post

Процес на бизнис планирање

Процес на бизнис планирање

Бизнис план - Алатка за планирање

Во изминатиот период ги објавив најновите верзии од процесот за бизнис планирање преку изработка на еден квалитетен бизнис план. Ова е втора верзија која по една година истрпе голем број на измени. Во моментов овие туторијали се пакуваат во една е-книга во која ќе бидат дополнети со To-Do листи и еден вид на темплејти кои ќе ви помогнат во процесот на бизнис планирање. Освен самите наслови и поднаслови оваа книга ќе биде дополнета и со повеќе елементи кои го тангираат успешното бизнис планирање кое претставува основа за поставување на нозе на еден успешен бизнис.

Тука би сакал само да ги наведам сите елементи кои досега ги поминавме како би се олеснило пребарување на веб страната. Ова е поради фактот што овој серијал не одеше секојдневно туку распоредот беше по случајна селекција.

  1. Бизнис План – Насловна Страна
  2. Бизнис План – Содржина и Резиме
  3. Бизнис План – Општо за Компанијата
  4. Бизнис План – Производи и/или Услуги
  5. Бизнис План – Анализа на пазарот и индустријата
  6. Бизнис План – SWOT Анализа
  7. Бизнис План – Онлајн Стратегија
  8. Бизнис План – Маркетинг Стратегија и Имплементација
  9. Бизнис План – Продажна Стратегија и Имплементација
  10. Бизнис План – Менаџмент
  11. Бизнис План – Финансии
  12. Бизнис План – Анекси

Ова се 12 елементи на еден бизнис план, кои се обидов да ги претставам како еден процес на планирање. Подетално за целиот процес на бизнис планирање како што наведов на почетокот на овој пост ќе биде објавена е-книга за која ќе бидете известени (се надевам за едно 10-тина дена).

Во секој случај, ова е само еден процес, кој најмногу зависи од Вас – претприемачи. Тука е Вашата креативност во прв план. Формата и обликот на документот воопшто не е важна, важно е она што ќе произлезе од процесот – јасна патека за остварување на поставените бизнис цели.

И уште нешто би напоменал. Ова е процес, не е нешто што започнува и завршува. Кога ќе заврши овој процес опишан во горенаведените наслови веднаш започнува имплементација, следење, мерење и подобрување. А, по завршување на временскиот период за кој се однесува бизнис планот започнува повторно истиот процес.

post

Бизнис План – Анекси

Бизнис план - Анекси

Бизнис план - Анекси

Во овој процес на бизнис планирање досега ги изведовме најважните елементи за да еден претприемач го трасира патот на својот бизнис за наредни 3 до 5 години. Досега ја направивме насловната страна, го изработивме резимето и содржината, ја опишавме компанијата, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги нудиме на пазарот, спроведовме анализа на пазарот и индустријата, спроведовме SWOT анализа, изработивме онлајн стратегија за бизнисот, маркетинг стратегија и продажна стратегија. Ја дефиниравме нашата организациска поставеност, менаџментот и вработените. И се занимававме малку со финансии на бизнисот. На ред е последниот елемент – анекси.

Овој дел од бизнис планот веќе го имаме изработено бидејќи едноставно за да планираме сите анализи, табели, пресметки, предвидувања ги имаме направено. Доколку досега се изработувавте во еден MS Excel документ со повеќе страни веќе ги имате сите потребни табели кои ќе треба да влезат во анексот од бизнис планот.

Затоа во овој дел ќе треба да ги ставиме информациите за сите табели кои ги добивме во процесот на планирање.

Она што ќе треба да биде сместено во анкесот во најмал случај е следново:

  1. Предвидување на продажба
  2. План на финансии потребни за плати за вработени
  3. Целосната табела за анализа на добивка/загуба
  4. Целосна табела за анализа на готовинскиот тек
  5. Биланс на состојба

Секоја табела или секој од горенаведените поднаслови нека биде на една страна за да биде попрегледно. Доколку во бизнис планот некаде во претходните наслови се повикувате на некоја од овие табели, допишете насочување на читателот да го погледне анексот.

Нешто незадолжително, но корисно!

И како за крај би додал навистина нешто незадолжително, но многу корисно за Вас како претприемач, но и за сите вработени кои оперативно ќе го овозможат постоењето на бизнисот и функционирањето согласно планот.

Сите оние кои редовно не читаат, сигурно забележале дека скоро во сите написи за бизнис планот постојано повторувам обврзување кон остварување на планираното. Зошто да губиме време со планирање доколку од тоа планирање не произлезе нешто конкретно, нешто остварливо и нешто мерливо.

Затоа и се одлучив во ова најново издание на туторијалот за бизнис планирање како посебен дел во анексот да има свое место обврзување кон оствраување на бизнис планот. Ова не значи дека е нешто кој знае колку сложено, или дека ќе гарантира 100% успех во остварувањето, но може да значи дека ќе имате алатка за да ве натера да го остварите она што го планирате.

Не постои претприемач кој ќе планира катастрофа за неговиот бизнис, дури и математиката да покажува такво нешто, во текот на процесот на планирање произлегуваат заклучоци за избегнување на една таква состојба. Затоа е потребно да се спроведе планираното.

Во многу поднаслови од овој бизнис план произлегоа конкретни активности во вид на :

  • Стратегија
    • Тактики
      • Активности

Вашата задача како претприемач кој сеуште е во процесот на планирање е да ги сублимирате тие активности и да ги групирате во еден логичен редослед. Велам логичен редослед, бидејќи досега ги планиравме сите стратегии, тактики и активности како едни посебни елементи. Тие се зависни едни од други, така да активност во една стратегија ќе има влијание на друга активност во друга стратегија. Тука едноставно ќе треба да ги групирате и да добиете табела која ќе содржи:

  • Стратегија
  • Тактика
  • Активност
  • Одговорна служба (Одделение, Сектор…)
  • Одговорно лице
  • Датум на започнување
  • Датум на завршување
  • Мерни индикатори

Она што може да се забележи од еден ваков пристап е дека:

  • Делегирам одговорност. Доколку не определам одговорни лица за спроведување на планираните активности (во вид на име и презиме), сите ќе бидат одговорни и на крај никој нема да превземе ништо. Мислам дека во некој од претходните написи пишував за случај кога еден Директор праќа e-mail со задачи до 10 луѓе одеднаш и на крај никој не превзема ништо во однос на таа задача бидејќи сите мислат дека некој друг ќе ја заврши место нив.
  • Предвидувам рок. Рокот ќе претставува квалитетна рамка за следење на спроведувањето на планот и ќе гарантира навремено спроведување на истиот.
  • Воспоставувам систем за следење на резултати. Мерни индикатори се можеби најважниот елемент на процесот на планирање кога станува збор за подобрување на самиот процес на планирање и секако бизнисот воопшто. Оваа колона ќе го мери квалитетот на планот, квалитетот на спроведеното и квалитетот на подобрување во бизнисот.

