  • Потребно е нешто што ќе овозможи соодветно тестирање на почетните хипотези и воглавно погрешните претпоставки. На пример, планираме одлична 2012 година, раст на производство, бруто домашен производ… Се базираме на претпоставките и базирањата кои ги има Владата при подготовка на буџетот. Но, едно нешто треба да ни биде јасно, Владите манипулираат со бројките, а ти како претприемач немаш можност за манипулација, ти мора цврсто да газиш. Грешките Владите си ги исправаат без нив директно да ги боли, но тебе таквите грешки и цврсто држење до бројките за индустријата, за растот, за БДП и така натаму може да ти бидат катастрофални. Претпоставките базирани на таквите бројки мора да се проверат колку што може побрзо и доколку се открие нешто да се преземат соодветни мерки или промена на претпоставките.
  • Ни требаат податоци од денес, но и за утре. Најчесто хипотезите ги базираме на податоци од претходни години и статистички анализи на минатото. Не дека тие не се корисни, но корисни се само заради првично поставување на хипотезите, а не за понатамошно туркање и базирање на нашиот бизнис на нив. Нас ни требаат податоци од денес за денес, а ако може да добиеме и за утре податоци за да ги користиме денес ќе биде уште подобро.
  • Ни требаат сосема нови мерки или мерни индикатори. Финансиските показатели и натаму остануваат во игра, но тие премногу се базирани на внатрешноста на бизнисот. Денес еден бизнис функционира во многу пошироки граници во однос на минатото. Чекори со километри далеку од бизнисот, може утре или за месец дена да имаат огромно влијание врз самиот бизнис. Затоа е потребно целосно ревидирање на мерните индикатори и показатели кои ќе бидат содржани во еден бизнис план.
  • Ни требаат алатки за повеќестрано разгледување на анализите на податоците. Исти податоци презентирани на различен начин даваат различни заклучоци, кои понекогаш може да бидат дијаметрално спротивставени. Во еден начин на презентација на податоците (график) може твојот бизнис да биде супер, но во друг вид на график да забележиш дека нешто не “штима” со твојот бизнис. Затоа треба комплетно да го редизајнираме сегашниот модел на подготовка на еден бизнис план во нешто многу подинамично и нешто што реално можеме да го контролираме. Нас ни е важно да донесеме правилни заклучоци и да ги базираме нашите постапки на тие заклучоци.

Заради овие потреби и уште повеќе други кои ќе ги образложиме во наредната година започнав со дизајнирање на еден сеопфатен процес за градење на стартап. За да биде завршен овој процес користам и ќе користам илјадници книги, интервјурам и ќе интервјуирам повеќе претприемачи, ќе спроведам повеќе анкети од кои дел ќе бидат спроведени и тука на претприемач и ќе го склопам во еден едноставен процес кој ќе ги обезбеди најпотребните факти и податоци на кои ќе ги градиме нашите хипотези и секако одлуки.

Во секој случај, кога станува збор за бизнис план на претприемач, ова е само почеток за она што ќе не очекува следната година.

post

Прирачник за бизнис планирање, темплејт и алатки за бизнис план

Бизнис план е една доста популарна тема за која имаме доста пишувано, но и ќе пишуваме особено во 2012 година кога ќе опфатиме теми за едно сосема поинакво размислување во однос на еден бизнис план или подобро кажано процес на бизнис планирање.

бизнис план

Овој пост сакам да го искористам како информација за она што е додадено при регистрација за бесплатните билтени на претприемач. Имено, пред извесен период сите регистрирани за билтените добија пристап до:

  • Прирачник за процес на бизнис планирање
  • Бизнис план темплејт во MS Word
  • Алатки за процес на планирање и изработка на бизнис план во MS Excel кои служат за пополнување на темплејтот.

Овие алатки беа превенствено креирани минатата година за премиум членови на претприемач.

Така да сега како благодарност од наша страна за регистрација на билтените на претприемач ќе добиете:

  • Се за бизнис план (што напоменавме погоре)
  • Е-книга за блогирање за бизнис
  • 10 Бизнис темплејти
  • Калкулатор за готовински тек во MS Excel и
  • 10 Видео материјали за веб презентација на твојот бизнис.

