post

Анкета за лојалност на купувачите

Пред некој ден расчистувајќи по компјутерите налетав на овој MindMap кој се однесува на подготовка на анкета заради анализа на лојалноста на купувачите. За да не се изгуби повторно, одлучив да го објавам во овој пост.

Оваа анализа е корисно да се спроведува на одреден временски период како за да се соберат информации за тековните купувачи, така и за да се пробуди свеста преку потсетување на купувачите, но и за можна ресегментација на листата на купувачи.

Анализа на локајност на купувачи

Анализа на локајност на купувачи

 

Кои се твоите цели?

  • Што сакаш да научиш од твоите купувачи?
  • Сакаш ли да научиш нешто за твоите производи или услуги кои ги нудиш? Од овие анализи многу корисни информации може да се стекнат за конкретни производи и/или услуги кои може да се вклучат во идниот развој на нов производ.
  • Што е со нивното искуство со твојата компанија? Секој купувач креира одредено милење за вашата компанија по искуството што го имал. Овие информации се многу важен извор за можни промени и подобрувања.
  • Можеби сакаш да научиш повеќе за демографските карактеристики за твоите тековни купувачи? Овие информации секогаш ќе ви бидат потребни.
  • Што е со информациите за сегментација на твојата листа заради праќање на персонализирани понуди и вредности? Не е секој купувач за да прими иста понуда. Секој од нив има различни потреби, проблеми или желби на кои твоите понуди ќе треба да се персонализираат.
  • Можеби целта е едноставно да ги потсетиш дека постоиш. Оваа е одлична сратегија која преку испраќање на анкета врши потсетување на купувачите.

Алатки?

  • Алатки за дизајн на анкетата. Мора да одлучите кои алатки ќе ги користите. Дали тоа ќе биде Google Docs или пак Survey Monkey или пак некоја рета алтернатива. Внимавајте само повратните информации да бидат складирани во соодветна форма за да не изгубите денови со нивно средување.
  • Испраќање. Доколку имате систем за водење на база на потрошувачи тогаш веројатно имате и опција за испраќање на email. Но, можеби ќе користите испраќање преку пошта, или пак едноставно еден по еден ќе ги испраќате преку email. На вас е да видите со што располгате и да одлучите.
  • Алатки за анализа. И секако ќе бидат потребни и алатки за анализа. На пример, Google Docs ги складира во табела која може да се симне и да се продолжи со анализа во MS Excel или пак во самиот Google Docs да ја изведете потребната анализа. Или пак имате специјализиран софтвер за статистички анализи во кој ќе ги анализирате податоците. Уште пред да започнете со спроведување на анкетата размислете за формата н податоците и можните алатки за нивна анализа.

План

  • Наведи ги целите.
  • Наведи ги алатките.
  • Подготви ја структурата на анакетата. Секогаш обидувај се да ја направиш колку што може пократка анетата, а во исто време едноставна или разбирлива. Мора да напоменеш и за што и како ќе се користат добиените податоци.
  • Определи го распоредот за испраќање.
  • Планирај го менаџирањето на целиот процес. Кој ќе биде одговорен за што? Кога ќе се спроведе анкетата и анализата? Како ќе се спроведе анкетата и анализата?
  • Планирај го мерењето на резултатите. Првин мора да знеш кои ќе бидат мерните индикатори кои ќе се следат и анализираат, а потоа што ќе се случи доколку анализата покаже дека има потреба од некои промени.
post

Бизнис успех во 7 чекори

Успешноста во бизнисот иако не е далеку сепак може да се чини со километри одалечено од еден претприемач. Анализирајќи повеќе бизнис елементи во изминативе 3-4 години забележав дека се се врти малку или повеќе околу истите активности или навики на самиот претприемач. Тие елементи или чекори се прикажани на мапата подолу.

Бизнис успех во 7 чекори

Бизнис успех во 7 чекори

1. Истражување

Како претприемач вие постојано ќе истражувате, ќе собирате информации за она што се случува како во вашиот бизнис така и во надворешноста (околината). Истражувањето може да биде за интерни процеси, пазарот, конкуренцијата, производи и/или услуги, потрошувачки навики… Сето тоа дава непроценливи информации за вас како еден претприемач.

2. Анализирај

Собраните податоци не вредат доколку не се анализираат, што значи да се складираат, средат и оценуваат во однос на релевантноста и значајноста за твојот бизнис. Посебни методологии се развиени за овој начин на анализа особено кога се работи за повеќе податоци во различни форми. Разузнавачките служби се базираат на едни такви анализи.

3. Заклучи

Секое истражување треба на крајот да доведе до некој вид на заклучок. Што е она што ќе се извлече како заклучок од спроведеното истражување? Се останато ќе се базира на тие заклучоци. Одлуките кои што ќе ги донесете, планот кој ќе го подготвите или стратегиите кои ќе ги изготвите ќе се базираат во голем дел на тие заклучоци.

4. Планирај

Добрите заклучоци се трансферираат во стратегија и план за спроведување на таа стратегија.

5. Спроведувај

Планот се прави за да се спроведе, а не да стои заклучен во некоја фиока. Затоа откако ќе завршиш со планирање не оддолжувај, започни со имплементацијата на она што си го планирал.

6. Мери

Не е добро да се фати правец и да не се знае дали е вистинскиот или погрешниот. Затоа е тука мерење кое има за цел да проверува дали се е онака како што сте планирале и секако дали планот ви е ОК.

7. Подобрувај

Мерењето исто како и истражувањето ќе даде заклучоци во однос на тоа што е добро а што лошо. Лошото треба да го подобриш, а доброто да го задржиш или уште повеќе подобриш. Секако, тука процесот не завршува, туку продолжува од почеток. Ова е циклус, а не процес ос почеток и крај. Ова е суштината на бизнисот и претприемачот во него.

post

Конкурентска предност уште во фаза на бизнис идеја

 

Развој на менаџментот

Конкурентска предност во самата бизнис идеја

Бизнис идеја е почетокот за секој бизнис! Но, има бизнис идеја која ќе обезбеди подпросечен, просечен и надпросечен бизнис.

Првиот бизнис, оној подпоресечен уште во оваа фаза може да се класифицира како неуспешен. Вториот како просечен е оној кој ќе опстојува, но не долго време во зависност од надворешните фактори. И третиот оној надпросечен бизнис обезбеден од бизнис идеја која во старт ги содржи конкурентските предности има потенцијал да биде успешен и здрав бизнис.

Што треба една бизнис идеја да поседува?

