post

Бизнис ефикасност и ефективност

Многу често во бизнис речникот се користат зборовите ефикасност и ефективност. Понекогаш кога се вели ефикасност се мисли и на ефективност, но заради скратено изразување се употребува само ефикасноста. Ефикасност и ефективност се взаемно поврзани. Не е доволно да сте ефективен, а неефикасен или пак обратно, ефикасен, а неефективен. Ефикасноста и ефективноста претставуваат елементи кои во голем дел можат да ја зголемат потенцијалната енергија на Вашиот бизнис. Ефикасноста и ефективноста треба да биде основа како на личен план (претприемачот), така и на бизнисот како целина (системска ефикасност и ефективност).

Но, што претставува ефективност, а што ефикасност? Ова е главно прашање и доколку биде сватено лесно ќе започнете да се насочувате да бидете поефикасен и поефективен.

  • Ефективноста наједноставно кажано претставува да се прават правите работи. Значи ефективноста се однесува на изборот на активностите на бизнисот, активностите на претприемачот.
  • Ефикасноста наједноставно кажано претставува правите работи да се прават на прав начин. Ефикасноста се однесува на начинот на изведување на тие бизнис активности.

На сликата подолу е дадена матрица за ефективност и ефикасност која може да се користи како за вашиот бизнис така и за вашиот личен живот.

Матрица за бизнис ефективност и ефикасност

Матрица за бизнис ефективност и ефикасност

Матрицата е составена од 4 квадранти и тоа:

  • Ниска ефективност и ниска ефикасност. Ова значи дека погрешните работи ги правите на погрешен начин. Каква катастрофа. Губите време за погрешни активности и покрај тоа ги правите на погрешен начин. За стие овие активности на бизнисот мора да ги стопирате (СТОП знакот). На пример, сте избрале погрешни производи за продажба и не знаете како да ги продавате.
  • Висока ефектвност и ниска ефикасност. Ова значи дека сте се насочиле кон вистинските работи за Вашиот бизнис, на работи кои ја зголемуваат потенцијалната енергија на бизнисот, но не ги изведувате на вистинскиот начин, што значи дека сте неефикасен. Ова значи дека сте го избрале вистинскиот пат, но наместо со авион да го поминете вие сте тргнале пешки и бара огромно време за да стигнете таму. Сите овие акивности мора да ги анализирате и да го најдете вистинскиот начин за нивна реализација бидејќи тие ќе го зголемат потенцијалот на Вашиот бизнис. На пример, сте ги избрале вистинските производи кои ќе ги продавате, но не знаете како да ги продавате или ги продавате на погрешен начин.
  • Ниска ефективност и висока ефикасност. Ова значи дека сте се насочиле кон погрешни работи за Вашиот бизнис, а ги изведувате на вистинскиот начин. Дали е ова добро? Дали е возможно ова? Ова и не е добро и не е возможно. Џабе што ги изведувате овие активности на вистинскиот начин кога тие не ја зголемуваат потенцијалната енергија на Вашиот бизнис. Ваквиот начин на работа само ви го губи времето. Анализирајте ги Вашите активности и сите што спаѓаат во овој квадрант стопирајте ги без размислување. Тие воопшто не ви се потребни. На пример, сте избрале лоши производи, кои ги продавате на вистински начин. Вие ќе направите некоја продажба но купувачот веќе нема да се врати.
  • Висока ефективност со висока ефикасност. Ова е вистинската пореба за секој бизнис. Работите она што најмногу ја зголемува потенцијалната енергија на бизнисот и тоа што го работите го работите на вистинскиот начин. Сите овие активности даваат резултати кои на крај ќе се одразат на профитабилноста на Вашиот бизнис. Насочете се секогаш да го работите она што спаѓа во овој квадрант. На пример, сте избрале вистински производи за Вашиот бизнис и ги продавате на вистински начин. На ваков начин обезбедувате долгорочна успешност за Вашиот бизнис и за Вас како претприемач.

Бидете ефективен и ефикасен во исто време бидејќи ефективноста без ефикасноста и обратно не одат. Така постојано размислувајте за вашите и бизнис активностите во поглед на ефективноста и ефикасноста. И работете го онаа што е и ефективно и ефикасно, успехот ќе ви биде загарантиран.

post

Бизнис модел и онлајн стратегија

Бизнис модел и онлајн стратегија

Бизнис модел и онлајн стратегија

Во изминатиов период анализирав различни теоретски и практични согледувања за бизнис моделот и стратегиите кои што еден бизнис би требало да ги има во својата основа.

Она што е очигледно е дека постојат различни бизнис модели и различни стратегии кои треба да го поддржат тој бизнис модел. Она што ме натера да навлезам подлабоко во едни вакви теоретски и практични истражувања беше согледување на потребата од еден посеопфатен пристап кога станува збор за бизнис стратегии. Поточно и во постот дали онлајн стратегија претставува бизнис стратегија навлегов во еден покомплексен и посложен свет во кој функционираат бизнисите.

