Бидете секогаш најиновативни! Алатки, екниги и видео презентации само за најхрабрите!

post

Lean менаџмент како филозофија

Lean менаџментот своите историски корени ги влече од Јапонија, поточно во Toyota Motor Corp и е познат уште и како Toyota Production System (Производен систем на Toyota).

Повеќето автори сметаат дека оваа филозофија се јавува помеѓу 60-тите и 70-тите години на минатиот век токму во периодот кога почнале да се забележуваат успесите на Toyota. Но сепак сметаме дека темелите на оваа филозофија се некаде во 1937 година на минатиот век и се започнати од човекот кој е основач на Toyota, Kiichiro Toyoda. Toyota во самиот почеток на своето функционирање имала конкуренти како што се Ford и GM – General Motors. Kiichiro Toyoda си поставил за цел да понуди ватомобил за иста или пак пониска цена од конкурентите, но со подобар квалитет. Затоа тргнал од тоа колку е спремен потрошувачот да плати и спрема тоа вршел пресметки за развојните и производствените процеси.

Уште тогаш, поради тоа што Toyota немала доволно ресурси кои би можела да ги вложува во поголем обем на производство, Kiichiro Toyoda барал да се штедат реурсите и во нивниот производствен систем да се произведат само толку автомобили колку што може да се продадат.  Тој често го користел поимот just-in-time (точно навреме).

По Втората светска војна новиот претседател на Toyota, Eiji Toyoda му дал задача на Taiichi Ohno кој бил шеф на одделението за машинска обработка,  повторно да ги разработи принципите на Kiichiro Toyoda. Во период од 15 години Ohno, со помош од производствено-техничкиот консултант Shigeo Shingo воведува програма за рационализација на производството која производствениот систем на Toyota го направил да биде еден од најефикасните системи во светот. Заради тоа, честопати оваа филозофија се нарекува и “ohnoizam” или “toyodizam” поради двајцата најзаслужни за нејзино развивање и примена.

Најпрвин оваа филозофија се користела само во производството, додека подоцна нашла примена и во менаџментот и целото работење на компаниите. Lean менаџментот спаѓа во групата на филозофии за континуирано подобрување бидејќи со неа се подобруваат сите аспекти на еден бизнис и особено на производствените бизниси.

Како што веќе кажавме за разлика од конкурентите како Ford и GM, Toyota не поседувала доволно ресурси кои ќе ги вложува во технолошки инвестиции и производство во големи серии туку морала да се прилагоди на таков начин што ќе ги произведува производите со пониска цена, подобар квалитет и побрза испорака од своите конкуренти. Оваа своја цел Toyota ја исполнила со производство само на онолку автомобили колку што можеле да продадат и со елиминирање на сите расфрлања во производствените текови.

На ваков начин тие го намалиле времето од нарачка до испорака на готовиот производ така да побргу ги добивале парите од купувачите пред да мораат да им платат на снабдувачите за суровината и полуфабрикатите. На ваков начин успеале да стекнат повеќе капитал за нови инвестиции. Од оваа практика на Toyota може да се види целта на Lean менаџментот:

  • Поврзување на нивото на производство со вистинските барања на потрошувачите
  • Континуирано подобрување на сите процеси во компанијата
  • Елиминирање на сите непотребни расфрлања (време кое не додава вредност на готовиот производ)

Со помош на оваа кратко објаснување би можеле да кажеме дека:

Lean менаџментот претставува коктел на концепти, техники, алатки и идеи кои содржат континуирано подобрување на сите процеси во организацијата со цел да се намали времето од нарачката на купувачите до испорака на готовите производи преку елиминирање на сите расфрлања кои не додаваат вредност во производствените и организациските процеси и произведување на онолку колку што може да се продаде со цена која купувачот е спремен да ја плати.

Но, треба да напоменеме дека концептите на Lean менаџментот не се применливи само на производствените бизниси. Тие можат да се применат на пример и во малопродажба преку:

  • Подобрување на процеси
  • Намалување на време од нарачка до продажба
  • Намалување на нивото на залихи
  • Поставување на вистинската цена
  • Намалување на трошоци.