Но, со ова ја завршуваме оваа година, а за следната уште многу материјали. Тука ќе ја најавм само е-книгата блогирање за бизнис за 30 дена која ќе биде полна со информации и совети (Се надевам дека ќе биде во јанураи). Истата планираме да биде споделена во две верзии како pdf книга, но и како epub и kindle книга, така да можете да си ги читате и преку омилениот ридер на вашиот мобилен или таблет. Ќе има и нова верзија на е-книгата за блогирање за бизнис надополнета со уште совети. И секако, останатите ќе останат изненадување, а ќе има многу.

post

[Видео] Бизнис план – Нови погледи

Минатата недела пишував за тоа како да напишеш бизнис план, тоа беше малку провокативен пост со цел да се поттикне едно поинакво размислување.

Веќе подолго време не сум голем фан на бизнис планови што може да се види и од повеќето постови за бизнис план, но и од прирачникот за процес на бизнис планирање каде се вметнати многу повеќе нетрадиционални елементи на едне бизнис план.

Имам забележано повеќе цитати, од многу книги, изјави на претприемачи, научни работници од полето на претприемништвото и малите бизниси. Во оваа видео се обидов да презентирам некои. Ова се цитати кои целосно кореспондираат со нашето време во кое живееме.

Што мислите за овие цитати, точни се или неточни? Да напоменам повеќето, ако не и сите се од луѓе кои изградиле успешен бизнис во последниве години.

post

Како да напишеш бизнис план?

Бизнис план

Бизнис план

Како да напишеш бизнис план? Каков наслов? Може ли да одолам на еден ваков наслов кога популарноста е огрооомна на бизнис плановите. Ти бараат институциите, ти бараат на натпревари, излегуваат по весници, еден куп реклами… Па, ајде и ние тука малку да се позанимаваме на оваа подрачје, иако сакам да напоменам да не се изненадите кога во идните постови ќе ја докажувам обратната хипотеза – не ти треба бизнис план.

Некаде сум прочитал, но можеби во некои постари или списанија или книги каде што се вели дека бизнис планот не гарантира успех. Тоа е сосема точно. Ништо не гарантира успех. Нели, кажавме во насловот што е карактеристично за еден мал бизнис и еден претприемач дека тоа е неизвесноста. А, тоа значи нема гаранции, најмалку пак гаранции за успех.

Од друга страна пак доколку немаш бизнис план или пак нешто што се нарекува некаков документ во кој на било каков начин ќе го исцрта барем приближно твојот претприемнички пат ќе гарантира неуспех. И тоа може да биде точно, но сепак се коси со неизвесноста и дека не постои гаранција за успех, но математички гледано и за неуспех.

Кога работиш на твојот бизнис план, пред да одам со супер кратко и лесно упатство во 30 чекори за пишување (човече, велам пишување на бизнис план, а досега користев термин процес на бизнис планирање, но, што е тука е, сакам и јас да бидам модерен и во тренд), сакам да напоменам едно нешто. Оде.. ги сите оние за кои го пишуваш бизнис планот. Заборави ги, не постојат. Постои само една фигура за тебе, а тоа е потрошувачот. Твојот бизнис не е за оној кој ќе го чита и од чие да или не зависи некоја “сиќа” која ќе ја добиеш. Твојот бизнис ќе треба да постои за твоите потрошувачи, ако ги има, нормално.

