post

[Истражување] Стратегија за претприемачко учење

Во тек е подготовка на стратегија за претприемачко учење. За таа цел досега се одржаа две работилници каде од страна на клучните стејкхолдери беа споделени различни идеи како предлози кои би требало и би можеле да се вклучат во стратегијата.

Изработен е анкетен прашалник преку кој може да се обезбеди вклучување на вашето мислење за онаа што веќе постои како предлог, но и сосема нови идеи кои би можеле да бидат дел од стратегијата.

Продолжи…

post

Анатомија на еден претприемач: Факти кои ќе (нема да) ве изненадат

Постојат многу стереотипи кога станува збор за претприемачите и пронаоѓање на оној “супермен” претприемач. Постојат многу анализи и истражувања како и обиди да се најдат некои заеднички карактеристики за успешните претприемачи.

Едно време (барем кога бев средношколец) за претприемачи ги сметав оние кои седат во кафеани, пијат, јадат и разговараат. Но тоа беше почетокот на 1990-тите, распад на системот, директори на компании кои станаа претприемачи… Но, тоа не е она што може да се земе како репер.

Во 2009 година и јас сакав да дадам допринос во оваа насока, па затоа спроведов теоретско и практично истражување во земјава за анализа на фактори кои го прават еден претприемач да биде успешен претприемач. Во таа анализа не навлегував во детали за бекграунд, туку повеќе на лични особини.

Затоа како надополнување на некои карактеристики или како основа за едно следно истражување може да се додадат и дополнителни елементи како образование, семејство, возраст, класа…

Средувајќи ги моите постари Evernote белешки за да утврдам што треба да остане а што да си оди (избрише) налетав на едно истражување од Kauffman фондација за претприемачи насловена како “Анатомија на претприемачи” во која е направен обид да се анализираат претприемачите и нивниот бекграунд. Сметам дека иако истражувањето е постаро (2009) и се однесува на 519 испитаници основачи на компании од различни индустрии, сепак вреди да се видат некои факти.

Основачи на компании се во средна возраст и со подобро образование.

  • Просечна и средна возраст на основачите во анализираниот примерок кои одлучуваат да започнат сопствен бизнис е 40 години.
  • 95,1% се дипломирани, а 47% имаат повисоки степени на образование.
Претприемачите доаѓаат од средна класа или повисока ниска класа и се подобро образовани и попретприемачки расположени од нивните родители.
  • 71,5% доаѓаат од семејства од средна класа, додека 21,8 се изјасниле дека доаѓаат од повисока ниска класа.
  • Помалку од 1% доаѓаат од екстремно богати или екстремно сиромашни средини
Повеќето претприемачи се во брак и имаат деца
  • 69,9% од испитаниците навеле дека биле во брачен однос, кога го започнале својот бизнис, додека 5,2% биле разведени, разделени или вдовци.
  • 59,7% навеле дека имале најмалку едно дете кога го започнале првиот бизнис, додека 43,5% имале две или повеќе деца.
Имаат интерес и склоност да започнат бизнис.
  • 52% имале интерес да станат претприемачи уште во факултетските денови, но 34,7% воопшто не ни размислувале за претприемачкиот живот, а 13,3% имале слаб интерес.
  • Од 24,5% кои биле екстремно заинтересирани да станат претприемачи во факултетските денови, 47,1% започнале повеќе од две компании.
Фактори кои ги мотивираат да станат претприемачи: заработка, имање на сопствена компанија, стартап култура и капитализирање на бизнис идејата.
  • 74,8% од испитаниците навеле дека мотивацијата за започнување на бизнис им била да заработат пари, 68,1% капитализирање на бизнис идејата, 64,2% навеле дека сакале да имаат сопствена компанија, 66,2 навеле дека биле мотивирани од стартап културата додека 60,3% навеле дека да работат за друг не било за нив.
Неважни фактори: не можат да најдат работа или поттикнување од други
  • 80,3% од испитаниците навеле дека неможноста да најдат традиционална работа воопшто не бил одлучувачки фактор за започнување на сопствен бизнис. Само 4,5%, се одлучиле да започнат свој бизнис поради неможноста да најдат работа.
  • 37,8% од испитаниците навеле дека улогата на пријателите и семејството имало влијание на нивната одлука.
Повеќето имале значајно искуство од индустријата кога запонале бизнис
  • 75,4% работеле како вработени во други компании повеќе од 6 години пред да започнат со сопствените компании. Сокоро половина (47,9%) ја започнале нивната прва компанија со повеќе од 10 годишно искуство.

Ова е само еден дел, целосната анализа можете да ја видите на “Анатомија на претприемачи“.

post

Како да ја анализираш конкуренцијата?

Конкуренција

Конкуренција

Дали знаеш што твоите главни конкуренти прават на пазарот?

Како одговараш на нивните акции?

Дали имаш стратешки имплементиран процес кој ќе те води низ соодветно истражување и одговор на конкурентските чекори?

Конкуренцијата за еден претприемач секогаш ќе биде реалност која не може да се избегне. Тие се тука, околу тебе и твојот бизнис. И може да имаат влијание на твоите севкупни бизнис активности.

Доколку сакаш да успееш, ти како еден претприемач секогаш мора со едното око да гледаш во твојата конкуренција. Секогаш мора да ги користиш информациите од твоите истражувања за да ги донесеш вистинските одлуки за идните чекори на твојот бизнис.

