Бидете секогаш најиновативни! Алатки, екниги и видео презентации само за најхрабрите!

post

Започнување на бизнис без системи

Еден претприемач и фази во започнување Ќе се обидеме преку два поста и два целосно спротивставени примери да презентираме различни ситуации на ист бизнис започнат од ист претприемач, но со различни пристапи. Сликата десно се однесува на еден човек, претприемачот и неговите фаци во овој процес кој се нарекува започнување на бизнис.

Ќе започнеме со бизнис без никакви системи, без организациска структура бидејќи при започнување тој, претприемачот е се во бизнисот.

Нашиот замислен претприемач ќе се вика Перо, тој има идеја да започне бизнис. Идејата на Перо се однесува на сендвичара со органска храна.

Перо смета дека идејата ќе помине во услови кога се повеќе се зборува за органска храна, а од друга страна неговите родители имаат земја каде одгледуваат органска храна која може да му служи како дел од репроматеријал за производство на сендвичите. Остатокот ќе го набавува од неговите пријатели кои произведуваат таков репроматеријал.

По некои подготовки во однос на најмување на простор, средување и набавка на основните намирници за започнување како и завршување на формалностите, Перо го започнува бизнисот со отворање на вратите на неговата сендвичара. Неговата умешност во комбинација на состојките во производство на сендвичи е на одлично ниво. Самото отворање и покана на гости кои ги пробале сендвичите поттикнале висок степен на ефект на вирозен маркетинг од уста на уста.

Веќе по неколку месеци, работата на сендвичарата го тера да вработи еден соработник. Тој забележал дека не може да биде и чистач и производител, и продавач и маркетар, и администратор и “физикалец”, и снабдувач и договарач. Затоа го вработил Ставре братот на неговата жена. Така да, кога Перо правел сендвичи, Ставре набавувал, чистел, контактирал со купувачите… Кога Ставре чистел, Перо бил во набавка и продавал. И така се функционирало супер. Но, умешноста на Перо во правење на сендвичите доведува до уште поголемо зголемување на работата. Му треба уште еден човек. Вака не се постигнува, а математиките покажуваат дека може да си дозволи да вработи уште еден.

И така пријателот на наговиот братучед, Горан станува уште еден член на неговиот тим. Повторно се е во нормала. Перо може целосно да се посвети на неговата техничка функција како претприемач во правење на сендвичи, Ставре го менувал и во производството кога Перо имал работа во набавка. Ставре како постар вработен добил и нови задолженија да менаџира, односно да планира за работата, да го контролира и обучува Горан.

Така се функционирало како што треба за Перо, бизнисот растел преку зголемена побарувачка, добар глас за квалитетот и умешноста на правење на сендвичи на Перо. Но, умешноста морала да се имплементира секојдневно при што Перо бил врзан минимум 7-8 часа дневно. Сака да се шири со уште една продавница бидејќи парите доаѓаат од овааа првата. Затоа и го задолжува Ставре да разгледа неколку локации каде би можеле да го прошират бизнисот. Ставре пак како верен прв вработен во фирмата веднаш трча да ја заврши задачата.

По неколку состаноци со потенцијалните обезбедувачи на простор и неколку интерни состаноци на Перо со Ставре одлучуваат да најмат простор во источниот дел од градот и секако да вработат уште тројца во бизнисот. Едниот ќе започне веднаш и ќе се обучува од страна на Перо во производството (правење сендвичи) додека се подготвува втората локација. Вториот и третиот ќе се вработат откако продавницата ќе се отвори и ќе бидат одговорни за сите останати работи поврзани со втората продавница и комуникацијата помеѓу двете.

По неколку месеци, она што го планирале и го оствариле. Втората продавница веќе работи. Почетните резултати се ветувачки. Ставре е менаџерот кој едноставни обезбедува се да функционира како што треба. Тој најмува работници, тој се грижи за набавките, тој се грижи за исплаќањето на платите и подготовка на документите како администрирање. Перо целосно може да си се посвети на она што сака да го прави, да произведува сендвичи заради кои и бизнисот дошол до оваа фаза.

Но, ова е премногу добро, за да биде вистинито.

По проширувањето и по зголемувањето на работата започнуваат да се јавуваат некои навидум едноставни проблеми, но сепак влијателни кои целосно ќе го сменат текот на бизнисот. Ставре како крал на функционирањето на бизнисот овластува некои од неговите блиски соработници (кои тој ги регрутирал за Перо) да почне да нарачува суровини од компанија со која Перо воопшто не работел претходно. Квалитетот на суровините не бил на нивото од оној почетниот кога Перо набавувал само од неговите родители и пријатели. Тоа влијаело на намалување и на квалитетот на сендвичите.

Започнуваат првите жалби на купувачите. Се крева вистинска врева од страна на Перо како можело тоа да се случи. Ставре немал одговор? И добро, Перо ја презема одговорноста врз себе и не дозволува веќе Ставре да одллучува за набавките. Но, загубите веќе се видливи, а бидејќи Перо сега работи и на набавки и на производство на сендвичите неговиот замор допринесува да продолжи да опаѓа квалитетот.

Во меѓувреме, Перо започнува да реагира нервозно, се јавува во втората продавница и разговара со луѓе кои воопшто не ги ни познава. Нив ги најмил Ставре и едноставно и тие се збунети и не знаат како да постапат.

Грешките се повторуваат не само на квалитетот, туку и во однос на комуникација со купувачите, во однос на одржување на хигиена во продавниците, во однос на комуникација помеѓу целиот тим во бизнисот…

Ставре веќе не може да го трпи притисокот од Перо, а бидејќи е брат на жената на Перо одлучува да си замине. Перо од друга страна е притиснат и од сопствената сопруга, сепак Ставре е нејзиниот брат. Едноставно му се руши целиот свет. Останатите вработени не го ни забележуваат бидејќи Ставре бил авторитетот а не Перо, кој е претприемач и сопственик на бизнисот.

Перо одлучува да ја затвори втората продавница и да се обиде да ја спаси првата која со голем ентузијазам и желба за успех ја започнал. Штетата е голема, кредити, сметки… Продажбата се помала. Еден по еден вработените си заминуваат. Кој отпуштен бидејќи не завршил работа како што треба, кој самиот си заминува заради се поголемо намалување на платите.

Перо пак останува сам како во првите неколку месеци, со таа разлика што тогаш имал желба и имал визија дека сака да успее. Сега веќе е скршен, без идеи, без желба за поголем труд, притиснат во аголот без некои големи можности за свртување. Дури и од семејството е сметан како губитник.

Купувачите ги нема! Сметките се собираат! Потребна е брзза одлука што да се прави.

Постојат две можности: целосен пропаст и затварање на бизнисот, или обид да се направи од почеток онака како што треба.

Следува вториот дел за обид да се направи од почеток онака како што треба.

post

Опкружување на компанијата и потреба од меѓународна соработка

Маркетинг Секоја компанија работи и дејствува во определено опкружување. Опкружувањето најчесто се дели на внатрешно и надворешно.