Секоја бизнис идеја тргнува од вас самите – идниот (или сегашен) претприемач. Мора да имате знаење (односно одредена едукација), пасија за тоа што ќе го работите во бизнисот и секако оние неформални активности во вид на хоби со што имате доволно искуство и знаење за спроведување на таа бизнис идеја (она што многу одамна го нареков бизнис идеја – прв чекор).

Понатаму за една бизнис идеја да се класифицира како елемент кој предизвикува надпросечна компанија е потребата таа да решава одреден проблем. Имам проблем, барам решение и твојот бизнис е тука да ми го реши, а за возврат ќе платам одредена сума на пари. Тоа е основната филозофија на која се базираме. Но, кога станува збор за проблемот, треба да имате во предвид дека тој не треба да биде било каков проблем, туку треба да биде проблем за кој постои желба за решавање но, и мала шанса дека тој може да биде решен со моменталните услови на пазарот. Ова се дополнителни елементи кои го зголемуваат потенцијалот на основната идеја до која сте стигнале преку претходните елементи (знаење, пасија, хоби).

И ова би било ОК, бидејќи имаме знање, имаме пасија, хобито ни е поврзано со идејата која сакаме да ја претвориме во наша работа, постои проблем кој ќе го решиме и за кој постои желба за решавање и во моментов на пазарот не се нуди лесно и едноставно решение. Но, би било ОК, доколку претпоставките останат такви какви што се – нема да има решение за истиот проблем, што сметам дека е многу редок случај.

Реалноста е сосема поинаква, бидејќи многу бргу ќе се појави решение кое може да биде полошо, подобро или исто со онашто вие го нудите. Го ставам во игра и полоштото решение бидејќи нема да помине без да ви направи проблем, ако ништо друго во однос на воспоставените цени на пазарот.

Конкуренстка предност во самиот дизајн на бизнис идејата

Затоа, добро е уште во самиот дизајн на бизнис идејата да го инкорпорирате и елементот конкурентска предност кој ќе ви даде многу насоки во кои ќе треба да тргнете или поминете во иднина. Ова значи одговор на прашањето во што ќе се разликувате од конкурентите кои во моментов се на пазарот или пак ќе бидат за определен временски период.

На пример, доколку одлучите дека конкурентската предност ќе ви биде цената ќе знаете дека сите трошоци во однос на дополнителни вредносни елементи околу самиот производ или услуга ќе ги сведете на минимум или ќе наплаќате кога купувачот ќе сака.

Конкурентската предност ќе ви помогне и во соодветно обликување на вашиот бизнис модел со што ќе си го олесните животот како на вас самите така и на сите кои на некој начин ќе бидат вклучени во тој бизнис.

Да сублимираме во однос на тоа што е поребно за добра бизнис идеја:

  • знаење
  • пасија
  • хоби
  • проблем
  • желба за решавање на проблемот
  • мала веројатност дека бргу ќе биде решен со сегашните услови на пазарот и
  • конкурентска предност на која ќе се базира.
post

Герила маркетинг концепт со социјални медиуми

Овој пост е оригинално објавен во еден од двонеделните билтени на претприемач за оваа година.

Генерација X и генерација Y

Генерација X и генерација Y

Да зборуваме малку за концептот наречен како герила маркетинг и социјалните медиуми кои се се поприсутни во нашиот секојдневен живот. Овој концепт и социјалните медиуму може да бидат многу моќни за малите бизниси и нивните севкупни маркетинг активности.

Што претставува герила маркетинг?

Герила маркетинг концепт е дефиниран од страна на Jay Conrad Levinson во 1980-тите години. Во тој концепт маркетингот е дефиниран како секој дел од контактите кои бизнисот ги има, или пак ќе ги има во иднина со надворешниот свет. Од дефиницијата се гледа дека претприемачите имаат огромни маркетинг можности.

Маркетингот не се однесува на парите кои се достапни за трошење, туку се однесува на енергијата и времето инвестирани за да се стане дел од таа конверзација. Маркетингот повеќе се однесува на градење на присутност онаму каде што се наоѓаат потенцијалните потрошувачи и помагање на тие луѓе за да го најдат вашиот бизнис, а не се однесува на декорација на MS Excel графици.

Која е врската помеѓу герила маркетинг и социјални медиуми?

Денеска концептот на герила маркетинг е полесен отколку во времето кога тој е дефиниран и кога се појавил. Денеска луѓето читаат меилови, блог постови, тие допринесуваат во креирање и на содржина и на конверзација на Facebook и Twitter.

Да ги погледнеме следниве реченици:

  • Социјалните медиуми се алатки кои ја подигаат интеракцијата помеѓу луѓето на едно повисоко ниво. Герила маркетинг концептот содржи градење на интеракција со потрошувачи.
  • Социјалните медиуми го подобруваат секојдневниот дијалог помеѓу луѓето од различни страни на светот. Од друга страна, герила маркетинг концептот е нешто што зборува за кршење на бариерите во дијалогот помеѓу луѓето од бизнисот и потрошувачите.

Од ова е јасно дека градење на присуство на социјалните медиуми претставува герила маркетинг оружје..

Традиционално, рекламирањето значи да се направи неодолива понуда, одличен наслов, одлична содржина и дизајн и стартување на кампањата. Постои точка на започнување и точка на завршување. Градење на присуство на социјалните медиуми како дел од герила маркетинг концептот има своја стартна точка, но се чини дека е процес кој никогаш не завршува.

Мора да започнете со градење на присутноста на социјалните медиуми, да учите, да слушате и да ги менувате приодите во градење на таа присутност.

Тактики за спроведување

За крај би навел некои тактики кои би требало да ги спроведете:

  • Започни со изработка на една стратегија за социјални медиуми. Јасно дефинирајте ги корисностите кои твојот бизнис ќе ги испорача на потенцијалните потрошувачи. Стратегијата мора да ги комуницира полезностите, а не карактеристиките.
  • Како еден претприемач мора да делегирате одговорност. Запомнете дека одговорноста е за сите бизнис членови.
  • Започни со градење на таа онлајн присутност. Започни со блогирање за да го распространите вашиот глас. Инсталирајте систем за социјални коментари за да овозможите она што се кажува да се распространи на социјалните медиуми.
  • Користете ги социјалните медиуми какао алатки за интеракција со потрошувачи. Работата не е за тебе и твојот бизнис туку таа е за потенцијалните потрошувачи и нивните потреби.
  • Започни да комуницираш корисност и вредност.
  • Влези во колку што можеш повеќе конверзации.
  • Биди релевантен и конзистентен.
post

Маркетинг Микс

Креативност на работа

Маркетинг микс

Маркетинг микс е еден од најважните и најкористените термини во маркетингот и слободно може да се каже дека долги години беше и можеби се уште е основата. Се користи и во подготовка на маркетинг планот, како и во делот за маркетинг при подготовка на бизнис планот. Маркетинг миксот може да се сретне и како 4P што се однесува на 4 елементи на маркетинг миксот кои на англиски започнуваат на P. Не би навлегувале во историја и како е дојдено до тие елемнти, но може да се напомене дека за некои експерти од маркетинг овие елементи на маркетинг миксот ги прошируваат со уште P-a. Сепак сметаме дека основните елементи на маркетинг миксот, односно оние елементи кои во најголем дел доведуваат до зголемување на потенцијалната енергија на бизнисот се основните 4P.