Ова може да се однесува и на големопродажба и на услужните бизниси. Но, суштината на концептот доаѓа од производствените бизниси.

Основни карактеристики

Lean менаџмент иако своите корени  ги влече од производствен бизнис (TOYOTA) сепак има примена и во услужните дејности. Оваа филозофија обезбедува подобрување на севкупното работење преку насочување кон неколку критични точки.

Lean менаџмент Накратко ќе се обидеме да ги објасниме и опишеме следните карактеристики на Lean менаџментот (слика):

  1. Намалување на времето од нарачка до испорака на готовите производи
  2. Безскладишно работење
  3. Целен трошок
  4. Сплосната организациска структура и
  5. Принципи на Lean размислување.

Од погоре издвоените поважни карактеристики на оваа филозофија може да се забележи дека првите три ја отсликуваат дефиницијата која ја наведовме погоре. Четвртата карактеристика – сплосната организациска структура претставува последица од оваа филозофија, додека последната карактеристика Lean – размислување се однесува на принципите на кои се темели Lean менаџментот.

Да навлеземе во овие подрачја.

Намалување на времето од нарачка до испорака.

Времето од нарачка до испорака може да се претстави како на сликата подолу.

Lean Management време

 

Како што може да се види од сликата оваа време е составено од 4 елементи:

  • Време во кое се додава вредност. Ова е време во кое навистина бизнисот додава вредност во вид на нов производ или услуга, промена, подобрување, внесување на креативност, маркетинг итн. Активностите во оваа време го прават бизнисот ефективен и ефикасен.
  • Време на промена на серијата. Оваа време е извлечено од производствените бизниси и се однесува на промена на серија што значи и промена на типот на алатите кои ќе се користи при производството. Но, може да се користи и во малопродажбата, на пример време на промена на смена кога не се продава ништо. Значи оваа време не додава вредност за бизнисот, иако кај некои бизниси (особено производствените) може да се мери во денови, недели па дури и месеци.
  • Време на чекање. Оваа е време во кое производот и/или услугата кои ги продава бизнисот стојат, чекаат да бидат продадени. Затоа и не додава вредност. На пример, во производствен бизнис по завршување на производство производот се складира во магацин. Набавената стока од големопродажба во малопродажба стои на сталажите во малопродажниот објект. Создадената услуга чека да биде купена.
  • Време на транспорт. Оваа е времето потребно физички да се испорача производот од продавачот до купувачот. Во зависност од локацијата може да биде различно. Но, онаа што е важно е тоа што не додава никаква вредност на бизнисот.

Фокусот на Lean менаџмент е на трите времиња кои не додаваат вредност, со цел да ги елиминира сите расфрлања кои се јавуваат во бизнис процесите со тоа што ќе се подобрат тие процеси кои учествуваат во креирање на тие времиња за да се обезбеди нивно намалување, а со тоа и намалување на вкупното време од нарачка до испорака. На пример, доколку малопродажен бизнис нарачува производи кои бргу ќе се продадат ќе го намали времето на чекање.

Од сликата се забележува и дека околу 95% од времето од нарачка до испорака го сочинуваат времиња кои не додаваат вредност на бизнисот.

Безскладишно работење

Залихи и брег Втората значајна карактеристика на Lean менаџментот е произведување на онолку парчиња колку што можат да се продадат, односно онолку колку што се барани од потрошувачите. Оваа карактеристика доведува до безскладишно работење. Предуслов за ваквото работење при оваа филозофија е да постои реална проценка на побарувачката. Освен финансиските ефекти кои што ќе се добијат со ваквото работење постои уште една значајна придобивка, а тоа е овозможување на откривање на сите проблеми кои што постојат во бизнисот, а со тоа и нивно решавање со што ќе се изврши промена со која доаѓа и до севкупното работење на бизнисот. Ова може да се претстави како намалување на нивото на водата во езерото (складиштето) при што ќе можат да се видат гребените (проблемите) кои се криеле под нивото на водата, односно складираните производи (слика долу)

