post

4 Нотеси кои секој претприемач мора да ги има кај себе

„Нотеси“ за претприемачи

„Нотеси“ за претприемачи

Иако насловот на овој пост е „нотеси“, не мора да значи дека мора да бидат хартиени нотеси бидејќи едноставно може да се користи мобилен телефон, iPad, или лаптоп. Важно е да се има кај себе структуриран преглед на идеи за 4 основни претприемнички активности.

Постојат периоди во годината кога не се остваруваат резултати, но не значи дека бизнисот не функционира и не го троши тоа време за нови потенцијални потрошувачи, размислување за развој, нови идеи…

Сигурно сте се нашле во ситуација во која чувствувате дека едноставно вашиот мозок ќе експлодира од нови идеи. Некои можеби во моментов сосема безвредни, но со одреден потенцијал кој ветува за иднина.

Можеби сте сретнале некого, но во тој момент не сте го гледале како потенцијален потрошувач бидејќи во тој момент немал проблем кој можете да му го решите или пак не сте нуделе решение за неговиот проблем. Но, тоа не значи дека во иднина нема да понудите некое решение за негов проблем или пак тој нема да има потреба за вашето решение.

Сигурно сте се нашле во ситуација на саем каде поминувате повеќе десетици штандови на компании кои во тој момент не претставуваат ваши потенцијални купувачи, но сепак не значи дека не постои можност за било каква двострана соработка помеѓу вас.

Затоа, како еден претприемач кој мисли за иднината на сопствениот бизнис секогаш мора да имате при рака минимум 4 различни „нотеси“:

1. Книга со бизнис идеи

Идејата за книга со бизнис идеи е промовирана повеќепати на претприемач. Дури и како еден од темплејтите кои ги добивте (барем оние кои се регистрирани за добивање на билтени на претприемач) еден од тие е книга со бизнис идеи. Во премум претприемач тој темплејт е малку поопширен со дополнителни елементи заради подобрување на процесот на генерирање на бизнис идеи.

Во секој случај доколку сакате да не го изгубите потенцијалот и моќта на вашата креативност во однос на бизнис идеи мора да користите еден таков вид на книга.

2. Книга со потенцијални потрошувачи

Кога и да налеташ на некој потенцијален потрошувач, или пак сретнеш некого кој има проблем кој твојата идна бизнис идеја или пак иден производ ќе може да го реши искористи ја оваа книга за да имаш спремна листа на идни бизнис можности.

3. Саемска книга

Без разлика дали сте изложувач или само посетител многу идеи и контакти може да се стекнат на саемите. Секогаш кога ќе сретнете некого кој сакате во иднина да го контактирате воведете ја неговата бизнис картичка или контакт детали во таа книга со забелешка зошто е важно лицето. На ваков начин сите ваши, контакти и идеи од саемот ќе бидат на едно место и спремни да се искористат за идните бизнис можности.

4. Книга за фидбек од потрошувачи

Многу идеи за развој на нови производи, за развој на нови бизнис потфати, за подобрување на производите и/или услугите доаѓаат од потрошувачите и нивниот фидбек. Многу од нив можеби ќе ги сретнете надвор од канцеларија или официјален состанок доколку сте претприемач кој гради блиски долгорочни односи со своите потрошувачи. Затоа и ќе ви биде потребна една ваква книга со што кога ќе дојдете во процесот на развој или подобрување едноставно ќе ги имате на едно место сите тие забелешки и идеи од фидбек на потрошувачите.

post

Прашања кои еден претприемач си ги поставува

Прашања за бизнис идеја

Прашања за бизнис идеја

Претприемач е човек кој препознава можност и превзема одреден ризик за таа можност да ја претвори ов одличен бизнис кој ќе обезбеди вредност како за него така и за пазарот – потрошувачите.

За да станеш претприемач кој може да ги препознае бизнис можностите, потребно е да се прашате себеси и да одговорите на повеќе прашања. Користете ги следниве прашања како идеја во процесот:

  • Што најмногу ме нервира кога идам да купувам нешто? Нервоза во секојдневен контакт со различни бизниси предизвикана од недостаток на нешто очекувано од страна на еден индивидуалец може да биде добар извор на бизнис идеја.
  • Кои производи и услуги можат да го подобрат мојот живот? Барање на нешто подобро или нешто што ќе го подобри животот на еден индивидуалец претставува одлична можност за бизнис идеја.
  • Што е она што навистина ми пречи? Сигурно сте се нашле во ситуација кога односот на некој продавач ви пречи, или пак користењето на производот кој сте го набавиле не ви е по волјата.
  • Кои производи и услуги можат да ги елиминираат тие пречки? Забележувајте го се она што ви пречи и размислете за можните производи и/или услуги кои можат да ги елиминираат тие пречки.
  • Која е едната работа која најмногу од сé би сакал да ја имам? Вашите желби и особено желби за кои сеуште не можете да најдете одговор како би ви се исполниле може да претставуваат добар извор на бизнис идеја за вас.
  • Како изгледа таа работа и што таа може да направи? Онаа што сакате да го имате замислете го како би изгледало, што би правело, каков вкус би имало доколку е храна или каков мирис би имало доколку е нешто што може да се мириса, каква боја или пак форма би имало… Сетоа ова се прашања кои можат да ве доведат до квалитетен дизајн на вашиот нов производ и/или услуга.
  • Дали можноста е атрактивна за потрошувачите? Секогаш треба да се запрашате за оваа прашање. Можеби мислите дека имате најкул бизнис идеја, но сепак тоа е ваше лично мислење. Таа треба да биде атрактивна за оние за кои е наменета – вашите потрошувачи.
  • Ќе функционира ли таа можност во мојата бизнис околина? Сепак вашиот бизнис ќе функционира во специфична бизнис околина каде што ќе биде лоциран и до каде што преку различни канали на дистрибуција ќе може да обезбеди присутност. Скопје и Кратово како две бизнис околини не се исти. Затоа мора да проверите дали таа бизнис идеја ќе може да биде функционална онаму каде што ќе опстојува бизнисот.
  • Дали можм да обезбедам производи и услуги по цена која ќе биде атрактивна за потрошувачите и сеуште ќе биде доволно висока за да заработам профит? Оваа е прашање кое навистина бара микс на уметност и знаење. Цената треба да биде прифатлива и во исто време да обезбедува профит за вашиот бизнис.
  • Дали имам ресурси и вештини за да започнам со бизнис, или пак знам  некој кој знае и би можел да започне бизнис со мене? Оваа прашање мора да се разреши пред започнување, инаку подоцна ќе биде доста болно. Секој бизнис бара претприемнички вештини и секако ресурси заради нормално започнување и функционирање на бизнисот во период на почетоците.

Ова се само некои од позначајните прашања на кои ќе треба да дадете одговор и кои ќе ве водат низ процесот на формулација и имплементација на соодветна бизнис идеја. Сепак, се она што мислите дека ќе треба да се одоговори, а не е опфатено тука слободно одговорете го. Колку повеќе одговори имате, толку повеќе ќе го поедноставите процесот на самото започнување.

    post

    ВИДЕО: Бизнис идеја и нулта хипотеза

    На претприемач пред неколку денови објавив пост за бизнис идеја и нулта хипотеза во кој имавте можност да видите еден mindmap за тоа како да користите нулта хипотеза секогаш кога ќе имате бизнис идеја вредна за започнување на бизнис.

    Во овој пост ќе одам еден чекор поилустративно преку видео со пример за примена на еден ваков приод.

    Mindmap-от кој ќе ве води низ процесот можете да го погледнете уште еднаш и преку овој пост. Тој е на англиски затоа што првенствено го дизајнирав за Entrepreneurship in a Box.

    Бизнис идеја и нулта хипотеза

    Бизнис идеја и нулта хипотеза

    post

    Бизнис идеja и нулта хипотеза

    Бизнис идеите се нешто што мора да биде тестирано пред да станат бизнис можности, и пред да бидат трансформирани во вистински бизнис.

    За тебе, бизнис идејата е нешто во што лично ти веруваш ќе функционира како профитабилен бизнис. Кога ќе ги вклучите и потребите на потрошувачите во идејата таа ќе стане бизнис можност, спремна за претстоечки стартап.

    На пример, имате бизнис идеја која може да биде претставена како изјава која статистичарите ја нарекуваат хипотеза. Хипотеза наједноставно кажано претставува идеја која може да биде тестирана.

    Доколку сакаме да го користиме статистичкиот јазик во овој процес, ќе можеме да кажеме дека изјавата дека бизнис идејата ќе успее претставува нулта хипотеза, и сега сакаме да ја тестираме со друга хипотеза која е спротивна н нултата хипотеза. Спротивната хипотеза на нултата хипотеза ќе биде изјавата дека бизнис идејата нема да успее.

    Важно е да размислиме за сите можности во процесот на иницијалниот развој или тестирање на бизнис идејата. И една од тие потенцијални можности е дека бизнис идејата нема да успее.

    Погледнете во сликата подолу како еден пример на овој процес.

    Бизнис идеја - Нулта хипотеза

    Бизнис идеја - Нулта хипотеза

    Што значи ова?

    • Ја имате вашата бизнис идеја со нулта хипотеза која ќе успее на пазарот како бизнис.
    • Алтернативната хипотеза е дека бизнис идејата нема да успее на пазарот како посебен бизнис.
    • Постојат повеќе рзлични причини за оваа алтернативна хипотеза. Вашата работа е да ги пронајдете сите можни причини кои може да доведат до неуспех на вашата бизнис идеја.
    • Секоја причина која води кон неуспех може да биде избегната доколку вие како претприемач подготвите конкретни акциони чекори за надминување на тие препреки.

