post

Што му е потребно на образовниот систем кај нас денес?

Образованието треба да претставува основната движечка сила на една земја.

Образованието не треба да се натпреварува со родителите на едно дете или да ги гледа како конрапартнер на кој ќе се префрла одговорноста. Тоа не е нешто што треба да не научи да ги искажеме напамет оние формули кои ги учевме, да знаеме да покажеме која земја каде е на географска мапа, да знаеме која година била која војна…

Образованието служи да не научи како да се снајдеме и да дојдеме до инфомацијата која ни е потребна тогаш кога навистина ќе ни биде потребна.

Но, се повеќе стравувам дека тоа не е така.

Дали треба да знаеме која година била некоја битка кога живееме во светот на Wikipedia и Google?

Дури и прашањето како да се дојде до информација денес не е важно. Се чини дека се раѓаме со тоа знаење.

Па тогаш што е она најважното за нашите деца?

Најважно што треба да се научи е што потоа откако ќе се дојде до таа инфомација.

Како да се искористи? Што да се направи? Како да се подобри?

Тоа се прашањата на кои еден модерен човек треба да даде одговор.

Доколку пред десет години мораше да се купуваат специјализирани книги, на пример технички механики за да се проучат основните Њутнови закони, денес лесно можат да се најдат и законите, и она што следува во науката и што се базира на нив. Но, сепак креативното е како да се искористат тие закони во нешто ново за да се креира подобар живот за сите нас.

Денес лесно можеме да најдеме информации за патенти, научно-технички достигнувања во определени области на науката или пак филозофии за подобрувања во повеќе индустриски процеси. Но, повторно прашањето е што ќе правиме со тие информации? Како да ги искористиме?

Доколку во минатото тоа не беше случај, денес е возможно. Едно просечно дете е опкружено со Google, Facebook, Twitter, YouTube, Wikipedia, игри од кои може и да се учи, блогови, информативни сајтови… Слушам дека денешните деца не сакале да учат, биле мрзеливи… А, зошто да не се запрашаме дали им е интересно тоа што го учат? Дали препознаваат нешто корисно во тоа или едноставно гледаат да им помине времето за да завршат со она што мора да го завршат.

Пред некој месец интервјуирав повеќе матуранти кои имаат предмет претприемништво. Ги прашав дали им е интересно тоа што го учат. Одговорот беше многу поразителен: многу здодевен предмет преку кој гледаат да “набубаат” напамет за да ја добијат посакуваната оценка.

Како може предмет кој се нарекува претприемништво да биде здодевен предмет кога би требало да биде нешто највозбудливото за младите луѓе?

Тој предмет треба да поттикне започнување на бизниси, нешто што не беше случај во минатото. Доколку веќе се постигна напредокот во однос на воведување на таков предмет, сега треба да се обидеме да го подобриме процесот, да ги постигнеме целите.

Потребни се огромни промени. Колку побргу започнеме толку побргу ќе изградиме подобра иднина за сите нас. Да започнеме со она што треба да учиме: што потоа?

post

Договор одсега да се спроведува она што претходно било договорено…

Морам да го започнам и самиот овој пост со насловот

“Договор одсега да се спроведува она што претходно било договорено… :)”

Што мислите за реченицата?

Дали ви се случило на некој од состаноците на кои поминувате, да се навратите на она што сте го договориле на претходниот состанок, а на овој повторно да дискутирате и полемизирате и одлучите дека треба да се спроведува?

Договарање за договорен договор… 🙂

Одлучување за веќе донесена одлука… 🙂

Иако нема логика сепак се случува кај повеќето претпријатија.

Од иновирање и култура на иновирање, компанијата преминува во една бирократска култура во која се состаночи, дискутира, полемизира и реодлучува.

Ова е моментот кога за првпат основачот, претприемачот се соочува со потребата од менаџмент.  Тој момент значи дека компанијата досега доста успешно се справувла со сите досегашни фази од својот животен циклус, но сега се наоѓа во доста “деликатна” позиција која бара сосема поинакви одлуки отколку што било праксата досега.