Елементите на маркетинг миксот се:

  • Производ (Product)
  • Цена (Price)
  • Дистрибуција (Place)
  • Промоција (Promotion)

Производ

Секој бизнис продава нешто. Тоа нешто може да биде или производ или услуга. Откако ќе се продаде тој производ и/или услуга бизнисот добива финансиски средства (пари) со кои може да го финансира сопственото работење (плати, набавки, трошоци…). Во овој елемент не е само производ како физички опиплив производ, туку може да биде и услуга или пак некој вид на производ во електронска форма (на пример електронска книга, веб страна итн). Кога го разгледуваме секој производ треба да опфатиме три нивоа

  • Основа на производот – неопиплив елемент кој се однесува на ползите кои луѓето ќе ги имаат од тој производ. Што јас како потенцијален купувач ќе добијат од тој производ или услуга? Како ќе ги задоволи моите потреби? Како ќе ги реши моите проблеми? Што е она што навистина ми треба?
  • Вистински производ – ова е нивото кога веќе производот е опиплив и може да се користи. Врз база на основата на производот истиот веќе може да се проба, да се користи, употребува…
  • Дополнителни придобивки – ова се дополнителните придобивки кои се добиваат со купениот производот како дополнителна услуга, гаранција, инсталација… Која е и има ли дополнителна вредност за мене за да се одлучам токму за твојот производ?

Сите овие нивоа можат да бидат различни за ист производ и заради тоа постојат и различни цени на тие производи. Од друга страна овие нивоа овозможуваат потенцијалните потрошувачи да гледаат одредена вредност во понудениот производ преку задоволување на одредени потреби, можност за користење и дополнителни придобивки од поседување.

Сето оваа маркетингот треба да го искомбинира, така да она што ќе се понуди биде навистина она вистинското и да креира вистинска вредност на тој производ во очите на потрошувачите.

Цена

Цената претставува вториот елемент од маркетинг миксот и игра важна улога во определување на маркетинг стратегијата. Постојат различни начини на определување на цената на производите. Повеќе можете да прочитате во методите за определување на продажни цени и поставување на продажните цени. Но, кога станува збор за маркетинг миксот треба да се напомене дека цената ќе зависи од вредноста на производот  и побарувачката на тој производ.

Кога велам дека цената зависи од вредноста на производот не мислам само на трошочата вредност заради определување на цена која е јасно дека ќе има влијание туку мислам и на:

  • вредноста која тој производ или услуга ги нуди на потрошувачите,
  • перцепираната вредност за тој производ или услуга од страна на пазарот и
  • дополнителните вредности кои се нудат со основната вредност.

При разгледување на цената од маркетиншки апсект потребно е да се изготви стратегија на цени што ќе подразбира една од следниве цени:

  • Економична цена (ниска цена и слаб квалитет)
  • Висока цена со слаб квалитет
  • Ниска цена за висок квалитет
  • Премиум цена (висок квалитет за висока цена)

Дистрибуција

Дистрибуција претставува третиот елемент на маркетинг миксот и се однесува на пренесување на производот и/или услугата од бизнисот што продава до купувачот. Во овој дел од маркетинг миксот потребно е да се разработат различните канали за дистрибуција кои бизнисот ќе ги користи за доставување на производите и/или услугите до потрошувачите. На пример, дистрибуцијата може да биде во определена физичка локација (продавница), праќање по пошта, сопствена испорака, електронска трговија итн.

Промоција

Четвртото P од маркетинг миксот се сите алатки кои му се достапни на бизнисот за маркетинг комуникација, односно промоција. Со помош на алатките на промоција потенцијалните потрошувачи дознаваат за производот и/или услугата на бизнисот како и за самиот бизнис. Промоцијата претставува и посебен микс како дел од маркетинг микс. Составена е од повеќе елементи или алатки кои се мешаат во зависност од потребата и изборот на претприемачот. Постојат различни размислувања што се опфаќа овој елемент. Некои завршуваат со конечна листа од 6 или 7 поделементи. Некои пак со листа од 200 или повеќе. Ние сметаме дека не треба да се ограничуваме на бројка бидејќи навистина промотивниот микс е составен од бесконечно многу алатки и елементи. Може да бидат од обичен разговор со нов познаник на кој му кажувате за Вашиот бизнис преку е-маркетинг до скапи ТВ или радио реклами.

post

8 стапици за продуктивност

Продуктивност е да се биде во состојба да се направат работите за кои што не си бил способен претходно. ~ Jim Manzi

 

Стапици за продуктивност

Стапици за продуктивност

Продуктивност е движечка сила за еден претприемач која не смее да се стави на страна. Навистина премногу се трудиме да ги постигнеме зацртаните цели, и најголемиот проблем не е тоа што не се трудиме, туку стапиците во кои навлегуваме а кои и штетат на продуктивноста. Но, од друга страна продуктивноста е нешто што често е напаѓано од самите нас или надворешните влијанија кон неа.

Како надополнување на 50 правила за бизнис продуктивност, во овој пост ќе опфатиме 8 стапици кои може да се јават како непријатели на вашата продуктивност доколку не се менаџираат на вистинскиот начин.

1. Прекини и одвлекување на внимание

Колку и да сакаме да немаме прекини или сили кои го одвлекуваат нашето внимание сепак ние сме живи луѓе, кои не се сами на овој свет, кои комуницираат, кои размислуваат, кои едноставно се наоѓаат во околина која не мирува (не дај нбоже да мирува).

