post

Иновација како основа во Facebook

Минатата недела гледав едно интервју со Mark Zuckerberg основачот и CEO на Facebook спонзорирано од Mercedes а исполнето од Business Insider. Нема потреба да пишувам што значи Facebook за денешниов секојдневен живот. Само една статистика би навел накратко:

Над 300 милиони корисници ширум светот. Повеќе од вкупниот број на жители на САД.

Во Македонија е на прво место по популарност согласно Alexa Ranking дури и пред Google, што сеуште не сум сретнал на друго место.

Иако оваа е веќе 6-та година дури оваа година започнува да работи со профит. Значи типовите се навистина трпеливи 5 години со загуба, но визијата е поголема. (Шеста од 12 грешки – нетрпеливост)

Додека го гледав интервјуто не само што научив нешто од најпопуларниот бизнис во светот туку и правев графичка презентација на најважните елементи кои со овој напис сакам да ги споделам.

Првин 4 клучни елементи за нивниот успех во иновативноста:

  • Поинаку од другите. Секогаш бараат начин да бидат поинакви од другите. Дури и да користат туѓа идеја ја преработуваат во уникатна идеја. Не копираат, туку иновираат. Едно е сигурно копијата е секогаш копија на оригиналот и никогаш не може да биде оригинал.
  • Брзи промени. Промената е постојана во нивниот бизнис. Не постои ден без промена во начинот на работата или пак во некоја нова идеја. Брзите промени им овозможуваат да ги следат трендовите и желбите на сопствените корисници.
  • Поттикнување на луѓето. Секогаш се обидуваат да ги поттикнат луѓето за производство на идеи како на внатрешните вработени, така и на луѓето од надвор – корисници. Врз тие идеи го базираат сопствениот развој. Поголема креативност, повеќе идеи. Повеќе идеи, поголем развој.
  • Фокусиранот. Фокусирани се на постојан развој на нивниот бизнис со цел да излезат во пресрет на корисниците. Што значи дека нивната клучна предност е фокусот на корисниците.
  • Бизнис култура на иновација. Оснавата на нивната бизнис култура е иновација и тоа постојана иновација.
  • Самодоверба. Самодоверба да носат одлуки кои влијаат на милиони луѓе. Се сеќавате кога го сменија изгледот. Сите кукаа и цимолеа. Но, тие имаа храброст да го направат тоа.

И уште неколку интересни детали за тоа како работат успешните:

  • Немаат потреба, а ниту време да пишуваат бизнис план. Многу интересно и сосема спротивно од онаа што се пропагира на универзитетите и посебно кај нас воопшто. Оваа интервју го гледав токму тогаш кога правев brainstorming за еден напис за бизнис план кој набргу ќе го објавам и таму наведов некои опасности од преголемо фокусирање на бизнис планот во стилот планирај го твојот бизнис план. А бизнис светот е брз и лесно може нашата првобитна идеја да биде спроведена од некој друг. И токму онаа што мислев дека претеруваме понекогаш и не се свртуваме кон иновација заради преголемо планирање го слушнав од една од најуспешните компании во светот.
  • Сакаат кога луѓето врескаат и цимолат. Со секоја промена луѓето врескаат и не ја сакаат истата. Но тогаш откриваат што тие мислат, слушаат што ќе речат, го користат фидбекот на спствените корисници и на таков начин градат производ кој е подобар за сите. А подобар производ го користа повеќе луѓе.

Се надевам дека може да се извлечат навистина корисни лекции од интервјуто. Јас од оваа едно гледање го забележав оваа што го напишав. Слободно оставете коментар доколку откриете уште нешто што е корисно за развој на претприемачите и претприемничкиот дух во Република Македонија.  Можете да го погледате на Business Insider.

post

Организациски Промени – 8 Едноставни Чекори за Имплементација

Организациските промени претставуваат процес кој носи подобрување кај бизнисите. Тие се една и единствена константа во бизнис животот но и во животот на претприемачот. Во пракса постои размислување дека организациските промени и процесот на управување со промените претставува нешто многу тешко. Како и да е, доколку имплементирате систем кој ќе обезбеди брза имплементација на процесот на промените веројатноста од неуспех ќе биде многу помала.

Не би сакал да одам низ комплексноста на процесот на промени бидејќи таа комплексност доведува едно чувство на страв кај менаџерите и претприемачите. Кога ќе погледнете во едноставноста тогаш поедноставно е да се започне и имплементира еден таков процес.
За многу менаџери и претприемачи организациските промени претставуваат ноќна мора. Но, доколку тие (менаџери и претприемачи) се фокусирани на вистинските работи и изградат бизнис култура и организациска култура каде промените се широко прифатливи од вработените или организациските членови п-роцесот на имплементацијата ќе биде многу поедноставен.
Постојат повеќе причини за неуспешни организациски промени. Една од најчестите причини е отпорноста кон промените или отпорот кон промените. Во написот од линкот се претставени 28 фактори кои предизвикуваат отпорност кон промените. Овие фактори не се некоја измислица туку резултат од едногодишно мое истражување во однос на отпорноста кон организациските промени во 80 компании во Република Македонија. Доколку имате систем кој ќе ве информира за изворите на промените и доколку проверите дали постојат некои од факторите кои би предизвикале отпорност и ги елиминирате навремено пред започнување на процесот на имплементацијата ќе бидете на половина пат од успехот на проектот.