Па, да не должам, одиме со супер, хипер, топ, нај, кратко и лесно упатство во 30 чекори за пишување на бизнис план (ако звучев неозбилен во овој вовед, сега ќе бидам крајно озбилен):

  1. Први, пред било што друго, започни да размислуваш на се околку твојот сегашен или иден бизнис.
  2. Напиши ги твоите цели на хартија. Не мисли на лични и бизнис, пиши што се сакаш да оствариш, нека ти олесни на душичката.
  3. Размисли повторно, но сега со фокус на целите кои ги напиша во претходниот чекор.
  4. Оддели ги личните од бизнис цели.
  5. Размисли повторно и за личните и за бизнис цели.
  6. Опиши го твојот бизнис во една едноставна реченица. Што, кого, како, каде и дали.
  7. Опиши ја вредноста на твојата бизнис понуда или понуда која ќе се понуди во иднина. И не мисли за оној што ќе го чита планот (дури и тоа да си ти), описот базирај го од перспектива на еден твој потрошувач (сегашен или иден, како сакаш).
  8. Опиши го твојот целен пазар.
  9. Опиши го твојот идеален купувач.
  10. Размисли повторно. Сега размислувај за предвидувањата за иднина.
  11. Напиши ги предвидувањата на хартија.
  12. Е сега малку треба да се помачиш. Излези надвор и истражувај.
  13. Провери ги откритијата од истражувањето со предвидувањата.
  14. Прилагоди ги прилагодувањата доколку сметаш дека не се совпаѓаат со резултати од истражувањето од точка 12.
  15. Одговори на прашањето: Дали предвидувањата се нешто што ја отсликува реалноста, или пак ја отсликуваат колку што може подобро реалноста во иднина, или пак тие едноставно се само твои желби? Доколку се нешто што ја отсликуваат реалноста може да продолжиш со следните чекори, доколку не, врати се на точка 10.
  16. Сега може повторно да ги напишеш предвидувањата на лист хартија или на што сакаш.
  17. Предвидувањата за продажба постави ги во една табела, но на месечно ниво. Може да направиш графичка презентација на табелата доколку сакаш да го подобриш фокусот на твоите предупредувања.
  18. Размисли повторно. Сега дали продажните бројки од предвидување се нешто што овозможуваат остварување на целите од точка 5.
  19. Доколку одговорот е да, може да продолжиш. Доколку одговорот е не, тогаш врати се на точката 10 за предвидувања, а може и на точката 5 кај што се целите.
  20. Размисли повторно, сега за тоа пто ќе треба да направиш за целите да се остварат.
  21. Напиши на лист хартија се она што ќе треба да го направиш.
  22. Размисли повторно, сега за тоа кој ќе треба што да прави.
  23. Во близина на секоја задача, напиши ги имињата на одговорните за нивно спроведување.
  24. размисли повторно, но сега за пари, за буџетот.
  25. Во близина на секоај задача, напиши колку пари ќе треба за секоја од задачите.
  26. Сега пресметај ги трошоците.
  27. Провери дали вкупните трошоци се покриваат со проекциите на продажба.
  28. Доколку приходот од продажба е поголем од трошоците, пресметај ги даноците. Доколку не се, врати се на точката 10.
  29. Провери колку пари ќе ти останат.
  30. Доколку не ти се доволни, врати се на точката 1.

Како што гледаш ова е процес. И теоретски гледано, со неизвесност и бла, бла сепак е процес кој не запира, не е пишување и документирање. Тоа е за административците, а претприемачите се далеку од административци.

post

Ден 13: Бизнис цели – 77 подобрувања за 77 дена

Подобрување на креативност Да продолжиме со тринаесетиот ден од предизвикот за подобрување на твојот бизнис за 77 дена. Сеуште сме во делот на подобрување на процесот на бизнис планирање како дел од севкупните бизнис подобрувања.

Веќе имаш работено на подобрување на претходно искуство со планирање, предвидување, знаење и бизнис моделот.

Сега, можеме да продолжиме со поспецифичните подрачја за подобрување кога станува збор за подготовка на твојот бизнис план. Денес, твојата задача ќе биде да работиш на подобрување на твоите бизнис цели.

Треба да запомниш дека твоите бизнис цели се првата специфична работа на која се останато во процесот на бизнис планирање ќе се базира.

Доколку погрешиш тука, целокпниот процес исто така ќе биде погрешен.