Кои се тие? Што прават? Кои се импликациите врз твојот бизнис од она што тие го прават? Што треба да направиш?

Овие прашања секогаш ќе те следат и тебе и твојот бизнис. Затоа мора постојано да ја анализираш конкуренцијата како сегашна така и идната, потенцијална конкуренција.

Да видиме 9 начини кои можеш да ги искористиш за оваа цел, кои секако не се конечни.

#1 Започни со Google

Добра стартна позиција на твоето истражување е Google, најголемата онлајн база на податоци. Побарај со различни зборови кои го опишуваат твојот бизнис, твојот пазар и твојата индустрија. Особено внимание посвети на зборовите кои најверојатно потенцијалниот купувач би ги користел кога бара решение за проблем кој твојот бизнис го нуди.

#2 Не заборавај ги социјалните медиуми

Следното место каде што може да продолжиш со твоето истражување претставуваат социјалните медиуми. Погледни преку Twitter Search и Facebook и пронајди ги профилите на компаниите твоите конкуренти (доколку имаат). Можеш да пронајдеш многу информации, трендови, идеи… Сега, тука е и Google+ (патем, можете да го следите Претприемач на Google+) кој има или ќе има огромен потенцијал за да дојдеш до различни информации кои ќе те интересираат.

#3 Прашај го твојот продажен тим

Твојот продажен тим е во секојдневен контакт со твоите потрошувачи. Тие може да знаат што твоите купувачи мислат за твоите најголеми конкуренти. Зошто да не ги искористиш тие информации?

#4 Прашај ги твоите купувачи

Твоите купувачи се најдобриот извор на информации кога станува збор за твојата конкуренција. Зошто да не ги прашаш што мислат за твојата конкуренција. И зошто те избрале тебе намсето нив?

#5 Спроведи анкета

Анкетите се постојано добар извор на информации кога станува збор за истражување на пазарот и конкуренцијата.

#6 Снабдувачите може да бидат одличен извор на информации

Твоите снабдувачи може да бидат и снабдувачи на твоите конкуренти. Зошто да не се обидеш да извлечеш некои информации за твоите конкуренти (кои ги имаат во изобилство) од нив?

#7 Разгледај ги нивните понуди

Нивните понуди се место каде тие ги опишуваат вредностите кои тие ги нудат на пазарот. Тие се неверојатен извор на информации за тебе.

#8 Поставувај прашања за нив и за нивните акции

Поставувај прашања за нив и нивните акции и чекори кои ги преземаат. Поставувај многу прашања, и обиди се да ги најдеш одговорите.

#9 5 Зошто

На секоја информација или на секое прашање кое ти како еден претприемач даваш одговор за твојата конкуренција користи го 5 Зошто принципот.O 5 Зошто значи дека ќе мора да се прашаш себеси 5 пати зошто за се кога станува збор за конкуренцијата. Ова е нешто што ќе те води во едно подлабоко истражување на твојата конкуренција.

post

Анализа: Какво е влијанието на политиката врз бизнисите во Македонија?

Анализа - Политика и бизниси

Анализа - Политика и бизниси

Дали политиката влијае врз бизнисите во Македонија? Прашањето иако се чини едноставно и нешто што е општо познато сепак е интересно за анализа. Она што е најинтересно е дека вообичаено одговараме врз основа на нашата политичка определеност. Затоа и сакавме да спроведеме една анализа на можното влијание на политиката врз бизнисите.

Започна со еден пост насловен како Бизнис и политика – Одат ли едно со друго? Во тој пост во неколку црти наведовме зошто политиката треба да нема директно големо влијание врз работата на бизнисите. Потоа поставивме еден анкетен прашалник за Анализа на влијание на политиката врз бизнисите во Република Македонија кој беше онлајн во периодот март и април оваа година.

Прашалникот во тој период го отворија 964 луѓе и резултатите од анализата на одговорите се прикажани на следнава презентација. Можете и да го симнете истиот кој е во pdf форма.

 

post

Непознавање на маркетинг на еден претприемач или менаџер

Учество на пазарот Конкурентската предност на пазарот не се стекнува лесно, но лесно може да се загуби. Може да потрошите години и години во развојот на бизнисот но со недоволно залагање и постојана анализа на пазарот постигнатото може да се изгуби за неколку месеци. Пазарот е многу променлива категорија. Денес се бара нешто, утре нешто друго… Примеров е вистинска случка и се однесува на тоа како еден менаџер воопшто не троши време за маркетингот на бизнисот кој го води или барем мојот прв впечаток беше таков. Или не троши време за проучување на маркетингот и анализа на пазарот или нема соодветно познавање, а се нашол во улога да управува бизнис. Менаџерот управува компанија која е увозник на брендирани производи од познат бренд кој има добра побарувачка и добро поминува во нашата земја.

На една презентација на производи на компанијата (од примерот) го прашувам менаџерот за видовите на производи што ги нудат, начинот на испораката и цените. Одговорот беше низ следниве реченици:

  • Ние не работиме со секого!
  • Нашите производи се лидери на пазарот!
  • Нашите производи се многу скапи!
  • Какви други производи имате?
  • Постојано вложуваме во маркетинг, оваа презентација е доказ! (НЕПОЗНАВАЊЕ НА МАРКЕТИНГ)

Од неговите одговори се забележува синдромот на јас, јас и само јас.

Ја забележуваме првата грешка: ПРЕПОТЕНТНОСТ.