Она што доаѓа од внатрешноста на компанијата е внатрешно опкружување. Тоа се: вработените, акционерите, технологијата, менаџментот, маркетингот…

Надворешното опкружување може да биде: природно, економско, социокултурно, демографско, политичко, правно, општествено, научно, технолошко и меѓународно опкружување.

Компанијата влијае врз своето опкружување, но и опкружувањето влијае врз компанијата. Од меѓусебната силина ќе зависи големината на меѓусебното влијание. Од опкружувањето доаѓаат можности но и закани. Во интерес на компанијата е можностите да ги искористи, а од заканите да се одбрани.

Околината на компанијата може да биде статичка и динамичка. Многу ретко се случува околината да биде статична. Најчесто, голем број на фактори влијаат врз секоја околина. Голем број на фактори кои дејствуваат од опкружувањето можат да се контролираат, но има и голем број на фактори кои влијаат на работењето на компанијата, а не можаат да се контролираат. Има и голем број на влијателни фактори за кои не се знае во одреден момент на планирањето, а одредени фактори можат и отпосле да се актуелизираат (Пример: одредени законски решенија или одредени акции на конкуренцијата. Компанијата во некои случаи е принудена да се прилагодува на опкружувањето. Доколку се набљудува меѓународното опкружување, мора да се смета на голем број на фактори, бидејќи случувањата во меѓународното опкружување се менуваат многу често, а променливите големини се во огромен број. Тие промени на меѓународните менаџери им создаваат големи обврски во процесот на усогласување на интересите на компанијата со интересите на опкружувањето.

Голем број на земји, меѓународната соработка ја отпочнуваат поради желбата за: постигнување на профит, спротивставување на конкуренцијата, обезбедување на евтини суровини и енергенси, дислоцирање на валканата или старата технологија или поради тоа што се задолжени, па се принудени, преку меѓународната соработка да обезбедат средства за враќање на долгот.

Презадолженоста влијае врз зголемување на напорите, преку извозот да се обезбедат средства за сервисирање на долговите. Доколку државата има слаб извоз, обврските за отплата на странските долгови ја намалуваат паричната ефектива, па доаѓа до загрозување на платниот биланс, а со тоа и до намалување на националниот бруто производ (бруто националниот производ ги мери вкупните вредности на стоките и услугите кои се произведуват годишно), заради што државата дополнително се задолжува за да го покрие тој дефицит. Често задолжувањето во странство не се искористува рационално, за развој на економијата, туку може да се користи за пополнување на буџетскиот дефицит, односно средствата се трошат ненаменски, наместо да се инвестираат. Оваа појава, на развиените земји им отвара уште една можност за заработка преку наплата на камати. Некогаш политичарите мора да се задолжуваат, бидејќи претходната политичка структура не оставила доволно финансиски средства за функционирање на државата, па е неопходно да се изврши додатно задолжување, за да се купи социјален мир.

Секој политичар кој има патриотски чувства, треба да ја гради економската основа на својата држава, на која би можеле нивните синови и внуци да ја градат понатаму својата егзистенција. (Во голем број книги може да се најде пишуван документ дека странските земји и транснационалните компании, најлесно влијаније врз одредена земја постигнуваат преку контролата на локалните политичари. Мислењето на голем број на луѓе е дека политичарите се виновни за лошата економска состојба во државата, но сепак тие во голем број на случаи не успеваат скоро ништа да постигат, за да ги натераат политичарите да делуваат патриотски во рамките на своите можности.)

Наспроти тоа, голем број на политичари, поаѓајки од поговорката “по мене потоп”, одат по лесни пари и се задолжуваат, со што се уништува економската подлога на државата, а на младите луѓе им се уништува перспективата. Кога државата ќе се задолжи во висина, од над 25% од општествениот производ, државата ја губи кредитна способност, па земјата доверител е во состојба да диктира одредени услови во работењето. Со прекумерното задолжување, земјата влегува во должничко ропство и мора да испорачува суровини, производи, да ги почитува политички интереси на земјата доверител и слично ( Со увоз на евтини суровини компаниите стануваат конкурентни на светскиот пазар, па може да дојде и до судир помеѓу компаниите или државите, чии компании се репрезенти на борбата за евтини суровини). Државата која е доведена во таквата состојба, често не е во можност да преземе решителни чекори, кои би воделе кон подобрување на економската состојба во држава.

Во меѓународното работење постои стоковна и нестоковна размена, а недоволното знаење или искуство во меѓународнот бизнис претставува опасна работа (Лошиот или коруптивниот образовен систем во неразвиените земји, овозможува промоции на недоволно способни или недоволно образовани луѓе, кои често поради своето незнаење – да го исклучиме постоењето на лошите намери – склучуваат договори кои се штетни).

Со одбегнување на двојното оданочување на компанијата, може да се влијае врз обемот на економската соработка помеѓу оделни земји. Некои автори сметаат дека третата светска војна ќе биде всушност трговска војна. Познати се случаи на избувнување на воени судири, поради желбата да се остварат економски интереси. Одредени држави економски соработуваат и додека се во меѓусебни воени судири, бидејќи парите не познаваат непријатели, додека одредени држави ги намалуват и воените судири поради економските интереси. (Додека траеше војната во поранешна Југославија, завојуваните страни често наоѓаа производи со кои можеа да тргуваат и не е познат ниеден случај на настанување проблем помеѓу трговските партнери, без оглед на тоа што меѓусебно војуваа. Слични примери можат да се најдат и во светот.)

Ние заклучуваме дека економската состојба во една држава длабоко ги засега сите жители, па тие, со сиот свој потенцијал, треба да се насочат кон создавање на добра економска состојба, а со тоа и кон подобар живот.

Девизниот прилив може да се оствари преку: извоз на производи, услуги (интелектуална сопственост, менаџмент), капитал, увоз на евтини суровини, енергенси, уплати кои ги вршат иселениците или вработените надвор од матичната држава, продажба на фабрики, рудници, нафтени наоѓалишта или други капацитети (доколку правилно се искористат, државата може добро да напредува), наплати на воени репарации, прилив од сообраќајно транспортни капацитети, прилив од туризам (спортски, верски, рекреациони, вселенски) и слично.

Можно е во странство да се извршат градежни работи (згради, бункери, мостови, брани) и од тоа да се заработи. Образовниот систем во развиените земји е квалитетен и тој придонесува за создавање на дополнителни приходи за државата, бидејќи голем број на млади и амбициозни луѓе доаѓат во тие земји за едукација и обука и плаќат високи школарини. Но, се создава и дополнителен ефект, при што голем број на амбициозни луѓе остануваат да живеат и работат во овие земји по завршување на школата или специјализацијата. Одлив на мозоците за развиените земји претставува уште еден лост на развојот, а на сиромашните земји уште еден лост за осиромашување. Девизниот прилив, остварен по различни основи, потребно е домаќински да се чува и да се настојува да се искористи за добробит на сите жители.