Сепак онлајн стратегија треба да го отсликува и да е во согласност со севкупниот бизнис модел и стратегијата која произлегува од него. Одлични причини за промашувања во однос на градење на онлајн присуство (како дел од онлајн стратегија) дава и Дарко од NewMedia MK во постот насловен како Ефективно присуство на интернет не е лесно остварливо, еве зошто. Сите тие причини наведени свои корени ги влечат од она што се нарекува бизнис модел.

Работејќи со неколку компании (некои спаѓаат во групата на “гиганти”) во изминатава година сфатив дека тие навлегуваат или сакаат да навлезат во еден сосема нов свет без воопшто да го променат сопствениот бизнис модел кој треба да биде прилагоден на тој нов свет. Многу би било полесно да се започне од самите корени, да се дојде до она што се сака и да се примени во работењето преку имплементација на таа стратегија.

На пример, започнуваат со градење на онлајн присутност (би требало да имаат онлајн стратегија која би го поддржала бизнис моделот) без воопшто да сфатат или да знаат што тоа значи и што би требало да значи за нивната компанија. Па затоа целиот проект иако со добри намери се доведува во опасност.

Уште од времето кога започнав да ги проучувам организациските промени (пред повеќе од 10 години) научив дека не треба да се започнува со проект кој ќе бара промени без целосна подршка и посветеност од страна на врвниот менаџмент.

Да се навратам на претпоследниот пасос (онлајн присутност) и последниот организациски промени и подршка од страна на менаџментот. Можеби се чини дека немаат никаква конекција – ова е една презентација (маркетинг активност) а другото е покомплексен организациски елемент. Но, сепак не е така. Една компанија прави веб сајт не за да нејзините вработени секое утро го посетат и се воодушуваат на убавината на истиот туку за да го поддржи бизнисот во кој се наоѓа таа компанија (односи со потрошувачи, канали за испорака на вредноста, партнерства… сите составни елементи на еден бизнис модел). Доволно е тој веб сајт само да има една контакт форма па да предизвика промена во организацијата:

  • Кој е одговорен за одговарање на контактите?
  • Кој е одговорен за подготовка на понуда?
  • Кој е одговорен за комуникација?
  • За кое време треба да се одговори?

Одговорот на овие прашања во бирократските системи доведува до еден раздор – не јас, ти. Ова е најпрост пример од еден проект кој треба да се имплементира во бизнисот. Затоа и потребата од подршка и пресечување од страна на менаџментот.

А, каква врска има ова со бизнис моделот?

Да тргнам од веб сајтот и неговите цели како еден пример во оваа презентација. Целта на веб сајтот може да биде:

  • компанијата да биде најдена од потенцијални купувачи,
  • овозможување на канал за комуникација со тие потенцијални купувачи,
  • компанијата да биде најдена од можни снабдувачи или други стејкхолдери,
  • компанија да биде најдена од можните партнери,
  • продажба на производи и/или услуги,
  • обезбедување на тренинг за користење на тие производи и/или услуги…

Сметам дека се доволни за оваа прилика. А што е бизнис моделот? Бизнис моделот ги дефинира и ја дава врската помеѓу:

  • производи и/или услуги,
  • купувачи
  • снабдувачи и други стејкхолдери
  • начин на комуникација и дистрибуција на вредноста кон купувачите.

Дали сега сметате дека еден мал проект како веб сајт за компанијата не поврзан директно со бизнис моделот? Доколку бизнис моделот не содржи елементи кои треба да се добијат со веб сајтот и не постои стратегија која ќе го подджи тој бизнис модел, имплементацијата на проектот ќе биде однапред осудена на пропаст. Штета!

Ова е само еден мал дел од склопувањето на коцките од моите белешки од изминатиов период, ќе следуваат уште.

post

Говор на Steve Jobs пред дипломци

Интересен говор на Steve Jobs пред дипломците на Stanford од пред 5-6 години во кој кажува три приказни од неговиот живот вредни да се слушнат.

post

Отворени системи – 10 карактеристики

10 Карактеристики на отворени системи

10 Карактеристики на отворени системи

Секој бизнис е отворен систем и затоа многу е важно претприемачите да ги знаат карактеристиките на отворените системи. Со добро познавање на отворените системи ќе можете добро да го запознаете и вашиот бизнис.

Да се води бизнис не е едноставно. Иако бизнисот е творештво на претприемачот, тој може да не ги знае сите аспекти на функционирање на сопствениот бизнис. Тогаш и се прават грешки и тоа крупни. А, некои од тие грешки можат да бидат кобни како за бизнисот така и за претприемачот. Ова е особено важно затоа што отворените системи ја опишуваат врската и релацијата на бизнисот со околината, а изолиран бизнис од околина не постои. Од друга страна околината има се поголемо влијание врз бизнисот и зависноста на бизнисот од околината е се поголема.