Спомнавме со какви производи работиме, дека исто така се скапи, докажани во својата намена, испробани на сопствена кожа, не се многу познати во нашава земја а во светот не се непознаница. Пред да почнеме да работиме со тие производи извршивме пребарување на интернет и тоа:

  • На официјалниот сајт на производителот
  • Пребарување на google за да видиме што кажуваат другите сајтови
  • Разни форуми за да видиме какво е искуството на луѓето што ги користат.

Нашите анализи покажаа дека производите претставуваат добар бренд кој излегува во пресрет на барањата на потрошувачите и не зажаливме кога почнавме да го работиме. На нашето излагање го добивме следниот одговор:

  • Првпат слушам за таков бренд! (РАБОТИ БЕЗ ДА ГО АНАЛИЗИРА ПАЗАРОТ)

Човеков заталкал некаде во ваква работа. Како може да нуди нешто за продажба, а од друга страна да не знае дека полека но сигурно дел од неговото учество на пазарот му го зема друг бренд. Тој воопшто не знае што се се продава на нашиот пазар. Не ми се веруваше дека постои таков менаџер. (Дали може да се каже дека е менаџер?)

Секоја компанија мора постојано да го анализира и истражува пазарот. Во секој момент менаџментот мора да знае во каква позиција се наоѓа компанијата. Дали ја одржува сопствената позиција? Дали бележи раст на учество на пазарот? Дали се бележи некаков пад во учеството на пазарот? Дали треба да преземе некои мерки за да го зголеми и задржи пазарното учество? Кои се производи постојат на пазарот со какво учество? Ова се прашања кои секој менаџер треба да го интересираат и да бара одговор како би можел да носи поквалитетни одлуки. Инаку, секој може да биде менаџер. Овие прашања се одговараат со соодветно истражување и анализа на пазарот.

Можеме да кажеме дека:

  1. Како претприемачи не смееме да бидеме препотентни.
  2. Мораме да знаеме точно што претставува маркетинг.
  3. Мораме постојано да го анализираме пазарот и да ги следиме движењата на истиот.

Секое мало пореметување на продажба треба да даде сигнал дека треба да се преземе нешто. Овие мали пореметувања – промени во околината (пазарот) може кобно да влијаат на нашиот бизнис. А, честопати од страна на менаџерите и претприемачите овие мали пореметувања се занемаруваат. Во овој дел е интересно да забележиме една компарација со жаба која ја дава Питер Сенги во неговото капитално дело Петта дисциплина. Ако жабата ја ставиме во ладна вода и полека ја зголемуваме температурата таа ќе ужива во топлата вода. Како се зголемува температурата на водата и истата почнува да врие жабата веќе ќе ја губи свеста и на крајот ќе умре. Ова се мали промени кои не се забележуваат. Доколку жабата веднаш ја ставиме во врела вода, таа ќе се изгори и ќе скокне од истата, но ќе остане да живее. Повеќе детали за оваа компарација пишував во парабола на варена жаба.Значи често пати се концентрираме само на крупните пореметувања во нашата околина, додека ги занемаруваме малите пореметувања. Да не дозволиме и со нашиот бизнис да случи истото како со жабата во првиот случај.

post

SEO – Оптимизација за пребарувачи – анализа

SEO - Оптимизација за пребарувачи - Анализа

SEO - Оптимизација за пребарувачи - Анализа

Има многу пишувано, нагаѓано и образложувано за SEO – оптимизација за пребарувачи во однос на тоа кои се поважни фактори, кои се помалку важни и што има поголемо или помало влијание. Доколку сте го прочитале серијалот за SEO на претприемач, сигурно сте забележале дека веќе извесен период вршам анализи и истражувања во однос на оваа проблематика. Досега вообичаено анализите се однесуваа преку реална веб страна и аналитиката која покажува различни однесувања и резултати при мои различни активности на таа веб страна.

Но, пред една недела започнав со проширување на мојата SEO лабораторија со анализа на податоци од други веб страни. Започнав со собирање на дополнителни податоци и дополнителни анализи од досегашните при што мерам, анализирам и споредувам различни влијанија на позицијата на пребарувачите. Така, ова ќе претставува прв пост во кој ќе ги споделам првичните сознанија од едната од 10-те дополнителни анализи.

Опис на SEO анализата

Анализата се состои од избор на 20 збора и резултатите за првите 10 веб страни на Google. Што значи дека се анализирани 200 веб страни, со сите нивни SEO фактори и влијание на тие фактори на позиција на пребарувачите.

Во моментов постојано ја проширувам базата на податоци со цел да се добијат поквалитетни резултати.

Факторите кои ги анализирам во однос на позицијата на пребарувачите се следниве:

  1. Google Page Rank – Рангирањето од страна на Google во однос на авторитетот на веб страната
  2. Дојдовни линкови – Колку дојдовни линкови има соодветната веб страна
  3. Зборови – Колку зборови има соодветната веб страна која излегува на резултатите по пребарување.
  4. Повторувања – Колку пати тој збор се повторува во текстот на страната.
  5. Густина – Колкав е процентот на појавување на тој збор.
  6. Наслов – Колку пати е содржан зборот во насловот.
  7. Линк – Колку хиперлинкови има на тој збор во текстот.
  8. Alt – Колку пати во Alt делот се користи зборот (Alt служи за давање на опис на сликата).
  9. Клучни зборови – Колку пати е содржан зборот во клучните зборови.
  10. Опис – Колку пати е содржн зборот во описот.
  11. Болд – Колку пати е болдиран зборот низ текстот.
  12. H1 – Колку пати е содржан зборот во H1 tags.