Тоа би било се за овој најнов серијал за бизнис планирање за оваа 2010 година. Бизнис планирање и натаму ќе остане како една од главните теми на блогов.

post

Бизнис план – изработка на насловот финансии

Да продолжиме со процесот на бизнис планирање, односно со процесот на изработка на вашиот бизнис план. Сега се на ред финансиите како дел од вашиот бизнис план.

бизнис план

Досега во овој процес на изработка на бизнис план ја направивме насловната страна, го изработивме резимето и содржината, ја опишавме компанијата, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги нудиме на пазарот, спроведовме анализа на пазарот и индустријата, спроведовме SWOT анализа, изработивме онлајн стратегија за бизнисотмаркетинг стратегија и продажна стратегија. Ја дефинирвме нашата организациска поставеност, менаџментот и вработените. Сега е на ред да се занимаваме малку повеќе со пари.

Зошто финансиите како наслов во еден бизнис план ги оставив на последно место? Не заради нивната неважност, туку заради тоа што во овој дел ќе користиме скоро се што испланиравме, анализиравме и заклучивме во претходните елементи. Финансиите како дел од еден бизнис план претставува посебен вид на финансиски план за бизнисот за периодот за кој се однесува самиот бизнис план. Финансискиот план како еден од последните содржини на еден бизнис план ќе ни прикаже дали нашата бизнис идеја финансиски е издржана или не е издржана. Ние досега испланиравме многу работи, во вид на тоа како ќе произведуваме, како ќе продаваме, колку пари ќе издвојуваме за плати. Но, сега треба да се провери дали тие планови се издржани или не.

Продолжи…

post

Бизнис План – Менаџмент

Бизнис план - менаџмент

Бизнис план - менаџмент

Ќе продолжам со бизнис планирање. Досега ја направивме насловната страна, го поставивме скелетот преку резимето и содржината, ја опишавме нашата компанија, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги нудиме на пазарот, спроведовме анализа на пазарот и индустријата, спроведовме SWOT анализа, изработивме онлајн стратегија за бизнисот, маркетинг стратегија и продажна стратегија. Сега ќе навлеземе во еден сосема подруг дел од планирањето, а тоа е менаџментот и организациската поставеност и структура на бизнисот.

Овој елемент или поднаслов се однесува на менаџментот. Менаџментот е навистина важен елемент од секој бизнис. Како што бизнисот поминува низ различна фаза од животниот циклус, така ќе расте и потребата за менаџментот, а тој е директно поврзан со ефикасноста и ефективноста на бизнисот. За ова можете да прочитате во менаџмент и знаење. Менаџмент наједноставно кажано претставува управување со бизнисот. Можеби ќе ви се чини доколку Вашиот бизнис е во фазата на започнување и планирате само Вие како претприемач да бидете единствени во тој бизнис дека нема да има потреба од оваа поглавје. Но сепак препорачувам да го сработите и овој наслов во вид на натамошно планирање на персоналот во Вашиот бизнис бидејќи нема уште долго да издржите сами.

Од друга страна ова поглавје како дел од процесот на планирање веќе ќе ги претстави и другите трошоци кои понатаму ќе ги користиме во планирање на финансиите.

Што треба да содржи овој наслов?

  • Краткиот преглед на насловот
  • Организациска структура
  • Менаџерски тим
  • Можни слабости на менаџерскиот тим
  • План на персоналот на бизнисот

1. Краток преглед на насловот

И повторно поглавјето за менаџмент во бизнис планот започнува како и секое поглавје со краток преглед на поглавјето. Овој дел ќе биде на почеток но ќе го подготвите го на крајот откако ќе го завршите поглавјето.

2. Организациска структура

Организациска структура претставува хиерархиска поставеност на вработените во бизнисот. Таа ќе покаже кој на кого одговара за извршените задачи, кој кого контролира и каква е легалната комуникацијата помеѓу вработените во бизнисот. Многу е важно да го сватите озбилно овој наслов бидејќи она што тука ќе го испланирате ќе треба да биде базирано на она што е реално денес и ќе биде реално утре. Повеќе за ова пишував во Органограм – Теорија наспроти реалност.

Организациската структура треба да биде претставена во вид на организациски дијаграм или график (нарекуван како органограм). Имате опција за бесплатни онлајн апликации за изработка на органограмот како што е gliffy. Ќе треба само да се регистрирате и ќе можете да ја користите апликацијата. Можете и да го користите Microsoft Office Word кој има опција за внесување на график во вид на организациски дијаграм кој можете да го персонализирате согласно Вашите потреби. На сликата е прикажан органограм од MS Word 2007.

Бизнис план - Организациски дијаграм

Органограм

Пожелно е бизнис планот да го содржи органограмот како составен дел, но доколку неможете да го направите опишете ја организациската структура текстуално со зборови.

На сликата се дадени имиња на одговорните луѓе на секоја позиција. Овие позиции може да бидат функциите како продажба, маркетинг, финансии производство… Објаснете како се поделени главните функции на бизнисот и опис на работните места (кои ќе бидат задолженија за секое од работните места од органграмот).

3. Менаџерски тим

Менаџерски тим како дел од насловот за менаџментот од процесот на бизнис планирање претставува листа на менаџерите во бизнисот кои ќе го управуваат. Ова можете да бидете само вие како претприемач или пак да бидат вклучени и Вашите први соработници за управување на бизнисот доколку имате повеќе вработени. На, тоа колку менаџери ќе треба да имате ќе ви одговори опфатот на менаџментот врз основа на бројот на вработени. Вообичаено тоа ќе бидат функционалните менаџери. Во овој дел за секоја од главните менаџерски позиции напишете:

  • Име и презиме на менаџерот
  • Претходно искуство на истите
  • Нивната улога во компанијата.

4. Анализа на слабости на менаџерскиот тим

Ништо не е перфектно па и Вашиот менаџерски тим. Можните слабости на менаџерскиот тим претставува добра анализа на тоа што може да биде како слабост. Новите бизниси најчесто ќе имаат повеќе да пишуваат во оваа подрачје. На пример, би требало да напишете дека Вие како претприемач ќе го водите и продажниот дел бидејќи заради недостаток на финансии не можете да најмите менаџер за таа позиција. Со тоа сте идентификувале едно Важно прашање во вид на проблем кој во иднина нема да го заборавите. Но, наведете и како планирате овие слабости да ги надминете во иднина. Можеби овие планови ќе предизвикаат превземање на одредени активности за надминување.