10 Карактеристики на отворени системи

Основните 10 карактеристки на отворените системи согласно Katz D. i Kahn R. L. се следниве:

1. Внесување на енергија

Како што и човекот како биолошки систем има отреба од внесување на енергија од надвор (храна, вода, воздух, контакти со други луѓе итн.) така и бизнисите за да преживеат мора да внесат од надвор суровина, работна сила, пари, опрема, информации, производи и/или услуги… Колку повеќе го зголемиме влезот толку повеќе нашиот бизнис ќе биде поуспешен. Доколку имаме влез на квалитетна работна сила ќе се зголеми и квалитетот на извршуваните работни задачи на бизнисот. Доколку влезат повеќе пари ќе се набави поквалитетна суровина или производи и ќе го зголемиме квалитетот на нашите производи и/или услуги.

2. Премин

Оваа карактеристика претставува процес на трансформација на влезот во излезот. Сите влезови во бизнисот се преработуваат на одреден начин и се подготвуваат во одреден облик за излез. На пример, влезот на суровината се преработува во готов производ, влезот на производи во малопродажен бизнис се изложуваат за да се продадат, влезот на пари поминува низ банкарска сметка за да излезе во вид на набавка или плата на вработени.

3. Излез

Секој бизнис кога има влез мора да има и излез. Излезот едноставно претставува продукт на претходните две карактеристики (влез и трансформација на влез). Тој може да биде во вид на готов производ и/или услуга, отпадоци од производствениот процес, пари, проекти итн.

4. Цикличност на влезот и излезот

Влезовите се трансформираат во излез на организацијата од каде пак излезот повторно се трансформира во одреден вид на влез. Доколку бизнисот е производствен бизнис, тој суровината ја трансформира во готов производ (излез), тој производ го продава на купувачите и во вид на пари тој излез се враќа како влез во организацијата. И повтроно со тие пари ќе се купат суровини кои се трансформираат во излез. Истото е и за секој друг вид на бизнис.

5. Негативна ентропија.

Ентропија претставува мерка за несреденоста на системот. Низ процесот на трансформација на влезот во излезот бизнисот губи дел од својата енергија и така се зголемува несреденоста. Но, отворените системи заради нивната карактеристика на внесување на енергија од надворешноста доведува до појава на негативна ентропија во бизнисот, односно до зголемување на среденоста на системот. На пример, малопродажен објект продава производи кои потоа ги нема (појава на несреденост) и се додека не се набават повторно (негативна ентропија) нема да дојде до среденоста на системот.

6. Влез на информации, негативен feedback и процес на кодирање

Во бизнисот постои влез на информации во вид на feedback од излезот. Оваа карактеристика овозможува корективна акција на процесот на трансформација доколку се појави негативен feedback. Честопати тие информации се во огромен обем и несредени, па затоа се врши кодирање, средување и анализирање на истите.

7. Динамичка рамнотежа

Бизнисот како отворен систем се наоѓа во динамичка рамнотежа со околината (надворешноста). За да се спротивстави на ентропијата бизнисот се повеќе мора да ги шири сопствените граници со надворешноста што доведува до организациски промени. Самиот израз динамичка рамнотежа е контрадикторен. Дали нешто што е динамично може да биде во рамнотежа? Katz D. i Kahn R. L. ова го опишуваат како постоење на континуирана размена на енергија помеѓу околината и системот но, карактерот на системот, стапката на размена на енергијата и релациите помеѓу елементите остануваат исти.

8. Диференцијација

Поради фактот што бизнисот како отворен систем се спротивставува на ентропијата со тоа што го поттикнува растот логично е да се појави диференцијација.

9. Интеграција и координација

Преголема диференцијација бара интеграција и координација. Организациската структура, правилата, процедурите, нормите итн., се средствата кои ги користат менаџерите и претприемачите за интеграција и координација.

10. Equifinality

Оваа карактеристика претставува принцип кој постои кај отворените системи за дадената крајна состојба да може да се постигне на повеќе начини. Оваа карактеристика на отворените системи ни кажува дека секогаш ќе постојат повеќе начини на кои може да се изведат одредени активности за да се постигнат одредени бизнис цели.

Околина и бизнисот

Околина и бизнисот

Од 10-те карактеристики на отворени системи може да се види дека околината влијае врз бизнисот, а од друга страна бизнисот има влијание врз околината, односно бизнисот е интерактивен со околината и оваа влијание би можеле да го претставиме со одредени сили како на сликата лево. Испрекинатата линија на сликата ја претставува околината.

