post

Менаџирање и функционирање на транснационални компании – Дел 1

Транснационалните компании се јавуваат како нов моќен субјект во маѓународните односи.

Првите транснационални компании се основани во 16 век, а нивниот голем подем се случува во 19 век. За почетно работење на компанијата, дозвола за работење давал владетелот и работењето на овие компании било под контрола на владетел. Работењето на овие компании први го овозможиле Велика Британија потоа Франција, Холандија, Белгија, кои и денес се силни економски држави. Du Pont во доцните 1800 години првпат влегува во прекуграничната работа купувајќи неколку канадски барутни фабрики и Edison во тој период ја основал General Electric.

Не мора компанијата да биде огромна за да се вклучи во меѓународно работење. Во меѓународното работење можат да учествуват и малите и средните компании и многу да заработат. Транснационалните компании контролираат 25 % на светското производство, 2/3 од светската трговија и се најголеми носители на меѓународниот трансфер на технологијата. Тие се најзначаен фактор на трансфер на капиталот и доминираат со светското стопанство.

Транснационалните компании во голема мерка ги контролираат секторите: банкарство, каде се во оптек околу 4500 милијарди долара, автомобилска и металопреработувачка индустрија со 2700 милијарди долара, авионско-ракетна индустрија со 7000 милијарди долара, хемиско фармецевтска индустрија со 1800 милијарди долара, информатичка индустрија со 1900 милијарди долара,  информативна и забавна медиумска индустрија 1700 милијарди долара. Бидејќи располагат со толкав капитал тие се во состојба да создадат економски рај но и да создадат економски колапс.

Транснационалните компании се најголеми сопственици на технолошките патенти во светот и многу вложуват во истражување и развој. Најсофистицираната технологија и понатаму не се извезува, а главно се извезува валкана, помалку профитабилна или застарена технологија. Тие се глобално ефикасни, способни се да стимулираат иновации и учење во целата компанија. Фокусирани се на сличноста и разликите во одделните земји и ориентирани се на креирање на производите спрема побарувањето на пазарот, а на светот гледаат као на еден голем пазар.

Од 100 најголеми стопански субјекти во светот 51 се компании, а 49 држави. Најголемите транснационални компании имаат продажба поголема од општествениот производ во преку 150 држави. Транснационалните компании одат во земјите во развој, за да обезбедат суровини, да ја искористат евтината работна сила, но одат и во развиените земји за да го комплетираат и осамостојат производствениот процес, за да го прошират пазарот и да ги користат предностите на економијата на обемот, да ги истиснат конкурентите, да ги заобиколат царински бариери и слично.

Всушност во прашање е намерата да се обезбеди подобро и посигурно зголемување на капиталот и максимизирање на профитот. Транснационална компанија компанијата мора да ги намалува трошоците на секое место. Тоа подразбира набавка на суровини по најниски цени, да обезбеди најевтини енергенси, да ангажира најквалитетна и најевтина работна сила, да врши најефикасни истражувања за да може да пласира нови техники и технологии, да може да пристапи до квалитетен пазар со најмали царини и да работи во држави со најмали даноци или со други бенефиции. Кога ова ќе се исполни и кога компанијата дополнително ќе се врзе во мрежата со други компании со исти интерси, тогаш на таквата компанија никој не може да и се спротивстави. Дури во една или повеќе држави да доживее национализација или плаќање на казни, приходите од други држави ќе го надополнат тој губиток, се додека не се реши настанатиот проблем во одредената држава или регион.

Продолжува:

About Илија Чубровиќ

Comments

  1. Marija says:

    General Electrics Company a Canadian company!!!! Since when? Ne e vo red da se objavuvaat tekstovi koi ne se procitani barem od dvajca eksperti od poleto za da nema vakvi greski! Koga vekje sakavte da posuvate za golemi i mnogu stari kanadski kompanii mozevte da ja vklucite Hudson Bay Company. Ama ne e mala greska da se kaze deka GE e kanadska!

    • Sutevski says:

      Благодарам за коментарот Марија, имаш право дека не стигнав да го проверам, а грешката сега ја најдов и едноставно поминала при копирање од различни материјали кои авторот ги користел при различни предавања.

      Го исправам, Благаодарам уште еднаш.

Speak Your Mind

*