post

Како да се издржи и остане во фазата озбилност?

Дизајн и пакување на производот Кога си во фазата озбилност, твојот бизнис е лидерот на пазарот. Имаш одлична позиција, продажбата цвета, побарувачката е на високо ниво, иновативноста е на високо ниво, тешко е конкуренцијата да те следи.

Ова е поради тоа што досега во сите фази успешно си ги избегнал сите проблеми.

Но, опасностите да те турнат од оваа позиција доаѓаат и од внатрешноста и од надворешноста на твојот бизнис. Сите имаат императив да ги победат најдобрите, а не просечните. Но, како да се избегнат овие можни проблеми кои ќе те оттргнат од оваа фаза? Ти сигурно сакаш да останеш на врвот.

Подолу се дадени неколку совети за тоа на што би требало да се насочиш кога бизнисот е во оваа фаза:

  • Избор на висококвалитетен менаџерски тим кој ќе знае што треба да се направи. Сега, менаџерскиот тим е оној кој ќе ги води работите. Во менаџерскиот тим се многу одлуки кои ќе имаат големо влијание за функционирањето на бизнисот.
  • Усогласување на претприемништво и одржување. Во оваа фаза бизнисот е со целосно изградени функции, системи и потпори на кои се потпира севкупната работа. Тоа значи дека постојат, правила, процедури, структури, цврсто дефинирани процеси… Едниот дел ќе се занимава со одржување на високото на ниво на тековната сотојба која не одржува на тронот, додека вториот дел е претприемништвото кое треба да размислува за иднината на компанијата, идниот пазар, идните производи или услуги, идниот претприемнички циклус без кој ниеден бизнис (без разлика на големина) не може да опстои подолг временски период.
  • Постојано следење на внатрешните и надворешните фактори кои претставуваат причинители на организациски промени. Повеќе може да прочиташ во извори на организациски промени и нивно навремено откривање.
  • Имплементирање на организациски промени заради прилагодување кон променетите влијанија од надворешноста и од внатрешноста на организацијата. Промената е составен дел од животот на еден организациски систем како што е бизнисот. Таа мора да се имплементира, нормално доколку сакаш да опстанеш.

Целта ни е да се задржиме во оваа позиција од животните циклуси на бизнисите, не да одиме во наредната, ниту да се вратиме во претходната.

post

5 Видови на компании во однос на меѓународен настап

Компании во меѓународни услови Сметаме дека во современата економија егзистираат пет видови на компании: домашни, меѓународни, мултинационални, глобални и транснационални.

  • Домашни компании се компании базирани во домашна економија со домашна стратегија и етноцентрична ориентација.
  • Меѓународни компании се насочени на меѓународниот пазар при што моделот им е координирана федерација и имаат етноцентрична ориентација. Основната цел им е да го прошират пазарот на кој учествуваат.
  • Мулти-национална компанија претставува еден вид на мулти домашни компании со модел на децентрализирана федерација и полицентрична ориентација. Насочена е кон повеќе национални пазари.
  • Глобални компании имаат глобална стратегија со една домашна централа и мешана ореинтација.
  • Транс-национални компании се глобални компании со модел на интегрирана мрежа и геоцентрична ориентација.

Домашната компанија работи во домашни услови со домашни вработени, постои можност и тука да биде вработен некој експерт или емигрант од странство, но тоа е главно незначителна бројка. Преку домашните компании се настојува да се намалат ценовните удари, следени со покачување на цените на клучните енергенси (нафта, гас, јаглен), кои можат негативно или разурнувачки да влијаат на стопанството на една држава. Силната конкуренција на домашниот пазар, може да биде дополнителен имунолошки систем на компанијата во меѓународната борба.

Со понатамошниот развој, компанијата добива меѓународен карактер. Оваа компанија има способности да користи ресурси во матичната земја, за да обезбеди експанзија на меѓународниот пазар. На деловните единици во странство им се дава одредена слобода во одлучувањето. Стратегииската цел на овие компании е да го прошират пазарот со истиот или делумно изменет производ или услуга.

Со понатамошниот развој се создава мултинационална компанија, која покажува способност за задоволување на пазарните потреби во различни држави. Степенот на децентрализација е голем.

Глобалните компании се карактеризираат со глобално производство. Стратегијата е глобална и секој пазар се анализира како сопствен.

Врв во искористувањето на глобалните економски придобивки, претставуваат транснационалните компании (ТНК). Тие во своето работење користат најдобра технологија, најдобри истражувачки центри, најдобри човечки потенцијали, најевтини суровини и енергенси, при што пласират квалитетни и евтини производи, услуги или капитал на секој светски пазар, остварувајки при тоа голем профит.

post

Надминување на кризи во фазата лудување

Фаза лудување Фазата лудување од животни циклуси на бизниси носи нови предизвици, но и нови многу големи опасности за бизнисот. Високата самодоверба за досегашниот успех и чувството на стабилност како и отворање на вратите за повеќе кредитни линии го тераат претприемачот да почне да лудува.

Но, тоа лудување може да биде негативно за бизнисот. Може да не се почувствуваат веднаш негативните ефекти, што е уште пострашно, но истите да бидат вкоренети во самиот бизнис и да го дестабилизираат во иден период.

Како да се надминат овие кризи во овој период од развојот на бизнисот?

Целта е бизнисот да се однесе во наредната фаза – озбилност која во исто време претставува и фаза во која бизнисот ги забележува најдобрите резултати. Основните совети за надминување на оваа фаза би биле:

  • Задржување на посветеноста на тековниот бизнис. Сеуште бизнисот не стои цврсто на сопствените нозе, сеуште е потребна посветеност и внимание токму на тој бизнис. Затоа сеуште не е време за други потфати.
  • Постоење на свесноста дека лесно може да се вратат во претходната фаза. Претприемачот мора да биде свесен дека лесно можат болестите во тековната фаза да го вратат бизнисот во некоја од претходните фази или уште полошо до целосна пропаст на истиот.
  • Воздржување од претерано трошење на финансиите во непотребни инвестиции. Иако финансиите изгледаат доста стабилни, сепак развојот на самиот бизнис не е до тој степен за да може да се трошат надвор од развојните активности на бизнисот.
  • Следење на финансиите. Недостаток на финансии ќе значи и крај за бизнисот или неговиот развој. Мора многу “паметно” да се одигра во оваа фаза кога станува збор за финансиите.
  • Следење на надворешните влијанија. Надворешноста секогаш влијаела и ќе влијае на еден бизнис, особено во оваа фаза таа надворешност ќе има голема моќ да влијае врз бизнисот. Мора да се следат случувањата како бизнисот соодветно би реагирал и би се прилагодил на истите.
  • Следење на внатрешните притисоци. Освен надворешните притисоци, ќе има и внатрешни притисоци од страна на самиот бизнис. Повеќе промени ќе бараат повеќе прилагодувања, мачни ситуации за вработените, контрола на финансиите, планирања, мерење…
  • ПРОМЕНИ, ПРОМЕНИ И САМО ПРОМЕНИ.
  • МЕНАЏМЕНТ, МЕНАЏМЕНТ И САМО МЕНАЏМЕНТ.

 

post

Како побргу да се надмине фазата проблематичен период?

Започнување на бизнис Секој бизнис откако ќе ја помине фазата започнување од животни циклуси на бизнисите ќе навлезе во нова фаза која ја нарекуваме проблематичен период.