Можат да се забележат одредени сили (стрелки) кои се насочени од околината кон бизнисот и спротивно, од бизнисот кон околината. Значи бизнисот се обидува да се спротивстави на дејствата на околината за да остане во рамнотежа со истата. Ова може да изгледа како третиот Њутнов закон кој гласи: На секоја акција одговара еднаква реакција, со ист правец но во спротивна насока. Но, во овој случај не би го прифатиле законот во однос на спротивна насока, туку во насока на прилагодување на бизнисот со променетите барања на околината, што всушност претставува и суштината на дефиницијата на организациските промени. Од тука може да се заклучи дека промените на околината влијаат на промените на бизнисот.

post

Залихи – неколку методи за управување

Методи за управување со залихи

Методи за управување со залихи

На претприемач за залихите наведовме дека се многу значајни за малите бизниси. Во Залихи зло без кое не се може или се може го опишавме значењето на поимот залихи, заклучивме дека тие мора да се управуваат, а управувањето може да се изврши на повеќе начини (еден од тие е ABC анализа или 80/20 правило). Заклучивме и дека тие претставуваат некое зло без кое се може, но во исто време и нешто без кое не се може. Потоа во Залихи – како да ги управуваме претставивме еден едноставен модел на системот за контрола и управување на залихите кој овозможува постојано подобрување на нивото на залихите во претпријатијата. Во предности од оптимални залихи можевте да прочитате за различни предности и недостатоци кога станува збор за залихите.

Постојат повеќе методи и техники за управување со залихи. Основата кај сите е соодветно групирање на истите заради полесно управување.

Тие методи и техники се основа за да стигнете до онаа посакувано оптимално ниво и најчесто се подразбира: следење, листање, анализа и групирање на производите и материјалите во одредени групи на производи и материјали. Оваа групирање ќе ви овозможи да се насочите на најпотребните производи (секогаш да имате доволно на залиха од нив) додека оние најнепоребните да ги одржувате на минимално ниво. Овие методи најчесто се употребуваат во производствените претпријатија, но соодветна примена може да најдат и во малпродажба, големопродажба и услужниот сектор бидејќи сите индустрии и типови на бизниси работат со одреден вид на залихи.

Системот за управување со залихите треба да ги избалансира следниве конфликтни потреби:

  • Економично производство или економична работа на бизнисот
  • Брза испорака
  • Ниска вредност на залихите

Постојат различни системи за контрола на залихите, тука ќе презентираме некои од нив.

ABC анализа

ABC анализа веќе е доста обработувана на претприемач. Пишувавме за 80/20 правило кое во управувањето со залихи или материјали е познато како ABC анализа (Always Better Control – Секогаш подобра контрола). Класификација на артикли со ABC методата се врши така што асортиманот (вкупни артикли) се дели на три сегмента. Во првиот сегмент А се артикли кои се процентуално најмалку застапени да речеме околу 20 % во вкупниот промет, а носат голем приход на бизнисот, на пример 70%. Во група B, е поголема количински на пример 30 % или вкупно 50%, но во прометот учествува со видливо помал процент на пример 20 % или вкупно 90 %. Група C, може да биде и 50 % или вкупно 100 %, а вредносно само 10 %, да учествува во прометот, односно профитот. Значи ABC анализата се базира на просечна вредност на потрошувачка.

HML анализа

Втор систем кој се користи за контрола на залихите претставува HML анализата (High – Висока, Medium – Средна, Low – Ниска вредност). Овој метод е сличен на ABC анализата со таа разлика што класификацијата на материјалите или производите се врши во однос на вредноста на единица производ наместо на просечна потрошувачка. Така да имаме единици со висока, средна и ниска вредност. Ова се користи за да се контролира куповната вредност на производите. Комбинацијата на ABC анализа и HML анализа ќе ни даде добри резултати зошто ќе ги земеме во предвид потрошувачката и вредноста на залихите.

HML Анализта може да има примена и во класификација на Вашите купувачи. На овој начин ги делите купувачите како:

  • Heavy – Тешки купувачи, кои се најинтензивни купувачи во Вашиот бизнис. Обидете се да ги задржите преку наградување, посебен третман, разни повластици итн.
  • Medium – Просечни купувачи, кои се средно интензивни купувачи на Вашите производи и или услуги. Обидете се да ги префрлите во категорија на тешки купувачи преку маркетинг давајќи им можност за посебен ретман доколку преминат во првата категорија.
  • Light – Слаби купувачи, кои се најслабо интензивни во купување. Вашата цел е да ги префрлите во втора па потоа во третата категорија на купувачи.

Доколку ги поделите Вашите потрошувачи или пак залихите на овие категории ќе ја видите сегашната состојба на Вашиот бизнис и насоките кои ќе треба да ги превземете во функција на подобрување на Вашиот бизнис во однос на продажба и во однос на непотребните залихи.

VED класификација

Претходните две методи класификацијата на важноста на производите и материјалите ја изведуваат врз база на просечна потрошувачка (ABC анализа) и вредноста (HML Анализа). Но, и двете методи не ја покажуваат критичноста. Затоа VED класификацијата се изведува врз основа на критичноста која е на функционална основа. Степенот на критичноста се поставува врз основа на тоа дали производите или материјалите се витални за производствениот процес или пак бизнис процесите (доколку се работи за непроизводствен бизнис), дали тие се значајни или пак посакувани. Акронимот VED e добиен согласно Vital – Витални, Essential – Значајни и Desirable – Посакувани. Значи со оваа класификација ќе ги поделите залихите на витални, значајни и пожелни. За производите и материјалите кои спаѓаат во групата V се одржува повисоко ниво на залихи, додека најмало ниво се одржува за оние кои спаѓаат во групата D. Исто така и оваа метода е пожелно да се комбинира со АBC анализа за да се добијат подобри резултати во систем за управување со залихите.