Едноставно понекогаш не може да се избегне чувството дека токму кога ќе навлеземе во сопствената продуктивност за некоја важна работа и започнуваме да сме задоволни од самите себе (бидејќи една задача од листата ќе биде завршена) заѕвонува телефонот, се појавува нотификација на компјутерот за примен email или од некој социјален медиум, во канцеларијата влегува колега…

Во една таква ситуација, мозокот мора да ја „смени брзината“, да се пренасочи на други проблеми и можни решенија, се губи фокусот кон она што во моментот се работи и се губи динамиката која е фатена во процесот на работата. Исто како да запреш една автоматска машина која во најголемо произведува (ќе бара повторно штелување, промена на алат, подмачкување, рестартирање…).

Кога еднаш таквите прекини и одвлекувања ќе се појават тешко дека може да се направи нешто за да се спречи намалување на продуктивноста.

Затоа, најдобро е превентивно дејствување преку елиминирање на можните прекини и одвлекувања кога се наоѓате во еден таков момент на највисока продуктивност за задачите кои во големо влијаат за исполнување на поставените цели. Едноставно ја затворате вратата со клуч до кој никој освен вас не може да дјде.

2. Префорсирање на листата со задачи

Листа на задачи или уште како се нарекува To-Do листа е нешто што го обликува нашиот работен дел од делот (доколку сме доследни на истите). Мислам дека не постои човек кој ја нема таа особина за преголема посветеност или преголемо форсирање за повеќе и побргу завршување на нешто. Обично мислиме дека доколку повеќе активности спакуваме за еден ден ќе бидеме повредни и попродуктивни. Но, сепак ова е контрапродуктивно, а од друга страна креира стресна работна околина и едно брзање од наша стрна без доволно внимание да посветиме за важните елементи од работниот ден.

Едноставно мора да си ги спознаете сопствените капацитети и потенцијали. Доколку успеете во овој дел кога ја правите листата научете да кажете тоа е доволно за тој ден. И секако фокусот нека биде на најважните активности – оние кои во најголем дел учествуваат во исполнување на поставените цели.

3. Email и обсесија да не се пропушти нешто

Email е навистна корисна технологија користена од бизнисот и еден претприемач. Како технологија или како една алатка е многу корисен за зголемување на продуктивноста. Но, нашата обсесија да не пропуштиме нешто или пак немање на соодветен систем за менаџирање на email пораки кои се за веднаш, а кои се за подоцна може да влијае на намалување на продуктивноста. Работата е јасна, 80% од пораките и не мора да бидат видени или одговорени веднаш.

Затоа, за целите на зголемување на продуктивноста исклучете ги нотификациите или целосно исфрлете ја можноста да отворите email порака, барем во времето кога вашиот фокус е на важни задачи заради исполнување на зацртаните цели.

4. Безвредни задачи

Сите задачи немат еднакво значење и вредност за исполнување на зацртаните цели. Некои пак можат да бидат завршени од некој ваш вработен. Постои опасност вашата To-Do листа да биде наполнета со некои вакви задачи кои едноставно ќе ви го одвлечат вниманието од важното и ќе создадат амбиент на притисок и стрес како последица од притисок. Ова е контрапродуктивно.

Обидете се секоја задача да ја оцените согласно важноста. Елиминирајте некои неважни задачи или делегирајте некои кои се важни но не приоритетни. Максимизирајте го времето кое ќе го поминете на она што е важно и во што сте најдобри.

5. Социјални медиуми

Иако социјалните медиуми во многу аспекти се корисни за бизнисот (градење на односи, промоција, брендирање, прибирање на информации…), но, без соодветно менаџирање на нивното користење може да бидат контрапродуктивни одземајќи многу време.

Затоа, првин проценете за некој социјален медиум дали има вредност за вас како личност или вашиот бизнис. Оние во кои ќе утврдите вредност продолжете да ги користите но во сесии од 5 до 15 минути во точно определено време кое е вон времето на извршување на најважните активности од вашата To-Do листа.

6. Слаба енергија и желба за постигнувања

Личната енергија и желба за постигнувања се еден вид на невидливи фактори кои учествуваат во зголемување на продуктивноста. Без доволно енергија во вас самите и желба да постигнете нешто не можете да очекувате дека ќе бидете продуктивен.

Затоа обидете се кога работите да ги исполните сите предуслови за повисока ваша лична енергија преку доволно спиење и здрава храна заради обезбедување на здраво чувство како и соодветна социјализација која има потенцијал за зголемување на лична енергија. Од друга страна секогаш кога ќе почувствувате дека енергијата ви се намалува подобро е да направите пауза заради враќање на посакуваното ниво.Читање на книги е нешто што исто така може да ја зголеми енергијата кај вас.

7. Недостаток на јаснотија

Иако често пати во делот на продуктивноста се заборава јаснотијата сепак таа има големо влијание на самата продуктивност. Многу е потешко да управуваме нешто што не е јасно, а тоа пак од друга страна е контрапродуктивно.

Затоа мора да бидете прецизни во однос на тоа што сакате да направите, што сакате да постигнете, кои се одговорностите, какви стандарди и правила постојат, кои се роковите на завршување (постигнување) на нешто.

8. Мултитаскинг

Погрешни се претпоставките дека можеме да се насочиме на повеќе нешта одеднаш и со тоа да бидеме попродуктивни. Некои работи може, но мултитаскинг на важни бизнис активности може да биде контрапродуктивен.

Затоа обиди се да работиш на една важна активност во соодветно време, по успешно завршување и соодветен одмор заради енергизирање помини на втората важност во листата која следува.

post

Контролирање како менаџерска функција

Отпорот и претприемачот

Контролирање како менаџерска функција

Завршна фаза на секој бизнис план е контролата која претставува уште една менаџерска функција. Менаџерските функции планирање и контролирање се во меѓусебна корелација.

Во бизнис планот се дефинирани целите и параметрите кои треба да се постигнат, па лесно е да се изврши контрола дали се остварува планираното, дали заостанува и слично. Ако контролата покаже значителна разлика (планирано-остварено), треба да се побара причината и таа причина да се отстрани или да се изврши корекција на самиот бизнис план.

Понекогаш некој фактор може да го наруши целото работење, а тоа да не се констатира благовремено поради неквалитетна контрола. Би било најпожелно, сите да бидат свесни и да ја сигнализираат секоја непосакувана состојба (исто така пожелно е да се сигнализира ако работењето е правилно). Во таа област најдалеку се отидени Јапонците, кои со соодветно стимулирање на вработените обезбедуваат висок квалитет во работењето. Со тоа се одбегнува ситуацијата кога мора да се врши контрола на секој чекор од работењето, односно, фигуративно кажано, да се постави по еден контролор на секој работник. Во практиката е забележано дека доколку работникот не е соодветно мотивиран, секогаш е во состојба да ја изигра контролата и да направи некоја грешка.