Карактеристично за оваа фаза е недостатокот на финансии, сеуште слаба продажба, опаѓање на моралот на претприемачот доколку не се преземе нешто побрзо.

Потребно е колку што може побргу да се помине оваа фаза. Кај некои бизниси ова може да трае неколку месеци, но кај некои и неколку години што ќе доведе до ставање на тестирање на издржливоста и на бизнисот и на претприемачот. Во такви ситуации кога овој период од работење на бизнисот се оддолжи, повеќето бизниси не успеваат да преминат во следната фаза.

Но, како да се надминат овие притисоци и побргу бизнисот да се внесе во наредната фаза: лудување? Основните активности на кои треба претприемачот да биде насочен кога бизнисот се наоѓа во оваа фаза од животниот циклус на бизнисите се:

  • Продажба, продажба и продажба. Со зголемување на продажбата се зголемува и готовинскиот тек и се ублажува недостатокот на финансии кои се јавуваат доста изразено во оваа фаза.
  • Маркетинг, маркетинг и маркетинг. Продажба без маркетинг тешко ќе оди. Мора да се привлечат купувачи, доколку се сака зголемување на продажбата.
  • Следење на финансии:
  • Намалување на трошоците (видете за 45 совети за заштеда на пари)
  • Целосна посветеност на овој бизнис. Започнување не значи и решавање на сите проблеми и дека продолжувањето ќе биде ОК и едноставно. Посветеноста на претприемачот на развојот на овој бизнис сеуште е важна.
  • Користење на менаџерски техники (без оваа бизнисот нема да може да оди во наредната фаза). Менаџментот почнува да игра одредена улога во бизнисот. Потребно е нешто што ќе регулира, администрира, контролира, екипира, планира…
  • Одржување на моралот на високо ниво. Без соодветен морал кој треба да биде на високо ниво, оваа фаза ќе значи и смртност на бизнисот. Моралот е единственото нешто што може да го извлече бизнисот во наредната фаза.
post

Создавање на големи компании

Маркетинг Земјите покрај море или покрај пловните реки секогаш повеќе се ориентирани на надворешна трговија. Доколку се направи историски преглед, лесно ќе се утврди дека покрај големите реки настанале голем број на цивилизаци, во кои се развивала економска размена на добрата.

Исто влијание има и климата, која условува различна концентрација на населението. Особено е погодна студената клима за бизнис, бидејќи се развива заедничко дејствување на луѓето, додека кај планинските земји се развива главно изолационизам. Со развојот на државите, се создава потреба да се развиваат компании, кои би можеле да се носат со светската конкуренција и да обезбедат добра економска состојба во земјата.

Кординираното дејствување на повеќе субјекти од една држава на меѓународниот пазар дава поголеми резултати, а доколку и државата помогне успесите се неизбежни. За да го забрза развојот на компанијата, државата воведува стимулации како што се: даночно олеснување, извозни премии, доделување на евтини кредити и слично. Државата често воведува скриени субвенции за своите компании, за да не се создаде отпор кон тие компании, па другите држави да воведат антидампинг мерки.

Поради ограничените ресурси, државата треба да форсира индустрија која носи најголем профит. Во развиените земји, истражувачките центри им препорачуваат на владите, кон кои индустрии да се насочи влијанието и со симулирање да овозможат развивање на интересите на компаниите кон развој на овие индустрии, бидејќи не е исто доколку се развива индустријата на чипови или дрвната индустрија. Профитите се енормно различни.

Во таа смисла, за нас е важна една посебна “позиција” а тоа е сопственичката структура на компаниите. Таа може да биде државна, приватна или мешовита при што дел од компанијата е државна, а дел приватна. Секаде, па и во развиените земји, потребно е државата да ги контролира важните индустриски сектори, за да не се случи приватната компанија, задоволувајки го личниот интерес, да ги зголеми цените и да го наруши социјалниот мир.

За разлика од општествените компании, кај приватните компании постои “газда” во куќата и таквите компании полесно се справуваат со сите предизвици на современото работење. Сметаме дека со терминот “постоење на газда во куќа” може во значителна мерка да се објасни успехот на приватните компании, во однос на државните, бидејќи ова правило е запазено, како во развиените, така и во сиромашните земји.

Во голем број на државни компании, во целиот свет е воочено лошо работење и лоши деловни резултати поради доделените монополски позиции. Државната сопственост добива помалку внимание отколу приватната сопственост. Во државните компании вработените имаат мал поттик да ги намалуват трошоците, да вршат истражувања и други мерки, бидејќи со монополот се заштитени нивните интереси. Во секоја компанијата мора да се води сметки за краткорочните но и за остварување на долгорочните цели.

Краткорочно гледано, за менаџерскиот успех не е важно купување на определена машина или праќање на вработените на специјализација, бидејќи со тоа ќе ги намали финансиските средства кои можат да ги поделат како дивиденда на акционарите, со што би се прикажале као успешни менаџери. Долгорочното успешно работење овозможува вложување во луѓе, технологија, опрема, енергетика, освојување на нови пазари и слично, со што на долги стази се подобрува работењето на компанијата.

Кај социјалистичките држави (за што имавме искуство), сопствеништвото на компаниите беше во државни раце. Но, потребно е да се нагласи дека економскиот напредок доведува до развој на демократијата. Тоталитарните држави, ограничувајќи ја човековата слобода, го ограничуват развојот и се штетни за своите граѓани. Доколку нема економска слобода, нема и слободно изјаснување, бидејќи луѓето се плашат од репресивните мерки кои може да ги преземе владата со отпуштања од работа, апсење и слични методи на казнување.

Доколку две компании се конкуренти, тогаш се следат во голем број на акции. Пример: доколку едната компанија влезе на одреден пазар, тогаш и компанијата конкурент веднаш влегува на тој пазар, за да ги спречи преголемото одвојување и можните позитивни финансиски или други ефекти врз првата компанија, која би можела понатаму стекнатите ресурси, знаења и искуства да ги употреби против својот конкурент. Транснационалните компании по правило имаат многу мал број на конкуренти, но без оглед и да имаат само еден рамноправен конкурент, тие меѓусебно се следат во голем број на активности, за едната да не заостане зад другата и да не биде поразена или уништена. Доколку на пазарот дејствуваат само двајца конкуренти, тогаш е можно да постои премолчен договор за ред прашања кои се од заеднички инерес, по систем “не ме допирај, не те допирам”. Секојдневно сме сведоци на примери на такви “тајни договори”, последниот за непреземање на стручни кадри помеѓу Apple и Google.

Доколку едната компанија има приговор на работењето на конкурентската компанија, таа најчесто бара помош од матичната држава. Но, и зад интересите на првата компанија стои нивната матична држава, па така економската борба се префрлува на меѓудржавно ниво.

post

Активности во фазата започнување од животни циклуси на бизниси

Започнување со раст Кога еден бизнис, односно еден претприемач ја помине фазата на сонување ќе дојде во фазата наречена како започнување од животни циклуси на бизнисите.

Мора да напоменам за да не дојде до забуна, во теорија на бизнис идеи зборуваме за период кој ги опфаќа и двете фази (сонување и започнување).

Кои активности се поминуват во фазата започнување од животниот циклус на бизнисот?