FSN анализа

Последниот систем или алатка за управување на залихи што ќе го претставиме тука е FSN анализата. Досега разгледавме класификации во однос на потрошувачка вредност, во однос на единечна вредност и во однос на критичноста, додека FSN класификацијата се врши во однос на движењето на производите и материјалите низ производствениот или бизнис процесот. Оваа анлиза го разгледува движењето на производите од залихите во магацинот во определен временски период. Производите и материјалите се класифицираат врз основа на потрошувачката и просечно останување на залиха. Така да тука се врши класификација на Fast – Брзо движечки, Slow – Споро движечки и Non – недвижечки производи и материјали. Откако ќе ги класифицираме производите и материјалите на ваков начин потребно е најповеќе залихи да имаме за брзо движечките означени со F додека најмалку да имаме на оние означени со N.

post

Подобрување – последица на грешки

Подобрување како последица на грешки

Подобрување како последица на грешки

Секое големо подобрување се појавува по повторување на грешка. Буквално ништо не се изведува правилно од прв пат. Грешки, повторени грешки, се помагала на патот кон остварувањата. ~ Charles Franklin Kettering

Успехот во бизнисот се остварува само ако вашата компанија е подобра денес од вчера, или пак подобра утре од денес. Подобрување е основа за стекнување на конкурентска предност. Како и да е, од друга страна подобрувањето не може да се појави без причина. Си има свој сопствен извор, или претставува последица на нешто.

Еден извор на подобрување претставува постоење на проблем внатре или надвор од компанијата. Тој проблем бара решение. Решението значи подобрување.

На пример, промена на потребите на пазарот бара промени во производи и/или услуги кои ќе бидат понудени на пазарот. Промените во производот и/или услугата значи и подобрување на тој производ и/или услуга.

Друг извор на подобрување е претходна грешка која го зголемува твоето знаење и доведува до подобрување без да се повтори истата грешка во иднина.

На пример, сте направиле грешка во вашиот бизнис план за потребите на потрошувачите. Веднаш откако ќе откриете дека сте направиле грешка која води до слабо поминување на вашиот производ/услуга ќе го ажурирате вашиот бизнис план.

Управување на мал бизнис претставува процес кој води до знаење како дел од зголемување на бизнис потенцијална енергија. Знаењето може да дојде од различни извори, но најголемиот дел е од сопственото искуство на претприемачот.

Прашања кои мора да се запрашате

Кога се двоумите за нешто, разгледувајте и поставувајте прашања. Кога сте сигурни разгледувајте подлабоко и запрашајте се со уште повеќе прашања. ~ George S. Patton

  • Кои се најголемите промашувања кои ги направивте откако го започнавте бизнисот?
  • Што можете да научите од тие грешки?
  • Кои се реалните причини за тие грешки?
  • Како можете да ги избегнете овие грешки во иднина?
  • Како можете да се подобрите самите себеси и вашиот бизнис врз основа на тие грешки?
  • Што треба да превземете за да се подобрите себеси и вашата компанија?
  • Кога треба да превземете конкретни чекори за да се подобрите самите себеси и вашиот бизнис?
post

Менаџмент теории – Теорија X, Y и Z

Менаџмент теории

Менаџмент теории

Во менаџментот како наука постојат теории кои ја разгледуваат мотивацијата на луѓето, а една од функциите на менаџментот претставува и мотивација. Мотивацијата е доста значаен фактор за спроведување на менаџерските улоги. Претприемачот има идеја, започнува бизнис, вработува луѓе и мора да биде и менаџер. Затоа е важно да се согледаат различните теории во менаџментот во поглед на мотивацијата на вработените за да знаете што може да се случи.

Теорија X и Теорија Y

Овие теории се развиени од страна на Douglas McGregor од MIT Sloan School of Management во 1960-тите години. Овие две теории опишуваат две сосема различни ставови за работна мотивација и се занимаваат со анализа на човечкото однесување и ги применуваат голем број на менаџери при работењето.

Теорија X

Теоријата X, смета дека на луѓето им е својствено да не ја сакаат работата и да ја гледат само како потреба за нивен опстанок и дека ќе ја избегнат работата секогаш кога ќе имаат таква можност. Многу луѓе со тоа што се мрзливи, сакаат да бидат насочувани, ја избегнуваат одговорноста и релативно не се амбициозни. Таквите мора да се присилуваат да работат, да се контролираат, да се насочуваат и дури да се казнуваат заради непостигнување на целите на бизнисот. Менаџерите (претприемачите во улога на менаџери) мораат да бидат авторитативни и строги ако подредените не ги извршуваат поставените цели. Претпоставки на кои се базира оваа теорија се:

  • Вработените не ја сакаат работата.
  • Менаџерите ја користат контролната функција за да ја контролираат работата.
  • Менаџерите користат закани пред вработените да започнат да работат онака како што треба.
  • Просечен човек сака да биде насочуван.
  • Просечен човек не е амбициозен
  • Просечен човек не сака одговорности
  • На просечниот човек најважна му е сигурноста особено финансиската.