Сите големи планови на врвното раководство и сите напори за успешно реализирање можат да паднат во вода, доколку нема поддршка од вработените. Ако во една компанија постои голема свесност и одговорност во работењето, потребата за контрола и понатаму останува евидентна. Контролата треба да се спроведува некогаш и дискретно, за да не се доведе во прашање угледот на некој добар работник или некој да биде навреден, но при тоа треба да се дојде до квалитетни податоци за работењето, за да не се работи на “чесен збор“, односно да не се случи некој да се сокрие од контролата. Некогаш има потреба од постоење на периодична, а некогаш мора да има постојана контрола.

Се контролираат луѓе, трошоци, приходи, број на производи, големина на производство, шкарт, големината на продажбата, остварениот профит, утврдување на точноста и вистинитоста за финансиите, постигнатите разултати, состојбата на опремата и алатите.  Многу е важно кој врши контрола, колку е стручен и колку е чесен.

Може да се прават тест контроли, односно се врши менаџмент по исклучок (management by exception), каде би се анализирале само исклучителни отстапувања. Најдобро е доколко контролата може да се спроведе со лесно мерливи разултати (бројот на производите или слично), но некогаш тоа не е случај, па контролата мора да се спроведе на пософистициран начин. Доколку во сметководството некој побргу ја врши работата, површно гледано може да се помисли дека не работи добро, а дека другите се повредни бидејќи подолго работат. Но доколку менаџерот ја познава работата, тој лесно може да утврди за што се работи (бидејќи може да се работи за надпросечен работник). Заради тоа, менаџерите би било пожелно да ги поминат сите фази од работата, за да ја совладат во детали.

Постојат и други видови на контрола како: контрола по пат на периодичните извештаи, книговодствена контрола, техничка контрола. Но за секоја компанија се значајни и надворешните контроли, кои се спроведуваат од страна на финансиска инспекција, пазарна инспекција, санитарна инспекција, контрола од страната на купувачите, контроли од страна на конкуренцијата и слично.

При секоја контрола, доколку се утврди непочитување на пропишаните параметри следува казна. Таа казна може да биде укор, отказ, парична па дури и затворска (доколку се направила финансиска проневера или е дојдено до драстично непочитување на законските обврски). Со внатрешната контрола, освен при драстични прекршоци, се решаваат проблемите во рамки на компанијата. Надворешните контроли, за секоја компанија се многу позначајни и поопасни, бидејќи доколку се откријат неправилности, инспекторите можат да пропишат големи финансиски казни па дури и да ја затворат компанијата. Конкуренцијата секогаш ги контролира своите конкуренти, настојувајќи да пронајде слабост во нивното работење и тоа да го искористи. Но, и купувачите кога ќе купат производ, во текот на експлоатација вршат контрола на тој производ, ширејќи при тоа позитивни или негативни сознанија.

Цел на сите овие контроли е да се пронајде релацијата планирано-остварено, да се утврдат отстапувањата и можните грешки врз кои би се дејствувало, за да се подобри работењето на компанијата, без оглед што на одредени вработени функцијата контрола им буди негативни чувства (во смисол на асоцирање на казнување, ограничување на слободата и слично).

post

Ефективно и ефикасно користење на времето

Ефективно и ефикасно користење на времето

Ефективно и ефикасно користење на времето

Едно типично утро е будење од спиење и освестување. Но, и тргнување за извршување на работните задачи за тој ден. И секако откако ќе го вклучите компјутерот го подготвувате мозокот за уште еден ден во кој ќе бидете преоптеретени со информации. Но, тоа значи и разочарување заради неможноста за остварување на целите како и листата на дневните активности, бидејќи и вчерашниот ден бил таков, и пред вчерашниот ден бил таков итн. Едноставно знаете дека утрешната листа ќе биде зголемена за дел од денешните активности.

Како изгледа или би можел да изгледа еден „фрустрирачки“ работен ден?

Првиот час на работа…

Секако кога ќе се стигне не се започнува со работата веднаш. Тука е утринското кафе и „ќаскање“ со колегите, соработниците за тоа како кога некој го шетал кучето пред зградата истото направило „беља“.

И кога ќе се вклучи компјутерот се знае веднаш проверка на email. Секако дека ќе има пораки кои се важни за тој ден, но факт е дека ќе има и пораки во видот на погледни го видеото за мечето ушко, и барање од некој чичко за да му помогнете при избор на фото апарат или камера или пак лап топ. Ова значи дека првиот час од работниот ден може да биде „нападнат“ од некои активности кои воопшто не се важни за самата работа.

Вториот час од работа…

Но, живееме во време на социјални медиуми и наместо утрински весник (кој беше синоним на повозрасните генерации) ние го имаме Facebook, LinkedIn и Twitter, но и новиот Google Plus (кој по се изгледа ќе успее да ги привлече луѓето).

Што има ново, кој што објавил, на што да коментирам, на што да лајкувам (плуснам), а на што да ретвитнам…? Што да објавам? Сетоа тоа се прашања кои стануваат дел од секојдневниот живот.

Но, и еден пријател ме фаќа на чет и морам да се вклучам во конверзацијата.

Уф, ова мора да го прочитам. Одличен линк, но уште една интересна сторија, морам да ја прочитам и неа.

Третиот час од работа…

Сега веќе весниците или се на маса или пак истите се објавени на интернетот. Ајде да видиме што се случило? Што е со политиката? Кој е во право, опозицијата или позицијата? Овој весник ми вели опозиција, а оној ми вели позиција? Морам да размислам што ќе земам „здраво за готово“.

Може да се вклучиме и во коментирање со колегите на некоја вест од тој весник, па да размениме различно мислење за Велија Рамковски, Љубе Бошковски, Никола Груевски, Бранко Црвенковски… А, во тој муабет не е лошо и да поприкажеме за вчерашната турка серија.

Четвртиот час од работа…

Време е да се почне со работа само откако ќе кликнеме на рефреш за да провериме има ли нов меил. Ја отвораме денешната листа на работни задачи и гледаме листа од 36 задачи кои треба да ги спроведеме денес. Избираме една и се запнуваме да ја завршиме. Но, часот поминал и време е за второто кафе.

Петтиот час од работа…

Половина од овој час го користиме за уште едно кафе, сепак завршивме една задача од листата, остануваат само уште 35. Се враќаме на работната маса и повторно рефреш за email. Време за уште една виртуелна социјализација преку лајкови, плусови, ретвитови… Телефонот заѕвонува и тоа е нашиот пријател со кого гледавме фудбал вчера и одлично си поминавме.