  1. Воведување на бизнисот во правен систем. Со оваа активност започнува оваа фаза од бизнисот. Тука веќе ќе имате документи за бизнисот, ќе имате сметка во банка преку која ќе ги изведувате бизнис трансакциите.
  2. Наоѓање и средување на локација. Веќе во бизнис планот сте ги опфатиле идеите за локацијата, трошоците што можете да ги платите и сега е време да контактирате со луѓето и да направите договор, доколку немате сопствена локација.
  3. Набавка на производи кои ќе се продаваат за малопродажба или големопродажба или пак набавка на репроматеријали за производство.
  4. Набавка на канцелариска опрема доколку имате канцеларии (компјутери, телефон, факс, печатач…)
  5. Подготовка на маркетинг материјали. Обавезно направете визит картичи, брошури и флаери, покани за свечено отворање и поделете го на колку што можете повеќе блиски роднини, пријатели или познаници. Ова мже да има големо влијание за времетраење на оваа фаза.
  6. Свечено отворање. Организирајте и спроведете свечено отворање на започнувањето.
  7. Продажба, продажба, продажба…

Во првите 6 активности веќе ќе започнете со трошење на пари. Купчето што го имате спремено за започнување на бизнис ќе почне да се намалува драстично и веднаш ќе почувствувате недостаток на финансии. Оваа е и најголем проблем за оваа фаза од животниот циклус на бизнисите. Затоа сите наредни активности треба да бидат свртени кон се поголема и поголема продажба. Овој недостаток на финансии ќе можете да го решите на еден од следниве начин или комбинација на истите:

  • Кредит од банка
  • Позајмица од роднини или пријатели
  • Зголемена продажба.

Првите две се ОК, но и не обезбедуваат некоја сигурна иднина. Сепак парите ќе мора да се вратат. Најдобро е да се извлечеме со третиот начин зголемување на продажба што од друга страна во оваа фза не е лесно. За да се зголеми продажба ќе мора да се зголемат трошоци во маркетингот за што треба пари. Кредит од банка за нови бизниси може да претставува научна фантастика, но вреди да се обидете. Најдобро е да направите некоја комбинација.

Исак Адижес во неговото дело: Животни циклуси на претпријатија вели дека претприемачите за да дојдат до финансиски средства во оваа фаза (кај него оваа фаза се нарекува како време на повој што е асоцијација на бебе кое се повива) прават неколку основни грешки:

  • Земаат краткорочни позајмици за инвестирање
  • Ги намалуваат цените како би го зголемиле приливот на пари, но попустите се преголеми и се случува продажбата да не ги покрива трошоците, па колку повеќе продаваат толку повеќе и губат.
  • Продаваат акции на обие кои се спремни да вложуваат во ризичен капитал, а кои не ги делат визијата и интересот на претприемачот.

Една грешка во оваа фаза освен попустите би ја навел и давање на плаќање на кредит или одложено плаќање. Некои отвораат и таканаречена „тетратка“. На ваков начин претприемачот може да се лаже самиот себеси и да има одлична продажба, а сепак бизнисот да пропадне. Оваа е резултат на слаб готовински тек. А, ќе ви доаѓаат и ќе ви бараат на одложено плаќање, како роднини и пријатели така и оние кои не ве познаваат а ќе си го дозволат тој безобразлук. Нив не ги интересира што вие сте во фаза на започнување, која може и да потрае една до две години, па за некои бизниси и повеќе. Вие ќе продадете, нема да земете пари, а бидејќи сте во фаза на започнување немате залихи, па со тоа ќе немате ни што да продадете на некој потрошувач кој веднаш би платил. Дали ви треба такви кои не плаќаат? Секако дека одговорот е не!

Затоа претприемачите во оваа фаза треба да внимаваат на:

  • Постојано зголемување на продажба
  • Внимателно трошење
  • Минимизирање на продажба на рати
  • Маркетинг кон вистински целен пазар
  • Следење на активностите и буџетот согласно бизнис планот.

Колку побргу ја поминете оваа фаза толку подобро и за Вас како претприемач и за вашиот бизнис воопшто.

post

Маркетинг микс

Маркетинг план Маркетинг миксот е еден од најважните и најкористените термини во маркетингот. Може слободно да се каже дека претставува основа на маркетингот, се користи и во подготовка на маркетинг планот, како и во делот за маркетинг при подготовка на бизнис планот. Маркетинг миксот може да се сретне и како 4P што се однесува на 4 елементи на маркетинг миксот кои на англиски започнуваат на P.

Не би навлегувале во историја и како е дојдено до тие елемнти, но може да се напомене дека за некои експерти од маркетинг овие елементи на маркетинг миксот ги прошируваат со уште P-a. Но, сепак сметаме дека основните елементи на маркетинг миксот, односно оние елементи кои во најголем дел доведуваат до зголемување на потенцијалната енергија на бизнисот се основните 4P, останатите предлози се содржани во основните или претставуваат комбинација на нешто “нормално” со маркетинг активностите.

Елементите на маркетинг миксот се:

  • Производ (Product)
  • Цена (Price)
  • Дистрибуција (Place)
  • Промоција (Promotion)

Производ

Секој бизнис продава нешто. Тоа нешто може да биде или производ или услуга. Откако ќе се продаде тој производ и/или услуга бизнисот за возврат прима финансиски средства (пари) со кои може да го финансира сопственото работење (плати, набавки, трошоци…).

Уште на стартот би нагласиле дека произвдот и/или услугата е еден елемент кој содржи бизнис потенцијална енергија. Колку е поголема таа бизнис потенцијална енергија толку и ќе учествува во зголемувањето на севкупната бизнис потенцијална енергија.

Во овој елемент не е само производ како физички опиплив производ, туку може да биде и услуга или пак некој вид на производ во електронска форма (на пример електронска книга, веб страна, мобилна апликација итн).

Кога го разгледуваме секој производ треба да опфатиме три нивоа:

  • Основа на производот – неопиплив елемент и се однесува на ползите кои луѓето ќе ги имаат од тој производ. На пример храната му овозможува полза на корисникот бидејќи му го намалува чувството на глад, дава одредени состојки потребни за нормално функционирање на човечкиот систем, овозможува внесување на одредени витамини… Автомобилот му овозможува превоз од едно до друго место, му дава чувство на луксузност, чувство на престиж итн. За секој производ и/или услуга мора да има потреба која треба со тој производ и/или услуга да се задоволи. Дали ни треба некој производ со кој не би задоволиле некоја наша потреба? Дали би купиле автомобил доколку не ни треба превозно средство, не сакаме да се чувствуваме луксузно и престижот не ни е битен? Секако дека одговорот е НЕ! Занчи секогаш кога размислуваме за бизнис мора да размислиме и да извршиме одредено истражување за тоа што не е задоволено на пазарот, а постои голема потреба.
  • Вистински производ – ова е нивото кога веќе производот е опиплив и може да се користи. Тоа е производот кој можеме да го користиме и да ги задоволуваме нашите потреби со истиот. Ова ниво на производот како дел од маркетинг миксот мора да обезбеди дека ќе се задоволат потребите од претходното ниво. Сигурно нема да започнеме со бизнис или пак постоечки бизнис да лансира нов производ и/или за кој ќе велиме дека го задоволува првото ниво, но во реалноста да не е така. Во ова ниво размислуваме за квалитетот, функционалноста, безбедноста, пакувањето…
  • Дополнителни придобивки – ова се дополнителните придобивки кои се добиваат со купениот производот како дополнителна услуга, гаранција, инсталација… Квалитетен маркетинг секогаш бара да истакне некои дополнителни придобивки на тие производи. Купувачите одлуката за купување не ја носат само врз основа на квалитетот и функционалноста туку бараат и дополнителни придобивки во вид на гаранција, помош при инсталација итн. На пример, треба да избереме помеѓу два автомобила, на едниот цената му е 10.000 евра и даваат 3 години гаранција, а на другиот цената му е 11.000 евра но даваат 5 години гаранција. Логично е да се избере автомобилот со цена од 11.000 евра бидејќи имаме гаранција дека две години повеќе нема ништо да се случи или пак доколку се случи поправката ќе ни биде поправено бесплатно. Но, оваа гаранција во очите на купувачите го потврдува и квалитетот на производот. Така се зголемува бизнис потенцијалната енергија на елементот производ.