8 Едноставни чекори за имплементација на Организациски промени

  1. Имплементација на систем за следење на организациските промени. Најважниот дел од процесот на организациските промени е да се знае кога да се промени нешто и што е тоа нешто што треба да се промени. Доколку ги знаете вистинските предмети на промена и вистинското време и место на таа промена ќе бидете на половина пат до имплементација на успешни промени. Деловното разузнавање е процес кој обезбедува еден ваков систем.
  2. Изработка на план за имплементација на промените. Планот на процесот на имплементација на организациски промени претставува патоказ за успешен процес на промени кај бизнисите. Овој план мора да одговори на прашањата како што се: Што да се менува, кога да се менува и како да се менува.
  3. Пронајди ги можните фактори кои може да предизвикаат отпорност кон промените. Веќе го споменав написот за 28 фактори кои предизвикуваат отпорност кон промените, прочитајте го внимателно и размислете во однос на сите фактори дали има можност да се појават во Вашиот процес на промени.
  4. Намалете го влијанието на факторите на процесот уште пред имплементација на истиот. Пред да започнете со процесот на имплементација ќе мора да го намалите влијанието на факторите кои може да предизвикаат отпорност кон процесот на имплементација на промените. На ваков начин ќе го подобрите иницијалниот план бидејќи ќе добиете добри препораки од вработените и сите членови на бизнисот што би се противеле доколку нивните предлози не бидат вклучени во процесот на имплементацијата.
  5. Имплементирајте го процесот на промените. Кога ќе завршите со надминување на отпорноста кон промените можете да започнете со процесот на имплементацијата. Поминете низ сите планирани активности од чекорот 2 или ажурираниот план од чекорот 4.
  6. Прославете ја успешната имплементација. Ова е доста едноставен чекор, но сепак многу важен и честопати се заборава. Зошто е важен овој чекор? Доколку процесот на имплементација е успешен и го прославите успехот со Вашите вработени, мотивацијата за наредните процеси на промени ќе се зголеми. А, наредниот процес продолжува веднаш. Се сеќавате од почетокот дека промената е една константа во бизнис животот.
  7. Мерете ги резултатите. Мерење на резултатите е важен чекор во процесот бидејќи ќе можете да видите како процесот на промените после имплементацијата влијае на бизнис перформансите. Доколку нешто не оди онака како што е планирано, тогаш променете го или вклучете го во наредниот чекор.
  8. Рестартирајте го целиот процес повторно.

Можете да забележите дека ова е еден сличен процес како Lewin-Schein-овиот процес на организациски промени:

  • Одмрзнување – потреба од промени и подготовка на терен за промени.
  • Акција – Имплементација
  • Замрзнување – Стандардизирање и мерење на резултати.

Велам Lewin-Schein-ов процес бидејќи овој процес за првпат е предложен од Kurt Lewin а потоа доработен и разработен од страна на Edgar Schein. (Нешто што длабоко го проучував пред едно 5 години). Разликата е во комплексноста на речениците и чекорите.
Совет за крај: Гледајте во едноставноста пред комплексноста – процесот е поедноставен.

post

6 Ентитети кои треба да се привлечат за Вашиот Бизнис Имиџ

Го градиме нашиот бизнис имиџ за ентитети кои ќе не следат и кои сакаме да ги привлечеме. Бизнис имиџот е нешто што има голема бизнис потенцијална енергија која може да биде трансформирана во лојални потрошувачи за нашиот бизнис.

Каков е процесот на градење на бизнис имиџ?

Го градиме нашиот бизнис имиџ кој ќе биде толку моќен што ќе привлече се повеќе и повеќе потенцијални потрошувачи, но со голема желба да бидат наши купувачи. Но, не се за потрошувачи. Ние сакаме да привлечеме и други ентитети кои се поврзани со нашиот бизнис на одреден начин. На пример, дали сакате да привлечете лица со солидни вештини за да ги вработите? Секако одговорот е да. Дали сакате да привлечете медиуми кои ќе креваат прашина на добро околу вашиот бизнис и ќе ја зголемат видливоста на бизнисот? Повторно, одговорот е да. Дали сакате да ги привлечете најдобрите добавувачи за Вашиот бизнис? Дали сакате да ги привлечете луѓето од владата за да помогнат во развојот на бизнисот? дали сакате да привлечете конкуренти кои ќе погледнат во Вашиот бизнис и ќе бидат импресионирани и ќе се обидуваат да ве следат? И секако, најверојатно на сите овие прашања одговорот е ДА.
Процесот е да се привлечат сите ентитети околу нашиот бизнис кои ќе ни помогнат на одреден начин во растот на нашиот бизнис. Една од грешките на претприемачите е што тие го прилагодуваат нивниот бизнис имиџ само за потенцијалните потрошувачи и не кон сите потенцијални ентитети. Во графикот подолу претставени се најважните кои треба да се привлечат со бизнис имиџот (извор: www.entrepreneurshipinabox.com):
BusinessImages