    Ова е процесот кој мора да се примени пред да го започнете бизнисот, доколку сте претприемач кој е во фаза на започнување на бизнис, или пак доколку започнувате со имплементација на нови бизнис идеи во вашиот тековен бизнис. Секогаш користи алтернативна хипотеза, нешто спротивно доколку сакаш да го тестираш идниот успех.

    Последно, не е и најмалку важно е дека секогаш мораш да ги гледаш работите како што навистина се.

    post

    Кога започнува бизнисот?

    започнување на бизнисот

    Кога започнува бизнисот?

    Бизнис идеја е стартната точка како на секој бизнис така и на секој претприемач. Претприемач станува тоа што е откако ќе дојде до бизнис идеја, ја трансформира во бизнис можност откако ќе утврди некаков проблем, промена или потреба на пазарот и ја стартува таа бизнис идеја како сопствен бизнис. Бизнисот е последица на бизнис идеја до која што доаѓа претприемачот.

    Процесот на реализација на една бизнис идеја при што таа ќе стане вистински бизнис (мислам вистински бизнис кој ќе биде профитабилен и успешен) претставува една временска единица, едни чекори кои ќе треба да се изодат или поминат од страна на претприемачот. Но, доколку тоа време се оддолжи, може да претставува и проблем. Проблем, бидејќи вие не сте сами на пазарот. И најуникатната бизнис идеја може да биде спроведена во реалност од страна на конкурентите. Па затоа и трката започнува уште во овие најрани фази од започнување на бизнисот.

    Пред да се започне бизнисот потребно е:

    • Бизнис идејата да се провери со самиот претприемач. Дали имате доволно вештини и знаење за спроведување на таа бизнис идеја? Дали можете да искористите некој друг со потребни вештини и знаење да заедно со вас ја спроведе таа бизнис идеја? Дали имате доволно пари за стартување на тој бизнис? Доколку немате од каде ќе ги набавите? Ова се прашања низ кои треба секоја бизнис идеја да помине пред да се трансформира во вистински бизнис.
    • Бизнис идејата да се провери со пазарот. Освен претприемачот кој ќе биде одговорен за спроведување на една бизнис идеја во реалност, тука е и пазарот кој ќе биде одговорен за прифаќање или отфрлање на истата. Замислете вашата бизнис идеја креира бизнис во кој произведете производ и/или услуга кој нема да се продава на пазарот на кој настапувате. Самоубиствено, нели? Затоа, пред да се започне бизнисот ќе треба да ја проверите бизнис идејата со пазарот, а тоа значи да спроведете истражување на пазарот, што секако бара време и го одложува процесот на започнување на бизнисот. Прочитајте повеќе во бизнис идеја не е бизнис можност.
    • Да се спроведат сите неопходни подготовки за стартување. Локација, залихи, магацини, канцелрии, регистрација, вработување, подготовка на неопходните ресурси… Сето ова се елементи кои треба да бидат спремни пред официјално започнување на бизнисот и кои секако одземаат време.
    • Да се направи план за една до три години однапред. Без соодветен план за Вашиот нов бизнис истиот однапред ќе биде осуден на пропаст. Мора да направите план кој нема да дозволи да избегнете од зацртаниот пат. Но, и планот бара време.
    • Да се произведат неопходните производи и/или услуги за стартување на бизнисот. Доколку Вашиот бизнис претставува производно претпријатие ќе мора да дизајнирате производ, да произведете бета верзија на истиот, да го тестирате и доколку се е ОК да започнете со официјално производство за продажба. Сето ова бара време.

    Е сега, кога е вистинското започнување на бизнисот? Дали кога ќе ги добиете потребните документи од Централен регистар и останати институции? Дали кога ќе отворите банкарска сметка? Дали кога ќе легнат парите од првиот кредит заедно со Вашите на Вашата бизнис сметка?

    Не, бизнисот во вистинска смисла започнува кога ќе ја имате првта продажба. Бизнисот започнува кога ќе ја имате првата нарачка. Бизнисот започнува кога ќе ги имате парите на рака од првата нарачка.

    post

    Бизнис идеи – Најдоброто на претприемач во 2010

    Бизнис идеи - Најдоброто на претприемач

    Бизнис идеи - Најдоброто на претприемач

    Бизнис идеи се основата од која се започнува. За разлика од минатата година кога голем дел од концентрацијата на овој веб сајт беше ставен на бизнис идеите оваа година повеќе бевме концентрирани на други теми.

    Ова е втората тема од серијалот Најдоброто на претприемач за 2010 година.