Досега работите се завршувале, без здодевни состаноци, дискусии, полемики и реодлучувања. Еден носи одлука, без разлика дали е добра или лоша и таа се имплементира. Доколку е погрешна, се извлекува поука со што и претприемачот и бизнисот стануваат подобри, посилни, збогатени со дополнително знаење и искуство. Но, сега не е едноставно. Постои хиерархија, структура, правила, процедури…

Но, сепак насоката во која ќе се движи бизнисот сеуште зависи и се наоѓа во рацете на претприемачот. Тој го има клучот на вратата која води до раскрсница за тоа по кој пат ќе се продолжи. Колку побргу ја отвори вратата и го избере патот, толку побргу ќе се знае што ќе се случува понатаму.

Едниот од двата пата е да се забави со растот на компанијата и обид да се врати во претходната фаза кога едноставно семејната атмосфера која што постоела довела до растот кој е постигнат.

Вториот пат е да се продолжи со растот преку имплементација на менаџмент системи кои ќе бидат доволно силни за да го понесат теретот на трансформациите кои што следуваат. Но, прашањето е кој ќе ја преземе таа улога?

Во секој случај и двата пата се оправдани за претприемачот. Сепак, тој од ништо веќе создал нешто. Дали ќе се оддржи на патот на растот или пак едноставно претприемачот ќе си ги ужива благодетите од досега оствареното ќе зависи од него. Неговата одлука ќе биде една од најтешките во неговата претприемачка кариера.

 

post

Нови екниги на претприемач

Пред повеќе од две недели направив една анкета за сите регистрирани за неделни билтени на претприемач за тоа од која тематика да бидат следните екниги како надополнување на нова верзија на прирачник за бизнис планирање (кој е подготвен се чека само да се донесе конечна одлука за печатена верзија) и предизвикот за блогирање за бизнис.

Како предлог беа следниве наслови:

  • Прирачник за изработка на маркетинг план
  • Прирачник за евалуација и избор на бизнис идеи
  • Збирка со дијаграм на тек на повеќе бизнис процеси
  • Прирачник за користење на Evernote

Анкетата е веќе затворена, а резултатите се познати.

  • Прирачник за изработка на маркетинг план – 38%
  • Прирачник за евалуација и избор на бизнис идеи 30%
  • Збирка со дијаграм на тек на повеќе бизнис процеси – 21%
  • Прирачник за користење на Evernote 11%

Ќе започнеме со дистрибуција на првата од овие четири за помалку од десетина денови. Значи прирачник за подготовка на маркетинг план во следниот билтен на претприемач. Ова не значи дека нема сите да бидат објавени, само го покажува приоритетот по кој ќе одиме.

Голема благодарност на сите учесници.

 

post

Анатомија на еден претприемач: Факти кои ќе (нема да) ве изненадат

Постојат многу стереотипи кога станува збор за претприемачите и пронаоѓање на оној “супермен” претприемач. Постојат многу анализи и истражувања како и обиди да се најдат некои заеднички карактеристики за успешните претприемачи.

Едно време (барем кога бев средношколец) за претприемачи ги сметав оние кои седат во кафеани, пијат, јадат и разговараат. Но тоа беше почетокот на 1990-тите, распад на системот, директори на компании кои станаа претприемачи… Но, тоа не е она што може да се земе како репер.

Во 2009 година и јас сакав да дадам допринос во оваа насока, па затоа спроведов теоретско и практично истражување во земјава за анализа на фактори кои го прават еден претприемач да биде успешен претприемач. Во таа анализа не навлегував во детали за бекграунд, туку повеќе на лични особини.