6 групи на ентитети

  1. Потрошувачи: Ова е првата група на ентитети која ја поделив во две категории: тековни потрошувачи и потенцијални потрошувачи. Нашиот имиџ треба да обезбеди нашите тековни потрошувачи да се враќаат и да купуваат од нашиот бизнис. Од друга страна овој бизнис имиџ мора да биде толку моќен за да привлекува нови потенцијални потрошувачи. Но, тука не е само да ги привлече туку и да предизвика желба за купување бидејќи без желба потенцијалните потрошувачи ќе станат само потенцијални потрошувачи. Од тоа ќе нема корист нашиот бизнис.
  2. Вработени. Втората група на ентитети кои треба да се привлечат со бизнис имиџот се вработени. Ова е најважна група по потрошувачите. Без вработени, ние немаме бизнис. Секогаш ќе сакаме да ги привлечеме најдобрите вработени за нашиот бизнис со што ќе ја зголемите бизнис потенцијалната енергија на целиот бизнис. Оваа група исто така е разделена на два подентитети: тековни квалитетни вработени кои сакаме да ги задржиме и потенцијални квалитетни вработени кои ќе сакаме да ги вработиме.
  3. Конкуренти. Третата група на ентитети се конкурентите. Вашите конкуренти секогаш ќе ве следат Вас, вашите бизнис чекори и Вашите бизнис активности. Тие секогаш ќе сакаат да го пронајдат начинот како Вие го практицирате бизнисот. Вашиот бизнис имиџ мора да ја претставува Вашата бизнис надмоќност која не може лесно да биде копирана.
  4. Снабдувачи.  Снабдувачите се исто така важна група на бизнис ентитетиза нашиот бизнис имиџ. Доколку изградите одличен бизнис имиџ, тогаш снабдувачите ќе сакаат да работат со Вас. Ќе добиете различни типови на погодности од оваа. На пример, ќе добиете поголем попуст од Вашите конкуренти, подобар тек на плаќање на набавените производи, прв ќе ги добивате новитетите итн. Замислете имиџ на редовен плаќач што може да направи во очите на снабдувачите. Целта на бизнис имиџот е да привлече два типа на добавувачи: тековни добавувачи за подобрување на меѓусобните односи и потенцијални добавувачи за раст на Вашиот бизнис.
  5. Влада. Дали треба да ја споменуваме моќта на владата? Во секој случај имаат огромно влијание врз бизнисот. Тие можат и да помогнат и да одмогнат на бизнисите, но нашиот имиџ треба да се обиде да добие помош за развој на бизнисот.
  6. Медиуми. Иако последни, не и нејневажни. Медиумите се ентитети кои навистина можат да помогнат во растот на Вашиот бизнис со огромна брзина. Тие можат да Ви помогнат да ја зголемите видливоста на бизнисот. Целта на бизнис имиџот е да привлече колку што може повеќе медиуми кои позитивно ќе зборуваат за Вашиот бизнис и ќе ги распространуваат важните пораки поврзани со Вашиот бизнис.

Ова не се единствените ентитети, но се најважните. Размисли за ентитетите кои сакате да ги привлечете за Вашиот бизнис и направете план како да ги опфатите истите. После тоа следува акција во однос на градење на бизнис имиџ кој не може лесно да биде копиран.

post

КРАТОК ПРЕГЛЕД НА FORMULA FIVE НА PAUL LUMBERT

Овој напис претставува еден краток преглед на еден систем наречен Formula Five од бизнис експертот Paul Lumbert. Системот е одличен и дојдов до него по една огромна промоција од страна на StomperNet кој го продаваше неговиот Home Study курс. Бев заинтересиран да го купам но со попуст сепак беше многу скап. Па се регистрирав за бесплатно упатување на содржината на самиот курс.

Тоа беше еден период пред 6-7 месеци кога целиот интернет свет беше нападнат со овој систем. Наједноставно кажано ова е систем кој препорачува мали подобрување кои ќе се почувствуваат навистина како големи во однос на приходот и на профитот на бизнисот.

Формула 5 значи дека постојат 5 и само 5 операции кои носат пари во бизнисот:

(1) Зголемувач на маржа

Зголемувач на претсавува систем кој ќе ви покаже како да го позиционирате бизнисот за поголеми цени, така да можете од продажбата да задржите повеќе за себе. Paul Lumbert вели:

Бизнисот не е за тоа колку продавате, туку колку на крајот задржувате за себе.

Навистина реално. Може да слушаме и да читаме се и сешто во однос на бизнисот, но сепак на крајот најбитно ни е колку останало во нашиот џеб. Целта на овој модул е да се изгради бизнис кој ќе може да наплаќа повеќе.

(2) Зголемување на продажба

Овој модул оди на објаснување на тоа дека повеќето бизниси се насочени само во наоѓање на нови потрошувачи додека забораваат на златниот рудник повторување и зголемување на продажба на постоечки потрошувачи.

(3) Привлекување на потенцијални потрошувачи

Овој операција се базира на привлекување на потенцијални потрошувачи од повеќе канали. Вообичаено бизнисите користат само еден канал на привлекување на потенцијални потрошувачи. Само еден дополнителен канал на постојан извор на потенцијални потрошувачи може да го дуплира приходот и профитот на Вашиот бизнис.

(4) Контрола на стапка на конверзија

Стапка на конверзија се однесува на процентуална стапка на трансфер на потенцијални потрошувачи во вистински купувачи. Оваа операција бара начин да се зголеми оваа стапка на конверзија па така наместо 2% да се зголеми за 15% и да биде 2,3%. Оваа зголемување ќе доведе и до зголемување на приходот но и профитот за бизнисот.