Бизнис цели

Твоите цели се нешто што твојот бизнис треба да постигне во определен временски период во иднина. Тие се составени од:

  • Нешто што треба да се постигне. На пример, зголемување на продажба е нешто што треба да се постигне.
  • Нешто што ќе прикаже мерка. На пример, целта зголемување на продажба не ни кажува нешто многу вредно затоа што не ни кажува за колку треба да се зголеми целта. Така, нашата цел сега би била зголемување на продажба за 10% во однос на минатата година. Оваа е многу подобра цел.
  • Време во кое тоа нешто треба да се постигне. На пример, целта е зголемување на продажба за 10% во однос на минатата година во следната година.

Каде треба да се фокусираш при подобрување?

Кога зборуваме за можните подобрувања во однос на бизнис целите ќе треба да го насочиш твоето внимание на следниве елементи:

#1 Мора да си објективен кога ги поставуваш целите

Да, можеш да започнеш со она што сакаш да го постигнеш, но тоа треба и да го провериш. Дали твоите цели се нешто што може да стане реалност? Понекогаш е подобро да поставиш ниски, но остварливи наместо превисоки неостварливи цели.

#2 Обврзување

Втората работа на која треба да се фокусираш при подобрување е твоето лично обврзување за остварување на целите кои ќе ги поставиш.

Замисли цел на еден претприемач каде тој/таа не се обврзани за постигнување. Дали ова има логика? Дали се имаш најдено во таква ситуација?

Доколку еден претприемач не е обврзан за постигнување на целите, тогаш како може да очекува вработените да се обврзат? Веројатно, и тие ќе го направат исто како и претприемачот. едноставно ќе ги игнорираат целите. Зошто треба да губиш време за поставување на цели за кои во една таква ситуација никој нема да се грижи?

Твојот пишан бизнис план би можел да биде првиот чекор кон тоа обврзување за постигнување на целите.

Но, важно е да знаеш дека доколку целите се напишани на хартија, ќе бидат во категорија на цели со поголемо обврзување за остварување во однос на цели кои остануваат само во твојата глава.

#3 SMART

И да, твоите цели треба да бидат SMART цели, што значи:

  • Да се специфични,
  • да се мерливи,
  • Да се остварливи,
  • Да се реалистични, и
  • Да се временски ограничени.

Прашања кои ќе треба да ги одговориш

Користи ги слениве прашања за да те водат низ процесот на можни подобрувања на твоите бизнис цели:

  1. Како можам да бидам објективен кога поставувам цели за мојот бизнис?
  2. Каква е мојата визија?
  3. Што сакам да постигнам во иднина?
  4. Каде сакам да ја видам мојата компанија во иднина?
  5. Какви се трендовите во мојата индустрија, пазарот или блиското опкружување на мојот бизнис?
  6. Што се случува во индустријата каде што функционира мојот бизнис?
  7. Каков е просекот во индустријата во последните неколку години?
  8. Кои се квантитативните ограничувања на пазарот?
  9. Дали квалитетот на мојата понуда е во согласност со потребите на пазарот?
  10. Што е со ресурсите? Ги имам ли доволно за да го постигнам тоа што го сакам?
  11. Каде во моментов се наоѓа мојата компанија во однос на потрошувачи, продажба, приход и профит?
  12. Какви се резултатите од минатото? Зошто ги имам постигнато целите кои се постигнати и зошто ги немам постигнато целите кои ги немам постигнато?
  13. Што е она што можам да го подобрам во процесот на поставување на цели врз основа на одговорите од претходните две прашања?
  14. каде сакам да ја видам мојата компанија во однос на потрошувачи, продажба, приходи и профит во следните пет години?
  15. Кои се моите таргети за следните 5 години?
  16. Постојат ли било какви препреки за остварување на таргетите?
  17. Како да ги надминам препреките доколку постојат?
  18. Што ќе се случи во иднината?
  19. Какви промени сакам да видам во мојата компанија во следните неколку години?
  20. какви промени сакам да видам надвор од мојата компанија во следните 5 години? Можни ли се и колку?
  21. Кои ќе бидат моите цели врз основа на одговорите на сите претходни прашања?
  22. Дали моите бизнис цели се специфични?
  23. Дали моите бизнис цели се мерливи?
  24. Дали моите бизнис цели се остварливи?
  25. Дали моите бизнис цели се реалистични?
  26. Дали моите бизнис цели се временски ограничени?
  27. Ги имам ли алоцирано одговорностите за секоја цел?
  28. Кои акции треба да ги преземам за остварување на секоја од поставените цели?
  29. Дали е тоа, она што сакам да го постигнам?
post

Што е карактеристично за секој претприемач и секој мал бизнис?