Сите овие нивоа можат да бидат различни за ист производ и заради тоа постојат и различни цени на тие производи. Од друга страна овие нивоа овозможуваат потенцијалните потрошувачи да гледаат одредена вредност во понудениот производ преку задоволување на одредени потреби, можност за користење и дополнителни придобивки од поседување.

Можеме да сублимираме дека ова се трите нивоа на елементот производ со кој би ја зголемиле бизнис потенцијалната енергија. За зголемување на бизнис потенцијалната енергија потребно е да ги разгледаме и да донесеме одлука за следниве елементи:

  • Колку е висока потребата што ќе ја задоволува тој производ?
  • Квалитетот кој ќе го понуди тој производ и/или услуга?
  • Каква ќе биде функционалноста?
  • Каков ќе биде изгледот или стајлингот на тој производ?
  • Какво ќе биде пакувањето?
  • Колкава ќе биде гаранцијата?
  • Каква ќе биде безбедноста при упореба на тој производ?
  • Ќе се понуди ли одржување и поправка?
  • Ќе се понуди ли дополнителна опрема?

Овие прашања ќе помогнат и при определување на цената (едно од останатите P на маркетинг миксот). Но, за да се одговорат ове прашања кои ќе ја определат и бизнис потенцијалната енергија ќе мора да се разгледаат уште две работи:

Животни циклуси на производи Животен циклус на производот и/или услугата е слично како и животниот циклус на биолошките системи. На пример, човекот се раѓа, расте, созрева, старее и умира. Истото е и со животните. Истото е и со растенијата со садење на семе кое подоцна прераснува во цвеќе, па подоцна созрева и започнува да увенува. Животен циклус на производот може да биде:

  • Воведување
  • Раст
  • Созревање
  • Стареење
  • Повлекување

Маркетингот мора да воспостави стратегии за секоја од оваа фаза на животен циклус на производот. Од друга страна во секоја од фазите и цената нема да биде иста.

Позиционирањето на производот на пазарот зависи од повеќе фактори. Но, како наједноставно разгледување на позиционирањето на птоизводот и/или услугата може да се искористи:

  • Учеството на производот на пазарот
  • Квалитетот на производот

Сето оваа маркетингот треба да го искомбинира, така да она што ќе се понуди биде навистина она вистинското и да креира вистинска вредност на тој производ во очите на потрошувачите.

Цена

Цената претставува вториот елемент од маркетинг миксот и игра важна улога во определување на маркетинг стратегијата. Постојат различни начини на определување на цената на производите. Повеќе можете да прочитате во методите за определување на продажни цени и поставување на продажните цени. Но, кога станува збор за маркетинг миксот треба да се напомене дека цената ќе зависи од квалитетот на производот и побарувачката на тој производ. При разгледување на цената од маркетиншки апсект потребно е да се изготви стратегија на цени што ќе подразбира една од следниве цени:

  • Економична цена (ниска цена и слаб квалитет)
  • Висока цена со слаб квалитет
  • Ниска цена за висок квалитет
  • Премиум цена (висок квалитет за висока цена

Она што треба да се забележи е дека сите останати елементи на маркетинг миксот (производи, дистрибуција и продажба) претставуваат трошок додека цената е нешто што генерира приходи од продажба. За вистински производ и/или услуга ќе треба да потрошиме пари, за дистрибуција ќе треба да потрошиме пари, за промоција исто така ќе потрошиме пари, додека за цената не трошиме пари. Потребно е само соодветна анализа и избор на стратегија која ќе ја применуваме.

Кога цените ги разгледуваме како дел од маркетингот ќе мора да тргнеме од фактори кои влијаат на политиката на цени која ќе ја избереме. На цените влијаат следниве фактори:

  • Трошоци или цена на чинење на производот и/или услугата плус трошоци на бизнисот. Накратко секоја цена треба да се формира врз основа на трошоците за производство на тој производ и/или услуга плус трошоците на бизнисот (сите останати трошоци кои не се вклучени во производот и/или услугата) плус саканата добивка. Оваа е основното кое што треба да биде вклучено во цената. Секако дека не би сакале бизнис кој ќе продава со цена со која нема да ги покрие сите трошоци. Ове фактори се под контрола на претприемачот и може да ги менува, со што добива поголема моќ во одлучување за избор на политика за цени.
  • Конкуренција. Ова е навистина нешто што не се контролира и што е надвор од дофат на рацете на претприемачот. Но, доколку не се контролира може да се следи и да се врши прилагодување на сопствените цени. Во секој случај конкуренцијата има голема улога во избор на политиката на цени. На пример, доколку немаме конкуренција на пазарот ќе поставиме цени какви што ќе сакаме. Но, доколку имаме конкуренција, што е пореално, ќе мора да внимаваме да не претераме.
  • Понуда и побарувачка. Третиот фактор кој влијае на цените претставува понуда и побарувачка на таквите производи. Ова значи дека доколку понудата е поголема и цената ќе биде помала, но доколку понудата е голема а побарувачка голема ќе имаме повисока цена отколку голема понуда, а мала побарувачка. И обратно, со мала понуда а висока побарувачка имаме и високи цени.
  • Државата. Државата преку мерки на економска политика кои може да бидат изразени преку даноци, царински стапки или акцизи може да влијае на цената. Во оваа категорија спаѓаат акцизните производи како цигари, алкохол и нафта. Претприемачот при избор на политика на цени ќе мора да ги земе во предвид и овие фактори.

Откако ќе ја утврдиме политиката на цените преку анализа на се она што влијае врз цените и кога ќе знаеме што сакаме да постигнеме со цените ќе можеме да избереме стратегија на цени. Следниве стратегии на цени ни стојат на располагање:

  • Цени за продирање на пазар – пенетрација.
  • Конкурентни цени.
  • Стратегија на снижување на цени.
  • Цени на групни производи.
  • Цени на линија на производи.
  • Психолошки цени.
  • Опционални цени.
  • Премиум цени или цени на престиж.

Не мора да изберете само една стратегија и да одите со неа. Можете да направите комбинација од стратегии така да некои производи и/или услуги ги продавате преку една стратегија на цени додека други преу друга стратегија на цени. Сепак пазарот е оној кој ќе ве одведе во најправилниот и вистинскиот правец. Внимавајте и на квалитетот како и на дополнителните услуги. Сепак тие може да бидат клучни за избор на некоја од горенаведените стратегии.