    Како нешто што навистина вреди да се прочита и знае за оваа година во категорија бизнис идеи ги издвоивме следниве постови:

    1. 40 совети да бреинстормирате бизнис идеи – Дел 1. Бреинстормирање на бизнис идеи претставува навистина еден креативен процес во кој учествува еден претприемач. Во овој пост се дадени првите 20 совети за бреинстормирање на бизнис идеи.
    2. 40 совети да бреинстормирате бизнис идеи – Дел 2. Во овој пост се дадени вторите 20 совети за бреинстормирање на бизнис идеи.
    3. Имате бизнис идеја – Што понатаму? Што понатаму откако ќе дојдете до добра бизнис идеја? За одговорот на оваа прашање ќе можете да прочитате воовој пост.
    4. Препознавање на можности и создавање на идеи. Овој пост претставува краток преглед на академската литература од областа на претприемничко препознавање на нови можности и создавање на идеи.
    5. Преглед на книгата Making Ideas Happen. Оваа книга доста се разликува од досегашните кои сум ги прочитал за бизнис идеи. Додека повеќето книги се концентрираат на тоа како да се дојде до добра бизнис идеја Making Ideas Happen се концентрира како да добрите бизнис идеи постанат реалност (да се случат, да се трансформираат во еден успешен бизнис). Прочитајте го прегледот на книгата и ја препорачувам за читање на сите кои сакаат да станат претприемачи како и сите сегашни претприемачи.
    6. Бизнис идеја ≠ Бизнис можност. И двата термина се користат во процесот на започнување на бизнис од страна на претприемачот. Но, она што е забележително е дека често пати бизнисот се започнува само со бизнис идеа, која не е претворена или трансформирана во вистинска бизнис можност. Преку овој пост ќе ја увидите разликата на овие два термини.
    post

    Бизнис идеја ≠ Бизнис можност

    Бизнис можности VS Бизнис идеи

    Бизнис можности VS Бизнис идеи

    Како една од причините за пропаѓање на бизниси често пати ја гледам конфузноста на претприемачот во однос на два термини многу важни за започнување на бизнис: бизнис идеја и бизнис можност.

    И двата термина се користат во процесот на започнување на бизнис од страна на претприемачот. Но, она што е забележително е дека често пати бизнисот се започнува само со бизнис идеа, која не е претворена или трансформирана во вистинска бизнис можност. И токму заради тоа бизнисот веднаш по стартап фазата започнува да страда преку недостаток на купувачи, а поради тоа и недостаток на финансиски средства за финансирање на функционирањето на бизнисот.

    Претприемач е човек кој онаму каде што сите (пазарот) гледаат проблем тој гледа бизнис можност. Токму тоа е и најголемата предност на еден претприемач.

    Како функционира во пракса?

    Многу бизниси (успешни бизниси) се резултат на некој проблем на пазарот кој е откриен од страна на претприемачот. Но, од друга страна многу бизниси се резултат и на индивидуален проблем кој претприемачот го има откриено за себе и во една таква фрустрирачка состојба доаѓа до бизнис идеја. Но, сепак таа фрустрирачка состојба е лична на претприемачот.

    Дали освен претприемачот и некој друг се наоѓа во таква фрустрирачка состојба?

    Доколку одговорот е не, иако бизнис идејата е добра таа сепак не претставува бизнис можност.

    Доколку одговорот е да, потребно е да се провери бизнис идејата дали претставува бизнис можност.

    Која е разлика помеѓу бизнис идеја и бизнис можност?

    Како што можевте да забележите од претходниот поднаслов една бизнис идеја е:

    • позната лично на претприемачот,
    • базирана на сопствена фрустрација на претприемачот,
    • иновација од страна на претприемачот.

    Но, дали бизнис идејата се однесува само за еден човек – претприемач.

    Во бизнисот постои еден едноставен принцип кој вели:

    Доколку еден претприемач лично познава минимум 10 лица (физички или правни) кои би го купиле неговиот производ и/или услуга од соодветната бизнис идеја по соодветната цена и други услови, веројатно постојат и се наоѓаат таму некаде на пазарот уште стотици, илјадници или пак милиони потенцијални купувачи, само потребно е да дознаат за тие производи и/или услуги.

    Значи, за една бизнис идеја да се трансформира во бизнис можност потребно е да се внесе уште едно лице во процесот, а тоа е потрошувачот.

    Бизнис можност = бизнис идеја + потрошувач

    Карактеристики на бизнис идеја

    За да една бизнис идеја биде истовремено и бизнис можност ќе треба да исполни одредени карактеристики:

    • да биде атрактивна за потрошувачот,
    • потрошувачот да може да си ја дозволи и
    • претприемачт да може да ја оствари.