5. План на персоналот

План на персоналот претставува делот од бизнис планот кај што ќе ги вклучите сите работни места во компанијата. Планот на персоналот може да го претставите во вид на табела со следниве колони:

  • Работно место (на пример, менаџер за финансии, продавач…)
  • Број на вработени за тоа работно место (на пример, 1 менаџер за финансии, 10 продавачи)
  • Износ на плата или колку ќе го чини бизнисот за еден вработен на таа позиција за еден месец
  • Годишен трошок за едно такво работно место (12 х број на вработени за тоа место х месечна плата)

На сликата подолу е претставена оваа табела за три години како пример, инаку Вие ќе треба за првата година да ги направите и збирно и посебно по месечно ниво бидејќи овие трошоци на месечно ниво ќе ни бидат потребни за спроведување на анализа на готовинскиот тек.

План на трошоци за персонал

План на персонал

На ваков начин ќе ги имате плановите за персоналните трошоци за бизнисот кои во наредното поглавје ќе можеме да ги искористиме.

post

Бизнис План – Продажна Стратегија и Имплементација

Бизнис план - Продажна стратегија и имплементација

Бизнис план - Продажна стратегија и имплементација

Продолжуваме со туторијалот за бизнис планирање. Да се потсетиме што се досега беше завршено. Ја направивме насловната страна, кажавме и за резимето и содржината, ја опишавме нашата компанија, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги нудиме, спроведовме анализа на пазарот и индустријата, спроведовме SWOT анализа, изработивме онлајн стратегија за бизнисот и насловот за маркетинг стратегија и имплементација. Сега ќе продолжам со третата Важна стратегија која мора да биде опфатена во еден бизнис план, а тоа е продажната стратегија.

Продажна стратегија се разликува од маркетинг сратегијата. Разликата помеѓу двете стратегии е што кога завршува маркетинг стратегијата започнува продажната стратегија. Маркетинг стратегија завршува со доведување на потенцијални потрошувачи во Вашата продажна инка, додека од таа точка (започнување на продажна инка) започнува Вашата продажна стратегија.

Што треба да содржи овој наслов?

Како и кај сите наслови од еден бизнис план и тука не мора да бидете ограничени во она што ќе го внесете. Но, едноставно овој наслов ќе треба да искомбинира повеќе елементи кои досега ги изработивте во процесот на бизнис планирање. Ќе мора да искористите информации од:

  • Самата бизнис идеја – Колкава е потребата, односно проблемот на пазарот што бара решение преку Ваш бизнис?
  • Поставените бизнис цели – Која е целта поврзана со продажбата? На пример ако имате цел профит од 200.000 денари ќе мора да обезбедите продажба која обезбедува толкав профит кога ќе се одземат трошоците.
  • Сегментација на пазарот – Колку потенцијални потрошувачи постојат?
  • Трендови во индустријата и пазарот – Колкав е растот во индустријата? Не можете да ставите Ваш раст на продажба да биде 200% доколку трендот е 5%.
  • Маркетинг стратегија – Колку ќе биде ефективна и ефикасна маркетинг програмата н Вашиот бизнис? Колкав број на потенцијални потрошувачи Вашиот маркетинг план ќе донесе во продажната инка?

Откако ќе ги извлечете најважните елементи од горенаведените наслови и поднаслови ќе можете да започнете со предвидување на продажбата, а потоа да ги определите тактиките кои ќе ги поддржат тие предвидувања.

1. Кратко резиме за продажна стратегија и имплементација

Пред да започнете со наредните поднаслови напишете кратко резиме за овој наслов од бизнис планот во вид на водилка за понатамошниот процес на планирање. Кога ќе завршите со останатите поднаслови од овој наслов навратете се и наведете ги главните елементи кои ќе ги содржи овој наслов.

2. Предвидување на продажба

Предвидувањето на продажба е доста сложена процес во бизнис планирање. Сите претходни истражувања и анализи треба да се искористат во овие проекции (проекциите треба да се во согласност со трендовите во индустријата и пазарот). Откако ќе се заврши со сите истражувања и анализи проценката е доста едноставна. Еве како би изгледала подготовката на овој дел:

  • Определете ги линиите на производи и/или услуги што ќе се понудат на целниот пазарот.
  • Определете ја продажбата во денари на месечна основа за временската рамка на која се однесува планот за секоја линија на производи.
  • Определете ги директните трошоци на продажбата. Директните трошоци на продажба претставуваат трошоци на материјали и производство на производи и/или услуги кои што бизнисот ги продава. Тие трошоци се зголемуваат со зголемување на продажбата.

На долната слика се прикажани илустрации како би требало да изгледаат овие проценки и предвидувања.

За првата година подгответе детална месечна проценка, додека за наредните години подгответе ги проценките на годишно ниво. И секогаш користете графички приказ на проценките кои ќе бидат во боја како што е прикажана на табелата и графиците подолу како пример за овој дел кои се изработени со MS Excel.

На крајот сето тоа наведено на месечно ниво за прва година и годишно ниво за наредните направете го во график за годишно ниво на движење на продажбата.

На крајот опишете ги бројките во табелата и графиците, односно што тие ќе значат за Вашиот бизнис.

3. Продажни тактики

Продажните тактики ќе треба едноставно да ја отсликуваат продажната инка на бизнисот.