Врз основа на сите овие податоци анализата се состои од спроведување на корелациона анализа со Пирсонов коефициент на корелација со што го споредувам различното влијание на секој од факторите со позицијата на страната на резултатите на Google.

Резултати од оваа SEO анализа

Глобално од резултатите се забележува релативна слаба корелација на факторите со самата позиција на пребарувачите. Но, сепак резултатите претставуваат една основа и приказ за тоа што пребарувачите го ценат при прикажување на резултати по барање на одреден збор. На сликата е прикажан само дел од анализата кој се однесува на овој пост иако анализата е спроведена и на меѓусебното влијание на еден фактор со друг.

SEO - Оптимизација за пребарувачи - Фактори

SEO - Оптимизација за пребарувачи - Фактори

Од овие резултати прикажани на сликата може да се заклучи следново:

  • Најголемо влијание врз позицијата на страната на резултатите на пребарувачите имаат насловот на веб страната и описот на веб страната.
  • Најмало влијание врз позицијата на страната на резултатите на пребарувачите има делот клучни зборови. Затоа можете да бидете добро рангиран за некој збор иако не сте го поставиле тој збор во клучни зборови.
  • Карактеристично е што PR на веб страната исто така не е премногу импресивно за резултатите. Затоа можете да забележите веб страни со послаб PR да излегуваат на повисока позиција на страната на резултатите.

Овие сознанија би ги издвоил како покарактеристични, иако анализата и истражувањата продолжуваат со зголемување на базата на податоци.

post

Услови за Стопанисување на Малите Бизниси

Извесно време на претприемач спроведуваме истражување на услови за стопанисување на малите бизниси во Република Македонија. Прашалникот е затворен и време е за анализа. Ова тука не е мој глас туку гласот на сегашните и идните претприемачи. Ова не е политика туку нашата реалност. Се надевам дека барем мал придонес ќе дадат овие резултати и ќе бидат разгледани од оние кои имаат моќ да ги подобрат овие услови како на национално така и на локално ниво.

Благодарност на сите кои учествуваа преку одговарање и споделување на прашалникот и кои овозможија да имаме над 500 одговорени прашалници, поточно 524.

Услови за стопанисување

Состојба со услови за стопанисување на малите бизниси

Кои услови за стопанисување треба да се подобрат

56% сметаат дека условите за стопанисување за малите бизниси во Република Македонија се слаби. Иако како втор највлијателен одговор е дека состојбта е задоволителна со 28% сепак далеку е да кажеме дека е одлична. Ова го потврдува и фактот што 70% од одговорите се слаба и за никаде.

Иако верувам дека се прават обиди од страна на централните и локалните власти во Република Македонија за да се подобрат условите, но не сум сигурен дека во креирањето на генералната политика претприемачите на малите бизниси се вклучени на некаков начин.

Бидејќи прашалникот беше дизајниран да може да се одговара и за оние кои имаат бизнис и за оние кои немаат ќе мора да погледнеме какво е мислењето на претприемачите, а какво на оние кои сеуште немаат бизнис.

Мислење на претприемачи

Мислење на претприемачи

Од графикот за мислењето на оние кои имаат бизнис може да се забележи дека состојбата не е многу променета бидејќи сеуште високи 63% сметаат дека условите се слаби и за никаде.

Мислење на непретприемачи

Мислење на оние кои сеуште немаат бизнис

Интересно е што оние кои сеуште немаат бизнис сметаат дека условите за стопанисување не се баш најдобри. Можеби и затоа постои оној страв од започнување на сопствен бизнис како алтернатива на чекање на вработување и барање на сигурна работа.

Каде е потребно подобрување

Во прашалникот преку кој ја изведовме анализава имавме понудено подрачја кои можеби можат да послужат за да ги подобрат условите за стопанисување на малите бизниси во Република Македонија. Еве ги резултатите од овој дел:

Подрачја кои треба да се подобрат

Забележливо е дека финансиските услови доминираат како најпотребни и тоа скоро 40% или поточно 39% сметаат дека намалување на даноци, директна финансиска помош и достапноста на финансии треба да бидат подобрени.

Од графикот може да се забележи дека не постојат големи разлики во резултатите и според тоа може да се каже дека во сите подрачја опфатени со прашалникот би требало да има драстични подобрувања.

Други можни подобрувања

Во прашалникот имаше можност да се наведат и некои други подрачја на подобрувања, каде претприемачите и оние кои немаат бизнис можеа да си ги искажат маките во однос на она што треба да се подобри. Еве ги разновидните дополнувања на условите кои беа наведени погоре:

  1. Олеснување на процедури за затворање на бизнисот. (Ова навистина претставува проблем. Во неколку мои разговори со претприемачи кои поминале низ овој пекол ми рекоа дека процедурате може да трае и со месеци. За сето тоа време треба да имаш стечаен управник за кој ќе треба да плаќаш плата и придонеси.)
  2. Зголемување на можностите за електронски плаќања.
  3. Подобрување на наплата – изнаоѓање на адекватен модул за наплата од крајните купувачи.
  4. Прекинување со драконскиот систем на казнување кој ги уништува малите бизниси.
  5. Уништување на нелојална конкуренција.
  6. Објавување на тендери со објективен рок за подготовка на потребна документација.
  7. Повеќе програми кои обезбедуваат капитално вложување во малите но потенцијално растечки бизниси.
  8. Обезбедување на повеќе обуки за претприемништвото.
  9. Продолжување на проектот „регулаторна гилотина“ и целосно спроведување во пракса.
  10. Намалување на цените на услуги на јавните служби.
  11. Започнување со функционирање на гарантниот фонд.
  12. Доколку на еден се опростува долгот кон државата да се ослободат и сите други па и малите бизниси. (Ова навистина е дискриминаторна пракса од страна на властите. Не е здраво некој редовно да плаќа, а некој со години да наталожува долг и да му се опрости заради економска криза. Ако веќе се прави таков преседан, нека се направи за сите, а да се наградат оние кои редовно си плаќаат.)
  13. Обука за менџери од сите подрачја.
  14. Субвенционирање на набавка на нова технологија.
  15. Субвенционирање на проекти на извозно ориентирани компании.
  16. Субвенционирање (наградување или подршка) на иновации кои доаѓаат од македонски компании.
  17. Подобрување на патна мрежа и инфраструктура.
  18. Подобрување на мерките за вработување на нови лица.
  19. Повисоко ниво на инфлација.
  20. Директни контакти со стопанственици од други земји.
  21. Субвенционирање и обуки во однос на имплементација на некои стандарди (ISO, HACCP, GAP)
  22. Акредитирање на повеќе државни и приватни лаборатории за контрола на квалитетот и безбедноста на храната.
  23. Брендирање и патентирање на традиционалните македонски производи, како и донесување на препорачан техничко-технолошки процес.
  24. Организирање на јавни емисии на национални телевизии кои ќе имаат за цел да го поттикнат претприемништвото преку споделување на знаење и практика.
  25. Првите три години од започнување на бизнисот (мали бизниси) да бидат ослободени од даноци.
  26. Ослободување на дел од даноци за компании кои ќе земат практиканти како редовни студенти.
  27. Законска регулатива за задолжителни интерни обуки за вработени.
  28. Целосно елиминирање на партиската припадност кога станува збор за бизниси.
  29. Поефикасна администрација.
  30. Откоренување на корупција во државната администрација и судството.
  31. Пофлексибилна, попродуктивна и пописмена државна администрација.
  32. Зголемување на квалитетот во образованието и воведување на повеќе практична настава.
  33. Поголема ажурност на Министерството за финансии при исполнување на своите обврски кон малите бизниси и соодветно санкционирање и од таа страна доколку не се испочитува ненавременоста (да се плаќа камата за ненавремено плаќање).
  34. Зголемена контрола кај комисиите за доделување на кредити за самовработување (владин проект).
  35. Намалување на рокот за реализација на судски постапки во врска со наплата од постојните просечно над 365 дена на пристојни 30-60 дена.
  36. Дебирократизација на јавната администрација.
  37. Поттикнување на жените претприемачи овозможувајќи им поголема достапност на финансии.
  38. Обезбедување на стабилна и правна држава во вистински смисол на зборот.
  39. Поголема достапност на статистички податоци за бизнисите.

Овде се претставени одговорите при што оние кои се повторуваат не се претставени во листата. Она што можам да го издвојам како нешто што најмногу се повторува е следново:

  • Ублажување на казнена политика.
  • Дебирократизација на државната администрација.
  • Лесна достапност на финансиски средства за малите бизниси под поволни услови.
  • Државен завод за статистика да биде вистински сервис за малите бизниси и претприемачите.
  • Обезбедување на квалитетен систем за наплата.
  • Навремено плаќање на обврските на државата кон малите бизниси.

Корелација

На крај и за корелационата анализа која што ја спроведов врз резултатите. Целта беше да проверам какво влијание кој фактор има врз мислењето.

Интересно е што не постои корелација помеѓу мислењето за услови за стопанисување во Република Македонија и дали анкетираните имаат или немаат бизнис или колку време го имаат бизнисот. Истото се однесува и на тоа дали се мажи или жени или пак староста. Ова е логично бидејќи најверојатно сите ги чувствуваат тие услови сметаат дека не се баш најповолни. Од слабата корелација која ја добив како највисока може да се извлече возраста на претприемачот во однос на неговото мислење за стопанисување иако нема некое силно статистичко значење би сакал да го напоменам:

Колку е поголема возраста на претприемачот, толку повеќе смета дека условите за стопанисување на малите бизниси се полоши.

post

Бизнис План – Анализа на пазарот и индустријата

Ќе продолжам со петтиот елемент од овој туторијал за подготовка на бизнис план во еден процес на бизнис планирање. Досега веќе изработивме насловна страна, потоа ја подготвивме структурата преку нацртот на резиме и содржина, па влетавме во насловот општо за компанијата и секако ги дефиниравме производите и/или услугите на бизнисот. Сега е време да започнеме да ги имплементираме нашите аналитички вештини.

Бизнис план - Анализа на пазарот и индустријата

Бизнис план - Анализа на пазарот и индустријата

Доаѓаме до една суштинска тема како дел од бизнис планот, а тоа е дали ќе се продаваат нашите производи и/или услуги. Ако производите и/или услугите претставуваа центар на нашиот бизнис план околу што се понатаму ќе се одвива, анализа на пазарот и индустријата ќе претставува еден мост за планирање на практичното функционирање на тие производи и/или услуги на пазарот. Во овој наслов ќе се обидеме накратко да ги претставиме основните патокази за изведување на оваа анализа.