(5) Турбо притискање

Оваа операција е подобрување на ефективноста и ефикасноста на бизнис активностите. Не да се работи повеќе часови туку да се работи попродуктивно и попрофитабилно. Оваа операција значи ефективно користење на луѓе, системи и време во бизнисот.

Но, тоа не е се. Овие операции мора да функционираат заедно во зголемување на профитабилноста на Вашиот бизнис. Закон на соединување е основа на оваа методологија.

Закон на соединување

Законот на соединување вели дека ќе мора да ги подобрите за само 15% секој од 5-те операции.

  • Првин зголемување на маржа од 15%.
  • Потоа зголемување на продажба за 15%.
  • Потоа привлекување на уште 15% повеќе потенцијални потрошувачи.
  • Потоа зголемување на стапка на конверзија за 15%.
  • Потоа зголемување на ефикасноста и ефективноста на целиот бизнис за 15%.

Ова математички се изразува на следниов начин:

15% х 15% х 15% х 15% х 15% = 101,13%

Изгледа чудно и неточно!

Да, математички го проверив и навистина е така. Работата е бидејќи 15% од зголемување на продажба не се додава на 15% на зголемување на марќата туку се множи.

На пример, имате зголемување на маржа за 15%, а истата била 20% па сега е 23%. Просечната продажба била 500.000 денари и на неа сте имале профит од 100.000 денари. Сега просечна продажба е 575.000 денари и профит е 132.250 денари. Тоа е зголемување за 32.25% (15% х 15% = 1,15 х 1,15 = 1,3225).

Ајде сега да продолжиме. Ние имаме стапка на конверзија на потенцијални во вистинки потрошувачи 2% и привлекуваме вкупно 5000 потенцијални потрошувачи. Просечна продажба од еден потрошувач е 5000 денари. Го зголемуваме бројот на потенцијални потрошувачи за 15% па ќе бидат 5750 и во исто време стапката на конверзија ја зголемиме за 15% па ќе биде 2,3%. Добиваме 132,25 купувачи кои наместо 5000 денари месечно ќе купуваат за 5750 денари месечно (15% повеќе).

Што имаме:

Случај 1 – Сегашна состојба – 20% х 5000 потенцијални х 2% стапка на конверзија х 5000 денари просечна продажба = 100.000 денари профит

Случај 2 – По Формула 5 – 23% х 5750 потенцијални х 2,3% стапка на конверзија х 5750 денари просечна продажба = 174.900 денари профит

И кога на вториот случај ќе ги додадеме 15% од нашата зголемена ефикасност и ефективност ќе добиеме профит од 201.135 денари. Тоа во проценти е подобрување од 101,13 проценти.

Напомена: Формула 5 не вели дека мора да одите со 15% подобрување секаде. Можете да земете било кој број. Најчесто во реалноста се користи 4%. Но, може во прва операција да користите 4%, во втора 15% во трета 30% итн. Не е важен бројот. Важно е да е позитивен и да се множат резултатите. Обидете се и ќе се уверите.

За повеќе информации: http://www.stomperf5.com/

post

ЕДНА КРЕАТИВНА МОЖНОСТ ЗА УЧЕЊЕ

Постојано учење е нешто што постојано ја зголемува бизнис потенцијалната енергија како на претприемачот така и на бизнисот воопшто. Со овој блог напис сакам да поделaм едно мое искуство во однос на учењето.

Дневно прелистувам и читам илјадници веб страни и воедно пишувам за неколку мои веб страни. Кога го започнав мојот најнов сајт Entrepreneurship in a Box пред одреден период морав да учам и да читам постојано за блогирање и начин на пишување. Завршив повеќе онлајн курсеви и прочитв неколку книги за блогирање напишани од најуспешните во оваа подрачје.

Еден од подобрите ако не и најдобри блогови кои се занимават со тема блогирање и начин на пишување се ProBlogger и CopyBlogger.

На ProBlogger најдов интересен серијал од 15-тина блог написи во однос на тоа каков наслов да користиш па се до различните елементи на еден блог напис. Тоа не го применувам за претприемач туку само за Entrepreneurship in a Box. Но, проблемот е што јас ги прочитав но не можев да ги запомнам сите информации стекнати од тие 15-тина блог написи.

За да го решам проблемот ги спроведов следниве чекори:

  • Од сите написи ги извадив најважните елементи (по една реченица)
  • Направив еден график наречен Mind Mapping кој излезе доста сложен но поедноставен за снаоѓање од директно читање на вебот.
  • Го трансформирав графикот во вид на слика.
  • Го поставив на мојот десктоп како позадинска слика.

Еве ја сликата на десктоп:

Што добив?

  • Секогаш кога ќе го вклучам мојот компјутер се прикажува таа слика.
  • Секогаш кога работам н мојот компјутер ја гледам сликата и се потсетувам на пораките во истата.
  • Секогаш кога ќе пишувам блог пост за Entrepreneurship in a Box погледнувам во препораките од сликата.
  • Сликата постојано ми дава идеи и инспирација (за еден месец напишав 60 блог написи за Entrepreneurship in a Box).