  • Тактики за пројавување на интерес. Наведете што се ќе направите за да овозможите пројавување на интерес за Вашите производи и/или услуги кај Вашите потенцијални потрошувачи кај кои преку маркетинг стратегијата им е пробудена свеста за Вас. Тие се веќе влезени во Вашата продажна инка. Овие тактики во најголем дел ќе бидат изведувани од Вашиот продажен тим. На пример, човек кој ја прочитал вашата реклама (маркетинг стратегија) се јавува на телефон да праша нешто во однос на негови потреби. Вашиот продажен тим треба да го наведе да дојде во Вашиот продажен салон за да може да пројави интерес за Вашите производи. Тука ќе ги наведете тактиките кои продажниот тим ќе ги користи за да ги доведе тие потенцијални купувачи во Вашиот продажен објект.
  • Тактики за будење на желба. Ова се тактики кои ќе ги користите како од претходната фаза да ги префрлите Вашите потенцијални потрошувачи во наредната фаза – да добијат желба за купување. Значи кај овие луѓе веќе е пробудена свеста, пројавиле интерес за Вашиотн бизнис (се јавиле на телефон и дошле до Вашиот продажен салон) па во овој дел следува што ќе прави продажен тим за да пројават желба за купување. На пример, ќе ги објаснат карактеристиките на производите, цените, можностите, демонстрирање на употреба итн. Наведете ги сите овие тактики.
  • Тактики за донесување на одлука за купување. Откако сте ја пробудиле желбата за купување кај потенцијалните потрошувачи мора да примените тактики со кои ќе ги наведете да донесат конечна одлука за купување, односно ќе го купат Вашиот производ и/или услуга.Потенцијалниот потрошувач веќе пројавил желба за купување, потребно е да донесе одлука. Вашиот продажен тим треба да не дозволи да ја одложи одлуката. Ќе се понуди поволен начин на плаќање, дополнителни услуги итн. Наведете ги сите овие тактики за донесување на одлука за купување.

4. План на активности

Откако ќе ги дефинирате сите тактики поврзани со продажбата веднаш преминете на активности кои ќе бидат потребни за спроведување на тие тактики. На ваков начин ќе можете да ги поставите во една форма како следнава:

  • Тактики
    • Активности
      • Буџет

Ова има за цел кога ќе завршиме со формалниот бизнис план овозможиме лесно креирање на план со активности, одговорности и рокови на спроведување на истите како би се овозможило соодветно обврзување за исполнување на планот.

post

Бизнис План – Маркетинг Стратегија и Имплементација

Ќе продолжам со туторијалот за изработка на бизнис план, односно за бизнис планирање. Досега ја направивме насловната страна, кажавме и за резимето и содржината, дадовме опис на нашата компанија, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги нудиме, спроведовме анализа на пазарот и индустријата, спроведовме SWOT анализа и секако направивме онлајн стратегија за бизнисот.

Бизнис план - Маркетинг стратегија и имплементација

Бизнис план - Маркетинг стратегија и имплементација

Сега е потребно нашето внимание да го насочиме на маркетинг стратегија како една од најважна стратегија заедно со продажната стратегија (што ќе биде следниот наслов) за исполнување на бизнис цели. Без разлика дали се работи за производствен бизнис, или пак за малопродажба, или пак за големопродажба, или пак за услужен бизнис или пак за интернет бизнис овие две стратегии мора да бидат опфатени во квалитетен бизнис план.

За она што претставува стратегија повеќе ќе можете да прочитате во Стратегија за бизнис трансформација.

Како и во секој наслов од бизнис планот пред да започнете и тука дајте кратко резиме за она што ќе биде содржано во поднасловите како и за сето она што е најважно, односно што треба да биде потенцирано од овој наслов.

Што треба да содржи маркетинг стратегијата

Нашата цел е преку поставените бизнис цели во насловот Резиме и содржина на бизнис планот да ги преточиме во маркетинг стратегија која ќе треба да помогне во остварување на тие цели. Ако целите ни се зголемување на продажба од 10% во однос на минатата година, маркетинг стратегијата треба да не доведе до маркетинг активности кои ќе овозможат зголемување на продажба од 10%.

На крај од овој наслов треба да произлезе план на активности за остварување на целите на бизнисот. Еве како би изгледала една маркетинг стратегија со своите поднаслови:

1. Цели на маркетингот

Едноставно тука ќе треба да одговорите за тоа зошто ви е потребен маркетингот во вашиот бизнис, односно што ќе треба да постигнете со маркетингот. Ваша задача е да ги преточите тие бизнис цели во маркетинг цели. На пример, доколку една бизнис цел ви е зголемување на профитот за 25%, маркетинг целите ќе бидат:

  • Зголемување на влезот во продажната инка,
  • Одржување на продажната инка секогаш да биде полна,
  • Зголемување на стапката на конверзија на потенцијални потрошувачи во купувачи,
  • Зајакнување на брендот

2. Целен пазар

Дајте краток опис на целниот пазар на Вашиот бизнис бидејќи во голем дел севкупната маркетинг стратегијата ќе се базира на овој целен пазар. Во анализата н пазарот и индустријата Вие веќе ги имате определено сегментите на пазарот во бројки. Тука едноставно опишете кој сегмент ќе биде дел од Вашиот целен пазар и доколку има потреба доспецифицирајте го тој сегмент. На пример, нашиот бизнис ќе се насочи кон пазарот на женската популација која изнесува 30.000 потенцијални корисници на нашите производи со примања над 30.000 денари месечно (дополнително допрецизирање на сегментот жени), а кои со нашите производи ќе ги решат тие и тие проблеми.

3. Конкурентска предност

Многу е тешко да се најде бизнис кој е сам на пазарот и кој нема конкуренти. Една од целите на Вашата маркетинг стратегија е со нејзина имплементација потенцијалните потрошувачи да направат разлика помеѓу Вашиот бизнис и конкурентите. Дајте одговор на следниве прашања:

  1. Зошто некој би го избрал Вашиот наместо конкурентите?
  2. Кои се најголемите разлики помеѓу Вас и конкурентите во термин на корисности за потрошувачите?
  3. Кои се разликите во карактеристиките на производите и услугите кои Вие ги нудите со оние на Вашите конкуренти?
  4. Што има Во Вашиот бизнис за Вашите потенцијални потрошувачи, а Вашите конкуренти го немаат?
  5. Што претставувате Вие за Вашата пазарна ниша?

Забележувате дека одговорите на овие прашања треба да се распространат како би им се укажала разликата на потенцијалните потрошувачи. Голем дела од овие одговори ќе бидат опфатени во пораки во промотивните тактики кои подоцна ќе ги дефинираме.

4. Ценовна стратегија

Во овој дел опишете кои ќе бидат Вашите тактики во однос на цените за маркетинг стратегијата. Целниот пазар во голем дел ќе ги дефинира и вашите тактики за цените. Доколку целниот пазар може да си дозволи повисоки цени и вие ќе одите со повисоки цени. Доколку конкуренцијата нуди пониски цени и вие ќе се прилагодите со тие цени. Наведете се што ќе биде поврзано со Вашите цени, како и начинот на кој ќе влијаат тие цени врз привлекување на потрошувачи.

Повеќе детали како и линкови до други написи поврзани со цените можете да прочитате во Цени како маркетинг средство.