Целен трошок

Како трета карактеристика што ја издвојуваме за оваа филозофија е целниот трошок. Ова претставува одредување на цената која што е спремен да ја плати купувачот и потоа врз основа на тој податок се прилагодуваат трошоците на останатите бизнис процеси (дизајн, инженерство, набавка, производство, продажба). Во овој случај најважно е да се изврши реална проценка за тоа колку купувачите се спремни да платат за тој производ (да се определи целната цена). Со пресметаната целна цена (target price) се определува со колкави средства купувачот влегува во горенаведените бизнис процеси. Со вакво размислување оваа филозофија врши промена на основната економска формула од:

ТРОШОЦИ + ДОБИВКА = ЦЕНА НА ПРОИЗВОДОТ

во

ДОБИВКА = ЦЕНА НА ПРОИЗВОДОТ – ТРОШОЦИ

Математички гледано ова се исти равенки, но во суштината на работењето на бизнисите даваат сосема различни ефекти. Втората формула вели дека ништо не треба да се развива или отпочнува доколку купувачот тоа не сака да го плати. Карактеристично за оваа филозофија е тоа што цената на производот ја определува корисникот на тој производ.

Сплосната организациска структура

Како една од карактеристиките на Lean менџментот претставува и тоа што оваа филозофија доведува до сплосната организациска структура. Ова е поради фактот што ваквите организациски структури го забрзуваат процесот на донесување на одлуки, а со тоа и побрзо решавање на проблемите што пак доведува до побрзо подобрување на организациските процеси. Со ваквата структура ќе се овозможи искористување на нови можности, изведување побрз развој на производи и побрз одговор на желбите на купувачите. Во овој случај ќе постојат само тимови и лидери и се ќе се разгледува во вид на проекти кои ќе бидат изведувани од тие тимови.

Принципи на Lean размислување

Се смета дека Lean размислување претставува филозофија, додека Lean менаџментот претставува алатка за развивање и распространување на оваа филозофија. Lean размислувањето е составено од 5 принципи врз база на кои се темели Lean менаџментот. Овие 5 принципи се разработени од James P. Womack и Daniel T. Jones во нивното дело Lean Thinking. Тука Womack и неговите колеги ги воспоставиле принципите на Lean менаџментот и на Lean организација. Петте принципи на Lean размислување според Womack се:

  • Вредност. Вредноста како принцип на Lean размислување се однесува на вредноста што ја даваме на купувачите со нашите производи и/или услуги. Оваа вредност претставува се она што го нудиме на купувачите без разлика дали сакаме да го задржиме учеството на пазарот или да го зголемиме, но од гледната точка на купувачите. Принципот вредност на Lean размислување се претвора во целната цена, односно цената која купувачот е спремен да ја плати за таа вредност. Lean менаџментот има за цел да ја постигне таа цена со што ќе се задоволат купувачите и стејкхолдерите (интересентите).
  • Движење на вредноста. Движењето на вредноста како принцип на Lean размислување претставува процеси низ кои поминува вредноста се додека не стигне до купувачите. Lean менаџментот има за цел да ги управува овие процеси во функција на зголемување на вредноста. Во производствените бизниси според Womack постојат три нивоа на движење на вредноста:
    • Движење на вредноста низ производството на процесите
    • Движење на вредноста низ дизајнот и решавање на проблемите и
    • Движење на вредноста низ компаниското работење и управување.
  • Тек. Овој принцип на Lean размислувањето се однесува на расфрлањето (се она што го попречува текот на процесите во однос на движењето на вредноста се нарекува расфрлање). Lean менаџментот има за цел да обезбеди непрекинат тек на процесите во движење на вредност кон купувачите со елиминирање на сите расфрлања од преземање на суровината до испорака на готовиот производ.
  • Влечење. Се што е непотребно не смее да се пушти во процесот на производство, односно да се произведува онолку колку што е потребно. Со помош на Lean менаџментот во процесот се се изведува преку влечење врз база на барања на купувачите. Ова се обезбедува со помош на Kanban. Применувајќи го овој принцип на Lean менаџментот се овозможува безскладишно работење (работење без залихи).
  • Совршенство. Овој принцип упатува на тоа дека оваа филозофија со помош на континуирани подобрувања во мали чекори и радикални подобрувања во поголеми временски периоди на бизнис процесите, при што ќе се елиминираат сите расфрлања во тие процеси, ќе се достигне такво СОВРШЕНСТВО КОЕ ТЕШКО ЌЕ МОЖЕ ДА СЕ КОПИРА ОД КОНКУРЕНЦИЈАТА. Совршенството се однесува како на краткорочни така и на долгорочни подобрувања и резултати од тие подобрувања.