Неизвесност

Неизвесност

Едно прашање со кое многумина се занимаваат. Многумина го проучуваат. Многумина бараат податоци, анализираат податоци, групираат податоци и прават сложени статистички анализи за пронаоѓање на корелации.

Но прашањето е едноставно. Се бара нешто со што секој претприемач или секој мал бизнис ќе биде соочен. И одговорот е едноставен, бидејќи постои само еден и единствен одговор кој ќе биде применлив за сите претприемачи и за сите бизниси. Но, првин зошто само еден одговор.

Бизнисот не е ништо поврзано со здрав разум

Здрав разум подразбира дека може да се следи нешто што е научено, нешто што е прочитано, нешто што е видено… Но, тоа не е така кога станува збор за твојот претприемнички пат како еден претприемач.

Обидете се да ги анализирате карактеристиките на најуспешните претприемачи низ историјата. Јас сум се обидел. Но, резултатот од таа анализа за моите очекувања беше погубен, затоа што очекував дека ќе дојдам до еден универзален сет на карактеристики, активности, размислувања или вредности кои го дефинираат успехот на претприемачите во глобала.

Од друга страна, барем дојдов до еден корисен заклучок, а тоа дека сите тие се различни, па дури и дијаметрално спротивставени иако може да доаѓаат од иста индустрија или пак да развиле сличен бизнис. Споредете ги само двајца големи основачи на големи компании Steve Jobs и Bill Gates. Разликите се огромни, иако и двајцата имаат слична патека, создале успешни компании.

Претприемништвото не претставува здрав разум. Што функционира за еден претприемач, нема да функционира за друг. Но, и другиот сосема ќе се разликува од првиот. Успешноста ќе се разликува бидејќи различно го дефинираат успехот. Идеите не можат да бидат здрав разум бидејќи тие се креација на креативноста. Тие можат да започнат од личен проблем и да се претворат во задоволување на глобален проблем на целата светска популација. Можат и да се базираат на копирање на нешто постоечко но со додавање на дополнителни вредности во тоа постоечко со што ќе се задоволи различен сегмент на пазарот или една ниша на пазарот која не е задоволена со постоечката понуда.

Пари исто така не можат да се земат како важна карактеристика бидејќи искуствата покажуваат дека некој може да започне со милиони парични единици, додека друг со стотици илјади, а повторно по некое време во очите на потрошувачите ќе изгледаат како успешни, бидејќи ја задоволиле нивната потреба.

Па, што е тогаш она што секогаш ќе ги карактеризира?

Како што напоменав на почетокот на овој пост, одговорот е премногу едноставен.

А тоа е незивесноста.

Неизвесноста е карактеристична особина за секој претприемач и нормално за секој мал бизнис. Еден претприемач може да прави обиди да ја намали неизвесноста со помош на планирање, предвидување, анализирање… Но, сепак и по сите тие активности таа останува константа.

Ако знаеме и велиме дека промените се константа во бизнис светот, а неизвесноста е нешто што во голем дел влијае на промените и токму поради тоа промените се константни, тогаш и единствена карактеристика која секогаш ќе постои за претприемачи и која секогаш ќе биде константна е неизвесноста.

Неизвесноста во еден бизнис изгледа вака:

  • Неизвесност
  • Уф, уф, уф… Намалување или мислење дека сме ја намалиле
  • Баааам, нова неизвесност
  • Уф, уф, уф… Намалување или мислење дека сме ја намалиле
  • Баааам, нова неизвесност

Зошто неизвесност?

Повторно прашање и повторно одговор кој е доста едноставен иако понекогаш не сме свесни за тоа.

Еден претприемач и еден бизнис постојано се опкружени со ентитети кои не се во рацете на претприемачот и како такви нивното управување како и влијанието на претприемачот е премало, а можеби и никакво. Не дека не може да влијае, може, но различно влијание ќе дава различни резултати.