5. Промотивни тактики

Во овој дел треба да ги опишете сите промотивни материјали или маркетиншки средства кои ќе ги користите во Вашата маркетинг стратегија. Овие материјали треба да бидат на нивото на Вашиот целен пазар. Прилагодете ги со целниот пазар. На пример, како промотивни тактики ќе користиме:

  • Бизнис картички
  • Брошури
  • Реклама на радио
  • Попустни картички за постојани потрошувачи

6. План на активности

Сето она што во претходните поднаслови го испланиравте и изанализиравте сега едноставно сместете ги во една форма како следнава:

  • Тактики
    • Активности
      • Буџет

Ова има за цел да кога ќе завршиме со формалниот бизнис план овозможиме лесно креирање на план со активности,одговорности и рокови на спроведување на истите како би се овозможило соодветно обврзување за исполнување на планот.

post

Бизнис План – Онлајн Стратегија

Ќе продолжам со туторијалот за бизнис планирање. Досега ја направивме насловната страна, кажавме и за резимето и содржината, напишавме нешто за компанијата, ги дефиниравме производите и услугите кои ќе ги понудиме на пазарот, направивме анализа на пазарот и индустријата и спроведовме SWOT анализа. Сега е на ред нешто сосема ново, и нешто што во практика ретко или пак воопшто го гледам.

Бизнис план - Онлајн стратегија

Онлајн стратегија како дел од бизнис план

Овој наслов како дел од еден бизнис план е нешто сосема ново, нешто што не беше опфатено со претходната верзија на туторијалот за изработка на бизнис план. Сметам дека е од суштинско значаење за бизнисот ушто во оваа фаза на планирање претприемачот да испланира за онлајн присутноста и онлајн активностите кои ќе ги спроведува во иднина.

Во претходниот пост дадов некои видувања за тоа околу поистоветување на онлајн стратегијата со бизнис стратегијата. Мислам дека за да не се направи грешка со испуштање на онлајн присутноста на еден бизнис мора уште во оваа фаза да се вклучи и онлајн стратегијата во процесот на бизнис планирање.

Овој наслов како дел од еден бизнис план можеби претставува наједноставниот наслов за кој е потребна добра волја на претприемачот и секако разбирање на значењето и потребата на една онлајн стратегија во неговиот бизнис.

Неколку важни одлуки

Пред да започнете со изработка на онлајн стратегија како дел од процес на бизнис планирање би требало да одговорите на следниве прашања:

  1. Што прават потенцијалните конкуренти на оваа поле?
  2. Кои се онлајн активностите на потенцијалните конкуренти?
  3. Каде на интернетот се присутни моите потенцијални клиенти?
  4. Што бараат потенцијалните клиенти на интернетот?
  5. Како мојот бизнис да биде присутен на начин подобар од конкурентите и попрепознатлив за потенцијалните купувачи?
  6. Дали ќе имам само статична веб презентација на производите и/или услугите или динамична и интерактивна со потенцијалните купувачи содржина?
  7. Која ќе биде целта на онлајн присутноста?
  8. Што ќе биде постигнувањето кое може да се каже дека е задоволителна нашата присутност?

Со одговор на овие прашања, но одговор кој ќе биде реален и неутрален веќе ќе можете да ја видите Вашата онлајн стратегија која ќе биде дел од Вашиот бизнис план.

Дизајнирање на онлајн стратегија

Во седмото прашање веќе дадовте одговор за целта на онлајн присутноста на Вашиот бизнис. Па затоа и дизајнот треба да започне со тие цели кои ќе се преточат во стратегија. На пример, имате цел јакнење на Вашиот бренд со онлајн присутност. Стратегиите за исполнување на оваа цел би можеле да бидат: зголемување на посетеност на Вашата веб страна, зголемување на интеракцијата со посетителите, зајакнување на присутноста на социјалните медиуми…

За секоја стратегија треба да произлезат посебни тактики. На пример, за стратегијата зголемување на посетеноста на веб страната некои тактики би биле:

  • Постојано ажурирање на содржина,
  • SEO – Оптимизација за пребарувачи,
  • Користење на PPC кампањи,
  • Промоција преку социјални медиуми,

Ставам три точки за да не бидам сфатен дека ова е единствено, ова е само пример кој може да ви даде еден патоказ како да ја подготвите Вашата онлајн стратегија како дел од бизнис планот. Понатаму за секоја тактика (како што ја дефиниравме стратегијата во Стратегија за бизнис трансформација) ќе треба да ги специфицирате конкретните активности и одговорностите на одделите или пак лицата кои ќе треба да ги спроведат тие активности. На пример, за постојано ажурирање на содржина како активности би можеле да ги дефинирате следниве:

  • Следење на вестите од индустријата,
  • Пишување на информативни содржини,
  • Објавување на сите тие содржини

Онлајн стратегија како дел од бизнис планот

Сега веќе ги имате дефинирано сите овие елементи во вид на:

  • Стратегија
    • Тактики
      • Активности

Сега едноствно ви останува сето тоа да го ставите во една табела и на една страна да биде сместена во бизнис планот. Тоа е доволно за да имате почетна онлајн стратегија за Вашиот бизнис. Вклучете ја како дел од бизнис планот и верувајте ми, дека нема ништо да изгубите, а придобивките доколку ја реализирате се немерливи.

post

Бизнис План – SWOT Анализа

Ќе продолжиме со следниот елемент, односно наслов на бизнис план – SWOT анализа. Досега ја завршивме насловната страна, и го поставивме скелетот на бизнис планот преку краткото резиме и содржина. Потоа, напишавме нешто за нашата компанија, ги дефиниравме производите и услугите како како за поблиска така и за подалечна иднина и направивме анализа на пазарот и индустријата. Сега е време во овој дел од процесот на планирање да ги видиме нашите реални позиции.

Бизнос план - SWOT анализа

Бизнис план - SWOT анализа

Во претходната верзија на овој туторијал овој наслов за SWOT анализа беше како последен додека во оваа верзија одлучив да го сместам веднаш по завршување на анализа на пазарот и индустријата. Зошто? Првин, SWOT анализата претставува анализа на бизнисот од внатрешен и надворешен аспект. Отсекогаш сметам дека внатрешен аспект е многу поедноставен додека вистински проблеми со оваа алатка доаѓаат при анализа на надворешниот аспект. Па затоа додека сеуште ни е свежа анализата на пазарот и индустријата која на некој начин ги анализира сите надворешни чинители на една бизнис околина, подобро е веднаш да се премине со SWOT анализата.

Треба да напоменам дека ни оваа анализа не мора да биде конечна туку едноставно може да се ажурира и по завршување на останатите наслови. Ова е процес на планирање, а не пишување на план. Така да се додека сме во работна верзија, ние планираме.