Би сакал да напоменам дека иако оваа подрачје е едно од најтешките и најважните во бизнис планот, станува уште потешко доколку бизнисот е од Македонија. Зошто? Прво институциите на системот во Македонија се доста затворени и не даваат доволно информации и податоци за движењата во индустријата или пак на пазарот, а оние кои ги даваат не се доволно комплетни за целите на бизнис планот. Единствено информации можете да најдете на сајтот на Државен завод за статистика и Централен регистар, но и тоа не е доволно за едно успешно спроведување на оваа анализа. Но, сепак во оваа втора верзија морам да напоменам дека има некој напредок во однос на одредени информации од Државен завод за статистика.

Содржина на анализа на пазарот и индустријата

Она што треба да биде содржано во овој наслов од бизнис планот е:

  • Краток вовед
  • Анализа на индустријата
  • Анализа на пазарот

Краток вовед

Како и при секој друг наслов од бизнис планот и овде е пожелно да дадете еден вовед за она што се ќе биде содржано во овој наслов. Поставете неколку цртки со текст кои би требало да ве водат низ понатамошниот тек на оваа анализа, а подоцна кога ќе завршите со останатите поднаслови навратете се и групирајте ги клучните сознанија од оваа анализа кои ќе бидат од круцијално значење за иднината на бизнисот.

Анализа на индустријата

Ова е првиот поднаслов во насловот анализа на пазарот и индустријата. Секој бизнис функционира и опстојува во некоја индустрија.

Овој поднаслов ќе треба да одговори на следниве прашања:

  • Во која индустрија се наоѓа бизнисот?
  • Каква е историјата на таа индустрија?
  • Кои се трендовите во таа индустрија?
  • Кои се купувачи во таа индустрија?
  • Кои се конкурентите во таа индустрија?
  • Кои се снабдувачите во таа индустрија?
  • Кои и какви производи и услуги се нудат во таа индустрија?

Како едно помошно средство кое може да ве води низ овој процес можете да го искористите написот Анализа на индустријата преку одговор на 40 прашања.

Еден патоказ како да го изведете овој дел во Вашиот бизнис план би бил:

  1. Прво што треба да направите е да ја дефинирате индустријата во која ќе се наоѓа вашиот бизнис. Национална класификација на дејностите ќе ви биде корисна при дефинирање на индустријата, а од друга страна преку сајтот на Државен завод за статистика ќе дојдете до некои статистички податоци за дејноста од таа националната класификација на дејности.
  2. Потоа дадете краток општ преглед на индустријата во која ќе ги опфатите (За проучување на овие информации можете да користите пребарувања на интернет, енциклопедии, весници итн.):
    • кратка историја на индустријата,
    • факторите кои влијаат на растот на индустријата,
    • владини регулативи за таа индустрија и
    • водечки бизниси во индустријата како конкуренти така и купувачи и снабдувачи.
  3. Вториот дел од анализа на индустријата треба да опфаќа (Овие информации може да се најдат од Државен завод за статистика, Централен регистар, весници, интернет итн.):
    • големина на индустријата во пари,
    • трендови во продажба за претходните години,
    • типот на маркетинг стратегии кои се користат во индустријата,
    • менаџмент трендови итн.
  4. Третиот дел од анализа на индустријата како елемент на бизнис планот треба да содржи одредени проценки за во иднина. Ова се проценки кои можат да бидат Ваши лични врз основа на проучување на претходните точки од овој наслов како и проценки за кои ќе дојдете од весници, интернет, списанија со истражувања итн.

Внимавајте овој поднаслов за анализа на индустријата да не надмине повеќе од 2-3 страни. Бидете јасни и кратки во опис на резултатите од Вашата анализа на индустријата.

Анализа на пазарот

Откако ќе завршите со анализа на индустријата можете да започнете со поднасловот анализа на пазарот од Вашиот бизнис план. Во овој дел вие го дефинирате вашиот пазар. За добра анализа на пазарот потребно е да соберете доволно информации за пазарот на кој сакате да работите (Види 6 Методи за истражување на пазарот и Истражување на Пазар – Porter-ов Модел).

Како еден патоказ кој ќе ве воведат низ овој процес следете ги чекорите подолу:

  1. Започнете со прибирање на информации:
    • Статистика (Државен завод за статистика)
    • Интернет
    • Конкуренција (Што и како прави)
    • Типови на производи кои се нудат во моментов и нивни карактеристики (може слики, опис…)
    • Потрошувачи, кои и какви се нивните однесувања на тој пазар
    • Снабдувачи
    • Весници од таа индустрија
    • Анкетни прашалници
  2. Прошетајте низ сите места на пазарот за да пронајдете слични бизниси.
  3. Лоцирајте ги бизниси од вашата Индустрија користејќи Златна книга и интернет.
  4. Разговарајте со потенцијални ваши идни потрошувачи, како пријатели, роднини, соседи итн. Прашајте ги колку често купуваат производ и/или услуга како вашиот, од каде купуваат, по која цена и се што ќе ви дојде на ум како една важна информација за вас.
  5. Можете да подготвите анкетен прашалник и да анкетирате одреден број на непознати луѓе за да ги откриете моделите на купувањето.
  6. Групирајте ги прибраните информации за бројот на потенцијални потрошувачи.
  7. Откако ќе ги соберете сите потребни податоци направете табела и график(како на сликата) за сите сегменти на пазарот во која ќе го опфатите бројот на потенцијалните потрошувачи за временски период за кој се однесува планот.
  8. Потоа опишете го секој сегмент од пазарот и определете го целниот сегмент за вашиот бизнис.