За да биде економската состојба во определена држава добра, компаниите кои се лоцирани во таа држава треба да работат профитабилно. На профитабилното работење на компаниите влијаат: недостатокот од репроматеријали, големите трошоци за енергија, исполнувањето на еколошките барања, политиката на државните органи, дури и климатските услови. Богатите земји немаат ограничување околу трансферот на фабриките во различните земји, доколку тоа го налага профитот или некој друг интерес.

Компаниите се во состојба да ги лоцираат производните објекти било каде во светот, а потоа да извезуваат во земјите каде постои побарување за тие производи. Богатите и сиромашните земји извезуваат различни видови стоки. Суровините претставуваат 80 % од извозот на неразвиените земји, додека капиталот, технологијата и знаењето ги извезуваат развиените земји. Со извозот на технолошки производи се остваруваат поголеми профити, отколку со извозот на суровини. Овој факт придонесува за зголемување на јазот помеѓу богатите и сиромашните земји.

Технолошкиот прогрес и растечкото производство, овозможуваат напредок на одделни нации и се создава потреба за меѓународно работење. Доколку одредена земја дојде до нови техничко-технолошки решенија, таа може да ги диктира условите во светското работење. Развиените земји не извезуваат високи технолошки достигнувања. (Контрирањето при извозот на суровини или технолошки решенија помеѓу сиромашните и богатите земји, создава уште поголем јаз помеѓу богатите и сиромашните.) Најчесто се извезуваат технологии со одминат рок или репарирани технологии, бидејќи треба да се направи простор компанијата да воведе нова посовршена опрема, а старата им пречи и не им е потребна, па ја извезуваат во неразвиените земји. Но, и доколку е опремата добра, со брзиот напредок на технологијата, по одреден период таа опрема застарува и многу ретко неразвиените земји навремено отпочнуваат со амортизацијата и создавање на финансиски средства за купување на нова технолошка опрема. Опремата најчесто се користи до максимум, а за да се одржи социјален мир се вработуваат преголем број на работници кои ја трошат заработката, па кога опремата ќе престане да функционира најчесто нема пари да се купи нова.

Висока технолошка развиеност, условува и создавање на голема загаденост. Па и високата стапка на загаденост во индустриски развиените земји, може да претставува фактор кој предизвикува создавање потреба за меѓународна соработка.

Поради концентрацијата на голем број на производствени капацитети, загадувањето е големо, па влијателните фактори (политичари, индустријалци, банкари), во развиените земји, инсистираат да се дислоцираат одредени производствени капацитети во неразвиените земји. Најчесто се дислоцира таканаречената валкана или технолошки заостаната технологија, односно технологијата која ја загадува почвата, водата и воздухот или се користи без вградени филтри и други заштити, со што се поевтинува процесот на производството. Државата и граѓаните од развиените земји добиваат почиста околина, спречуваат наплив на емигранти и слично. Компанијата добива евтина работна сила, покомотни еколошки закони, со што го зголемува профитот. Неразвиените земји добиваат за нив нова технологија, нови работни места, мал дел од профитот и висок степен на загадување и искористување на природните богаства. Но, во крајна инстанца се покренува меѓународна соработка.

post

Не започнувај со маркетинг пред да ги кажеш следниве искази

Листа на маркетинг активности Маркетинг е зборот кој скоро во сите формални процеси на претприемништво претставува составен дел.

Кога сме кај процес на претприемништво, вчера завршив со една сосема нова скица на тој процес во која се вклучени сите модерни (и секако потребни) подпроцеси на тој процес (тука е и маркетингот), но и одредени сегменти од теорија на бизнис идеи која ја развиваме тука. Дури и го именував, се вика претприемнички часовник. Го оставам малку да одлежи, и по одредени дополнителни проверки и тестирања може да го презентирам. Процесот ги содржи идеите на lean стартап, развој на купувачи и моделирање на бизнисот како најголеми измени од традиционалниот процес кој најверојатно сте го сретнале. И да, не е посебно издвоен бизнис планот, одлучив дека процесот на бизнис планирање е подобро да биде во процесот на менаџментот (нели и една од функциите на менаџментот е планирање) бидејќи дури тогаш ќе се користи.

Ние тука зборуваме за мали бизниси. Зборуваме за тоа да се постигне повеќе со оптимално ниво на вложување во маркетинг. Вложување не значат само пари, туку и труд, енергија, време…

Во изминатите неколку години имам видено многу мали бизниси, па може да се каже и стартапи кои започнуваат со вложување на голем износ на финансиски средства токму во маркетингот. Оваа моја реченица не значи дека не треба да се вложуваат, но значи да се постави прашањето колкав е повраток на таа инвестиција. Не значи дека не треба да се инвестира, туку значи знаење за тоа како и каде да се инвестира. Не значи дека не треба да се започнува со големи вложувања, туку значи да се провери дали тие вложувања се “паметни” вложувања.

И добро, да не должам премногу да преминам на најважните искази кои треба да си ги кажеш како еден претприемач пред да започнеш со имплементација на било која маркетинг тактика:

  • Јас знам кои се точно моите идеални купувачи.
  • Јас знам точно што сакам да постигнам.
  • Јас знам точно што сакаат моите купувачи.
  • Јас знам точно како да допрам до моите купувачи.
  • Јас знам точно каде се моите купувачи.
  • Јас знам точно кое маркетинг средство за кој сегмент одговара.
  • Јас знам точно што треба да правам за да го постигнам она што сакам да го постигнам.
  • Јас имам маркетинг план чија реализација ќе помогне во постигнување на она што сакам да го постигнам.
  • Јас знам кои се клучните индикатори кои треба да ги мерам за да постојано го подобрувам процесот.
post

Како до побрз премин од фазата сонување во фазата започнување?

Фокус на претприемачот Во животни циклуси на бизнисите зборувавме за фазата сонување, која е опасна фаза во развојот на еден бизнис бидејќи претприемачот може да остане во таа фаза засекогаш. Но, тогаш нема да биде ниту претприемач.

Но, како да го обезбедиме тој премин во наредна фаза?