Општо за SWOT анализа

SWOT анализа е елемент кој треба да воведе реалност во вашиот бизнис план. Зошто реалност? Она што досега го анализиравте и планиравте преку SWOT анализа треба да видите колку сте реални, односно кои се вашите јаки и слаби страни, како и тоа кои се вашите можности и закани. Кратенката SWOT претставува акроним добиен од првите букви на зборовите.

  • Strengths – силини, јачини, предности…
  • Weaknesses – слабости, недостатоци, мани…
  • Opportunities – шанси, можности, прилики…
  • Threats – закани, опасности…

Повеќе детали за основите на SWOT анализа можете да прочитате во Основи на SWOT анализа.

Чекори за спроведување

Овој наслов на бизнис планот не опфаќа голем процентуален дел од планот како документ, на пример доволна е една страна за се да се претстави. Но, посложен и повеќе време ќе одземе процесот на спроведување на анализата. Како најдобар начин за спроведување на оваа анализа е да се поставуваат прашања и да се одговараат истите. Како еден пример на поставен прашања за спроведување на SWOT анализа за бизнисите во Македонија можете да ги прочитате во Прашалник за SWOT анализа.

Како најдобро решение сеуште сметам дека ќе биде спроведување на SWOT анализа преку 4 чекори:

  1. Скенирање на надворешна и внатрешна бизнис околина.
  2. Анализа на внатрешната и надворешната околина.
  3. Конструирање на SWOT матрица.
  4. Дефинирање на стратегии.

SWOT анализа - 4 чекори

SWOT анализа - 4 чекори

Прашањата за внатрешните и надворешните елементи за бизнисот би требало да ги опфатат сите значајни работи кои имаат или пак ќе имаат влијание врз бизнис перформансите. Како основни прашања на кои ќе треба да дадете одговор и добар водич во овој процес ќе ви послужи написот за SWOT анализа во 4 чекори.

За секој одговор поставете си го прашањето ЗОШТО. Зошто нешто е јака, а зошто слаба страна? Зошто нешто е можност, а зошто закана?

Вклучување на анализата во бизнис планот

Она што анализирате, преку одговор на прашања и дефинирање на слаби и јаки страни, како и можности и закани не треба се да го сместите на некој начин во бизнис планот. Доволно е бизнис планот да биде содржан со два поднаслови од овој наслов:

  • SWOT матрица
  • Стратегии кои произлегуваат од SWOT анализа

SWOT матрица

Поставете ги сите елементи во SWOT матрица како што е прикажано на сликата подолу согласно тоа дали тој елемент претставува јака или слаба страна или пак можност или закана.

SWOT матрица

SWOT матрица

Стратегии

Откако ќе ја имате SWOT матрицата потребно е да изберете соодветни стратегии согласно дијаграм на текот за SWOT анализа. Од SWOT матрицата можете да извлечете 4 стратегии:

  • S-O стратегии (Силини-Можности стратегии). Овие стратегии треба да ги искористат можностите кои се вклопуваат во силните страни на бизнисот.
  • W-O стратегии (Слабости-Можности стратегии). Овие стратегии треба да овозможат да се надминат слабостите на бизнисот додека се искористуваат можностите.
  • S-T стратегии (Силини-Закани стратегии). Овие стратегии треба да овозможат искористување на слните страни, додека се елиминираат или намалуваат заканите од околината.
  • W-T стратегии (Слабости-Закани стратегии). Овие стратегии треба да овозможат елиминирање на слабостите и оневозможување на надворешните закани да ги допрат токму тие слабости на бизнисот.

Наведете ги овие стратегии описно. Можете да ги сместите и во една табела при што за секоја стратегија во посебна колона наведете ги тактикте, а за секоја тактика наведете ги активностите кои ќе треба да ги превземете. Понатаму ќе стане збор и за други стратегии во бизнис планот како продажна и маркетинг стратегија. Стратегиите кои ќе се дефинираат тука ќе претставуваат темел за развој на бизнисот во иднина.

SWOT стратегии

Стратегии од SWOT анализа

Во секој случај овој наслов е многу важен елемент од целиот процес на планирање. Доколку уште сега го спроведете искрено и реално, ги дефинирате стратегиите секако подоцна ги спроведете тие стратегии можете да очекувате да имате недостижна конкурентска предност.

post

Бизнис План – Анализа на пазарот и индустријата

Ќе продолжам со петтиот елемент од овој туторијал за подготовка на бизнис план во еден процес на бизнис планирање. Досега веќе изработивме насловна страна, потоа ја подготвивме структурата преку нацртот на резиме и содржина, па влетавме во насловот општо за компанијата и секако ги дефиниравме производите и/или услугите на бизнисот. Сега е време да започнеме да ги имплементираме нашите аналитички вештини.

Бизнис план - Анализа на пазарот и индустријата

Бизнис план - Анализа на пазарот и индустријата

Доаѓаме до една суштинска тема како дел од бизнис планот, а тоа е дали ќе се продаваат нашите производи и/или услуги. Ако производите и/или услугите претставуваа центар на нашиот бизнис план околу што се понатаму ќе се одвива, анализа на пазарот и индустријата ќе претставува еден мост за планирање на практичното функционирање на тие производи и/или услуги на пазарот. Во овој наслов ќе се обидеме накратко да ги претставиме основните патокази за изведување на оваа анализа.

Би сакал да напоменам дека иако оваа подрачје е едно од најтешките и најважните во бизнис планот, станува уште потешко доколку бизнисот е од Македонија. Зошто? Прво институциите на системот во Македонија се доста затворени и не даваат доволно информации и податоци за движењата во индустријата или пак на пазарот, а оние кои ги даваат не се доволно комплетни за целите на бизнис планот. Единствено информации можете да најдете на сајтот на Државен завод за статистика и Централен регистар, но и тоа не е доволно за едно успешно спроведување на оваа анализа. Но, сепак во оваа втора верзија морам да напоменам дека има некој напредок во однос на одредени информации од Државен завод за статистика.

Содржина на анализа на пазарот и индустријата

Она што треба да биде содржано во овој наслов од бизнис планот е:

  • Краток вовед
  • Анализа на индустријата
  • Анализа на пазарот

Краток вовед

Како и при секој друг наслов од бизнис планот и овде е пожелно да дадете еден вовед за она што се ќе биде содржано во овој наслов. Поставете неколку цртки со текст кои би требало да ве водат низ понатамошниот тек на оваа анализа, а подоцна кога ќе завршите со останатите поднаслови навратете се и групирајте ги клучните сознанија од оваа анализа кои ќе бидат од круцијално значење за иднината на бизнисот.