Затоа како надополнување на некои карактеристики или како основа за едно следно истражување може да се додадат и дополнителни елементи како образование, семејство, возраст, класа…

Средувајќи ги моите постари Evernote белешки за да утврдам што треба да остане а што да си оди (избрише) налетав на едно истражување од Kauffman фондација за претприемачи насловена како “Анатомија на претприемачи” во која е направен обид да се анализираат претприемачите и нивниот бекграунд. Сметам дека иако истражувањето е постаро (2009) и се однесува на 519 испитаници основачи на компании од различни индустрии, сепак вреди да се видат некои факти.

Основачи на компании се во средна возраст и со подобро образование.

  • Просечна и средна возраст на основачите во анализираниот примерок кои одлучуваат да започнат сопствен бизнис е 40 години.
  • 95,1% се дипломирани, а 47% имаат повисоки степени на образование.
Претприемачите доаѓаат од средна класа или повисока ниска класа и се подобро образовани и попретприемачки расположени од нивните родители.
  • 71,5% доаѓаат од семејства од средна класа, додека 21,8 се изјасниле дека доаѓаат од повисока ниска класа.
  • Помалку од 1% доаѓаат од екстремно богати или екстремно сиромашни средини
Повеќето претприемачи се во брак и имаат деца
  • 69,9% од испитаниците навеле дека биле во брачен однос, кога го започнале својот бизнис, додека 5,2% биле разведени, разделени или вдовци.
  • 59,7% навеле дека имале најмалку едно дете кога го започнале првиот бизнис, додека 43,5% имале две или повеќе деца.
Имаат интерес и склоност да започнат бизнис.
  • 52% имале интерес да станат претприемачи уште во факултетските денови, но 34,7% воопшто не ни размислувале за претприемачкиот живот, а 13,3% имале слаб интерес.
  • Од 24,5% кои биле екстремно заинтересирани да станат претприемачи во факултетските денови, 47,1% започнале повеќе од две компании.
Фактори кои ги мотивираат да станат претприемачи: заработка, имање на сопствена компанија, стартап култура и капитализирање на бизнис идејата.
  • 74,8% од испитаниците навеле дека мотивацијата за започнување на бизнис им била да заработат пари, 68,1% капитализирање на бизнис идејата, 64,2% навеле дека сакале да имаат сопствена компанија, 66,2 навеле дека биле мотивирани од стартап културата додека 60,3% навеле дека да работат за друг не било за нив.
Неважни фактори: не можат да најдат работа или поттикнување од други
  • 80,3% од испитаниците навеле дека неможноста да најдат традиционална работа воопшто не бил одлучувачки фактор за започнување на сопствен бизнис. Само 4,5%, се одлучиле да започнат свој бизнис поради неможноста да најдат работа.
  • 37,8% од испитаниците навеле дека улогата на пријателите и семејството имало влијание на нивната одлука.
Повеќето имале значајно искуство од индустријата кога запонале бизнис
  • 75,4% работеле како вработени во други компании повеќе од 6 години пред да започнат со сопствените компании. Сокоро половина (47,9%) ја започнале нивната прва компанија со повеќе од 10 годишно искуство.

Ова е само еден дел, целосната анализа можете да ја видите на “Анатомија на претприемачи“.

post

Иднината на македонскиот пазар

Како ќе изгледа иднината? Најтешко прашање кога станува збор за претприемништвото. Овој наслов беше во драфт верзија скоро една година, префрлајќи го во каленадрот од ден во ден при подготовка на распоредот на насловите кои ќе се објават за тековната недела. Но, му дојде редот и на оваа прашање кое е доста значајно во моментов. Сите се подготвуваме за иднината. Она што денес го правиме нема да даде резултати денес, туку утре, задутре, за една недела, месец, или пак година. Кои се некои од трендовите кои ќе се применуваат и во македонски услови?