Досега повеќе пати напоменувавме дека претприемачот мора да биде креативен и аналитичен како и да ги избегнува негативците за да може сигурно да го пренесе бизнисот во наредната фаза. Еве неколку совети кои може да ви помогнат да ја надминете фазата на сонување:

  1. Обидувајте се постојано да ја држите вашата креативност на високо ниво. Прочитајте за 6 совети за креативност за добра бизнис идеја. Користете технологија. Бидете систематичен во однос на вашите идеи како тие лесно би биле достапни за вас, но и спремни за следните чекори во однос на истите.
  2. Имајте колку што можете повеќе идеи. Нека бидат и најглупавите сепак имајте ги на лист хартија или пак во електронска форма на компјутер во вид на база на податоци (MS Word, MS Excel, MS Access, Evernote…)
  3. Префрлети ги подобрите идеи во книга со бизнис идеи која може да биде во писмена форма (тетратка) или пак електронска форма на компјутер (MS Word, MS Excel, MS Access, Evernote…).
  4. Тестирајте ги идеите од книгата во однос на:
    • Вашето знаење за таа бизнис идеја. Дали имате знаење да ја спроведете? Дали имате знаење да водите таков бизнис? Што ви недостасува? Забележувајте ги овие работи во книгата. И да ја отфрлите идејата тоа што ќе го разгледувате можеби ќе има вредност во иднина.
    • Вашата забава. Дали бизнисот ќе ви биде забавен? Дали бизнисот ќе го замени вашето хоби? Секој бизнис кој размислувате да го започнете мора да ви биде забавен инаку нема да ја постигнете целта?
    • Која бизнис идеја ви претставува најголема пасија? Пасија претставува силно позитивно чувство кон нешто, вообичаено нешто што силно го посакуваме или не привлекува. Повеќе за овие 3 тестови прочитајте за прв чекор од бизнис идеја.
    • Тестирајте ја бизнис идејата во однос на потреба или решавање на некој проблем на пазарот.
    • Корисно е во оваа фаза од развојот на бизнисот да се размисли за целниот пазар на кој ќе се насочи тој бизнис.
    • Анализирајте ги вашите бизнис идеи од аспект на пазарот.
    • Подгответе бизнис модел кој ќе одговара на таа бизнис идеја.
    • Тестирајте ги претпоставките опфатени во бизнис моделот директно со купувачите на самиот пазар на кој ќе треба да настапи бизнисот.
  5. За сите претходни тестови и анализи давајте оценки и забележувајте ги во книгата со бизнис идеи.
  6. Бизнис идејата со најголеми оценки, која знаете да ја спроведете, ќе ви биде забавна, имате пасија кон неа и решава големи проблеми на потенцијални потрошувачи кои бараат решение ќе бидете спремни и решителен да ја пренесете во наредната фаза.

Искористете ги овие совети и вашиот бизнис од фаза на сонување ќе може да премине во фаза на започнување.

post

Тајна на успешно започнување на бизнис

Започнување на бизнис Постојат ли тајни за успешно започнување на бизнисот?

Некои сметаат дека започнување на бизнис претставува уметност бидејќи во голем дел се базира на креативноста на претприемачот и препознавање на можностите на пазарот кои истиот тој претприемач ги претвора во успешен бизнис.

Некои пак сметаат дека започнување на бизнис е наука бидејќи најдобро е да се следи оној “претприемнички процес” кој во голем дел се базира на научни сознанија, алатки и техники произлезени од науката и научно базирани чекори за имплементација.

Во секој случај и двете групи се во право. И двете групи на луѓе не грешат во нивното размислување за започнување на бизнис.

Не грешат бидејќи започнување на бизнис истовремено е и уметност и наука. Уметноста е препознатлива во креативноста и препознавање на можностите, додека наука во тестирање, аналитичност и имплементација на зацртаните чекори кон реализација на визијата на претприемачот.

Ќе извлечам 16 искази кои може да се сметаат како тајни за успешно започнување на бизнис.

  1. Претприемачот е секогаш полн со идеи. Тој нема идеи само кога веќе не е претприемач или едноставно мретов.
  2. Претприемачот не брза со имплементација на секоја “луда” идеја што ја има. Тој иако има луди идеи, што се резултат на неговата креативност, но сепак не брза со имплементација на сите тие идеи, туку едноставно го чека вистинскиот момент за соодветната идеја.
  3. Внимателно избира која бизнис идеја ќе ја развива во бизнис. Без да ја преточи идејата во можност и без да биде барем 50% сигурен дека идејата може да се преточи во успешен бизнис преку анализи тој нема да го започне бизнисот.
  4. Внимателно ги тестира хипотезите за избраната бизнис идеја. Секоја бизнис идеја носи повеќе претпоставки. Тие претпоставки се во вид на потребата на пазарот, можните продажби, можните трошоци за реализација, можните трошоци за функционирање на бизнисот… Идејата сеуште не е бизнис се додека не се добијат позитивни резултати од тестирање на тие хипотези.
  5. Дизајнира бизнис модел кој треба да се тестира. Една бизнис идеја може да резултира во повеќе бизнис модели. Кој ќе се имплементира, ќе зависи од тестирањето.
  6. Започнува со развој на купувачи. Уште во фазата на сонување, претприемачот започнува со развој на купувачи. Ги дефинира, анализира, контактира, им продава… А фидбекот го користи во подобрување на идејата.
  7. Ги тестира хипотезите преку директен контакт со купувачи. Тестирање на хипотезите не ги изведува од дома или од канцеларија или пак од производствениот погон. Тестирањата ги изведува преку директен контакт со купувачите.
  8. Го редизајнира бизнис моделот врз основа на тие први контакти со купувачи. Купувачите се слушаат и се имплементира она што е слушнато.
  9. Го гради првиот производ со минимум барани карактеристики. Премногу карактеристики не значи и производ кој ќе се продава. Тој знае дали нешто треба или не.
  10. Продолжува со тестирање со купувачи. Овие тестирања никогаш не завршуваат. Поточно, завршуваат кога веќе нема да постои бизнисот.
  11. Го надградува производот со резултати од тестирање. Секое тестирање резултира со подобар производ/услуга.
  12. Го прилагодува бизнис моделот доколку е потребно. Бизнис моделот не е статичен елемент, тој се менува и треба да се менува.
  13. Ги прилагодува стратешките основи доколку треба. Промените на бизнис моделот ќе предизвикаат и промени во стратешките основи на бизнисот (нормално доколку постојат).
  14. Повторно тестира. Да не заборавиме, ништо не е непроменливо, па ни последното подобрување.
  15. Започнува со бизнисот. Дури сега? Па да, сега веќе има купувачи, има производ/услуга за кои тие купувачи се спремни да платат и има бизнис модел кој ветува бидејќи целосно е во согласност со она што купувачите го сакаат.
  16. Не заборава на купувачите. И повторно потсетување, процесот не завршува, туку едноставно ова е само почеток.
post

Публицитет преку односи со јавноста

Публицитет Публицитетот е еден вид на однос со јавноста кој и овозможува да се изврши промоција на компанијата, менаџментот како и производот/услугата.

Доколку компанија е силна, тогаш таа нема некој преголем интерес за создавање на позитивни врски со јавноста од оние кои ќе и ја обезбедат или одржат силината која веќе ја имаат. Но, доколку позициите на компанијата се нарушат, поради различни причини (судир со политичко раководство, разни обвинувања од страна на конкуренцијата и слично), тогаш доброто мислење на јавноста за компанијата претставува голем капитал, кој компанијата може да го искористи за остварување на своите цели.

Публицитетот е форма на бесплатна реклама (или многу евтина), меѓутоа нејзините цели се комерцијални. Фактот дека промоцијата за компанијата е ефтина, не значи дека со неа не треба ефикасно да се управува, заедно со останатите инструментите на промотивниот микс.