Анализа на индустријата

Ова е првиот поднаслов во насловот анализа на пазарот и индустријата. Секој бизнис функционира и опстојува во некоја индустрија.

Овој поднаслов ќе треба да одговори на следниве прашања:

  • Во која индустрија се наоѓа бизнисот?
  • Каква е историјата на таа индустрија?
  • Кои се трендовите во таа индустрија?
  • Кои се купувачи во таа индустрија?
  • Кои се конкурентите во таа индустрија?
  • Кои се снабдувачите во таа индустрија?
  • Кои и какви производи и услуги се нудат во таа индустрија?

Како едно помошно средство кое може да ве води низ овој процес можете да го искористите написот Анализа на индустријата преку одговор на 40 прашања.

Еден патоказ како да го изведете овој дел во Вашиот бизнис план би бил:

  1. Прво што треба да направите е да ја дефинирате индустријата во која ќе се наоѓа вашиот бизнис. Национална класификација на дејностите ќе ви биде корисна при дефинирање на индустријата, а од друга страна преку сајтот на Државен завод за статистика ќе дојдете до некои статистички податоци за дејноста од таа националната класификација на дејности.
  2. Потоа дадете краток општ преглед на индустријата во која ќе ги опфатите (За проучување на овие информации можете да користите пребарувања на интернет, енциклопедии, весници итн.):
    • кратка историја на индустријата,
    • факторите кои влијаат на растот на индустријата,
    • владини регулативи за таа индустрија и
    • водечки бизниси во индустријата како конкуренти така и купувачи и снабдувачи.
  3. Вториот дел од анализа на индустријата треба да опфаќа (Овие информации може да се најдат од Државен завод за статистика, Централен регистар, весници, интернет итн.):
    • големина на индустријата во пари,
    • трендови во продажба за претходните години,
    • типот на маркетинг стратегии кои се користат во индустријата,
    • менаџмент трендови итн.
  4. Третиот дел од анализа на индустријата како елемент на бизнис планот треба да содржи одредени проценки за во иднина. Ова се проценки кои можат да бидат Ваши лични врз основа на проучување на претходните точки од овој наслов како и проценки за кои ќе дојдете од весници, интернет, списанија со истражувања итн.

Внимавајте овој поднаслов за анализа на индустријата да не надмине повеќе од 2-3 страни. Бидете јасни и кратки во опис на резултатите од Вашата анализа на индустријата.

Анализа на пазарот

Откако ќе завршите со анализа на индустријата можете да започнете со поднасловот анализа на пазарот од Вашиот бизнис план. Во овој дел вие го дефинирате вашиот пазар. За добра анализа на пазарот потребно е да соберете доволно информации за пазарот на кој сакате да работите (Види 6 Методи за истражување на пазарот и Истражување на Пазар – Porter-ов Модел).

Како еден патоказ кој ќе ве воведат низ овој процес следете ги чекорите подолу:

  1. Започнете со прибирање на информации:
    • Статистика (Државен завод за статистика)
    • Интернет
    • Конкуренција (Што и како прави)
    • Типови на производи кои се нудат во моментов и нивни карактеристики (може слики, опис…)
    • Потрошувачи, кои и какви се нивните однесувања на тој пазар
    • Снабдувачи
    • Весници од таа индустрија
    • Анкетни прашалници
  2. Прошетајте низ сите места на пазарот за да пронајдете слични бизниси.
  3. Лоцирајте ги бизниси од вашата Индустрија користејќи Златна книга и интернет.
  4. Разговарајте со потенцијални ваши идни потрошувачи, како пријатели, роднини, соседи итн. Прашајте ги колку често купуваат производ и/или услуга како вашиот, од каде купуваат, по која цена и се што ќе ви дојде на ум како една важна информација за вас.
  5. Можете да подготвите анкетен прашалник и да анкетирате одреден број на непознати луѓе за да ги откриете моделите на купувањето.
  6. Групирајте ги прибраните информации за бројот на потенцијални потрошувачи.
  7. Откако ќе ги соберете сите потребни податоци направете табела и график(како на сликата) за сите сегменти на пазарот во која ќе го опфатите бројот на потенцијалните потрошувачи за временски период за кој се однесува планот.
  8. Потоа опишете го секој сегмент од пазарот и определете го целниот сегмент за вашиот бизнис.

Кога го подготвувате овој наслов бидете реални и објективни при анализа на податоците. Не ја правете анализата само заради бизнис планот. Правете ја анализата заради процес на планирање. До сега ги имате производите и/или услугите, а сега веќе го познавате пазарот. Понатаму на оваа анализа ќе се темели и предвидување на продажбата, а со тоа и финансиите и маркетингот. Затоа и одлучив во оваа верзија на овој туторијал да одам со внесување на малку живот во бизнис планот, за да претставува процес на планирање, а не процес на изработка на бизнис план. Гледајте подалеку.

post

Бизнис План – Производи и/или Услуги

Ќе продолжиме со туторијалот за изработка на бизнис план втора верзија на претприемач. Досега веќе ја имате изработено насловната страна, потоа го поставивте костурот во вид на резиме и содржина и го завршивте насловот општо за компанијата. Сега ќе треба да започнеме со процесот на планирање на суштината на секој бизнис, односно она што тој бизнис ќе го продава – производ и/или услуга.

Опис на производи и услуги во бизнис планот

Опис на производи и услуги во бизнис планот

Сметајте го овој дел како еден процес на планирање, а не само препишување на Вашите идеи од книгата со бизнис идеи. Целта на овој наслов е прецизно да се дефинираат карактеристиките на производот и/или услугата како и корисностите кои потрошувачите ќе ги добијат со користење на тие производи и/или услуги. Затоа искористете ја оваа подготовка на бизнис планот за доусовршување на Вашата бизнис идеја.

Секој бизнис продава нешто. За тоа нешто добива пари од кои еден дел повторно ги инвестира во функционирањето на бизнисот. Тоа е основниот циклус на секој бизнис. Тоа нешто може да биде производ или услуга или пак комбинација од двете. Во последните 10-тина години излегува и нов тип на производ кој не може физички да се опипа, но го добивате, а тоа е електронски производ, во вид на книга, софтвер, услуга итн. Досега ги разработувавме воведните елементи кои имаат за цел да создадат интерес на читателите на бизнис планот за понатамошно читање. Доколку во претходниот дел сте привлекле внимание на читателот (банка, финансиска институција или потенцијален инвеститор) следното што ќе сака да го прочита е описот на производот или услугата што ќе ги продава тој бизнис.