Кога го подготвувате овој наслов бидете реални и објективни при анализа на податоците. Не ја правете анализата само заради бизнис планот. Правете ја анализата заради процес на планирање. До сега ги имате производите и/или услугите, а сега веќе го познавате пазарот. Понатаму на оваа анализа ќе се темели и предвидување на продажбата, а со тоа и финансиите и маркетингот. Затоа и одлучив во оваа верзија на овој туторијал да одам со внесување на малку живот во бизнис планот, за да претставува процес на планирање, а не процес на изработка на бизнис план. Гледајте подалеку.

post

Истражување на Пазар – Porter-ов Модел

Ова е продолжеток на темата за истражување на пазарот. Предходно пишував за методи за истражување на пазарот кои се однесуваат на прибирање на податоци.

Porter-ов модел на истражување на пазарот или пак анализа на индустријата, кој уште се нарекува и Porter-ова анализа на 5 сили претставува една моќна алатка за претприемачите. Овој модел се однесува на анализа на 5-те сили кои што влијаат на конкурентноста на еден бизнис на еден пазар или пак индустрија во која опстојува тој бизнис.

Овој модел е развиен од страна на Michael E. Porter во 1979 година. Суштината на самиот модел се 5 сили кои влијаат на конкурентноста на еден бизнис прикажани како на сликата:

Porter-ов Модел за анализа на индустријата

1. Конкурентност

Оваа сила се однесува на конкурентите кои веќе се наоѓаат на пазарот. Вашата задача како претприемч ќе биде да го определите нивниот број и способноста. На пример, доколку Вашиот бизнис на пазарот на кој се наоѓа има повеќе конкуренти кои нудат слични производи и/или услуги со слични карактеристики и корисност за потрошувачите тогаш Вашата конкурентска моќ ќе биде мала. Од друга страна доколку никој друг не го прави она што Вие го правите на пазарот ќе имате огромна пазарна моќ.

2. Закана од влез на нови компании

Пазарната моќ се отсликува и врз основа на втората сила од овој модел а тоа е влез на нови компании. Прашањето е колку е лесно да се влезе на овој пазар. Доколку влезот на пазарот е едноставен при што нововлезените бргу можат да ги научат правилата на играта, Вашиот бизнис може бргу да ја изгуби предноста како еден „староседелец“ на пазарот.

3. Закана од субститути

Субститути се производи кои не се исти како производите на Вашиот бизнис, но можат да се користат како замена на Вашите производи. Оваа сила доаѓа од способноста на потрошувачите за разлика од претходните две кои се однесуваа на конкуренцијата. Кога велам способност мислам на способноста Вашите потрошувачи лесно да го заменат користење на Вашиот производ со некој субститут. Доколку субституцијата на Вашиот бизнис модел може да постои и е едноставна да се направи, тогаш оваа сила ја намалува Вашата моќ на пазарот.

4. Моќта на купувачите

Ова е реална сила која може да постои во секој пазар. Оваа сила се базира на бројот на купувачи врз кои се потпира Вашиот бизнис, нивната важност за бизнисот, леснотија да го променат Вашиот бизнис со конкурентскиот… Доколку вашиот бизнис е премногу базиран само на неколку купувачи тогаш тие по одредено време ќе сватат дека ќе имаат моќ врз вас како претприемач и врз вашиот бизнис. Инаку оваа сила бара одговор на прашањето колку едноставно купувачите можат да влијаат на намалување на вашите цени.

5. Моќта на снабдувачите

Како пета сила која влијае на позицијата на вашиот бизнис на пазарот согласно овој модел е моќта на снабдувачите. Повеќето претприемачи не се ни свесни колку снабдувачите можат да влијаат на еден просечен бизнис. На пример, снабдувачите имаат моќ да ја диктираат цената на Вашиот производ или услуга бидејќи нивните производи или услуги се вградуваат во вашите. Но, прашањето е колкаво влијание можат да имаат? Оваа сила е под влијание на бројот на снабдувачи, трошоци за да ги замените постоечките снабдувачи, уникатноста на нивните производи или услуги…

Од овие 5 сили кои влијаат на конкурентноста на еден бизнис можеме да забележиме дека на некој начин се опфатени и во оние прашања кои ги дизајнирав за анализа на индустријата. Можете едноставно да ги следите прашањата и да ги одговарате при што ќе добиете една квалитетна слика за тоа што ќе треба да преземете.

Инаку целта со овој модел е да се намали негативното влијание на овие сили. На пример, да воспоставиме доволно силни бариери за да биде тешко некоја нова компанија да влезе на пазарот. Целта по една ваква анализа мора да бидат конкретни чекори кои Вие како претприемач ќе треба да ги превземете за да си ги зајакнете позициите на пазарот.

post

Методи за истражување на пазарот

Истражување на пазарот претставува една од поважните активности на претприемачот во водење на бизнисот. Но, секое истражување на пазарот користи одредени методи на истражување, што всушност претставува начин на прибирање на информации или податоци.

Методи за истражување на пазарот

Се чини дека 80% од едно истражување на пазарот претставува прибирање на валидни информации за пазарот. Додека 20% се однесуваат на самата анализа и интерпретација на тие соберени информации. Ова е 80/20 правило. Бидејќи пазарот е сочинет од потрошувачите и конкуренцијата затоа и потребните информации ќе се однесуваат за нив.