Доколку ги погледнеме претпоставките навистина ќе видиме дека и денес можете да најдете некои од овие претпоставки кај вработените. Но, секогаш мора да постои прашањето ЗОШТО. Не ја сака работата – Зошто не ја сака работата. Можеби  не е задоволен од работните задачи доделени од менаџерот. Можеби смета дека е способен за напредување, а заради менаџерот не му е овозможено. Затоа, мора да кажеме дека не се сите вработени согласно Теорија X, па затоа постои Теорија Y.

Теорија Y

Теоријата Y, е многу пооптимистичка во однос на човечката природа, претпоставувајќи дека физичкиот и умствениот напор при работењето е исто како кога се одмораме или рекреираме. Луѓето ќе се насочат самите, ако за тоa извршување на работата бидат наградени. Многу луѓе имаат способност да ја прифатат одговорноста и со својата генијалност, креативност и фантазија да ги решаваат проблемите на организацијата. Луѓето сакаат да работаат и под добри околности тие се способни добро да работат. Според теоријата Y, проблемот е во тоа дека модерниот живот целосно го искористува човечкиот потенцијал. Менаџерите треба да ја искористат волјата и способноста за работа на подредените со создавање услови во кои нема само да се истакнаат најдобрите од групата, туку и ќе им се обезбеди простор за лично напредување. Претпоставки на кои се базира оваа теорија се:

  • Физичкиот и умствениот напор при работењето е исто како кога се одмораме или рекреираме
  • За да ги натераме луѓето да работат, контролата и казнувањето не се единствените начини, доколку тие се сложни со целите на бизнисот самите ќе се насочуваат кон нивното исполнување.
  • Работата за луѓето претсавува задоволство.
  • Просечниот човек сака одговорности
  • Креативноста, имагинацијата и снаодливоста може да се користат за решавање на работните проблеми.
  • Во услови на модерен индустриски живот потенцијалот на вработените само делумно се искористува.

Оваа теорија претставува сосема спротивна на претходната, потенцира дека во секој од вработените постои потенцијал и бара менаџерите да ја насочат енергијата кон искористување на таа потенцијална енергија.

Треба да напоменеме дека користење на една од оваа теорија во практицирање на менаџерската улога од страна на претприемачите не ја исклучува втората теорија. Можете во однос на дел од вработени да ја применуваат теорија X, а кон другиот дел теоријата Y.

Кога споменавме погоре во теорија X дека мора да следи прашањето ЗОШТО, мислевме токму на една ваква комбинација на двете теории. Затоа што секогаш постоела, постои и ќе постоеи некаква причина за одредено однесување на вработените.

Теорија Z

Како надополнување на Теорија X и Теорија Y се појавува еден посебен стил на менаџментот кој се користи од страна на јапонските компании. Теорија Z за првпат била идентификувана од страна на William Ouchi. Овој нов јапонски стил на менаџментот се нарекува Теорија Z. Спротивно на Теорија Х која вели дека вработените не ја сакаат и ја избегнуваат работата и затоа мора да се насочуваат постојано заради извршување, и на Теорија Y која вели дека работата е ОК и може да биде извор на задоволство, Теорија Z се фокусира на зголемена лојалност на вработените кон компанијата обезбедувајќи работа до крајот на животот и фокусирање на обезбедување на благосостојба на вработените како на работа така и надвор од неа. Додека Теорија Y претставува една психолошка перспектива која се фокусира на односите работодавач – вработен, Теорија Z се проширува на целата организација.

Претпоставки на кои се базира Теорија Z:

  • Вработените сакаат да изградат кооперативни и интимни работни односи со оние за кои што работат.
  • Работодавачите сакаат да изградат кооперативни и интимни работни односи со оние кои што работат со нив.
  • Вработените имаат потреба да бидат поддржани од компанијата.
  • Семејството, културата, социјалните институции се еднакво важни како и самата работа.
  • На вработените може да им се верува дека ќе ја исполнат својата работна задача се додека на менаџментот може да му се верува дека ќе ги поддржат вработените.

Вие како претприемачи и менаџери треба да се најдете во каква теорија спаѓа Вашиот менаџмент стил кој го практикувате како и во каква теорија најдобро ќе се вклопат Вашите вработени. Ова треба да биде усогласено со Вашите долгорочни цели и да ја изберете теоријата или комбинациите на овие теории во практикување на менаџментот во Вашата компанија за општо задоволство на двете страни (и менаџментот и вработените).

post

Иновација и различни погледи

Иновација

Иновација

Иновација е збор кој континуирано ги следи претприемачите и бизнисите, особено малите бизниси. Иновација е нешто што креира долгорочна вредност за еден бизнис. Иновација е нешто што има висок потенцијал да гарантира успешност. Иновација е нешто што може, но и не мора да значи, да биде забележано од потенцијалните купувачи.