Методи и техники кои се користат во Lean менаџмент

За да ги исполни задачите поради кои се применува оваа филозофија се користат различни методи и техники. Повеќето од овие методи и техники ги опфативме во KAIZEN филозофијата.

Lean методи и техники Согласно горенаведените основни цели на Lean менаџментот, методите и техниките користени од истиот би би можеле да ги поделиме на следниов начин:

  1. Методи и техники кои овозможуваат производство на онолку парчиња колку што се потребни, односно изведување на JIT (JIT – Just In Time – Точно на време) производство. Оваа се овозможува со Kanban. Оваа техника претставува одреден систем за дополнување, односно дополнување на потребните делови во вистински потребната количина и во вистинско време. Во процесот се користат т.н Kanban картици во движењето на производите (од репроматеријал до готов производ). Оваа метода не мора да значи дека е применлива само во производството. Дури и како идеја е добиена од големите супермаркети. Значи може да најде примена и кај малопродажба и кај големопродажба, како и во услужниот сектор.
  2. Методи и техники за елиминирање на расфрлањата кои се појавуваат во изведување на процесите. Се она што не допринесува во зголемување на употребната вредност на производот или услугата се смета како расфрлање. Оваа техника се однесува на откривање на расфрлањата во сите подрачја на организацијата, а не само во производствениот погон. Самото име на оваа техника вели дека има 7 расфрлања кои настануваат преку:
    • Претерано производство
    • Чекање
    • Транспорт
    • Процесот на обработка
    • Складирање
    • Непотребни движења
    • Производство со грешки
  3. Методи и техники кои овозможуваат брзи реакции на променетите барања на купувачите. Ова се овозможува со воведување на флексибилни производствени системи со кои брзо може да се промени начинот и типот на производот кој се произведува. Може да се однесува и на флексибилен систем за набавка и продажба кај малопродажбата и големопродажбата, како и на флексибилен услужен систем во услужните бизниси.
  4. Методи за намалување на времето на промена на серијата на производството односно алатот. Ова се методите SMED (Single Minute Exchange of Die), OTED (One Touch Exchange of Die). Овие техники се изведуваат последователно една по друга, односно после SMED следува OTED. И двете се алтаки со кои се намалува времето на промена на алатот. SMED како што кажува самото име има за цел да го намали времето на промената на алатот на помалку од 10 минути, а втората OTED оди дури до тој степен да алатот се промени само со еден допир, односно притискање на едно копче. Слободно може технологијата на овие техники да се примени во било кој бизнис процес.
  5. Методи за брзо откривање на проблемите, односно воведување на визуелни контролни системи за стопирање на целиот процес при појава на некој проблем. Ова се нарекува автоматизација. На пример, за малопродажба или големопродажба може да биде некој тип на Business Intelligence софтвер кој лесно ќе ги открива тесните грла и проблемите во бизнис процесите.
  6. Методи и техники за стандардизирање на операциите. Оваа техника служи за стндардизирање, односно предвремено определување на група на активности на операторот за да ја заврши задачата во соодветно време и на најдобар можен начин. Стандард претставува документиран најдобар начин на кој се извршува работата. Со ова се постигнува избегнување на некои грешки во работата кои веќе се откриени и поправени. Визуелна фабрика (може и визуелен бизнис) се однесува на тоа да сите елементи кои обезбедуваат нормални работни услови во бизнисот бидат на видно место поставени. На ваков начин се креираат стандарди на работното место со кои брзо се открива доколку нешто е надвор од планирано. За секој бизнис за оние секојдневни задачи и активности е потребна стандардизација.
  7. Методи и техники за континуирано подобрување од мали групи и системи за предлози. Со овие техники ќе може да се реши проблемот на преголема стандардизација и ќе се отвори креативноста и и претприемничкиот дух на малиот бизнис. Тука влегува Brainstorming како техника за генерирање на идеи.
  8. Методи и техники за подобрување на Layout-от на машините со кои се овозможува пократок процес на производство или било кој деловен процес. Тука може да се искористат 7W, Ќелиски layout, производство со тек на едно парче, мапирање на процеси, вредносно мапирање на процеси… И овие техники може да се искористат во непроизводствен бизнис со одредени модификации.
  9. Методи и техники за подобрување на квалитетот. Тука може да се искористат кружоци на квалитет (Quality Circles).
  10. 6 сигма. Оваа техника овозможува со помош на користење на статистички методи и техники во мерење на резултатите во процесите да се откријат проблемите или можностите за подобрување и на крај да се добијат 3,4 грешки на милион можности во процесот.