    Бизнис идеја која не е атрактивна за потенцијалниот купувач не е добра бизнис идеја, затоа мора да има потреба на пазарот од производи и/или услуги кои се производ на таа бизнис идеа. Од друга страна бизнис идеја која креира скап производ и/или услуга при што потенцијалните купувачи нема да можат да си го дозволат исто така претставува лоша бизнис идеја. И секако таа бизнис идеја мора да биде остварлива од страна на претприемачот, односно претприемачот да има знаење и можности да ја реализира истата.

    post

    Бизнис успех во 50 чекори

    Бизнис успех во 50 чекори

    Бизнис успех во 50 чекори

    Можеме ли да имаме одредени чекори кои мора да се изодат за да го направиме бизнисот успешен? Мислам дека не може да има некаков темплејт дизајниран од едноставни чекори кој ќе го одведе нашиот бизнис до успехот. Како и да е, од друга страна, не постои волшебно стапче кое ќе направи успех. Успешноста на бизнисот зависи од нас и од нашите одлуки.

    Доколку успешноста на нашиот бизнис зависи од нас, тогаш ќе мора да превземеме некои акции кои ќе не одведат до тој успех.

    Би сакал да споделам можни чекори кои имаат потенцијал да го одведат бизнисот кон успехот соберени низ моето искуство и искуството на успешните претприемачи. За некои претприемачи 30 чекори ќе бидат доволни, додека за некои ни сите 50 нема да се доволни.

    Чекор 1: Развој на повеќе од една бизнис идеја

    Чекор 2: Анализа на сите бизнис идеи

    Чекор 3: Иницијално истражување на пазарот

    Чекор 4: Вклучи ги заклучоци од иницијалното истражување на пазарот во анализата на бизнис идеите

    Чекор 5: Избор на најдобрата бизнис идеја за започнување

    Чекор 6: Развој на јасна визија

    Чекор 7: Анализа на перформансите

    Чекор 8: Направи ги соодветните прилагодувања

    Чекор 9: Откриј ја твојата толеранција за ризикот

    Чекор 10: Определи ги личните цели

    Чекор 11: Определи ги иницијалните бизнис цели имајќи ги во предвид личните цели

    Чекор 12: Провери дали целите се опипливи и мерливи

    Чекор 13: Отстрани ги сите неопипливи и немерливи цели или пак направи ги да бидат опипливи и мерливи

    Чекор 14: Обврзи се за остварување на сите опипливи и мерливи цели

    Чекор 15: Подели ги иницијалните цели во потребни акции

    Чекор 16: Направи бизнис план

    Чекор 17: Избери го го најдобриот бизнис модел

    Чекор 18: Дефинирај ја мисијата на бизнисот

    Чекор 19: Дефинирај ги суштествените бизнис системи

    Чекор 20: Дефинирај ги ресурсите за сите бизнис системи

    Чекор 21: Осигурај се дека сите подготовки се спремни за стартување

    Чекор 22: Идентификувај ги сите компетентности потребни за остварување на целите

    Чекор 23: Вработувај согласно идентификуваните компетенции

    Чекор 24: Секогаш наградувај се себеси и вработените за постигнување на секоја цел

    Чекор 25: Идентификувај ги сите можни извори на промени

    Чекор 26: Имплементирај систем за следење на тие извори на промени

    Чекор 27: Дефинирај ги потенцијалните извори на отпор кон промените

    Чекор 28: Пронајди начини како да ги елиминирате тие извори на отпорот кон промените

    Чекор 29: Имплементирај ги потребните проемни континуирано

    Чекор 30: Мери ја имплементацијата на промените

    Чекор 31: Нека промените бидат дел од вашата бизнис култура

    Чекор 32: Идентификувај ги сите главни конкуренти

    Чекор 33: Анализирај ги предностите на конкурентите

    Чекор 34: Проучи ги сите чекори на конкурентите

    Чекор 35: Имплементирај ги и подобри ги сите вредни акции на конкурентите

    Чекор 36: Идентификувај ги најважните купувачи

    Чекор 37: Сегментирај ги потрошувачите

    Чекор 38: Награди ги најважните купувачи

    Чекор 39: Оценувај го задоволството на купувачите

    Чекор 40: Отстрани ги сите елементи кои предизвикуват незадоволство кај купувачите

    Чекор 41: Направи финансиско предвидување

    Чекор 42: Спореди ја актуелната финансиска ситуација со предвидената

    Чекор 43: Направи анализа на готовински тек

    Чекор 44: Идентификувај потенцијални трошоци за елиминирање

    Чекор 45: Подобри го готовинскиот баланс

    Чекор 46: Направи ABC анализа на производите и/или услугите

    Чекор 47: Елиминирај ги производите со слаб приход или профит

    Чекор 48: Дефинирај ги најважните платформи за социјални медиуми и отвори акаунти

    Чекор 49: Започни бизнис блог

    Чекор 50: Биди интерактивен со потенцијалните и тековните купувачи онлајн

    post

    Со научни методи до бизнис идеја

    Овој пост е напишан од М-р Илија Чубровиќ, коавтор на книгата Менаџмент на Претприемничкиот Бизнис и еден од креаторите на идејата за овој веб сајт.