Менаџерот некогаш не може во потполност да ја контролира сликата која неговата компанија ја има во опкружувањето, но може значајно да влијае врз подобрување на таа слика преку примена на публицитетот како и со севкупното подобрување на односите со јавноста.

Еден од начините за ефикасно управување на публицитетот е градење на доверба со водечките менаџери на одделни информативни гласила, како и одржување добри односи со новинарски, радио и ТВ-куќи, односно обезбедување на информации, кои би се пласирале во вистинско време и кои во одреден момент би можеле да бидат атрактивни и вредни за објавување.

Публицитетот е моќен инструмент на промотивниот микс, бидејќи креира кредибилитет на компанијата, на производите/услугите и на менаџментот. На публицитетот по правило му се верува, и вистина е дека добриот или лошиот публицитет, има големо влијание врз имиџот на компанијата, како и врз обемот на продажбата.

Прво е потребно да се дефинираат целите кои треба да се остварат со публицитетот. Во креирањето на кампањата, менаџерите на располагање ги имаат следниве можности: објавување одредени информации за компанијата, за производот или менаџментот (во весници, на телевизија, радио, интернет). Понатаму, препорака е организирање на прес конференција, на која се најавуваат одредени деловни потфати (ова е добро доколку одредени објаснувања не можат да се дадат во кратките информации од весниците). Исто така препорачливо е да се организира прием за видни гости при промоција на нов модел на производот или при отварање на нова технолошка линија, што како големо случување треба добро да се подготви и маркетиншки испрати, со цел видните гости да бидат импресионирани, па тие понатаму во пошироката заедница да шират убави зборови за компанијата и нејзиното работење. Може да биде овозможена посета на компанијата и од други таргетни групи (ученици, студенти, одредени здруженија, и слично), кои ќе ги видат работните простории, магацини, ќе се запознаат со начинот на функционирање на компанијата и ќе се запознат со вработените во компанијата.

Сите овие контакти имаат за цел создавање добра слика за компанијата во јавноста, што за компанијата ќе претставува вреден потенцијален капитал.

post

Како да го користите Evernote во вашиот бизнис?

Еден мал бизнис, и секако еден претпримач можат да го користат Evernote како една централна алатка во бизнисот.

Evernote

Во изминатиот период опфативме неколку наслови за некои идеи за користење на Evernote за целите на бизнисот кои беа резултат на мои лични искуства со алатката. Се поголемото користење ме натераат да се префрлам на платената верзија со што добив поголем простор за месечни белешки, како и индексирање на pdf фајловите кои ги ставам во нотесите. Тие pdf фајлови се резултат на некои делови од книги кои ги скенирам и префрлам во мојот систем на белешки.

Продолжи…

post

[Вежба] Избор на бизнис модел кој ќе го тестираме понатаму

Вежба на претприемач Минатата недела секојдневно работевме на финализацијата на драфт верзијата или поточно верзиите на нашиот бизнис модел како дел од теорија на бизнис идеи која цела година ќе ја развиваме тука на претприемач.

Со претходната вежба која ја правевме тука за оваа теорија ти веќе имаш драфт верзија на твојот бизнис модел пополнет од десната страна со поставување на првата хипотеза (постои проблем) интегрирана во самиот бизнис модел. Сега пред да продолжиме со излегување надвор од канцеларија, таа драфт верзија на бизнис модел треба да ја дополниме, да ја поделиме во повеќе бизнис модели и да избереме еден кој ќе започнеме да го тестираме со потенцијалните купувачи.

Тоа беше теоретското излагање од минатата недела, сега е време на вас да го примените во пракса преку оваа вежба.

Да се потсетиме на постовите кои беа дел од она што го работевме минатата недела:

Чекори кои треба да ги спроведеш во вежбата:

  • Дополни ја драфт верзијата на бизнис моделот во однос на односи со купувачи, канали, приходи, клучни активности, клучни ресурси, клучни партнери и трошоци.
  • Дефинирај ги сите карактеристики кои ќе бидат или можат да бидат имплементирани во решението. Вметни се што мислиш дека треба да има како карактеристика, дури и најлудите или најнеизводливите идеи.
  • Процени ја големината на сегментите и до секој сегмент впиши ја неговата бројка.
  • Врз основа на карактеристиките како и сгементите од основниот еден бизнис модел направи повеќе. Главната поделба треба да ја изведеш врз база на карактеристиките на сегментите, како и карактеристиките на решението за соодветниот сегмент.
  • Процени ги трошоците како и приходите во комбинација со големината на сегментите и претпоставката за можното учество на пазарот за тоа решение.
  • Подели ги бизнис моделите на надежни и ненадежни врз основа на профитабилноста. Оној кој дава профит е надежен, додека оној кој не дава профит е ненадежен.
  • Разгледај ги оние ненадежните и провери дали тие карактеристики се потребни за тој сегмент, а врз основа на исфрлања на некои карактеристики ќе ги промениш  останатите елементи да тој бизнис модел.
  • Провери ја профитабилноста на тие ненадежни редефинирани и редизајнирани бизнис модели. Доколку станува профитабилен нека остане како работен, а сите непрофитабилни заборави ги.
  • Направи вредносна анализа како што е прикажана во постот од минатата недела и избери го најнадежниот бизнис модел на кој ќе продолжиш со работа.

На крајот од оваа недела ќе имаш еден бизнис модел кој следната недела ќе продолжиме да го развиваме и тестираме.

 

post

Фази на животни циклуси на бизниси

Секој бизнис има сопствен животен циклус. Исто како и човекот и бизнисите се раѓаат, растат, поминуваат низ еден вид на пубертетски период, стануваат матуранти, зрели, стареат и изумираат. Многу теоретичари се занимаваат со оваа посебна теорија на животен циклус на бизнисите. Претприемачите мора да знаат што ги очекува и да преминуваат спремно од една во друга фаза на животниот циклус. На сликата се претставени 6 фази на животен циклус на бизнисите.

Животни циклуси на бизниси

 

Значи секој бизнис поминува низ следниве животни циклуси:

  • Сонување
  • Започнување
  • Проблематичен период
  • Лудување
  • Озбилност
  • Старост

Да ги разгледаме пооделно сите фази од животниот циклус на бизнисите.

Треба да напоменеме дека секоја фаза на животниот циклус претставува опасност од пропаѓање. Затоа за секоја фаза е потребен посебен вид на акции и одлуки од страна на претприемачот за да може бизнисот да се доведе во фазата озбилност и тоа во највисоката точка на кривата на сликата и да се одржува постојано во таа состојба.

Фаза 1: Сонување

Секој бизнис без разлика од кој тип е има свој животен циклус. И секој бизнис започнува со фаза која ние просто ја нарекуваме СОНУВАЊЕ. Оваа фаза која ние ќе ја опишеме може да се сретне и како стартап фаза, иако стартап претставува повеќе од нашата фаза на сонување. Може да се сретне и како фаза на воведување што е исто што и стартап фаза. Некои почетната фаза ја нарекуваат и фаза на засадување (во стилот да се засади семето). Некои едноставно фазите на животен циклус ги делат како прва фаза, втора фаза итн.