Шестиот час од работа…

На празен стомак не се работи, имаме половина час законско следување за пауза за ручек. Но, и веднаш по јадењето не се работи, стануваме мрзеливи. Затоа ќе го потрошиме повторно на некое пребарување на големиот Google за некое прашање кое што не интересира.

Седмиот час од работа…

И повторно телефонот, сопруга, сопруг, девојка, дечко… Каде вечер? Кога ќе се видиме? Што ќе правиме? Сите прашања одземаа повеќе од 20-тина минути.

Уфффф… Што требаше да направам? До каде стигнав со листата на задачите? Треба да се потсетиме што мислевме да направиме пред да бидеме прекинати со телефонот, или email-от или четот. И добро ја наоѓаме втората задача што требаше да биде завршена пред една недела, но сега ќе ја завршиме, и ја завршуваме.

Осмиот час од работа…

Уште еден час и готово за денес. Да се обидеме да завршиме барем уште една задача. Но, влегува колега и разговараме за како ќе го поминеме остатокот од денот. Може да испиеме уште едно кафе. Овој последен час не прави премногу успивни.

Денот скоро завршува, а ништо не сме сработиле за постигнување на нашите цели.

Како да го промениме ова? Едноставно преку имплементација на 3 чекори.

Чекор 1: Поставување на јасни цели

Првин постави си 3 цели (но SMART цели) кои сакаш да ги постигнеш во определен временски период. Испечати ги на со големи букви на лист хартија и стави ги на место на твојата работна маса на кое постојано ќе ги гледаш.

Пред да започнеш со некоја активност, прашај се дали таа активност ќе обезбеди остварување на некоја од поставените цели. Доколку е да, продолжи, но доколку е не, откажи се.

Чекор 2: Оптимизација на листата со работни задачи

Листата со работни задачи треба да биде во функција на остварување на целите. Оптимизацијата значи ставање на листа на задачи кои во голема мерка ќе придонесат за остварување на целите од претходниот чекор.

Оптимизација значи и непретерување со поставување на премногу работни задачи. Доколку навистина даваат голем придонес во остварување на целите, најдобро е листата да не е подолга од 5 такви задачи.

Чекор 3: Справување со прекини

Најголем противник на продуктивноста се непредвидливите прекини. Тие може да бидат надворешни како прекини од страна на околината и други луѓе, но и внатрешни кои уште се нарекуват и како одвлекување на вниманието. Како и да постои можноста со справување, на пример преку целосно елиминирање на небизнис активности или пак ограничување на тоа време бидејќи сепак социјализацијата е еден дел од работата.

 

post

Блогирање за бизнис – Е-книга

Се повеќе луѓе од светот на бизнисот сфаќаат дека доколку не се видливи во онлајн светот, воопшто нема да постојат за нивните потрошувачи. Веб сајт спакуван со маркетиншки јазик кој е нешто за малку повеќе од вашата брошура не е доволен. Се бара едукација, се бара информација, се бара препорака, едноставно се бара содржина која ќе се преплетува како „пајакова мрежа“ низ интернетот. (Повеќе детали за оваа пајакова мрежа можете да прочитате во Промени во маркетингот.)

Повеќепати на претприемач имавме содржина која се однесува на оваа маркетинг средство. Доколку сте пропуштиле можете да ги прочитате следниве наслови за блог како маркетинг средство:

Но, да се вратиме на целта на овој пост, а тоа е новата е-книга за блогирање на бизнис.

Е-книга – Блогирање за бизнис

По неколку месеци работа (добро, не постојано туку кога ќе успеев да украдам време) успеавме да ја завршиме првата верзија на оваа книга насловена како Блогирање за бизнис.

Велам првична верзија бидејќи истата ќе подлежи на промени не само поради тоа што се однесува на подрачје од бизнисот кое континуирано се менува туку и заради тоа што знам дека има простор за подобрување и секако има простор за уште наслови во самата книга. Затоа секоја добронамерна забелешка е добредојдена и слоборно можете да ни реплицирате со идеи или потреби кои ги имате во однос на блогирање за бизнис.

Како што знаете пред да ја довршиме книгата преку еден од билтените на претприемач побаравме одговор на еден прашалник за теми кои би сакале да се опфатат во книгата. Од одговорите најмногу се бараа темите за стратешко планирање, чек листа за успешен бизнис блог и 50 идеи за блог постови на кои и посветивме повеќе внимание.

Што е опфатено во блогирање за бизнис?

Овој материјал е структуриран преку следнава содржина:

  • Вовед
  • Што е тоа бизнис блог?
  • Зошто блогирање за бизнис?
  • Стратешко планирање за имплементација на блогирање за бизнис како дел од вашата маркетинг стратегија.
  • Креирање на содржина, видови на содржина, структура на содржина и оптимизација на содржина.
  • 50 идеи за блог постови
  • Технологија за бизнис блог
  • Чек листа која ќе ве води кон успешно блогирање за бизнис.

Најмногу внимание посветивме на сратешко планирање и креирање на содржина. Особено во делот за креирање на содржина можете да прочитате за видови на содржина која ќе се објавува на вашиот бизнис блог, структура на содржината (секој блог пост), процес на креирање на таа структура од идеја до вистински блог пост како и 50 идеи за блог постови за вашиот бизнис блог. Овие 50 идеи се дел од еден сервис во кој како тест период беа и сеуште се вклучени неколку бизниси кои секоја недела добиваат по 5 идеи. Тука од над 100-тината идеи ги ставивме 50-те за кои сметаме дека се едни од најважните.

Но, да не должиме многу. Можете да ја превземете оваа е-книга од 72 страни преку регистрација за неделни билтени. По регистрација веднаш ќе добиете email со линкови од оваа книга како и други бонус материјали како дел од овие билтени на претприемач.

post

Екипирање како менаџерска функција

Екипирање како менаџерска функција

Екипирање како менаџерска функција

Екипирањето претставува составување на тимови на вработени (менаџери или неменаџери) кои ќе ги извршуваат работните задачи. Тоа е менаџерска функција која мора да ги индентификува потребите за работна сила, да има увид во профилот и квалитетот на кадарот што е на располагање, да вработува нови работници, да врши селекција на работници итн., заради ефективно и ефикасно извршување на посакуваните цели. Успешните луѓе прават бизнисот да биде успешен, па планирањето на кадри е неопходно потребен чекор, на што треба да се посвети големо внимание.