Користете креативни можности за да бидете повеќе фокусирани во работата и со тоа пефективни и поефикасни секако. Можете неделните задачи да ги ставите како позадинска слика на Вашиот десктоп и секогаш кога ќе го вклучите компјутерот ќе погледнете што треба да сработите.

post

ВЕШТИНИ КАКО ИЗВОР НА ПОТЕНЦИЈАЛНА ЕНЕРГИЈА КОЈ ПРЕСУШУВА

За вештините, поточно за менаџерските вештини стана збор во еден од претходните написи – менаџмент вештини. Во тој напис вештините ги опишавме како знаење да се извршуваат некои активности или задачи. Кога станува збор за менаџерски вештини тоа се знаење за да се извршуваат менаџерски активности или задачи. А, пак кога санува збор за претпреимнички вештини тоа се знаење да се извршуваат претпреимнички активности или задачи.

Вештините може да бидат вродени (интелигенција), стекнати со учење преку образовниот систем, стекнати преку искуство или пак преку некое хоби со кое се релаксираме. Многу е погрешно кога се мисли дека е доволно само образованието, на пример, факултетот и имам вештини за се. Факултетите не можат да не научат на се! Тие само ни ги даваат правците за понатаможна доедукација за стекнување на вештини.

Како прво сакам да нагласам дека вештините не се непресушни. Можете да имате вештини за изведување на денешните бизнис активности, но истите да не одговараат за изведување на утрешните бизнис активности. А вашиот бизнис се менува постојано. Па така денес сте добар претприемач, утре слаб. Значи Вашите вештини претставуваат како сад со вода (вештини) кое на дното е избушен и малку по малку водата (вештините) истекуваат. Оваа е заради временската рамка која постои кај вештините. Доколку постојано не го надополнувате шишето со нова водата (вештини) по одреден период шишето ќе стане празно, односно вашите вештини нема да одговараат за времето кое го живеете.

На сликата десно е претставена ова појава. Значи имаме сад со вода. Садот претставува претприемачот, додека водата ги претставува вештините. Можете да забележите дека од садот постојано истекува вода – вештините. Ова значи дека претприемачите ги губат сопствените вештини. Затоа, постојано мора да се додава вода – вештини во садот како истиот постојано би бил полн.

Зошто доаѓа до една ваква состојба на постојано истекување на вештините на претприемачот:

  • Временска рамка. Со текот на времето и потребните вештини се менуваат. На пример, пред 30 години не биле потребни вештините за работа на компјутер. Но, биле потребни вештините за водење на хартиена евиденција.
  • Напредок на науката. Науката во светски рамки се развива толку бргу што не може да се следи со голо око. Оваа наука влијае на светските трендови како во однос на живото на луѓето така и на функционирањето на бизнисите. Ние не можевме ни да замислиме дека денес нашите деца ќе се играат со играчки какви што постојт денес.
  • Развој на нова технологија. Технологијата постојано се развива. Производствените процеси не се исти како пред 20-30 години. Дури и да има исти не верувам дека уште долго време ќе опстанат. Многу производствени претпријатија се затворија во последните 15 до 20 години токму поради тоа што не ја менуваа опствента технологија на производство.
  • Конкуренција. Постои можност конкуренцијата да ги следи тредовите во однос на вештините и да стекне поголеми вештини од Вас. Така Вашите вештини губат вредност во бизнис светот.

Забележувате дека вештините се пресушен извор на потенцијална енергија за Вашиот бизнис. Затоа мора постојано да ги надополнувате како постојано би ја зголемувале бизнис потенцијалната енергија. Но, како?

Прво нешто е постојано да се учи и да се следи се што се случува на полето на технологијата како на локално така и на глобално ниво. Втора работа е следење на состојбите во индустријата во која се наоѓа Вашиот бизнис преку читање на списанија или веб страници на интернет кои се занимаваат со оваа проблематика.

Во еден од следните написи за методи и техники за да не се овозможи истекување на вештините.

post

МЕНАЏМЕНТ ВЕШТИНИ – ПРЕГЛЕД

ManagerialSkills1 Би продолжил со менаџментот како наука и пракса. Во еден од претходните постови (менаџмент и знаење) пишував за тоа како претприемачот олека но сигурно еден ден ќе мора да стане менаџер. Ова се случува уште кога ќе има барем уште еден вработен освен претприемачот. И тогаш всушност ќе започнат да се чувствуваат менаџерските проблеми. Менаџментот не е едноставна задача. Бара знаење и пракса. Затоа и постои хиерархијата и искачувањето по неа. Не постои човек кој веднаш по излегување од училиште или факултет ќе може да дојде до одредена врвна менаџерска позиција.

Во овој напис би се осврнал на трите основни менаџерски вештини како и нивната потреба во однос на пирамидално-хиерархиската позиција. Кога студирав имав предмет основи на менаџментот. Мојот професор Тодор Кралев, кој подоцна ми беше ментор за дипломска и магистерска работа одеше низ училницата и прашуваше кои се тие вештини кои треба да ги поседуваат менаџерите и која вештина е најпотребна за која позиција (прволиниски менџери, средни менаџери и врвни менаџери). Од тогаш ми се врежаа во главата тие основни вештини иако денес читам дека некои автор велат дека има и други вештини.