Изборот на соодветна политика на цени за бизнисот ќе бара и спроведување на различни методи и техники за определување на цени кои ќе обезбедат добивка (профит) на бизнисот, а од друга страна и ќе бидат прифатливи за потрошувачите. А, оваа баш и не е толку лесно. Токму во тоа е содржана  уметноста и креативноста на маркетингот.

Дистрибуција

Дистрибуција претставува третиот елемент на маркетинг миксот. Таа е едноставно пренесување на производот и/или услугата од бизнисот што продава до купувачот. Во овој дел од маркетинг миксот е потребно да се разработат различните канали за дистрибуција кои бизнисот ќе ги користи за доставување на производите и/или услугите до потрошувачите. На пример, дистрибуцијата може да биде во определена физичка локација (продавница), праќање по пошта, сопствена испорака, електронска трговија итн.

Клучот или финишот на секоја маркетинг активност е дистрибуцијата кога ќе се достави производот и/или услугата на купувачот. Можеби читателите кои се занимаваат со малопродажба ќе кажат што е тука важна дистрибуцијата за мене. Но во секој случај и малопродажен бизнис е вклучен во одреден сегмент на каналот на дистрибуција.

На пример, производот е произведен во фабрика, потоа е пренесен до еден посредник, потоа е пренесен до големопродавач (друг посредник), потоа до малопродажна продавница која ги изложува во продажниот простор каде што крајните потрошувачи го разгледуваат и го купуваат тој производ. И тука завршува процесот на дистрибуција. Значи и малопродажниот бизнис е вклучен во еден поголем канал на дистрибуција. Но, дали малопродажниот објект може да понуди уште еден сегмент во овој канал како што е испорака до дома. Ова, на пример е многу важно за малопродавачите кои продаваат големи или габаритни предмети во малопродажен објект како што се некои производи од бела техника (машини за перење, телевизори, шпорети, печки…). Јас на пример како купувач го избрав малопродавачот кој за иста цена ми понуди и бесплатна испорака до дома од неговиот малпродажен објект. Тоа е веќе дистрибуција како дел од маркетинг миксот.

Многу често се заборава на дистрибуцијата како елемент од маркетинг микс. Најчесто се смета дека маркетинг е само пропагандата. Но, гледаме дека не е точно. Продавницата која што ја избрав не ја избрав заради реклама на ТВ или радио, или пак нивната цена, или пак нивната брошура. Ја зибрав зато што ја транспортираа стоката до местото кое го избрав јас.

Што е дистрибуција и канали на дистрибуција?

Наједноставно кажано, дистрибуција е процесот кој започнува од завршување на производството до прифаќање на производите и/или услугите од страна на директните корисници на тие производи и/или услуги.

Значи дистрибуцијата претставува активност на дистрибуирање (доставување) на производите и/или услугите до крајните потрошувачи, односно процес на доставување на тие производи и/или услуги до крајните потрошувачи.

Канал на дистрибуција пак, претставува синџир на посредници кој еден од друг ја пренесуваат стоката се додека на стигне до крајниот корисник. Значи канал на дистрибуција е синџирот помежу производителот и крајниот корисник на производите и/или услугите.

Типови на канали за дистрибуција

Каналите на дистрибуција можат да бидат:

  • Дирекетн канал на дистрибуција. Овој канал е кога производителот продава директно на крајниот потрошувач.
  • Посреднички канал на дистрибуција. Овој канал е кога производителот користи осредници за дистрибуција на производите до крајниот потрошувач.
  • Комбиниран канал на дистрибуција. Овој канал е кога производителот директно комуницира со некои потрошувачи, но користи и посредници за други потрошувачи.

Кој канал на дистрибуција ќе се избере зависи од пазарот и од типот на бизнисот, односно какви производи и/или услуги продава.

На пример, за една меѓународна компанија поедноставно е за секоја земја каде настапува да избере еден посредник (дистрибутер) отколку самата да започнува. Ова е поради фактот што локалната компанија која ќе биде како дистрибутер подобро го познава пазарот и потрошувачите и може подобро да ја изведува таа работа.

Каналите на дистрибуција можат да бидат и во следниот облик:

  • Физички – кога производот патува физички до потрошувачот
  • Електронски – кога производот по електронски пат стигнува до купувачот.

Во денешницата многу производи како што се CD, DVD филмови, софтвери, книги, курсеви итн. се дистрибуираат директно по електронски пат. Купувачот плаќа со платежна картичка и му се отвора просторот за симнување на електронскиот производ.

Учесници во канал на дистрибуција

Како учесници во каналите на дистрибуција можат да се јават следниве ентитети:

  • Производител – оној кој ги произведува производите
  • Трговија на големо – преку која се дистрибуираат производите до друг големопродавач или пак директно на малопродавачот
  • Трговија на мало – преку која производите се дистрибуираат директно на купувачот
  • Транспортери – оние кои го изведуваат физичкиот транспорт од едно на друго место
  • Шпедитери – кои ги изведуваат шпедитерските услуги за усогласување на сите ранспортни формалности.
  • Осигурителни компании – институции преку кои се врши осигурување од ризик при транспортот на стоката.
  • Складишта – во кои стоката мирува во процесот на изведување на дистрибуцијата
  • Компании кои изведуваат услуги за наплата преку интернет доколку бизнисот врши електронска дистрибуција.

Промоција

Четвртото P од маркетинг миксот се сите алатки кои му се достапни на маркетарот за маркетинг комуникација – промоција. Со помош на алатките на промоција потенцијалните потрошувачи дознаваат за производот и/или услугата на бизнисот како и за самиот бизнис. Промоцијата претставува и посебен микс како дел од маркетинг микс. Составена е од повеќе елементи или алатки кои се мешаат во зависност од потребата и изборот на претприемачот. Постојат различни размислувања што се опфаќа овој елемент. Некои завршуваат со конечна листа од 6 или 7 поделементи. Некои пак со листа од 200 или повеќе. Ние сметаме дека не треба да се ограничуваме на бројка бидејќи навистина промотивниот микс е составен од бесконечно многу алатки и елементи. Може да бидат од обичен разговор со нов познаник на кој му кажувате за Вашиот бизнис преку е-маркетинг до скапи ТВ или радио реклами.

Често пати целокупниот маркетинг се асоцира со само овој лемент од маркетинг миксот притоа заборавајќи ги останатите три елементи како производ, цена и дистрибуција. Ова е грешно толкување на маркетингот од страна на претприемачите. Што претставува промоција? Наједноставно кажано промоција претставува распространување на информации за бизнисот, производот и/или услугата, брендот и се што е поврзано во однос на бизнисот.