Како посебно би ги издвоил животните циклуси на бизнисите според Исак Адижес кој доста детално ги опишува во неговата книга „Управување со животни циклуси на претпријатијата“ (Managing Corporate Lifecycle – 1999). Во неговите фази на животни циклуси користи поразличен пристап и поразлични имиња (кои се описни) на секоја од фазите. Па така, нашата фаза сонување ја нарекува фаза на удварање. И оваа е фаза кога бизнисот постои само како идеја.

Во оваа фаза од животен циклус бизнисот не постои во вистинска смисла на зборот. Бизнисот постои во главата на претприемачот како идеја.

Ова е една од најспецифичните фази, која во неки случаи може да трае со години, па дури и вечно, односно бизнисот да остане во оваа фаза. Од друга страна во оваа фаза креативноста е најпотребна. Можеби претприемачот ќе треба да донесе одлука да ја остави постоечката работа и да заплива во водите на претприемништвото, па и сопствената егзистенција ќе му зависи од тоа како ја поминува оваа фаза.

За оваа фаза Адижес вели дека претставува фаза на тестирање на идејата со реалноста. Ќе контактира повеќе луѓе при што ќе дискутира за идејата. Ќе има позитивни и инегативни реакции, но мора да се избегнуваат негативците како не би се довела идејата во опасност. Докулку идејата не го помине тестот на реалноста бизнисот може да помине во фазата на флерт според Адижес. Оваа фаза е фаза кога бизнис идејата никогаш не излегува надвор од главата на претприемачот бидејќи тој во фазата на сонување ја изгубил решеноста. Затоа цел ни е да дојдеме до ниво кога ќе ја поминеме оваа фаза и да одиме во наредната фаза наречена започнување. Тогаш бизнисот го поминува тестот на реалноста.

Фаза 2: Започнување

Оваа е фаза кога излегуваме од сонување и ги започнуваме првите вистински чекори за нашиот бизнис. Понекогаш може оваа фаза никогаш да не ја достигнеме и засекогаш да остнеме во фазата сонување што претставува прва замка и опасност за секој нов бизнис.

Откога ја поминеме првата препрека влегувме во една вистинска фаза која бара конкретни акции и чекори. Но, од друга страна оваа фаза не е само фаза во која ние започнуваме со работа. Наредната фаза е проблематичен период што и самото име не води кон нешто проблематично иако на сликата во таа фаза забележуваме зголемување на перформансите на бизнисот. Значи се додека не започне зголемување на перформнсите на бизнисот ние ќе сме во фаза на започнување.

Што е она што се случува во оваа фаза од животниот циклус на бизнисите? На што треба да бидете подготвени? Како побргу да излезете од оваа тешка фаза? Ќе се обидеме накратко да дадеме некои одговори на ваквите прашања.

Прво, оваа е фаза кога се прзема висински ризик. Додека сонувате за започнување на бизнис немате ризик. И токму затоа постои можност вечно да се остане во удобноста на фазата сонување, а со тоа и бизнисот да не започне (односно влета во прерана смрт). Но, во фазата на започнување започнувате да трошите пари за регистрација, локација, опрема, отворање, маркетинг, сметководство… А, во оваа фаза продажбата е многу ниска, па може да се каже и никаква. Токму тука лежи и ризикот. Не се знае дали тие вложени пари ќе се вратат и кога ќе се вратат. Но, одговорот на овие прашања во голем дел ќе зависи и од претходната фаза – сонување. Како сме го осмислиле бизнисот, како сме го испланирале итн.

Во овој момент секој месец ќе треба да плаќате придонеси за плати, плати, даноци, кирија, набавки, маркетинг… А, од друга страна продажбата е мала и не ги покрива трошоците. Во оваа фаза мора да се разбудиме, да прекинеме со сонување. Нови идеи веќе не ни се потребни се додека не се стабилизира бизнисот. Потребни ни се активности со кои ќе доведеме колку што може повеќе потенцијални купувачи во нашата продажна инка и со тоа ќе ја зголемиме продажбата.

Фаза 3: Проблематичен период

Значи досега ги поминавме двете фази: сонување и започнување. Во сонување дојдовме до добра бизнис идеја.

Во фазата започнување го внесовме бизнисот во правниот систем, најдовме локација и започнавме со работата. Во оваа фаза поминавме низ еден тежок период во кој финансиите беа на доста ниско ниво, продажбата слаба, а ние бевме се и претприемач и менеџер и продавач. Сега пристигнавме во фазата 3 од животниот циклус на бизнисите која јас ја нареков „проблематичен период“.

Оваа е фаза кога може да дојде до опаѓање на моралот на претприемачот. Ова е фаза кога ќе се свати тежината на имање и водење на сопствен бизнис. Зошто оваа фаза ја нарековме проблематичен период? Кога бизнисот ќе се започне веќе започнуваат и првите поголеми проблеми, недостаток на финансии (на бизнисите секогаш им недостасуваат и ќе им недостасуваат финансии). Продажбата и приходите сеуште се мали иако се зголемуваат, но и трошоците се во пораст. Овој период мора да се надмине со вистински одлуки и издржливост. Во фазата започнување само сме ги допреле овие првични проблеми, но во фазата проблематичен период започнуваме вистински да ги чувствуваме.

Колку помалку време се наоѓаме во оваа фаза толку е подобро и за бизнис перформансите и за претприемачот воопшто. Во фазата започнување претприемачите работат се во бизнисот, додека во фазата проблематичен период како што продажбата расте, а со тоа и финансиите така и потребата за вработени кои ќе ги зголемат трошоците на бизнисот. Така, повторно недостатокот на финансиите е еден од главните проблеми.

Од друга страна како се зголемуваат членовите на бизнисот (вработените) така се зголемува и потребата од знаење на претприемачот за менаџментот. Луѓето треба да се упрвауваат. Претприемачите денес мака мачат со пронаоѓање на квалитетни вработени, особено продавачи. А во оваа фаза заради недостатокот на финансиите сеуште продажбата е најважниот елемент. Кога на таа продажба и финансии и постојаниот маркетинг ќе го надодадете и менаџментот, претприемачот навистина ќе се почувствува како работите му бегаат од сопствените раце.

Карактеристично за оваа фаза е и тоа што финансиската задолженост уште е голема, а можеби и преголема. Во оваа фаза претприемачот веќе го знае пазарот и потребите на истиот, и затоа реагира со дополнителни набавки на производите и/или услугите кои се бараат од пазарот. Оваа врши дополнителен притисок на финансиите иако се чувтсвува постојаното зголемување на продажбата. Суште е прерано за уживање во благодетите на бизнисот.