Што се тоа менаџерски вештини?

Наједноставно кажано вештина претставува знаење да се извршуваат некои активности или задачи. Ова знаење се учи или пак се стекнува со практично изведување на тие ативности. Значи вештината се стекнува со учење и искуство.

Постојат многу дефиниции за вештини кои велат дека тие се еден вид на талент. Талентот претставува лична дарба или вродена вештина на одредена личност. Не може секој да биде уметник. Вообичаено уметниците имаат вроден талент, кој потоа со одредена едукација го развиваат преку усовршување на уметничките вештини.

Значи вештините може да се стекнат со учење, но талентот не може да се научи. Во секој случај талентот и вештините се надоврзуваат еден на друг и создаваат личност која има одредена вештина за нешто.

Кога станува збор за менаџерска вештина тоа се вештини кои се употребуват од страна на менаџерите, а кои овозможуват одржување на ефективност и ефикасност кај луѓето во извршување на работните задачи. Значи менаџерите треба да имаат вештини со ки ќе ги управуваат луѓето и технлогијата со цел да се постигне ефективно и ефикасно исполнување на работните задачи пред вработените и бизнис целите на компанијата.

Три основни менаџерски вештини

Robert Katz идентификува три типа на вештини кои се суштински за успешен менаџмент:

  • Технички вештини
  • Концепциски вештини
  • Човечки вештини

Технички вештини

Како што ни кажува самото име технички вештини се вештини во однос на техниката за изведување на задачите. Значи не мора да значи дека станува збор за вештина за работа на машина како техничка вештина. Техничка вештина може да биде и знаење од продажба. На пример, човек од продажба ќе стане менаџер на продажен тим. Тој има познавање на продажбата од сите аспекти. Тој стекнал искуство од продажбата, се едуцирал за продажбата и има технички вештини од продажба, па така може да стне менаџер на продажен тим.

Техничките вешти ни се најпотребни за најниските нивоа на менаџментот, додека за врвниот менаџмент може да бидат малку или пак воопшто потребни.

Концепциски вештини

Концепциските вештини претставуват способност или знаење на менџерите да размислуваат абстрактно, односно да ја гледаат целината преку анализа и дијагноза на различни состојби и да ја предвидат можната идна состојба на бизнисот во целина. Зошто е потребна оваа вештина? Како прво еден бизнис е составен од повеќе бизнис елементи како што се продажба, финансии, маркетинг, производство… Сите овие бизнис елементи имаат различни цели дури понекогаш и сосема спротивставени, на пример маркетинг и производство. Овие вештини на повисоките менаџери им помагаат да гледаат надвор од поединечните цели на бизнис елементите и да донесат одлука која ќе овозможи исполнување на севкупните бизнис цели.

Концепциските вештини се најпотребни за врвните менаџери, нешто помалку за средните менаџери и најмалку или можеби воопшто за прволиниските менаџери.

Човечки вештини

Човечките вештини претставуваат знаење на менаџерите да работат со луѓето. Најважната рбота на менаџерите е работа со луѓе. Без луѓе нема и менаџемент ни менаџери. Па така со овие вештини се овозможува лидерството на менџерот, мотивирање на вработените, ефикасно и ефективно искористување на човечкиот потенцијал во бизнисот. Ова се едни од најважните вештини за менаџерите.

Човечките вештини се подеднакво потребни на сите нивоа на менаџментот, како на прволинискиот и средниот менџмент така и за врвниот менаџмент.

****

Ова се основните менаџерски вештини кои се навистина потребни за успешен менаџмент. Некои автори претставуваат и други вештини кои во секој случај кога подобро размислам би се вклопиле во овие како основни. Така на пример на едно место прочитав за набљудување како посебна менџерска вештина која допринесува кон зголемување на лидерството. Сепак набљудување може да се стави како дел од човечки вештини каде се споменува мотивирање и лидерство или пак контролирање како една од функциите на менаџментот.

Или пак вештина за донесување на добри одлуки. Оваа вештина може да се подели во концепциските вештини и техничките вештини. Во концепциските заради донесување на одлуки на врвно ниво кои ќе бидат во насока на спроведување на сратегии и тактики како и исполнување на бизнис целите. Во технички ќе бидат заради донесување на добри одлуки кои се од техничка природа.

Значи овие три вештини се потребни за да имаме добар менаџмент. Затоа доколку започнувате со бизнисот подгответе се колку што можете побргу за техничките и човечките вештини. Додека концепциските вештини ќе ви бидат потребни доколку Вашиот бизнис навистина стане успешен и ќе имате голем број на вработени, а секако дека цел вие да изградите успешна бизнис империја пожелно е да се подготвувате и за овие вештини.

post

ЕДНО ПИСМО СКРАТЕНО ЗА ЕДНА ВИСТИНА

arrow8

Овој напис е поврзан со еден претходен напис за бирократија во организациските системи. Ова писмо беше мој последен обид да организацискиот систем во кој што работев да добие квалитетна база на податоци со што би се зголемила ефикасноста и ефективноста на истата. Но за жал како такво не отиде заради некои непознати или пак познати причини. Целта на овој напис е да се покаже разликата помеѓу претприемничка организација и бирократска организација. Во претприемничка организација проблемите се решаваат со отвореност, а не со затвореност. Доколку искрено не се потенцираат проблемите нема успешно решавање на истите.