Промоцијата како дел од маркетинг миксот има сопствен микс на промоција составен од 4 елементи:

  • Економска пропаганда – Advertising. Рекламата има за цел да даде точна информација за производот и/или услугата, брендот или бизнисот воопшто. Рекламирањето претставува платена презентација на бизнисот. Вообичаено под овој елемент на маркетинг миксот спаѓаат печатени реклами, весници, ТВ, радио, билборди, брошури, веб страници итн. За овие начини на рекламирање како маркетиншки средства објавуваме и ќе објавуваме се до бројката 100 на блогот. Често пати рекламирањето се изедначува во целост со промоцијата што како што ќе забележите не е точно, туку рекламирањето е само еден елемент од промоцијата.
  • Лична продажба. Личната продажба претставува процес на давање на помош на потенцијалниот потрошувач за да донесе одлука за купување на производот и/или услугта. Личната продажба претставува елемент од промоција која претставува орална презентација. Овој елемент се изведува преку продажни состаноци, продажни презентации, продажни обуки, телефнски презентации итн. Скоро секоја продажба на крајот завршува со лична продажба. На пример, со омош на економска пропаганда го будите интересот кај поенцијалниот потрошувач кој доаѓа во Вашиот продажен објект. Тука стапува на сила продажниот тим кој ќе треба да го презентира производот и/или услугата како потенцијалниот купувач стане вистински купвач со донесув ање на одлука за купување.
  • Промоција на продажба. Ова се елемнти од промотивниот микс кој треба да стимулира на краток рок купување или продажба на производи. Како примери од овој облика на промоција можеме да ги наведеме попустните купони, попусти, тестери и мостри, премии, саеми, наградни игри … Сите овие промотивни елементи се дизајнирани да стимулираат поголема продажба. Препорачливо е користење на ваквити стимулирачки промоции како би се привлекле повеќе потенцијални потрошувачи, како би се наградиле сегашните купувачи и како би извлекле поголема продажба од сите потрошувачи. Ова го прават сите големи компании.
  • Односи со јавноста и публицитет. Односи со јавноста претставува планирана активност на комуницирање со потенцијални потрошувачи со цел да се влијае на прифаќањето на бизнисот и производите на бизнисот. Публицитет пак претставува бесплатна вест за бизнисот или пак производот и/или услугата која може да има озитивно влијание врз потенцијалните потрошувачи. Ова може да биде вет во весници, ТВ, радио, интернет … Овој тип на промоција претставува

Значи целта на промоцијата е да распространи информации за бизнисот до потенцијалните потрошувачи. Која од погоренаведените промотивни елементи ќе се користи и како зависи од типот на бизнисот и пазарот на кој се наоѓа бизнисот.

Пожелно е претприемачите да направат план за промоција на бизнисот и производите и/или услугите кои што ги нуди бизнисот. Планот би ребало до содржи:

  • цел на промотивна кампања,
  • што треба да се постигне со истата
  • тип на промотивна кампања
  • буџет за истата
  • период во кој ќе се спроведува

Различна промотивна форма различно влијае на потенцијалните потрошувачи. Вистинскиот избор на миксот на пропагандните елементи може да допринесе до зголемување на влезот на потенцијалните потрошувачи во продажната инка на бизнисот. Потребно е многу добро да се дизајнира промоцијата од страна на претприемачот како би можело ефективно и ефикасно секој денар вложен да се врати неколкукратно во полза на бизнисот.

post

Започнување на бизнис без системи

Еден претприемач и фази во започнување Ќе се обидеме преку два поста и два целосно спротивставени примери да презентираме различни ситуации на ист бизнис започнат од ист претприемач, но со различни пристапи. Сликата десно се однесува на еден човек, претприемачот и неговите фаци во овој процес кој се нарекува започнување на бизнис.

Ќе започнеме со бизнис без никакви системи, без организациска структура бидејќи при започнување тој, претприемачот е се во бизнисот.

Нашиот замислен претприемач ќе се вика Перо, тој има идеја да започне бизнис. Идејата на Перо се однесува на сендвичара со органска храна.

Перо смета дека идејата ќе помине во услови кога се повеќе се зборува за органска храна, а од друга страна неговите родители имаат земја каде одгледуваат органска храна која може да му служи како дел од репроматеријал за производство на сендвичите. Остатокот ќе го набавува од неговите пријатели кои произведуваат таков репроматеријал.

По некои подготовки во однос на најмување на простор, средување и набавка на основните намирници за започнување како и завршување на формалностите, Перо го започнува бизнисот со отворање на вратите на неговата сендвичара. Неговата умешност во комбинација на состојките во производство на сендвичи е на одлично ниво. Самото отворање и покана на гости кои ги пробале сендвичите поттикнале висок степен на ефект на вирозен маркетинг од уста на уста.

Веќе по неколку месеци, работата на сендвичарата го тера да вработи еден соработник. Тој забележал дека не може да биде и чистач и производител, и продавач и маркетар, и администратор и “физикалец”, и снабдувач и договарач. Затоа го вработил Ставре братот на неговата жена. Така да, кога Перо правел сендвичи, Ставре набавувал, чистел, контактирал со купувачите… Кога Ставре чистел, Перо бил во набавка и продавал. И така се функционирало супер. Но, умешноста на Перо во правење на сендвичите доведува до уште поголемо зголемување на работата. Му треба уште еден човек. Вака не се постигнува, а математиките покажуваат дека може да си дозволи да вработи уште еден.

И така пријателот на наговиот братучед, Горан станува уште еден член на неговиот тим. Повторно се е во нормала. Перо може целосно да се посвети на неговата техничка функција како претприемач во правење на сендвичи, Ставре го менувал и во производството кога Перо имал работа во набавка. Ставре како постар вработен добил и нови задолженија да менаџира, односно да планира за работата, да го контролира и обучува Горан.

Така се функционирало како што треба за Перо, бизнисот растел преку зголемена побарувачка, добар глас за квалитетот и умешноста на правење на сендвичи на Перо. Но, умешноста морала да се имплементира секојдневно при што Перо бил врзан минимум 7-8 часа дневно. Сака да се шири со уште една продавница бидејќи парите доаѓаат од овааа првата. Затоа и го задолжува Ставре да разгледа неколку локации каде би можеле да го прошират бизнисот. Ставре пак како верен прв вработен во фирмата веднаш трча да ја заврши задачата.

По неколку состаноци со потенцијалните обезбедувачи на простор и неколку интерни состаноци на Перо со Ставре одлучуваат да најмат простор во источниот дел од градот и секако да вработат уште тројца во бизнисот. Едниот ќе започне веднаш и ќе се обучува од страна на Перо во производството (правење сендвичи) додека се подготвува втората локација. Вториот и третиот ќе се вработат откако продавницата ќе се отвори и ќе бидат одговорни за сите останати работи поврзани со втората продавница и комуникацијата помеѓу двете.

По неколку месеци, она што го планирале и го оствариле. Втората продавница веќе работи. Почетните резултати се ветувачки. Ставре е менаџерот кој едноставни обезбедува се да функционира како што треба. Тој најмува работници, тој се грижи за набавките, тој се грижи за исплаќањето на платите и подготовка на документите како администрирање. Перо целосно може да си се посвети на она што сака да го прави, да произведува сендвичи заради кои и бизнисот дошол до оваа фаза.

Но, ова е премногу добро, за да биде вистинито.

По проширувањето и по зголемувањето на работата започнуваат да се јавуваат некои навидум едноставни проблеми, но сепак влијателни кои целосно ќе го сменат текот на бизнисот. Ставре како крал на функционирањето на бизнисот овластува некои од неговите блиски соработници (кои тој ги регрутирал за Перо) да почне да нарачува суровини од компанија со која Перо воопшто не работел претходно. Квалитетот на суровините не бил на нивото од оној почетниот кога Перо набавувал само од неговите родители и пријатели. Тоа влијаело на намалување и на квалитетот на сендвичите.

Започнуваат првите жалби на купувачите. Се крева вистинска врева од страна на Перо како можело тоа да се случи. Ставре немал одговор? И добро, Перо ја презема одговорноста врз себе и не дозволува веќе Ставре да одллучува за набавките. Но, загубите веќе се видливи, а бидејќи Перо сега работи и на набавки и на производство на сендвичите неговиот замор допринесува да продолжи да опаѓа квалитетот.