Едно нешто сакам да напоменам пред да започнам со 6-те најкористени методи кои можете да ги користите за истражување на пазарот. Најважен извор на информации претставуваат потрошувачите. Зошто? Затоа што методите наведени подолу нема да ги користите со конкурентите, туку едноставно преку потрошувачите ќе се обидете да ги најдете информациите за конкурентите кои ќе ви помогнат за спроведување на истражување на пазарот.

Потребно е и да внимавате да не се преоптеретите со информации па да го усложните истражувањето.

6 Методи за истражување на пазарот

1. Анкети

Една од најкористените методи за истражување на пазарот и едно најсилните оружја што ги има еден претприемач претставуваат анкетите. Анкетите се најкористени бидејќи најлесно се спроведуваат и наједноставно се прибираат информациите кои сепак пристигаат во една форма која е лесна за анализа. Секако доколку се дизајнираат на вистинскиот начин. Анкетите можат да бидат во следен вид:

  • Анкети во хартиена форма
  • Телефонски анкети
  • Анкети по пошта
  • Онлајн анкети

Процесот на спроведување на анкетата може да се одвива на следниот начин:

  • Подготовка на прашањата во анкетата
  • Избор на начин на распространување на анкетата
  • Распространување на анкетата
  • Прибирање и анализа на податоците.

2. Интревју

Вториот метод кој на еден претприемач му стои на располагање претставува интервју. Ова едноставно значи состанување со избраните луѓе кои ќе ги интервјуирате и поставување н прашања кои ќе бидат од Ваш интерес за истражување на пазарот. Интервјуте е потешко во однос на анкетите и секако ќе бара повеќе време за спроведување. Како недостаток исто така може да се смета и ограничен број на луѓе кои може да интервјуираат. Интервјуата врз основа на тоа како ќе ги спроведувате може да бидат:

  • Лице во лице интервју
  • Телефонско интервју
  • Онлајн интервју (Skype)

Процесот на спроведување на интервјуирање може да се одвива на следниот начин:

  • Избор на група на луѓе кои ќе ги интервјуирате
  • Контактирање на тие луѓе и закажување на интервјуто
  • Подготовка на прашања
  • Спроведување на интервјуто
  • Анализа на собраните информации.

3. Набљудување

Добрата стара и сеуште применлива и ефикасна техника за спроведување на истражување на пазарот претставува набљудување. Ова значи дека претприемачот ќе набљудува одредена состојба и ќе ги бележи тековите на активности и однесувањата на актерите во таа состојба. На пример, еден начин на оваа истражување на пазарот за еден малопродажен бизнис е да го набљудува малопродажниот бизнис на конкуренцијата. Па во таков случај ќе бележи колку луѓе влегуваат, колку од нив купуваат, кој е профилот на тие луѓе итн.

Процесот на спроведување на набљудување може да се одвива на следниот начин:

  • Избор на предмет на набљудување
  • Избор на активности и однесувања кои ќе се набљудуваат
  • Спроведување на набљудувањето
  • Обработка и анализа на прибраните информации.

4. Проба и грешки

Оваа е една метода која не се применува многу, а сепак може да ни даде корисна информација. Оваа метода може да се спроведе и на случајна основа на пример ќе спроведеме нешто ново и едноставно гледаме какви резултати постигнуваме со тоа ново. Ако е ОК, тогаш го оставаме да функционира, а ако не е ОК го подобруваме тоа ново. На ваков начин можеме во голема мерка да извлечеме информации за пазарот. Ќе знаеме што сака пазарот, што не сака, како се однесува, како да влијаеме на него итн.

Сепак некои грешки кои може да бидат кобни за бизнисот треба да се избегнат особено овие 12 грешки при започнување на бизнисот.

5. Фокусни групи

Фокусна група како една од методи за истражување на пазарот претставува доста специфична метода и можеби една под поскапи методи бидејќи е потребна и техника за снимање и посебна просторија за спроведување на сесијата на фокусна група. Всушност ова метода за истражување на пазарот се базира на тоа да модерторот на групата користи специјално подготвени прашања кои имаат за цел да поттикнат дискусија во самата група. Вообичаено една сесија на фокусна група трае до два до три часа и потребно е да се спроведат неколку сесии по можност со различни членови за да се добијат поквалитетни резултати.

Процесот на спроведување на оваа метода може да се одвива на следниот начин:

  • Избор на членови на фокусна група
  • Подготовка на прашања
  • Спроведување на сесии и снимање на дискусии
  • Анализа на прибраните информации

6. Вработени

И секако иако последни во оваа листа, но не и помалку важни од останатите претставуваат вработените, особено продажниот тим на Вашиот бизнис. Тие се оние кои се во секојдневен контакт со потрошувачите и тие се оние кои секојдневно комуницираат со нив. Неколку прашања на кои тие можат да добијат одговор навистина ќе ви донесат квалитетни информации од пазарот.

Една општа анализа на пазарот минатата година спроведовме и ја објавивме на претприемач. Може да ја прочитате во серијалот од 5 дела за општа анализа на пазарот.


Warning: Parameter 1 to W3_Plugin_TotalCache::ob_callback() expected to be a reference, value given in /misc/25/000/213/213/5/user/web/pretpriemac.com/wp-includes/functions.php on line 3643