  • Купопродажен процес ќе бара поедноставување. Светските трендови веќе подолг период се јасни во однос на поедноставувањето. Купување преку еден клик, без дополнителни административни оптеретувања ќе биде тренд и на македонскиот пазар. Кога станува збор за купопродажен процес се мисли и на самото купување и на откажување на купувањето. Како што ќе биде лесно да се купи нешто мора да биде исто така лесно и да се откаже нешто. На пример, нема да постои лесно купување, а тешко откажување на услугата (пример, во MaxTV лесно можеш да купиш некој од дополнителните канали – преку веб или ТВ, но за да го откажеш или мора да се јавиш телефонски или да одиш во салонот).
  • Купопродажниот процес ќе мора да се одвива на повеќе од еден начин. Модерниот начин на живот и достапноста како на информации, така и на можности за брза одлука за купување ќе бара поголема флексибилност на техниките на продажба кои ќе се користат. Нема компромис за оние кои нема да се прилагодат.
  • Комуникацијата во целост ќе се промени. Иако веќе се менува, сепак ова е само почетокот. Секојдневно излегуваат нови технологии кои влијаат на начинот на кој комуницираме. А бизнисите во голема мерка се базираат на комуникација со купувачи, снабдувачи, партнери…
  • Досегашните маркетинг техники ќе имаат сосема мало влијание. Веќе е јасно дека голем број на маркетинг техники изумреа или се во процес на изумирање. Се случија многу промени, кои повторно претставуваат само еден почеток за креирање на иднината на еден просечен човек. Што ќе чита, гледа или пак слуша, како ќе чита гледа или слуша, какви можности ќе има во тие процеси веќе овозможуваат огромна контрола, но не на компаниите и медиумските куќи туку на оној крајниот корисник.
  • Мобилните телефони ќе си ја завршат својата работа. Мобилните телефони се побрзо се претвораат во нешто многу повеќе од мобилен телефон. Тие стануваат составен дел на една сосема нова култура и начин на однесување на луѓето. Купување, маркетинг, комуникација, плаќање, едукација… Ова се само дел од можностите за еден просечен купувач.
  • Нема да биде замисливо еден бизнис без ИТ структура. Големиот број на информации, можности за комуникација и потреби од постојано проширување на знаењето врз база на реални податоци ќе бара буквално секој бизнис без разлика на големина или вид да има сопствена ИТ структура. И една маалска бакалница ќе има потреба од донесување на одлуки базирани на информации.
  • Малите добро ќе им конкурираат на големите и ќе извршат притисок за промени кај истите. Развојот на технологијата ќе бара се помалку пари и ресурси, а се поголема креативност и блискост до купувачите. Со тие клучни предности малите бизниси (што веќе и се случува) ќе вршат константен притисок на големите за да се променат колку што може побрзо доколку не сакаат да изгубат поголем дел од учеството на пзараот. Ова во глобала ќе придонесе за подобрување на севкупниот живот на населението.
  • Се повеќе пaзарот ќе се базира на соработки и на екосистеми. Индивидуализмот е минато. Денес започнува да се бара, но во иднина и се повеќе ќе биде актуелно обезбедување на понуди од страна на екосистеми. Тоа значи, досегашните бизниси кои немале воопшто врска еден со друг ќе започнат да нудат на заедничка платформа производи или услуги со цел поквалитетно задоволување на потенцијалниот купувач.
post

Најголемите причини за одложување на започнување на бизнис

Постојат многу причини за одложување на започнување на бизнис. Добро, и во идеални услови (сепак кај нас е далеку) сепак започнување на бизнис не е лесно и не гарантира успех.

Но, што е она што еден потенцијален претприемач го враќа назад. Дали е тоа недостаток од финансиски средства потребни за започнување? Иако се смета дека финансиите се најголемата причина, сепак барем според моето искуство причините лежат длабоко во самиот потенцијален претприемач.

Не се многу, но се силни и влијателни во донесување на одлуката повеќе од сите останати “измислени” причини.

Да ги разгледаме.

1. Страв

Стравот е првата пречка која треба да ја елиминирате доколку сакате да станете претприемач.