Во меѓувреме, Перо започнува да реагира нервозно, се јавува во втората продавница и разговара со луѓе кои воопшто не ги ни познава. Нив ги најмил Ставре и едноставно и тие се збунети и не знаат како да постапат.

Грешките се повторуваат не само на квалитетот, туку и во однос на комуникација со купувачите, во однос на одржување на хигиена во продавниците, во однос на комуникација помеѓу целиот тим во бизнисот…

Ставре веќе не може да го трпи притисокот од Перо, а бидејќи е брат на жената на Перо одлучува да си замине. Перо од друга страна е притиснат и од сопствената сопруга, сепак Ставре е нејзиниот брат. Едноставно му се руши целиот свет. Останатите вработени не го ни забележуваат бидејќи Ставре бил авторитетот а не Перо, кој е претприемач и сопственик на бизнисот.

Перо одлучува да ја затвори втората продавница и да се обиде да ја спаси првата која со голем ентузијазам и желба за успех ја започнал. Штетата е голема, кредити, сметки… Продажбата се помала. Еден по еден вработените си заминуваат. Кој отпуштен бидејќи не завршил работа како што треба, кој самиот си заминува заради се поголемо намалување на платите.

Перо пак останува сам како во првите неколку месеци, со таа разлика што тогаш имал желба и имал визија дека сака да успее. Сега веќе е скршен, без идеи, без желба за поголем труд, притиснат во аголот без некои големи можности за свртување. Дури и од семејството е сметан како губитник.

Купувачите ги нема! Сметките се собираат! Потребна е брзза одлука што да се прави.

Постојат две можности: целосен пропаст и затварање на бизнисот, или обид да се направи од почеток онака како што треба.

Следува вториот дел за обид да се направи од почеток онака како што треба.

post

Опкружување на компанијата и потреба од меѓународна соработка

Маркетинг Секоја компанија работи и дејствува во определено опкружување. Опкружувањето најчесто се дели на внатрешно и надворешно.

Она што доаѓа од внатрешноста на компанијата е внатрешно опкружување. Тоа се: вработените, акционерите, технологијата, менаџментот, маркетингот…

Надворешното опкружување може да биде: природно, економско, социокултурно, демографско, политичко, правно, општествено, научно, технолошко и меѓународно опкружување.

Компанијата влијае врз своето опкружување, но и опкружувањето влијае врз компанијата. Од меѓусебната силина ќе зависи големината на меѓусебното влијание. Од опкружувањето доаѓаат можности но и закани. Во интерес на компанијата е можностите да ги искористи, а од заканите да се одбрани.

Околината на компанијата може да биде статичка и динамичка. Многу ретко се случува околината да биде статична. Најчесто, голем број на фактори влијаат врз секоја околина. Голем број на фактори кои дејствуваат од опкружувањето можат да се контролираат, но има и голем број на фактори кои влијаат на работењето на компанијата, а не можаат да се контролираат. Има и голем број на влијателни фактори за кои не се знае во одреден момент на планирањето, а одредени фактори можат и отпосле да се актуелизираат (Пример: одредени законски решенија или одредени акции на конкуренцијата. Компанијата во некои случаи е принудена да се прилагодува на опкружувањето. Доколку се набљудува меѓународното опкружување, мора да се смета на голем број на фактори, бидејќи случувањата во меѓународното опкружување се менуваат многу често, а променливите големини се во огромен број. Тие промени на меѓународните менаџери им создаваат големи обврски во процесот на усогласување на интересите на компанијата со интересите на опкружувањето.

Голем број на земји, меѓународната соработка ја отпочнуваат поради желбата за: постигнување на профит, спротивставување на конкуренцијата, обезбедување на евтини суровини и енергенси, дислоцирање на валканата или старата технологија или поради тоа што се задолжени, па се принудени, преку меѓународната соработка да обезбедат средства за враќање на долгот.

Презадолженоста влијае врз зголемување на напорите, преку извозот да се обезбедат средства за сервисирање на долговите. Доколку државата има слаб извоз, обврските за отплата на странските долгови ја намалуваат паричната ефектива, па доаѓа до загрозување на платниот биланс, а со тоа и до намалување на националниот бруто производ (бруто националниот производ ги мери вкупните вредности на стоките и услугите кои се произведуват годишно), заради што државата дополнително се задолжува за да го покрие тој дефицит. Често задолжувањето во странство не се искористува рационално, за развој на економијата, туку може да се користи за пополнување на буџетскиот дефицит, односно средствата се трошат ненаменски, наместо да се инвестираат. Оваа појава, на развиените земји им отвара уште една можност за заработка преку наплата на камати. Некогаш политичарите мора да се задолжуваат, бидејќи претходната политичка структура не оставила доволно финансиски средства за функционирање на државата, па е неопходно да се изврши додатно задолжување, за да се купи социјален мир.

Секој политичар кој има патриотски чувства, треба да ја гради економската основа на својата држава, на која би можеле нивните синови и внуци да ја градат понатаму својата егзистенција. (Во голем број книги може да се најде пишуван документ дека странските земји и транснационалните компании, најлесно влијаније врз одредена земја постигнуваат преку контролата на локалните политичари. Мислењето на голем број на луѓе е дека политичарите се виновни за лошата економска состојба во државата, но сепак тие во голем број на случаи не успеваат скоро ништа да постигат, за да ги натераат политичарите да делуваат патриотски во рамките на своите можности.)

Наспроти тоа, голем број на политичари, поаѓајки од поговорката “по мене потоп”, одат по лесни пари и се задолжуваат, со што се уништува економската подлога на државата, а на младите луѓе им се уништува перспективата. Кога државата ќе се задолжи во висина, од над 25% од општествениот производ, државата ја губи кредитна способност, па земјата доверител е во состојба да диктира одредени услови во работењето. Со прекумерното задолжување, земјата влегува во должничко ропство и мора да испорачува суровини, производи, да ги почитува политички интереси на земјата доверител и слично ( Со увоз на евтини суровини компаниите стануваат конкурентни на светскиот пазар, па може да дојде и до судир помеѓу компаниите или државите, чии компании се репрезенти на борбата за евтини суровини). Државата која е доведена во таквата состојба, често не е во можност да преземе решителни чекори, кои би воделе кон подобрување на економската состојба во држава.

Во меѓународното работење постои стоковна и нестоковна размена, а недоволното знаење или искуство во меѓународнот бизнис претставува опасна работа (Лошиот или коруптивниот образовен систем во неразвиените земји, овозможува промоции на недоволно способни или недоволно образовани луѓе, кои често поради своето незнаење – да го исклучиме постоењето на лошите намери – склучуваат договори кои се штетни).

Со одбегнување на двојното оданочување на компанијата, може да се влијае врз обемот на економската соработка помеѓу оделни земји. Некои автори сметаат дека третата светска војна ќе биде всушност трговска војна. Познати се случаи на избувнување на воени судири, поради желбата да се остварат економски интереси. Одредени држави економски соработуваат и додека се во меѓусебни воени судири, бидејќи парите не познаваат непријатели, додека одредени држави ги намалуват и воените судири поради економските интереси. (Додека траеше војната во поранешна Југославија, завојуваните страни често наоѓаа производи со кои можеа да тргуваат и не е познат ниеден случај на настанување проблем помеѓу трговските партнери, без оглед на тоа што меѓусебно војуваа. Слични примери можат да се најдат и во светот.)