Уште една карактеристика или опасност за претприемачот во оваа фаза е претерано трошење на пари за други бизнис проекти. Во многу случаи, кога претприемачот со голем претприемнички дух ќе почувствува дека продажбата расте, ќе вработи луѓе и смета дека веќе не е потребен за бизнисот. Тогаш тој вложува пари од постоечкиот бизнис во други бизнис проекти, но набргу сваќа дека не може да го издржи тој притисок и вообичаено доаѓа до пропаѓање и на постоечкиот бизнис и на новиот бизнис потфат.

Сеуште е рано во оваа фаза да се мисли дека проблемите се надминати. Ова всушност е и започнување на нешто што може да се случи доколку се надмине оваа фаза. Токму и затоа овој период го нарековме проблематичен период од животен циклус на бизнисите.

Поради сето тоа може да кажеме дека оваа фаза претставува навистина една пресвртница за бизнисите. Како посебни карактеристики за оваа фаза од животниот циклус на бизнисите би ги издвоиле следниве:

  • Недостаток на финансии
  • Потреба од продажба
  • Проширување на бизнисот со нововработени
  • Намалување на претприемничкиот концепт и воведување на менаџерскиот концепт во водење на бизнисот
  • Можност за грешки
  • Можност за паѓање на моралот на претприемачот

Фаза 4: Лудување

Ја поминавме фазата сонување, за преку започнување да дојдеме до проблематичен период. Сега доаѓа една фаза каде голем дел од овие проблеми ќе бидат надминати. На пример, продажбата ќе се зголемува со големо ниво, финансиите ќе се зголемуваат, вработените ќе бидат се повеќе уиграни за изведување на работните активности итн.

Па, зошто тогаш име на фазата лудување?

Ако во претходните фази баравме постојано зголемување на самодовербата и посветеноста во работата тука таа самодоверба може да доведе до негативни последици. Во оваа фаза финансиите се стабилизирани, има постојан приход кој е во нагорна линија и претприемачот може да здивне од проблемите во претходната фаза. Но, тоа здивнување може да го ослободи од внатрешните и надврешните притисоци и воопшто да не размислува за понатамошниот развој на бизнисот. Затоа и постои опасноста од лудо однесување на претприемачот од прететрано трошење на тешко стекнатите финансии во непотребни работи и проширувања на бизнисот што во претерани случаи може да го врати во претходната фаза. Затоа овој период за да се надмине бара вистински одлуки и здржливост.

Успехот кој се чувствува во оваа фаза доведува бргу да се заборават потешкотиите од претходната фаза. Па согласно тоа, и лесно можеме да се вратиме во проблемите од претходната фаза. Размислувњето на претприемчот е дека може со бизнисот да ги надокнади сите бесмислени трошоци кои ќе ги направи. И тоа се додека повторно не се јават проблеми со финансиите. Тековниот бизнис не може да ги финансира сите нови бизниси за кои ќе се нафати претприемачот во оваа фаза.

Како посебни карактеристики од оваа фаза би можеле да ги издвоиме:

  • Солидни финансии со постојано зголемување
  • Продажбата постојано расте
  • Претприемачот станува претерано самодоверлив во себе и смета дека што ќе фати ќе позлати
  • Претприемачот започнува да троши премногу пари и да влегува во бизнис зделки кои се надвор од почетниот бизнис и бизнис идеја.
  • Претприемачот, поттикнат од самиот себеси прекинува да го следи бизнис планот иако знае дека до оваа ниво токму тој бизнис план успеал да го донесе
  • Постои опасност финансиски да не можат да се издржат сите нови бизниси во кои влегува претприемачот во овој период, па затоа постоечкиот бизнис ќе започне да се гуши.

Забележувате дека доколку во преходните фази од животниот циклус на бизнисите (сонување, започнување и проблематичен период) најголемата опасност доаѓаѓе од надворешноста на бизнисот, сега најголемата опасност доаѓа од внатрешноста на бизнисот – и тоа од самиот претприемач.

Фаза 5: Озбилност

Доколку се поминавме како што треба стигнуваме до фазата зрелост (озбилност) од фазите на животни циклуси на бизниси. Исто како едно бебе кое поминува низ процес на планирање на неговите родиели, па низ детството, па низ период на пубертет, па матурант за веќе да станува една зрела личност. Сега сме во една фаза каде најголемите проблеми односно детските болести ги надминавме и се тече како подмачкано.

Озбилност затоа што претприемачт веќе е вразумен, знае што значи и вреди неговиот бизнис. Од друга страна приходите и продажбата се на високо ниво, оформен е менаџерскиот и продажниот тим. Но, сепак постојат опасности, а можеме да кажеме и големи опасности.

Зошто големи опасности?

Прво, лесно можеме да се вратиме во една од претходните фази со неколку грешки со скренување од дефинираната визија и целите на компанијата. Оваа фаза бара врамнотежување на две спротивставени работи:

  • Иновација – претприемништво
  • Одржување – администрација

За да се остане во оваа фаза потребно усогласување на овие две активности и да не се дозволи едната да надвладее над другата. Може да постојат две состојби доколку едната надвладее над другата:

  • Доколку претприемништвото премногу надвладее над одржувањето ќе се случи враќање во некоја од претходните фази. Зошто? Во овој момент бизнисот е доволно развиен за да има потреба од премногу претприемнички идеи кои ќе доведат до непотребно трошење на тешко стекнатите финансии и комплетна забуна на вработените или хаос во целиот организациски систем. Во ваква ситуација бизнисот ќе се врати на „поправен испит“ во некоја од претходните фази од животните циклуси, а најчесто во фазата на лудување. Ова е поради фактот што претприемачот сеуште не се излекувал од болеста која го наведува на такво лудо однесување. Но, опасноста да биде уште поголема доколку не се помине „поправниот“ во фазата лудување ќе оди и во претходните фази се додека не се започне со распродажба за да се исплатат доверителите и да се вратат долговите. Кај нас има доста состојби каде некои успешни компании доаѓаат до презадолженост и нормално потоа оној збор што го слушаме 15-тина години наназад – стечај.
  • Доколку одржувањето надвладее премногу над претприемништвото влегуваме во бирократија односно наредната фаза од животниот циклус на бизнисите – старост. Во оваа состојба ефикасноста надвладува со ефективноста, односно важно е работите да се изведуваат на вистински начин, а не е важно кои работи се изведуваат. Се претерува со правила и процедури и целосно уништување на претприемаништвото кое е за спроведување на промени заради одржување во оваа фаза. Премногу бизниси страдаат од оваа болест која неминовно доведува до смрт. Ваквите организации ќе опстанат се додека имаат пари, а кога ќе ги истрошат започнуваат да се задолжуваат. Во ваквите организации вработените зборуваат за старите добри времиња. Кога ќе се истрошат и задолжените пари и нема повеќе можности за враќање бидејќи бизнисот не произведува резултати доаѓаме повторно до оној несакан збор – стечај.