Компанијата треба постојано да биде обезбедена со способен и искусен персонал. Обезбедувањето со кадри, односно екипирањето е услов без кој не може да се замисли извршувањето на работата, оние кои не ги планираат своите потреби од кадри, ќе се соочат со тешкотии при обезбедување на соодветен персонал потребен за остварување на целите. Без некои машини може да се работи, без доволно финансиски средства исто така, но без луѓето никако не може да се работи. И кога ќе бидат наполно автоматизирани производствените системи, кога нема да има потреба од луѓе за извршување на физичката работа и тогаш ќе има потреба од луѓе за извршување на другите активности во компанијата. Со набавка на автоматизираната опрема, компанијата ќе постигне подобри резултати во работењето, но за да може целиот процес да функционира, вработените мора да бидат претходно обучени за извршување на работните задачи.

Планирањето на кадар покрива период од неколку месеци па до неколку години, во зависност од тоа за која индустриска гранка се работи, како и од понудата и побарувачката на работната сила на пазарот. Колку е поквалитетно извршена оваа функција, толку поставената цел е поблиска.

Бројот на вработените потребни во една компанија, не зависи само од големината туку и од комплексноста на организациската структура, како и од плановите за идната експанзија. Бројот на менаџери и неменаџери не следува од никаква законитост, ниту може да се постави процентуална зависност каде што би можело да се каже дека во една компанија теба да има толку % менаџери, а толку % неменаџери. Пример, доколку се работи за транспортна фирма (камионски превоз), тогаш ќе постои повеќе потреба за неменаџерски кадар (шофери, мајстори, луѓе задолжени за утовар или истовар). Доколку се работи за високо технолошки развиена фирма, тогаш ќе има повеќе потреба од менаџерски и високотехнолошки образовен кадар. Со промена на кадровската поставеност, бројот на менаџери и неменаџери може да се зголеми или да се намали без разлика на големината на компанијата или на големината на тековно производството.

Бројот на вработените зависи и од голем број на внатрешни и надворешни фактори. Најзначајните надворешни фактори кои влијаат на потребата од кадри се:

  • политичките,
  • правните,
  • економските,
  • техничко технолошките и
  • социјалните фактори.

Политички фактори

Политичките фактори кои ја определуваат состојбата во државата и во економијата, на директен начин влијаат врз бројот на вработените луѓе. Јасен пример се Источна и Западна Германија, кои со различни политички системи (социјалистички и капиталистички) создадоа услови за невработеноста и економската успешност во двете држави да биде различна и тоа кај ист народ кој претходно имал слични перформанси по голем број на прашања. Искуствата што ги имаа Источна и Западна Германија, се светски познат пример на доброто, односно лошото влијание на политиката врз економијата или врз благосостојбата на нацијата.

Пример, дека политичарите и во помалку успешните политички и економски системи можат да бидат успешни е Словенија, која во рамките на социјалистичките земји покажа најдобри резултати во работењето и многу бргу успеа да се приклучи кон успешните западноевропски економии. Пример, на неуспешни капиталистички политичари и економии може да се најдат секаде, а најтипични примери можат да се набљудуваат кај одделни земји од Јужна Америка. Уште постојат и земји кои имаат изразени верски, милитарни или други обележја, на чело со политичарите кои го подржуваат функционирањето на овие држави, што придонесува за постигнување на различни економски перформанси, а со тоа и различни политики на вработување, најчесто со негативен предзнак.

Правни фактори

При секое отпочнување со работа, било да се работи за домашниот или странскиот пазар, компанијата како прво ги проверува политичките и правните услови кои владаат во таа земја. Тоа се доминантни фактори на кои компанијата може, но некогаш и не може да влијае.

При формирање на компанијата или доколку компанијата има намера за влез на нови пазари, покрај истражувањето со кое се добива слика за тоа колку производот или услугата која компанијата ја нуди е барана на тој пазар, се преиспитуваат и правните регулативи кои владеат во тој регион или пошироко, бидејќи компанијата е обврзана да ги почитува сите законски обврски, поставени од страна на владата. Стабилните политички фактори, овозможуваат создавање и функционирање на стабилен правен систем. За сочувување на интересите на секоја компанија, многу е битно владата да не носи измени на закони преку „ноќ“. Така донесени закони можат да бидат: зголемување на данок, воведување на такси, зголемување на цените на енергенси (струја, нафта, гас…). Некој од овие законски дополнувања се добри и компанијата колку и да е погодена од така донесените одлуки во принцип избегнува да се конфронтира, бидејќи тоа би им создало негативен публицитет во јавноста, а секоја компанија настојува тоа да го одбегне. Одредени законски решенија можат да бидат донесени под притисок, за да се полни државниот буџет на штета на компанијата, но во пракса се јавуваат и случаи кога одредени правни решенија се носат заради остварување на приватните интереси на одредени моќни политичари. Со носење на така непредвидливи законски решенија, владата директно може да ги загрози предвидените параметри кои се потребни за да бизнисот функционира профитабилно и на директен начин се меша во работењето и интересите на компанијата.

Оттука произлегуваат следниве можни решенија:

  • Компанијата да се прилагоди на тие законски решенија и под неповолни услови да продолжи со работење, што најчесто се случува доколку менаџерите од компанијата немаат друг избор, или доколку со бизнис планот се предвидени и такви можности и претходно е подготвен амортизационен план, кој ќе го намали штетно влијание на така донесените законски решенија, што претставува комплимент за врвниот менаџер, бидејќи лоцирал голем број од заканите за компанијата.
  • Компанијата да на била претходно подготвена за така донесените законски решенија и да пропадне на пазарот.

Доколку компанијата е јака, а доколку се загрозени финансиските интереси на компанијата, тогаш компанијата може да се конфронтира со владата. Тука компанијата има две можности: Првата е да се жали пред меѓународниот арбитражен суд кој има ингеренции да решава таков спор. Втората можност е компанијата да превземе лобирање кај влијателни политички партии, ако треба и кај опозицијата. Во некои случаи компанијата е толку моќна што може да предизвика и државен удар и пад на владата. Компанијата треба да ги провери правните ограничувања поставени од страна на законодавец и да одлучи дали ќе може да се вклопи на таков пазар. Одредени земји создаваат поволни законски решенија и нудат економски поволности за компаниите кои ќе работат во тие подрачја, преку доделување на евтини локации, поволни кредити, намалени даночни обврски, намалена цена на енергенси и слично.