Содржина на насловот

Еве што треба да содржи овој наслов од бизнис планот:

  • Воведно резиме за производи и/или услуги.
  • Опис на производите и/или услугите.
  • Конкурентска споредба на производите и/или услугите.
  • Како ќе се добијат производите и/или услугите?
  • Технологија.
  • Планови за идни производи и/или услуги.

Воведно резиме

Воведното резиме треба да биде напишано веднаш под насловот. Пред да започнете со комплетирање на останатите поднаслови од овој наслов можете едноставно под цртички да наведете накратко за што ќе стане збор понатаму. Искористете го овој дел да ве води во понатамошниот тек на планирање кое ќе биде дел од овој наслов.  Откако ќе ги завршите останатите поднаслови, можете да се навратите и да го досредите и ова воведно резиме. Во секој дел од бизнис планот практикувајте да дадете  кратко резиме за она што ќе биде опфатено во насловот кој следува. На ваков начин ќе обезбедите полесно снаоѓање и на читателот и на Вас самите кога го спроведувате бизнис планот.

Опис на производите и/или услугите

Како посебен поднаслов ставете да биде опис на производ и/или услугата. Во овој дел со цртички излистајте ги сите производи и/или услуги што ги продавате или ќе ги продавате. Описот накратко ќе треба да ги содржи следниве елементи:

  • Што ќе претставува производот и/или услугата?
  • Кои корисности ќе ги добие еден потрошувач?
  • Кои се основните карактеристики на истите?
  • За кој тип на потрошувачи ќе се однесуваат?
  • Како ќе се продаваат?
  • Доколку се работи за услуга од кои подуслуги ќе биде составена самата услуга.

За секој производ и/или услуга одговорете на овие прашања и одговорите нека не бидат повеќе од 100 збора или 500 карактери. За поспецифичните производи и/или услуги ова правило не мора да важи.

Целта е преку овој поднаслов во бизнис планот како процес на планирање да размислите за потребите на потрошувачите и корисностите што тие би ги добиле со што ќе се овозможи потенцијално генерирање на нови идеи за потребите на потрошувачи. Сево оваа опфатете го во лесно разбирлив и читлив формат заради лесно снаоѓање на читателот. Немојте само да ги нафрлувате речениците. Тие треба да бидат разбирливи и да го кажуваат она што е важно за секој производ.

Конкурентска споредба

Досега во овој наслов бевме субјективни и нашиот поглед беше насочен само кон нашиот бизнис и потенцијалните потрошувачи. Сега е време Вашиот мозок во овој процес на планирање да го свртите кон Вашите конкуренти или потенцијалните конкуренти доколку сте стартап бизнис.

Иако во посебен дел за анализа на пазарот овој сегмент ќе го разработите подетално, пожелно е во овој дел да накратко да наведете за разликите кои вие ќе ги понудите во споредба со главните конкуренти на пазарот. Користете специфични зборови во поглед на квалитетот, цената, начинот на продажба, локацијата итн. Бидете кратки и концизни заради лесно разбирање. Самиот процес би се одвивал на следниот начин:

  • Дефинирање на главните конкурентски производи и/или услуги.
  • Дефинирање на карактеристиките на тие конкурентски производи и/или услуги.
  • Дефинирање на корисностите кои ги обезбедуваат конкурентските производи и/или услуги.
  • Споредба на тие карактеристики и корисности во однос на Вашите производи и/или услуги.
  • Вклучување на дополнителни конкретни идеи за зголемување на јазот во таа споредба во Ваша корист.
  • Наведување на тие разлики во овој поднаслов.

Начин на добивање

Овој поднаслов ќе треба да опфати опис на тоа како ќе се добијат производите и/или услугите кои ќе се понудат на пазарот. Доколку сте малопродажен бизнис тука ќе треба да опишете од каде ќе ги набавувате производите кои ќе ги продавате. Доколку пак сте услужен бизнис како услугата ќе биде произведена, на пример преку најмување на професионалци, преку користење на специфични алатки за производство на услугата… Доколку пак бизнисот е производствено претпријатие тука ќе треба да дадете опис на производствениот процес и потребните репроматеријали за производство.

Технологија

Во овој поднаслов ќе треба да размислите за тоа како технолошките промени (кои се постојани) ќе учествуваат во Вашиот бизнис. Секој производ па и услуга има свој животен век. Колкаво е времето за замена на производот. Какво влијание ќе има интернетот и компјутерите на Вашиот бизнис и производите што ги продавате. Технологијата може да влијае на сите аспекти на бизнисот и позитивно и негативно. На пример, на услужните бизниси појава на интернетот од корен ги измени услугите кои се нудат. Производствените бизниси мораат постојано да ги следат технолошките промени и да ги инкорпорираат во својот производствен процес. Доколку технологијата не е важна за вашиот бизнис (иако дене тоа е скоро невозможно) можете слободно да го игнорирате овој поднаслов.

Идни производи и/или услуги

Никогаш не треба да застанете на едно место. Бизнис животот претставува динамичен живот кој бара секогаш да се гледа еден чекор напред во иднината. Пожелно е во овој дел да се опфатат и производите и/или услугите кои нема веднаш да ги нудите но планирате во иднина. Во овој дел едноставно размислете и одговорете на следниве прашања:

  • Кои производи и/или услуги можеме да ги воведеме во иднина?
  • Кои ќе бидат предусловите за нивно воведување?
  • До кога би можеле да бидат воведени?

Овој дел се однесува на вашата долгорочна стратегија на производи и/или услуги. На пример, за еден бизнис кој работеше по мои совети се знае за наредните 3 години каков ќе биде интензитетот на ширење на асортиманот на производите. Ова е комбинација на финансиски можности и потребен асортиман. Наведете ги овие ваши идни планови и желби накратко во овој дел.

Неколку совети

Запомнете дека она што тука ќе го дефинирате ќе претставува сржта на Вашиот бизнис во иднина. Повторно ќе напоменам дека ова е процес на планирање и не значи дека немате право да се навратите со нови идеи откако ќе ги поминувате останатите наслови од бизнис планот. Но, кога ќе го усвоите промени веќе се забранети, потребно е да се насочите на обврзување за исполнување на планот.

Овој наслов во кој се опишуваат производите и/или услугите ќе ви помогне уште еднаш да ја разработите Вашата бизнис идеја, да ги разгледате сите можни аспекти и да размислите за главните конкуренти.