Но, да бидеме реални за момент, многу бизниси пропаднале поради својата иновација. Многу бизниси кои иновирале одлични производи и/или услуги кои биле многу напред пред своето време денес воопшто и не постојат.

Ова е поради фактот што често иновацијата од страна на претприемачите и менаџерите се гледа еднострано. Ова еднострано гледање е поради тоа што за иновација се зема само едно гледиште и тоа најчесто во форма на:

  • Иновација на нов производ. Кога зборуваме за иновација прво нешто што ни доаѓа во умот е иновација на нов производ и/или услуга. Но, иновација на нов производ е креација само на еден подсистем во еден бизнис. Ваквата иновција е важна за секој бизнис, но не може да се стави во категорија на најважни бидејќи не мора да значи дека ќе донесе соодветен успех на севкупниот бизнис.
  • Иновација во производствен процес. Иновација во еден производствен процес е важна бидејќи ќе обезбеди зголемување на ефикасност и ефективност на еден производствен систем, ќе обезбеди намалување на трошоците, ќе ја зголеми продуктивноста… Но, повтроно тука е еден подсистем – производствен систем.

Сето ова е одлично, но сепак недостатсува една покомплетна целина која во пракса се заборава, а тоа е иновација која ќе влијае на севкпната стратегија на бизнисот.

  • Дали тој производ (иновација) ќе креира вредност за купувачите? Основното прашање кое треба секогаш да се постави пред започнување на било каква иновација во бизнисот. Зошто да се вложи енергија и пари за иновација доколку таа не креира видлива вредност во очите на купувачот?
  • Дали тој производствен процес ќе креира производи вредни за потрошувачи и во исто време ќе обезбедува профитабилност за бизнисот? Кога станува збор за производствениот процес, истиот ќе треба да обезбеди две страни – бизнисот преку помали трошоци и купувачот за кого ќе треба да се креира вредност.
  • Дали цената на тој производ е на ниво за кое потрошувачите се спремни да платат? Ова е трето прашање кое мора да се одговори. Можеме да креираме вредност, но во моментов таа вредност да е неодстижна или сеуште непрепознатлива како нешто вредно да се плати одредена сума на пари.
post

Книга: Генерирање на бизнис модел

Книга: Генерирање на бизнис модел

Книга: Генерирање на бизнис модел

Бизнис модел е нешто што јасно и недвосмислено ги дава внатрешните и надворешните врски на еден бизнис. Бизнис модел ви помага јасно и недвосмислено да знаете што вашиот бизнис прави и како тоа го прави. Бизнис модел ги поврзува вашите снабдувачи преку вашиот бизнис со вашите купувачи. Бизнис модел е… најважното нешто за еден бизнис.

Доколку сте редовен читател на претприемач сигурно сте забележале дека сум голем подржувач на бизнис модел како еден елемент кој во многу „лични“ ситуации може да го замени и бизнис планот. Лични го ставив во наводници бидејќи сеуште кај нас преку бизнис модел не можете да комуницирате со инвеститори, банки и други институции кои обезбедуваат средства за малите бизниси.

Во овој пост сакам да претставам една книга насловена како Business Model Generation од Alexander Osterwalder и Yves Pigneur. Книга која можеби ќе го смени начинот на пишување на бизнис книги. Книга која можеби ќе го смени, ако веќе и не го менува начинот на моделирање на бизниси.

Од внатрешноста на книгата…

Книгата е навистина неконвенционална особенопоради тоа што не е напишана онака како што сме научиле да се пишуваат книгите кои обработуваат бизнис проблематика. Составена е од 5 дела:

  • Платна на бизнис моделот. Ова се алатки за дизајнирање, анализирање и опишување на еден бизнис модел. Овој начин на прикажување на бизнис моделот ги опаќа четирите главни подрачја на еден бизнис: потрошувачи, понуда, инфраструктура и финансиска одржливост на бизнисот.
  • „Модели“ на бизнис модели. Во овој дел од книгата авторите презентираат 5 модели од бизнис литературата. Сите модели се опишани преку јазикот на платната од првиот дел на книгата.
  • Дизајн. Овој дел од книгата опфаќа техники кои може да помогнат во дизајнирање на бизнис модели. Објаснети се 6 техники како увид во потрошувачи, идеи, визуелно размислување, прототип, приказни и сценарио.
  • Стратегија. Овој дел од книгата се однесува на реинтерпретација на стратегијата преку призмата на еден бизнис модел. Целта на овој дел е да обезбеди соодветни прашања за стратешка оценка на опкружувањето во кое егзистира постоечки бизнис модел.
  • Процес. Петиот дел од книгата дава еден процес во кој ќе се измиксаат сите претходни елементи за да се дизајнира еден сосема нов и иновативен бизнис модел.