Ние заклучуваме дека економската состојба во една држава длабоко ги засега сите жители, па тие, со сиот свој потенцијал, треба да се насочат кон создавање на добра економска состојба, а со тоа и кон подобар живот.

Девизниот прилив може да се оствари преку: извоз на производи, услуги (интелектуална сопственост, менаџмент), капитал, увоз на евтини суровини, енергенси, уплати кои ги вршат иселениците или вработените надвор од матичната држава, продажба на фабрики, рудници, нафтени наоѓалишта или други капацитети (доколку правилно се искористат, државата може добро да напредува), наплати на воени репарации, прилив од сообраќајно транспортни капацитети, прилив од туризам (спортски, верски, рекреациони, вселенски) и слично.

Можно е во странство да се извршат градежни работи (згради, бункери, мостови, брани) и од тоа да се заработи. Образовниот систем во развиените земји е квалитетен и тој придонесува за создавање на дополнителни приходи за државата, бидејќи голем број на млади и амбициозни луѓе доаѓат во тие земји за едукација и обука и плаќат високи школарини. Но, се создава и дополнителен ефект, при што голем број на амбициозни луѓе остануваат да живеат и работат во овие земји по завршување на школата или специјализацијата. Одлив на мозоците за развиените земји претставува уште еден лост на развојот, а на сиромашните земји уште еден лост за осиромашување. Девизниот прилив, остварен по различни основи, потребно е домаќински да се чува и да се настојува да се искористи за добробит на сите жители.

За да биде економската состојба во определена држава добра, компаниите кои се лоцирани во таа држава треба да работат профитабилно. На профитабилното работење на компаниите влијаат: недостатокот од репроматеријали, големите трошоци за енергија, исполнувањето на еколошките барања, политиката на државните органи, дури и климатските услови. Богатите земји немаат ограничување околу трансферот на фабриките во различните земји, доколку тоа го налага профитот или некој друг интерес.

Компаниите се во состојба да ги лоцираат производните објекти било каде во светот, а потоа да извезуваат во земјите каде постои побарување за тие производи. Богатите и сиромашните земји извезуваат различни видови стоки. Суровините претставуваат 80 % од извозот на неразвиените земји, додека капиталот, технологијата и знаењето ги извезуваат развиените земји. Со извозот на технолошки производи се остваруваат поголеми профити, отколку со извозот на суровини. Овој факт придонесува за зголемување на јазот помеѓу богатите и сиромашните земји.

Технолошкиот прогрес и растечкото производство, овозможуваат напредок на одделни нации и се создава потреба за меѓународно работење. Доколку одредена земја дојде до нови техничко-технолошки решенија, таа може да ги диктира условите во светското работење. Развиените земји не извезуваат високи технолошки достигнувања. (Контрирањето при извозот на суровини или технолошки решенија помеѓу сиромашните и богатите земји, создава уште поголем јаз помеѓу богатите и сиромашните.) Најчесто се извезуваат технологии со одминат рок или репарирани технологии, бидејќи треба да се направи простор компанијата да воведе нова посовршена опрема, а старата им пречи и не им е потребна, па ја извезуваат во неразвиените земји. Но, и доколку е опремата добра, со брзиот напредок на технологијата, по одреден период таа опрема застарува и многу ретко неразвиените земји навремено отпочнуваат со амортизацијата и создавање на финансиски средства за купување на нова технолошка опрема. Опремата најчесто се користи до максимум, а за да се одржи социјален мир се вработуваат преголем број на работници кои ја трошат заработката, па кога опремата ќе престане да функционира најчесто нема пари да се купи нова.

Висока технолошка развиеност, условува и создавање на голема загаденост. Па и високата стапка на загаденост во индустриски развиените земји, може да претставува фактор кој предизвикува создавање потреба за меѓународна соработка.

Поради концентрацијата на голем број на производствени капацитети, загадувањето е големо, па влијателните фактори (политичари, индустријалци, банкари), во развиените земји, инсистираат да се дислоцираат одредени производствени капацитети во неразвиените земји. Најчесто се дислоцира таканаречената валкана или технолошки заостаната технологија, односно технологијата која ја загадува почвата, водата и воздухот или се користи без вградени филтри и други заштити, со што се поевтинува процесот на производството. Државата и граѓаните од развиените земји добиваат почиста околина, спречуваат наплив на емигранти и слично. Компанијата добива евтина работна сила, покомотни еколошки закони, со што го зголемува профитот. Неразвиените земји добиваат за нив нова технологија, нови работни места, мал дел од профитот и висок степен на загадување и искористување на природните богаства. Но, во крајна инстанца се покренува меѓународна соработка.

post

Не започнувај со маркетинг пред да ги кажеш следниве искази

Листа на маркетинг активности Маркетинг е зборот кој скоро во сите формални процеси на претприемништво претставува составен дел.

Кога сме кај процес на претприемништво, вчера завршив со една сосема нова скица на тој процес во која се вклучени сите модерни (и секако потребни) подпроцеси на тој процес (тука е и маркетингот), но и одредени сегменти од теорија на бизнис идеи која ја развиваме тука. Дури и го именував, се вика претприемнички часовник. Го оставам малку да одлежи, и по одредени дополнителни проверки и тестирања може да го презентирам. Процесот ги содржи идеите на lean стартап, развој на купувачи и моделирање на бизнисот како најголеми измени од традиционалниот процес кој најверојатно сте го сретнале. И да, не е посебно издвоен бизнис планот, одлучив дека процесот на бизнис планирање е подобро да биде во процесот на менаџментот (нели и една од функциите на менаџментот е планирање) бидејќи дури тогаш ќе се користи.

Ние тука зборуваме за мали бизниси. Зборуваме за тоа да се постигне повеќе со оптимално ниво на вложување во маркетинг. Вложување не значат само пари, туку и труд, енергија, време…

Во изминатите неколку години имам видено многу мали бизниси, па може да се каже и стартапи кои започнуваат со вложување на голем износ на финансиски средства токму во маркетингот. Оваа моја реченица не значи дека не треба да се вложуваат, но значи да се постави прашањето колкав е повраток на таа инвестиција. Не значи дека не треба да се инвестира, туку значи знаење за тоа како и каде да се инвестира. Не значи дека не треба да се започнува со големи вложувања, туку значи да се провери дали тие вложувања се “паметни” вложувања.

И добро, да не должам премногу да преминам на најважните искази кои треба да си ги кажеш како еден претприемач пред да започнеш со имплементација на било која маркетинг тактика:

  • Јас знам кои се точно моите идеални купувачи.
  • Јас знам точно што сакам да постигнам.
  • Јас знам точно што сакаат моите купувачи.
  • Јас знам точно како да допрам до моите купувачи.
  • Јас знам точно каде се моите купувачи.
  • Јас знам точно кое маркетинг средство за кој сегмент одговара.
  • Јас знам точно што треба да правам за да го постигнам она што сакам да го постигнам.
  • Јас имам маркетинг план чија реализација ќе помогне во постигнување на она што сакам да го постигнам.
  • Јас знам кои се клучните индикатори кои треба да ги мерам за да постојано го подобрувам процесот.