    Бизнис идеи преку научни методи

    Бизнис идеи преку научни методи

    Не постои бизнис кој може да успее без луѓе. Претприемачот кој сака да започне со работа треба да има контакти со голем број на луѓе, да биде добро социјализиран и да слуша туѓи идеи. Најчесто луѓете со добри бизнис идеи не се и добри реализатори или им недостасува некоја од компонентите (искуство, знаење или финансии) па не можат да ја реализираат идеjата. Со слушање на изнесените идеи, решителен и дисциплиниран човек може за себе да обезбеди добар бизнис. За жал оној што имал добра идеја, а немал одлучност да ја реализира идеjата останува само нем посматрач на туѓиот успех (и никој не му кажува ни благодарам).

    За отпочнување на секој бизнис потребно е да се има добра идеjа. Идеjата сама по себе не претставува решение на сите проблеми, ама претставува голем потикнувачки фактор за отпочнување на бизнис активности. Групирање на идеи може да се изврши и преку одредени научни методи. Во светот постојат неколку широко применети методи кои поттикнуваат интуитивно размислување. Тие методи најчесто настануваат преку потребата на воените служби или претставуваат успешни проекти на големите универзитети кои понатаму стануваат општо познати и применливи за широкото стопанство. Тука се опишани методи за добивање на идеи за големи системи, меѓутоа со одредена апроксимација (упростување) може да послужат и како начин за добивање идеи и во малите системи.

    1. Brainstorming (мозочна бура или бура од идеи)

    Оваа техника се состои во организирање креативен состанок на одредени стручни лица чиј број најчесто се движи помеѓу 5 и 15, на кој се врши собирање на мислења и ставови како и идеи за конктретно прашање, поради што се организира тој состанок. Се бара целосно слободно изјаснување. Критиката е исклучена. Не смее да се слушне збор тоа е глупаво, тоа е неможно и слично, со цел да се соберат што повеќе идеи без оглед на нивното значење и можно влијание на решавањето на конкретниот проблем. Потоа следува оценување на значењето на секоја идеја и нејзино рангирање. По рангирањето идеите влегуваат во понатамошен третман и високо рангираните идеи одат на понатамошно реализирање.

    Оваа може да се примени и во малите фирми (бизниси) на тој начин што претприемачот би собрал луѓе (сега има се поголем број на високообразованите претприемачи кои исто така имаат високообразовани пријатели кои можат конструктивно да учествуваат во добивање на идеи, меѓутоа секој човек може да даде конструктивно решение) кои слободно и спонтано би изнеле идеи, а понатаму високорангираните идеи претприемачот би ги реализирал.

    2. Delphi Метод

    Оваа метода го добила името по грчкиот град каде во старите времиња се предвидувала иднината. Методот се состои од одделни испитувања, најчесто преку прашалници, се повикуваат експерти, носители на клучни работни задачи на повеќекратен разговор поради утврдување на нивниот став, идеја или предлог. Тие даваат одговори, наведуваат факти и предлози. Во вториот круг од разговорите учесниците се известуваат за дотогашните вкупни резултати, па од нив се бара да ги бранат своите ставови. Постапката по потреба се повторува. За тоа време доаѓа до расчистување на проблемот, до кристализација на конечните ставови, идеи и предлози. Доколку не се постигне резултат, испитувањето се прекинува, а може да се продолжи со другите учесници. Исто оваа може да го примени претприемачот за своите потреби во упростената форма каде би составил прашалник и би собрал одредена група на пријатели и би се обидел да собере одреден број на корисни идеи.

    3. Синектички метод

    Ова е специфичен облик на дискусиски метод за пронаоѓање идеи, решавање на одредени проблеми и др. Дискусиски тим се состои од 5 до 7 лица со различна стручност и образование, лица кои се специјално одбрани за таа пригода. Проблемот, целта и планот се разложуваат толку долго се додека сите членови на дискусискиот тим не ја сфатат нивна суштина, значењето и она што се сака да се постигне со работата на тимот. Потоа проблемот се отуѓува и се наоѓа сличност во природата (се земаат ликови во вид на животни: риби, жаби, желки… и други облици како идејни облици за одредените производи) и слично. Со помош на таквото апстрактно скршнување од почетниот проблем се бара и се наоѓа неговото решение. Решението може да претставува идеја која се граничи со фантазија што на организаторот на дискусијата му остава задача подоцна со обработката на резултатите, да извлече корисни и потребни сознанија и заклучоци.