Ти како претприемач не можеш да кажеш што сака пазарот. Пазарот сам си дефинира што сака и за што има потреба.

Ти како претприемач не можеш да влијаеш на глобалните економски текови, на промената на демографијата, на навиките, на законите донесени од страна на владата… А ова е само еден мал дел од оние креатори на твојата неизвесност.

Но, неизвесноста може да претставува и можност

Секогаш кога постои неизвесност, постои и нова можност. Неизвесноста можеби носи проблеми, но носи и решенија кои секако дека претставуваат нови можности и нови неизвесности истовремено.

Но, ти си претприемач, твојата задача е да се обидуваш секогаш да бараш начини за осветлување на твојот магловит пат. Доколку не е така премногу би било лесно.

post

Ден 9: Претходно искуство – 77 Подобрувања за 77 дена

Подобрување на креативност Започнуваме со вториот дел од нашиот предизвик за подобрување на твојот бизнис во 77 дена. Овој дел се однесува на подобрувања во однос на процесот на бизнис планирање.

Најдобар начин за да започнеш со подобрување на процесот на бизнис планирање е со твоето претходно искуство во еден таков процес.

Ти знаеш, што си направил добро, а што лошо во минатото. Знаеш што ти ги донело посакуваните резултати, а што не. Ги знаеш сите твои грешки. Тоа знаење ќе ти ги даде можните места каде треба да започнеш со подобрување на процесот на бизнис планирање.

Интересно е што постои голема корелација (силна) помеѓу подобрувањата во процесот на планирање и севкупните бизнис подобрувања. Преку подобрувања во процесот на планирање, ја подобруваш и иднината на твојот бизнис.

Да погледнеме во прашањата кои ќе те водат кон можните подобрувања:

  • Во претходно искуство, кои се целите во твојот бизнис план кои не си ги постигнал? Зошто не си ги постигнал тие цели?
  • Во прерходно искуство, кои се целите во твојот бизнис план кои што си ги постигнал? Зошто си успеал да ги постигнеш тие цели?
  • Дали постои нешто во твоите производи или услуги што може да биде подобрено врз основа на имплементација на претходните бизнис планови?
  • Дали твоите производи или услуги се во согласност со вистинските потреби на твоите потрошувачи? Зошто не се, доколку не се во согласност со вистинските потреби?
  • Дали твојот бизнис модел е нешто што ја дозволил имплементацијата на претходните бизнис планови такви како што биле без проблем?
  • Какво е твоето претходно искуство со предвидување на продажбата? Дали реализираните бројки се исти со планираните? Зошто се различни доколку се различни? Кои се причините за разликите?
  • Кога ќе погледнеш во твоите продажни бројки, може ли да видиш некои “шила” во нив? Зошто постојат такви нагли зголемувања или намалувања? Што можеш да научиш од нив?
  • Дали твоите претходни бизнис планови си ги базирал на потребите на потрошувачите? Дали тие потреби се менуваат брзо или пак остануваат непроменети во текот на целиот процес на имплементација на планот? Можеш ли да најдеш нешто повеќе за нивните потреби што би се вклучило во идните активности од процесот на бизнис планирање?
  • Дали некои потрошувачи си ги вклучил во твоите предвидувања, но тие едноставно не купиле ништо од тебе? Зошто? Можеш ли да ги повратиш и како?
  • Твоите бизнис планови се базираат на претпоставки и хипотези. Можеш ли да ги идентификуваш грешките во твоите претпоставки и хипотези? Можеш ли да ги подобриш претпоставките и хипотезите? Можеш ли да го подобриш бизнис планот кога се имплементира, доколку откриеш дека тој се базира на погрешни претпоставки и хипотези?

Одговори ги овие прашања и ќе ги откриеш подрачјата каде ќе треба да имплементираш подобрувања за идните процеси на бизнис планирање.

Следниот ден од овој предизвик е подобрување на предвидувањето како важен сегмент од процесот на бизнис планирање.