За кого е оваа книга?

Првата корист од оваа книга ја забележувам за врвните менаџерите кои управуваат бизниси и кои се соочуваат секојдневно со ре-размислување за тековниот бизнис модел. Оваа книга ќе им помогне да го погледнат бизнис моделот на компанијата која ја управуваат со еден сосема поедноставен, но комплетен приказ. Оваа книга ќе им даде алатки, техники и процеси за редизајнирање на постоечкиот бизнис модел.

Освен менаџерите, тука се и претприемачите кои се карактеризираат со препознавање на пазарна можност и започнување на нов бизнис или пак развој на нивниот постоечки бизнис. Оваа книга ќе им даде алатки со кои ќе можат да си ги средат сопствените идеи и да ги проверат истите преку дизајн на еден бизнис модел.

И на крај како трета група на луѓе кои би можеле да „профитираат“ од оваа книга се сите бизнис консултанти, кои ќе можат целосно да го променат нивниот концепт на „помагање“ на бизнисите, тргнувајќи од центарот на проблемот па се до најситниот детал за подобрување на еден бизнис.

post

Писмо на CEO на Nokia Stephen Elop до вработените

Nokia - Connecting People

Nokia - Connecting People

Пред некој ден CEO на Nokia, Stephen Elop до вработените испрати писмо кое се толкува како искрена оценка за позициите во која се наоѓа компанијата. Ова писмо во целост го објави Engadget.

Како еден од корисници на производите на оваа компанија до пред една година (користев само Nokia повеќе од 10 години при што ги купував сите најнови телефони кои ќе ги лансираа) се најдов и самиот себеси во приказната. Она што ме заинтересира е не толку проблемите со кои се сочува Nokia туку повеќе еден глас на еден врвен менаџер со кој се обраќа до компанијата и секако причините зошто една толкава искреност од страна на еден врвен менаџер кон сопствените вработени.

Тука ќе презентирам само неколку извaдоци од писмото и ќе ги оставам на англиски јазик заради тоа да не се изгуби автентичноста со некој мој обид за превод. Да погледнеме во некои делови од писмото, кое инаку вреди да се прочита целото.

While competitors poured flames on our market share, what happened at Nokia? We fell behind, we missed big trends, and we lost time. At that time, we thought we were making the right decisions; but, with the benefit of hindsight, we now find ourselves years behind.

The first iPhone shipped in 2007, and we still don’t have a product that is close to their experience. Android came on the scene just over 2 years ago, and this week they took our leadership position in smartphone volumes. Unbelievable.

We have some brilliant sources of innovation inside Nokia, but we are not bringing it to market fast enough. We thought MeeGo would be a platform for winning high-end smartphones. However, at this rate, by the end of 2011, we might have only one MeeGo product in the market.

The battle of devices has now become a war of ecosystems, where ecosystems include not only the hardware and software of the device, but developers, applications, ecommerce, advertising, search, social applications, location-based services, unified communications and many other things. Our competitors aren’t taking our market share with devices; they are taking our market share with an entire ecosystem. This means we’re going to have to decide how we either build, catalyse or join an ecosystem.

This is one of the decisions we need to make. In the meantime, we’ve lost market share, we’ve lost mind share and we’ve lost time.

Nokia, our platform is burning.

Забележувате дека Stephen Elop се обидува да даде една јасна слика за тоа каде се наоѓа компанијата која тој ја води, како и за тоа каде се наоѓа клучната конкуренција. Во писмото се забележуваат и елементи на промена на вредноста која потрошувачите ја бараат од еден производител на мобилни телефони и дека тие се само еден дел од еден посеопфатен екосистем.

Но, она што може да се заклучи е следново:

  • Ќе има крупни промени кај Nokia. Веќе кружат гласини за партнерство помеѓу Microsoft и Nokia. Ова партнерство доколку би се остварило ќе бара крупни промени кај Nokia. Овие промени ќе го опфатат севкупниот бизнис модел на компанијата.
  • Без вработените сите промени кои врвниот менаџмент ќе ги зацрта нема да можат да се остварат за што е свесен и менаџментот на компанијата. Од друга страна свесни се и за тоа дека компанијата сеуште има одредени предности во други сегменти на пазарот што може да го зголеми нивото на отпорот кон промени од страна на вработените. Затоа е логична една ваква реакција.
  • Ова писмо најверојатно претставува одмрзнување на status quo ситуација, оној прв циклус од Levin-Schein-ов модел на организациски промени. Ова е и она што John P. Kotter во неговите книги за промени го нарекува подигање на чувство на ургентност што треба да ги поттикне сите вработени да разговараат дека нешто треба да превземат за проблемите со кои се соочува компанијата.

Ажурирање (11.02.2011)

Сите гласини за партнерство помеѓу Microsoft и Nokia се потврдија денес со објавување на блогот на Nokia.