Страв ми е да го направам тоа. Што ако не успеам?

Ова се само изговори вкоренети длабоко во самите вас, но може и да бидат поради несигурноста дека идејата ви е добра. Полесно е да се одложи отколку да се соочите со нешто од што стравувате.

2. Треба ли?

Треба ли да го направам тоа? Има ли други алтернативи? Што ризикувам? Дали е вистинското време за започнување на бизнис?

Никогаш нема да го дочекате вистинското време. Тоа не постои. Секогаш ќе има проблеми кои ќе предизвикуваат неизвесност кај вас.

Несигурноста е честа причина заради одложување на оние први чекори за започнување на бизнис.

3. Перфекционизам

За да го направам тоа првин треба… Имам ли перфектен план?

Доколку чекате се да биде перфектно, никогаш нема да го дочекате денот на започнување на бизнисот. Некои работи едноставено треба да се спроведат за да се види дали функционираат, Ниеден перфектен план нема да ви ја гарантира успешноста.

Перфекционизмот е третата поголема причина заради која повеќето потенцијални претприемачи го одложуваат започнувањето со бизнисот.

Потсетете се на 15-те карактеристики на успешни претприемачи. Мора да се преземе ризик и да се биде упорен и истраен. Патот не е едноставен.

 

post

Важноста да бидете ефективни

Знаеме дека е потребно да бидеме ефикасни и ефективни во бизнисот, доколку сакаме да успееме. Но, сè започнува со вас, претприемачите.

Како претприемачи вие треба да ги направите вистинските нешта за нашиот бизнис, пред сè друго останато. Во повеќето од случаите, вие ќе бидете единствениот со моќта за поттикнување на бизнисот на неговиот пат кон успехот. Сепак, понекогаш започнуваме да работиме без да реализираме дали тоа е нешто важно за нас, или нашиот бизнис.

Како можеме да успееме ако ние сме успешни во вршење на работите кои не се вистинските работи за нашиот бизнис. Тоа е невозможно. Ќе бидеме фокусирани на нешто што не може да ни донесе резултати.

Поради тоа, како претприемач ќе треба како прво да бидете ефективни, да ги правите вистинските нешта и потоа ефикасни, да ги вршите работите на вистински начин.

What We Need to Do, Before Start Doing?Like this graphic? Get more productivity tips from My Productivity Tools.

post

Идеи кои можете да ги искористите од Мај 2012

Навлеговме во месецот кога сите наши мисли се насочени на опуштање, годишен одмор, море, плажа… Како и секој почеток на месец време е за серијалот од месечни идеи кои можете да ги искористите од претходниот месец, во овој случај мај 2012. Овој пост претставува збир на најчитаните наслови кои како идеи можете да ги искористите за развој на вашиот бизнис.

Овие наслови, на крајот на годината по уште една анализа на популарноста ќе влезат на страната Започни тука.

Во мај 2012 на претприемач беа објавени 40 наслови во кои доминираа темите од менаџментот и анализите за функционирање на транснационалните компании. Во секој случај тука се 12 идеи кои на некој начин би можеле на вас како претприемач да ви помогнат во развојот на бизнисот.

Да видиме што е она најактуелното што можеш да го искористиш за твојот бизнис од Мај 2012 година.

Започнување на бизнис

Менаџмент

Маркетинг

Претприемач

Продажба

post

5 Митови за претприемништвото кои не се точни

За претприемништвото многу се пишува, многу се зборува, многу се проучува…

Сето тоа доведува до дузина различни мислења, теории и тврдења.

Но, проблемот е што претприемништвото сеуште како една научна дисциплина нема воспоставено цврста рамка за тоа што е лошо а што добро, што дава резултати, а што не дава резултати, што е потребно за успех, а што не е потребно за успех…

Причината за ваквата состојба е фактот што секој бизнис е различен, секој пазар е различен и секоја индустрија е различна. Но, и секој бизнис, пазар и индустрија се подлежни на крупни промени како што поминува времето. Затоа и многуте детални анализи и проучувања додека да се завршат, дел од нив стануваат невалидни заради променетите услови на стопанисување на еден бизнис.