    4. Морфолошки метод

    Овој метод е соодветен за идеите за високата технологија. Тој обезбедува да се избегнат важните грешки во пристапите од кои се тргнува во предвидувањето и овозможува примена на принципот на повеќе димензионална класификација, која се сведува на расчленување на одредена целина на составните делови. Се формира матрица во која во првата колона се основните обележја а во другите колони се варијацији на основните обележја. При примената на морфолошкиот метод во прв ред е потребно да се утврдат сите постојни обележја (се анализираат сите можни варијанти без оглед колку се чудни или тешко остварливи) и се внесуваатт во матрицата. На тој начин овој метод може да помогне да се изврши соодветна класификација на новите технолошки решенија. Покрај тоа се отвара можност за комбинирање на елементите во нов пристап, независно од тоа во која мерка таквите решенија се моментално можни, изводливи и ефикасни.

    Морфолошка матрица

    5. Креативен удар

    Овој термин прв пат е употребен од Tom Peters со цел да се опише процесот на агресивно откривање на знаењата и интересите на конкурентите. Тој предлага сите вработени да се преобразат во т. н. Vacuum cleaners (правосмукалки) за да побараат и да го разберат најдоброто што го нудат другите. Токму тоа го правел Marriott при дизајнирање на својата мрежа хотели. Цели тимови од вработени во маркетингот, финансиите, човековите ресурси и оперативата биле испратени на близу 400 конкурентски хотели за да ги истражат нивните карактеристики (креветите, големина на собите, дебелина на зидовите, придружните ресторани итн.), нивните услуги ( резервации, внимание на персоналот и др.) и нивниот менаџмент (работење, морал …). Резултат на тоа била добро дизајнирана мрежа хотели со пристапни цени наменети за бизнисмени кои често патуваат.

    Истото ова секој претприемач мора да го применува се додека работи. Бидејки внимание кое се обрнува на конкурентите мора да биде големо за да се знае однесувањето на секој конкурент (цени, односот кон клиенти, начин на плаќање…). Секаде во светот е голема чест да се има вработување и не е ни лесно ни едноставно да се бара ново вработување, поаѓајки од тоа секој вработен треба без никакво посебно насочување да го следи пазарот и конкурентите и за тоа да го известува претприемачот кој соодветно би реагирал на секој предизвик (види SWOT-анализа).

    post

    Бизнис ангели

    Овој пост е напишан од М-р Илија Чубровиќ, коавтор на книгата Менаџмент на Претприемничкиот Бизнис и еден од креаторите на идејата за овој веб сајт.

    Бизнис ангели

    Бизнис ангели

    Успешноста на било кој бизнис е директно поврзана со достапноста на финансии, без разлика дали се работи за стартап финансии или за финансии потребни за вложување во растот на бизнисот. Секој бизнис проект бара да се инвестира одредена сума на пари за да може да профункционира и да обезбеди финансирање на почетните и тековните бизнис операции. Доколку овие финансии се лесно достапни и претприемачот има добар бизнис план базиран на уникатна бизнис идеја успехот е загарантиран, не само за претприемачот, туку и за целокупното општество. Еден од начините за зголемување на достапноста на финасиите може да биде зајакнување на мрежите на бизнис ангели.

    Што претставуваат бизнис ангели?

    Бизнис ангели (можат да се сретнат уште и како ангели, ангел инвеститор или неформален инвеститор) претставуват уште еден интересен терминолошки израз кој е даден со цел да се добие еден впечатлив назив, кој е полесен за паметење, а претставува синоним за финансиери.

    Односно тоа е начин на финансирање и претставува неформален ризичен капитал. Финансиер може да биде индивидуалец или група. Тоа се луѓе кои имаат вишок на финансиски средства и кои се спремни да го инвестират тој вишок во индивидуалецот или во регионот преку најповолни услови. Најчесто парите ги заработиле (а можеби се уште заработуваат) како сегашни или бивши менаџери (директори), спортисти, естрадни звезди (пејачи, актери, режисери…), лекари, адвокати и другите високоплатени професии. Заради својот бекграунд, бизнис ангелите освен во финансиите можат да помогнат и во другите аспекти на бизнисот во зависност од нивната експертиза (како на пример, информации и know-how за тоа како да го направат бизнисот успешен). Оваа е дополнителна придобивка за претприемачите кои се врзуваат со бизнис ангели.

    Овие финансиери претежно се сентиментално врзани за личност или региони (роднини, пријатели, роден крај или некој предел кој оставил големи импресии на одреден финансиер воо одреден дел од неговиот живот).

    Видови на средства кои ги обезбедуваат бизнис ангелите

    Бизнис ангелите може да дадат средства во вид на:

    • грант (подарок),
    • без камата,
    • со минимална камата или
    • со нормална камата.

    На ваков начин давањето на гаранцијата би била значително олеснета а средства полесно достапни.