Еве какво беше подгтвеното писмо кое не отиде како такво туку цензурирано за следниве реченици:

  • Знаејќи дека досегашните Ваши нови верзии на системот беа полоши од претходните неможеме во целост да бидеме уверени во Вашите намери за испорака на квалитетно решение.
  • За ваше информирање ефективност претставува да се прават правите работи, додека ефикасноста работите да се прават на прав начин. Во вашиот случај вие не испорачувате ниту ефективност ниту ефикасност, а се трудите само да не убедите дека Вашето решение е она што е најдоброто за Вас, притоа заборавајќи за функционалните потреби на нашиот организациски систем.
  • Едно Ваше решение при секое снимање не враќа назад од почеток. Ова претставува губење на непотребно време. Уште по втората Светска војна јапонците воведуваат една техника наречена 7W за исфрлање на се онаа што претставува ѓубре (waste) и непотребно во организацискиот систем а со што организацискиот систем ќе се направи да биде поефикасен и поефективен. (За 7W зборувавме во делот за методи и техники користени од KAIZEN)
  • Секој нов систем особено IT систем треба да се прилагоди на функционалните потреби на организацискиот систем кој ќе го користи, а не организацискиот систем да ги прилагодува своите функции на IT системот. Ова е основното правило доколку сакаме успешен проект.

Ова беше само дел од тоа фамозно писмо кое е скратено за една вистина. Но, добро тоа е карактерисиката на бирократските организациски системи, кои доколку не се финансираат од граѓаните нема ни да постојат – ќе пропаднат.

post

БИРОКРАТИЈА – УНИШТУВАЧ НА ОРГАНИЗАЦИСКИ СИСТЕМИ

Секој бизнис претставува или за одреден период ќе стане организациски систем. Организациските системи претставуваат сложени системи. Тие се составени од различни типови на системи. Интересно е што успешните бизниси мора еден ден да станат организациски системи. Некои побргу, некои подоцна. Организацискиот систем бара зголемување на човечки ресурси, но бара и зголемување на структури, правила и процедури.

Bureaucracy Од друга страна бирократија се дефинира како формални организациски структури, правила и процедури. Целта на овие структури, правила и процедури е да се избегне хаосот. Но, од друга срана секоја бирократија допринесува за уништување на претприемништвото. Правила, правила, да би ме удавила или кичму савила и скроз пошашавила! Ова е извадок од една песна на Рибља Чорба. И навистина запрашајте се колку тие правила може да ви ја спречат креативноста, да ви го уништат моралот и да ве наведат да се откажете од нешто што го мислите и што е квалитетно а заради тие правила не можете да го остварите. Тоа навистина претставува кршење на кичма или ваше лично кршење.

Исак Адижес во едно од неговите дела (Management/Mismanagement Styles) за бирократските менаџери вели дека се најзаинтересирани за тоа како работиме, а не ги интересира што работиме. И така доаѓаме во состојба да работиме се и сешто, а притоа да бидеме неефективни и неефикасни. Бирократите се обидуваат работите да ги изведуваат на прав начин – ефикасност. Но, каде е ефективноста. Дали може ефективност без ефикасност и обратно. Може, но придобивките за организацискиот систем ќе бидат 0. На ваков начин бирократската организација (бизнис) ќе биде насочен на тоа како луѓето ги изведуваат работите, притоа заборавајќи на тоа што работат тие луѓе (Види 80/20 правило или пак 80/20 правило наспроти ефективност и ефикасност). Значи бирократската организација е насочена кон ефикасноста, а ја заборава ефективноста.

Заради горенаведеното, бирократските организации се голем произведувач на неефективни менаџери, а со тоа и неефективни вработени. Ова е поради фактот што вработените сакаат да се приближат кон таквите менаџери и да станат исти како нив, а преку таквото однесување можеби ќе си го купат мирот или пак унапредувањето. Сето тоа води кон смрт на организацијата или бизнисот, фаза старост од животните циклуси на бизнисите. Но, бизнисите може и порано да влетаат во една ваква фаза, што секако не е добро.

Имав искуство со една странска консултантска компанија која има традиција од 175 години. И замислете изгубив една година за една иста работа и пак резултатот лебди некаде во воздух, а не можеме да го дофатиме. И на крај сватив дека тие немаат поим што значи да си ефективен и ефикасен. (Денес пишував едно писмо до нив и се обидов да им објаснам што е тоа ефективност и ефикасност, но ми беше цензурирано најверојатно поради политички причини.) Добро, македонче треба да премолчи пред странските големи консултанти. Јас сум и ќе бидам МАКЕДОНЕЦ,  не македонче и затоа сум среќен што излегов од една таква бирократска организација.

Еве ги поминувам првите часови како некој кој бил и веќе не е во една бирократкса организација (или поточно кажано мртва организација, организација без душа). Се чувствувам слободен. Се чувствувам препороден. И ова поради тоа што можам да креирам, да спроведувам идеи без да размислувам за правила и процедури и еден куп бирократски (читај неспособни) менаџери. Од прв ден во таа организација бев потиснат со правила и процедури. И сето тоа поради бирократија. Таа бирократија доведе еден куп на менаџери кои само за една година направија еден куп на упатства без да размислат на практичната примена на истите (ја заборавија оперативата). Но, кој губи?