Кои се оние митови кои што ги знаеме, а кои сепак не се точни?

1. Доволна е добра бизнис идеја и успехот ќе следува

Бизнис идејата е само почеток, но не и гаранција за успех. Многу добри бизнис идеи воопшто не се преточени во успешен бизнис или успешен процес на претприемништвото.

Една бизнис идеја мора да биде во согласност со потребите и проблемите на пазарот, но и да биде имплементирана.

2. Сите претприемачи се богати луѓе

Ако некој е претприемач не значи по автоматизам дека е богат човек. Пред сопствено богатење постојат многу чекори кои треба да се изодат, многу процеси кои ќе треба да се имплементираат и многу елементи во кои ќе треба да се инвестира.

3. Претприемачот е сам свој газда

Иако изгледа така, сепак реалноста е сосема друга, дури понекогаш и многу полоша. Од еден газда или еден шеф, претприемачот добива повеќе газди и шефови. Тоа се повеќе луѓе кои на ваков или онаков начин наредуваат, бараат, притискаат…

Купувачите, снабдувачите и државата се само дел од новите можни газди за еден претприемач.

4. Потребни се многу финансиски средства за претприемништвото

Некако кога се зборува за претприемништвото прво што му паѓа на ум на секој човек е дека се потребни многу пари за започнување, растење и развој на бизнисот.

Во некои случаи за одредени бизнис идеи тоа е точно, но сепак постојат многу можности за започнување на бизнис и без огромни вложувања на пари.

5. Претприемништвото е нешто вродено кај претприемачот

Дали претприемачот се раѓа или развива? Прашање кое доста актуелно.

Практиката покажува дека сепак доколку потенцијалниот претприемач се насочи во соодветна насока на личен развој ќе успее во своите намери да стане успешен претприемач.

post

4 Филмови кои е пожелно повторно да се прегледаат од претприемачите

Од секој филм може да се извлечат различни лекции за секојдневието за секој човек.

Претприемништвото е дисциплина која содржи и може да содржи различни аспекти од животот на еден претприемач.

Подолу се 4 филмови од кои може еден претприемач да извлече нешто заради позиционирање на сопствениот пат кон успешноста.

1. Кум

Навистина заслужено место како прво да се започне една ваква листа. Еден од најдобрите филмови (трилогија) за едно семејство како од ништо станува едно од најголемите криминални семејства во САД.

На тој пат може да се забележат многу лекции за кои пишував и посебен наслов – 4 лекции за претприемништво од Кум.

Понуда која не може да се одбие!

2. Роки

Повторно приказна за успех на човек кој од ништо станува нешто. Инспиративна филмска приказна за одрекувања и постигнувања. За упорност и истрајност на патот кон успешноста.

Мојата поента е дека правам нешто, никој не е премногу среќен за тоа.

3. Forrest Gump

Приказна за просечен, можеби и подпросечен човек кој се обидува да си го живее животот на начин на кој знае, притоа имајќи само една цел. Иако случајно, сепак неговиот живот поминува низ многу успеси.

Приказната покажува дека не мора да си гениј за да успееш во животот. Доволно е да сакаш нешто да направиш.

Ќе мора да го направиш најдоброто со она што Бог ти го дал. ~ Мајката на Forrest Gump

4. Wall Street

Светот на финансии е добар, но и опасен свет. Големи игри без правила, или со правила кои служат за да се прекршат. Филмот е одличен во прикажување на млад човек кој сака да успее и при тоа е спремен да направи се, дури и вон на неговите граници на можноста.

Престани со бркање на лесни пари и започни да правиш нешто со твојот живот. Креирај, наместо да живееш со купување и продавање за некој друг.