    Тие најчесто инвестират поради желбата нивниот капитал да ја задржи својата вредност или поради љубов кон одредено место или личност. Секако дека сопствениците на овој капитал немаат против да стекнат профит (да ги оплодат своите пари) но, нивните основни мотиви не се првенствено профит па заради тоа тие даваат финансиски средства по поволни услови.

    Секако дека бизнис ангелите не претставуваат наивни луѓе кои туку така ќе ги вложат своите пари, а да не проверат и не се заштитат од можната злоупотреба и нерационално трошење на парите па би било поволно да им се презентира комплетниот бизнис план за проекти за кои се планира да се реализираат (како и редовно да се известуват за степенот на реализација). Бизнис ангелите единствено ќе инвестираат во бизнисот доколку сметаат дека тој бизнис ќе успее и ќе остварува профит. При тоа треба да се води сметка дека таквите луѓе (бизнис ангели) да не се измамат поради некоја поситна придобивка или личен интерес на поединецот, бидејки еден успешно реализиран проект може да привлече реализирање и на други проекти со ваков вид на финансирање.

    Значајноста на бизнис ангели

    Значајноста на бизнис ангелите е согледана и од Европската Комисија со чија соработка во 1999 година се формира мрежата на европски бизнис ангели (EBAN – European Business Angel Network). Целта на EBAN e да обезбеди почетни стартап фондови за бизнис проектите.

    Ваквите финансирања од типот на бизнис ангели се соодветни за стартап бизниси или пак бизниси кои се наоѓаат во својата рана фаза од животниот циклус и немаат соодветни приходи за да го финансираат сопствениот развој.

    Како да се поттикне ваквиот начин на финансирање?

    Овие финансиски средства можат да бидат полезни како за поединецот така и за развојот на целиот регион каде што живее. Затоа и треба на толку моќните поединци да им се понудат добри услови за вложување (како и можно доделување бесплатна локација, доделување на јавно признание за нивната заложба, пофалници, дипломи…), за да се привлечат да ги инвестираат средствата во регионален развој, а со тоа и самите да заработат или да ги задоволат своите потреби на општо задоволство.

    Ваквиот начин на финансирање во Република Македонија сеуште го нема завземено вистинското место, бидејќи сеуште немаме основани мрежи на бизнис ангели преку кои ќе може да се добие достапноста на финансии и сеуште бизнис ангелите не можат лесно да се најдат. Во развиените земји, особено САД бизнис ангелите се многу популарни. Како мерки кои би можело да се преземат за интензивирање и поттикнување на бизнис ангелите во Република Македонија би можело да бидат:

    1. Националната и локалната власт да поттикнат и формираат мрежа на национално и локално ниво на бизнис ангели кои ќе се спремни да инвестираат во нови бизнис потфати. Без поддршка на националната и локалната власт ваквите мрежи не можат да заживеат. (Постојат примери каде локалните власти ги користат успешните локални бизнисмени да финансираат рекламни проекти на владејачката локална гарнитура. Наместо тоа за почеток нека ги поттикнат на здружување на тие финансиски средства и нека ги инвестираат во повеќе нови бизнис идеи.)
    2. Универзитетите како места каде најмногу се поттикнува претприемничкиот дух и од каде можат да излезат голем број на претприемачи да воспостават и одржуваат контакти со можните бизнис ангели и да функционираат како врска помеѓу идните претприемачи (студентите) и бизнис ангелите како инвеститори.
    3. Бизнис инкубаторите како места каде се раѓаат и инкубираат нови бизниси да воспоставуваат и одржуваат контакти со бизнис ангелите и воедно да претставуваат врска помеѓу претприемачите и бизнис ангелите. Од друга страна, потребна е силна врска помеѓу бизнис инкубаторите, бизнис ангелите и универзитетите каде можат да се родат навистина квалитетни високотехнолошки идеи. Дали може успехот на Силиконската долина во САД да се преточи и во Македонија?
    4. Стопанските комори да воспоставуваат и одржуваат контакти со бизнис ангелите и воедно да претставуваат врска помеѓу претприемачите и бизнис ангелите. Да ја интензивираат соработката со бизнис инкубаторите и универзитетите на едно многу повисоко ниво. Може да се формираат заеднички контакт центри и канцеларии во кои можните инвеститори би можеле да добијат информации за секој регион, идеја,проект…
    5. Самите бизнис ангели да градат сопствени мрежи, при што ќе бидат достапни за контакти од страна на идните претприемачи и на сите на кои им се потребни финансии за бизнис.

    На ваков начин полека но сигурно ќе се интензивира активното учество на бизнис ангелите во Република Македонија и со тоа и достапноста на финансиските средства за нови бизнис потфати. Ова пак ќе овозможи креација на нови работни места.