Организациски систем во кој најкарактеристичен елемент е бирократијата не може да опстане долго. Зошто? Не произвдува резултати, нема нови идеи бидејќи претприемништвото (интрапретприемништвото) е потиснато, а значењето на правилата и процедурите како и казнувањето на оние кои ќе ги прекршат води до една состојба во која колегијалноста и групната работа се сведува на 0. Ваквите организации може да опстанат само доколку имаат многу пари и тоа се додека не се потрошат тие пари. Но, владините институции како oрганизациски системи кои се најбирократски нема да пропаднат бидејќи се финансираат од буџетот (читај парите на граѓаните). Секако дека таа организација нема да се доведе до смрт.

Затоа како претприемачи мора да внимавате на правилата и процедурте. Тие се добри, но нивно преголемо нагласување може да доведе до појава на преголема бирократија во организацијата.

post

МЕНАЏМЕНТ И ЗНАЕЊЕ

Менаџментот прераснува во се покомплексна наука. Работа со луѓе претставува најубавата но и најтешката работа. Како се преминува од едно во друго ниво од ќивотниот циклус на бизнисите се менува и потребата претприемачот се повеќе да станува менаџер. При започнување со бизнисот на претприемачот нема да му е потребно знаење од менаџментот бидејќи секој стартап на бизнис е или само со претприемачот или пак со уште еден до двајца вработени. Како што бизнисот расне и се зголемува бројот на вработените така и потребата од знаење за менаџментот ќе расне. Менаџментот значи управување со бизнис ресурсите (човечки, финансиски, материјални, производствени итн).

Management Но, како се движи и потребата од знаењете за менаџментот? Каква е структурата на потребното знаење за менаџерите? Ова се навистина важни и значајни прашања од областа на менаџментот. Да видиме првин каква е потребата од менаџментот при движењето низ животните циклсуи на бизнисите:

  • Фаза сонување. Во оваа фаза воопшто нема потреба од знаење од менаџментот. Тука претприемачот само сонува, анализира и размислува за она што планира да го превземе. За овие активности менаџментот не е потребен.
  • Фаза започнување. Воопшто нема потреба од знаење од менаџментот или пак постои сосема мала потреба. Воопшто нема да има потреба доколку во фазата започнување претприемачот влегува сам како индивидуалец. Тогаш претприемачот е се во едно личност. Нема вработени, нема ни менаџмент. Доколку има неколку вработени во ова фаза тогаш сепак ќе постои одредена потреба од знаење од менаџментот. Оваа знаење особено ќе се однесува на лидерската функција како и функцијата на мотивирање. Многу е важно претприемачот во оваа фаза да знае да ги мотивира вработените како побргу би се поминало во наредната фаза.
  • Фаза проблематичен период. Во овој период за првпат ќе се јави поголема потреба од менаџментот. Во оваа фаза кога бизнисот започнува да расте, апетите на претприемачот стануваат се поголеми и поголеми, се јавува потреба од зголемување на вработени бидејќи претприемачот не може се сам да работи, а финансиите уште не се стабилни навистина потребата од менаџментот е повеќе од потребна. Токму овој период кога претприемачот од претприемништво ќе се свртува кон менаџментот може навистина да биде доста проблематичен. Претприемачите ќе мора да ги управуват вработените, да ги следат нивните перформанси, да ги мотивираат, да планираат, да го екипираат бизнисот со квалитетни вработени а од друга страна да водат сметка за финансиските, материјалните, информациските и останатите ресурси.
  • Фаза лудување. Оваа е фаза каде без цврст, стабилен и мудар менаџерски стил бизнисот може да пропадне. Потребата од менаџментот се зголемува се повеќе и повеќе што поради нормалниот раст на бизнисот што поради претераното ширење во подрачја кои бегаат од основите на бизнисот од времето кога е планиран. Продолжува потребата од планирање, организирање, екипирање, мотив ирање и контролирање. Ова всушност претставуваат функции на менаџментот.
  • Фаза озбилност. Во оваа фаза претприемачот веќе станува вразумен менаџер со соодветно искуство. Основната задача му е менаџирање на бизнисот и вработените во него. Планирање мора да постои заради енергизирањето кое му е потребно на бизнисот за да не навлезе во фазата на старост. Токму затоа во оваа фаза менаџментот како знаење ќе му биде најпотребен на претприемачот.
  • Фаза старост. Е тука се поставува прашање дали може менаџментот да функционира. Менаџментот како знаење е потребен особено заради спроведување на крупни организациски промени. Инаку како потреба се јавува внесување на претприемничкиот дух во бизнисот како би се донела нова енергија која ќе го врати бизнисот во претходната фаза. Можеби преголемиот менаџмент заборавил да менаџира па станал едноставно контролор на правилата и процедуите. Тука е изгубено планирањето, мотивирањето, екипирањето, организирањето, а за лидерството и да не зборуваме.

Значи како поминуваме од една во друга фаза од животниот циклус се повеќе и повеќе на претприемачот ќе му бидат потребни менаџерските вештини. Овие вештини ќе имаат за цел да ги стабилизираат преголемите пореметувања, да вршат организациски промени заради подготвување за иднината и да ги мотивираат вработените за поголеми резултати.