Како една опасност во оваа фаза може да се види и во надворешноста на организацијата. Бизнисите кои се наоѓаат во оваа фаза од животен циклус се лидери на пазарот. Конкуренцијата ги следи сите чекори на бизнисот и секоја грешка ќе се обиде да ја искористи и да ги заменат местата.

Како посебни карактеристики од оваа фаза без опасностите наведени погоре би можеле да ги издвоиме:

  • Одлична финансиска форма
  • Постојан раст на продажба
  • Претприемачот има одличен менаџерски тим
  • Се следат целите на бизнисот
  • Соодветна врамнотеженост на претприемништвото и одржувањето – администрирањето.

Фаза 6: Старост

Како можевме да стигнеме до тука?

Од една одлична бизнис идеја во фазата сонување, преку започнување и проблематичниот период, малку лудувавме но успеавме да стигнеме до врвот – зрелост.

Каде погрешивме? Зошто не останавме во зрелоста? Интересно е тоа што фазата зрелост од животниот циклус на бизнисите претставува граница. Граница во која завршуваат оние класични болести на започнување на бизнисот и граница по која започнува реалната пропаст на бизнисот. Претприемачите кои ќе стигнат во ова фаза често пати се држат за главата и се прашуваат што се случи, како можеле од еден успешен бизнис да дојдат до една ваква пропаст.

Оваа фаза е фаза кога се оди во надолна линија. Бизнисот, претприемачот и менаџментот немаат енергија и сила да се справуваат со конкуренцијата. Приходите и продажбата постојано се намалуваат. Навистина имавме успешен бизнис, избравме одличен менаџмент, воведовме правила и процедури, хиерхија… Се функционираше како што треба.

Во оваа фаза се стигнува заради следниве главни причини:

  • Недостаток на претприемнички дух на бизнисот. Кога сме веќе во оваа фаза претприемништвото е веќе на нула. Немаме влез на нова енергија преку идеи. Не преземаме ризици. Подобро е вака како што си е во моментов отколку да се главиме со непотребни ризици.
  • Преголема администрација. Воведувањето на правила и процедури ни стана интересно. Се можеме да го регулираме со таквите правила. На ваков начин бизнис активностите се насочени на она како се изведуваат работите, а не дали ги изведуваме вистинските работи.
  • Премногу финансиски средства. Во претходната фаза достигнавме ниво на финансии кое досега не сме го имале. Па слободата за трошење на пари во воведување на административни системи и во покривање на слабостите на продажбата доведуваат до намалување на тие залихи.
  • Неможност да се увидат можностите за бизнисот. Кога административнта функција станува главна функција можностите од околината не можат да се увидат и искористат. Но, затоа конкуренцијата ги искористува и ни зема некое делче од пазарот полека но сигурно.
  • Преголема инертност во решавање на проблемите. Кога сме во фазата зрелост мислиме дека веќе нема проблеми. А тие секогаш ќе постојат. Ненавремено откривање доведува до слаба реакција на бизнисот во однос на секој проблем.

Постојат повеќе карактеристики за оваа фаза од животните циклуси на бизнисите, но тука би ги издвоил овие:

  • Постојано намалување на пазарното учество;
  • Постојано намалување на продажбата;
  • Зголемување на бирократијата;
  • Одложување на решавање на проблемите;
  • Намаулување на активностите во истражување и развој;
  • Избегнување на донесување на крупни бизнис одлуки;
  • Страв кај сите вработени;
  • Премногу казнувања;
  • Безидејност;
  • Нарушени меѓучовечки односи…
post

Теорија на бизнис идеи – Приоритизација на бизнис моделите

Сега веќе имаш повеќе бизнис модели спремни за тестирање. Твојата работа како иден претприемач досега беше да дојдеш до тие бизнис модели преку тестирање на трите основни хипотези и дизајнирање на тие бизнис модели како и имплементација на прилагодувања во истите врз основа на нови претпоставки и знаци кои ги наоѓаш а кои доаѓаат од надвор.

Бизнис моделите кои ги имаш содржат различни хипотези кои треба да се потврдат. Потврдата треба да дојде од потенцијалните купувачи, а не од тебе или твоите можни или идни вработени.

Од друга страна, овие бизнис модели се дефинирани врз основа на различни сегменти и различни потреби за карактеристики на решението, па затоа и не можеш да започнеш со тестирање на сите одеднаш. одлуката да ги тестираш сите само ќе те заглави во една напорна работа и ќе го одложи практичното започнување на самиот бизнис, а со тоа и почетокот на генерирање на приход ќе биде одложено. Не значи дека она што досега си го развил нема да се примени во иднина, но нашата цел е да започнеме со најнадежниот бизнис модел, оној со најголем потенцијал за генерирање на приход за твојот бизнис.

Затоа е потребна приоритизација на бизнис моделите кои досега ги имаш развиено.

Во зависност од бизнисот и сегментите на пазарот може да се користат различни критериуми за рангирање на овие бизнис модели. Тука ќе презентирам една можна приоритизација со едни од најважните критериуми:

  1. Ниво на потреба на решението. Ова веќе го подготвивме вчера и претставува нивото на болка или желба која сегментот ја чувствува за проблемот кој тој бизнис модел го решава. Ова е втората хипотеза од оние основните: се бара решение за проблемот.
  2. Големина на сегментот. Овој критериум исто така го имаме опфатено во бизнис моделот и го подготвивме во постот насловен како теорија на бизнис идеи – финализација на бизнис модел 1. Од друга страна ова претставува третата хипотеза дека постои доволно голема критична маса на купувачи кои имаат потреба од нашето решение.
  3. Цена. Колку можеш да наплатиш? Ова е важно прашање бидејќи како еден претприемач сакаш да наплатиш колку што може повеќе за твојот производ или услуга.
  4. Пристапност до сегментот. Како ќе дојдеш до определениот сегмент? Колку е полесна пристапноста, толку побргу ќе генерираш резултати. Затоа и важноста од овој критериум при приоритизација на развиените бизнис модели.

Овие критерими се наведени по важност, односно најважен е првиот, а најмалку важен е вториот. Заради еден ваков случај најдобро е да се подготви една вредносна анализа на бизнис моделите во однос на секој од критериумите.

Ќе го илустрирам ова преку еден пример. Првин ќе ги дефинирам тежините на секој од критериумите:

  • Ниво на потребно решение ќе има тежина 5
  • Големина на сегментот ќе има тежина 3
  • Цена ќе има тежина 2
  • Пристапност ќе има тежина 1

Ќе користиме оценка од 1 до 10. 10 најдобра, додека еден најслаба.

Во табелата подолу е прикажана оваа анализа и начинот на приоритизација на бизнис моделите.

Вредносна анализа за приоритизација на бизнис модели

Од анализата добиваме дека бизнис моделот 2 е највреден за да продолжиме со тестирање на хипотезите и развој на истиот во наш иден бизнис доколку се докажат хипотезите. Ќе продолжиме со подготовка на тестирањето.