Економски фактори

Продажба

Економски фактори

Eкономскиот растеж резултира со зголемена побарувачка на производите или услугите (бидејќи луѓето имаат куповна моќ), што бара експанзија на работна сила, која треба да ги произведува тие производи или да ги реализира тие услуги. Во некои земји може да се случи одредена индустрија да биде интензивно развивана (авто индустрија, компјутерска индустрија, индустрија на мобилни телефони и слично) бидејќи носи голем профит. Во тој случај постојните конкурентски компании, настојувајќи да се прошират вршат зголемен притисок врз берзата на трудот барајќи способни и искусни поединци. Заради тоа компанијата мора да ги следи трендовите на берзата на трудот. Тука доаѓа до поклопување на интересите на компанијата и државата, бидејќи интересот на компанијата е да има на располагање секогаш школуван кадар, додека интересот на државата е да има што поголем број вработени луѓе. Па државата прискокнува на помош, отварајќи специјализирани школи за образување на кадар кој недостасува. Може да се случи и во рамките на една држава да постојат одредени региони кои се различно развиени (пример во Италија е побогат северот отколку југот), па државата може да се ангажира околу префрлување кадри од еден во друг регион. Доколку и на ваков начин не може да се обезбеди потребен кадар, под притисок на компаниите, развиените земји вршат увоз на потребен кадар од други држави. На тој начин странските стручњаци, во кои државата не вложила никакви средства за образование, доаѓаат и даваат придонес за уште поголем развој на развиените држави.

Доколку економската состојба во одредена држава е лоша, тогаш има голем број на невработени луѓе, па компанијата има можност, при вработувањето, остро да ги селектира потенцијалните кандидати, одбирајќи ги за своите потреби само најдобрите. Информации за долгорочните трендови на берзата на трудот можат да се добијат од различни извори, но во принцип менаџерите секојдневно се сретнуваат со овие проблеми и притисоци околу вработувањето, па добро се запознаени со трендовите кои владеат во економијата па и на берзата на трудот.

Техничко-технолошки фактори

Доколку компанијата поседува високата техника и технологија, таа најчесто ќе има високо барани производи на пазарот. Одликата на високотехнолошките автоматизирани производства, е таква што е потребно мал број на високообучени работници кои ќе го одржуваат производствениот процес. Ваквиот начин на работење се повеќе добива облик на работење во високоразвиените економии, каде паралелно со ова се јавува висока експанзија на образованието, а се јавува низок прираст на населението, односно наталитетот.

Доколку компанијата има стари технолошки процеси каде повеќе се потребни физички извршители, тогаш компанијата има потреба за континуиран прием, најчесто на ниско образовниот кадар. Тоa е најчеста слика кај помалку развиените држави.

Но, доколку компанијата или државата има високоразвиени технолошки процеси како и високотехнолошки производи ќе има и зголемени профити, што ќе овозможи уште поголем развој на компанијата, а преку нејзе, односно преку зголемените даноци и придонеси и државата станува побогата. Како недостаток на ваквотo работење се јавува мала вработеност, бидејќи се работи со високообучен персонал. Овој недостаток се амортизира со одделување на делот од данокот за социјалните давачки за невработените. Успешните држави одат и понатаму, организирајќи разни дополнителни курсеви и специјализации, што дополнително го зголемува знаењето во едно општеството, а знаењето сега претставува еден од главните фактори за создавање на економски успеси. Бидејќи кој го потценува знаењето и не го користи во доволна мерка, нека се обиде да користи незнаење, тогаш сам ќе ја согледа разликата.

Социјални фактори

Во социалните фактори спаѓаат: образованието, културата, демографските движења, етничка-расна-верска-политичка поделеност на државите и сл. Доколку е квалитетно образованието во една држава, тоа ќе придонесе за создавање на поквалитетен, поспособен, посовесен и поодговорен персонал за функционирање на било која компанија, па и пошироко за развој на државата, со што се подобрува квалитет на живеење на целото население. Односно ќе се создадат добри политичари, квалитетни законодавци, експерти и квалитетни работници, кои ќе поседуваат и развиваат знаења и вештини потребни за изведување и развивање на голем спектар на потребни активности. Во една средина не може да се развива високо технолошка индустрија, доколку не е развиено образованието, кое би било способно да го следи таквиот развој.

Уште еден од позначајните социолошки фактори претставува општата и поединечната култура. Тука мислиме на културата на живеење и културата на работење. Односите кон други единки, односите кон вработените, односите кон надредените, односите кон екологијата и ред други културолошки прашања, кои учествуваат во создавање на предуслови за подобро работење на компаниите и подобро функционирање на општеството.

Демографските движења претставуваат силен социолошки фактор. Тука анализираме повеќе фактори како наталитет, морталитет, старосна структура на население и слично. Доколку компанијата или пошироко државата не ги анализира овие параметри, ќе се соочи со големи проблеми. Младите и школувани луѓе претставуваат извозен „артикал“ на помалку развиените земји. Подоцна тие испраќат финансиски средства на семејствто, но и отвараат свои компании, носејки ги новите технологии во матичната држава, што придонесува за развојот на целокупната држава. Тоа пак му оди во прилог на уште поголемиот развој на западните економии. Како прво се користи интелектуалната и физичката сила на млади луѓе. Понатаму се пренесува знаење во неразвиените земји, бидејќи доколку тие не би имале доволно знаења за користење на технологиите кои ги произведува запад, тогаш запад би имал помал број на купувачи, па и профитната стапка би им била помала. Најчесто луѓе што емигрираат не се во состојба да купат најсовремени технолошки решенија, бидејќи се скапи или постојат забрани, од страна на западните држави, за извоз на високи технологии на одредени странски пазари. Заради тоа, најчесто се купуваат веќе користени, алати, машини, автомобили. Со така заостанати технологии, тие никогаш не можат рамноправно да им конкурираат на новите технолошки решенија од западните земји, а на западните земји им ги собираат старите машини и уште им плаќат за тоа.

Старосната структура на населението диктира и пласман на одредени производи. Не може да се пласираат производи наменети за помлада генерација, доколку населението е со постара старосна структура, оваа важи и обратно.

Етничката-расната-верската-политичката и другата поделеност на заедниците имаат исто големо влијание врз вработување. Иако законите во голем број на земји не ги толерираат овие поделби, сепак во пракса се сретнуваат големи проблеми и нетрпение, па конфронтираните страни (по било која основа), директно или индиректно, спречуват вработување на спротивната групација, што е погрешно и никогаш не треба да се толерира, бидејќи тие конфронтации подоцна можат да се зголемуваат до ниво на нереди или вооружени пресметки.

Внатрешните фактори кои го определуваат бројот на вработени, се: слободни работни места за кои компанијата пројавила интерес, потребните специјални вештини: сегашни или идни, редукција или проширување на некои оддели, воведување на нови технологии и слично.