Можете да забележите голем дел од овие методи и техники веќе ги опишавме кога зборувавме за KAIZEN филозофијата.

Се што ќе придонесе до промена која води кон подобро или ќе предизвика ефект на пеперутка ќе биде добредојдено за секој бизнис. Бизнисите имаат свои процеси и секој процес може да се подобри доколку се сака и нормално се знае како.

post

Маркетинг – Каде да се насочиме – еден експеримент

Повторно сме во темата на маркетингот. Минатата недела најавив во постот Маркетинг план и прашања на кои треба да одговори дека во следен период ќе работиме на еден пристап во однос на маркетингот кој целосно ќе го смени начинот на кој размислувате или го практицирате маркетингот, пристап базиран на науката и практиката, не на интуиција.

Допрва ќе развиваме начини и модели кои можете да ги користите за вашиот мал бизнис. Она што тука ќе го презентирам е еден реален случај како може нешто да се мери и врз база на експериментални набљудувања и анализи да се донесе одлука со која ќе ја зголемиме и ефективноста и ефикасноста како на самата маркетинг кампања (тактика), така и на нашите напори.

Прво нешто морам да напоменам. Маркетинг е процес. Маркетинг е еден подсистем во твојот бизнис кој има големо влијание на резултатите на твојот бизнис. Но, маркетинг е нешто што значи експериментирање, пробување, прилагодување, подобрување… Тоа се активности на маркетинг и тоа ќе го презентираме преку следниов пример.

Во табелата се дадени резултати од десетдневно експериментирање со една landing (целна) страна на клиент. Резултатите и ознаките се променети од оној реалниот експеримент.

Маркетинг експеримент

Што значи оваа табела? Преку  Google Adwords и Facebook кампањи се праќаа посети до една целна страна. За целите на оваа презентација, малку е поедноставена табелата бидејќи не содржи варијации на кампањи на Google Adwords и Facebook. Но, колоната кампања ги претставува променливите од кампањите на дневна основа. Останатите варијабли кои ги меревме се:

  • Наслов на целната страна со 3 варијации покажани како 1, 2 и 3.
  • Повик за акција на целната страна со 3 варијации покажани како 1,2 и 3.
  • Форма за пополнување во две варијации. Целта на целната страна е да се пополни формата.
  • Копче со две варијации во однос на бојата.

Последните 3 колони се резултатите кои се постигнати во поглед на:

  • Број на посети, односно колку посетители генерирале кампањите,
  • Број на пополнувања на формата, односно колку посетители ја пополниле формата и
  • Конверзија која претставува процентуално пополнување во однос на број на посети.

И добро, што можам да видам од оваа табела. Ништо само да претпоставувам. На пример, кампања број 1 генерира и 1000 и 600 посети при што има и 20% конверзија, но има и 8% конверзија. Претпоставките и интуицијата може да доведат до големи грешки.

Затоа мојата цел беше да утврдам на некој начин што е она што најмногу влијае на конверзијата. Бидејќи оваа маркетинг тактика претставува подпроцес на маркетинг процесот (може да користите и терминологија како систем и подсистем) и има влез во вид на варијабли (променливи) и има резултат како излез и секако знаеме што е добар, а што лош резултат можеме да мериме што сакаме. (Ова што тука го прикажувам е еден вид на Lean принцип во маркетингот и може да се примени за секој систем. Затоа и секогаш повторувам, гради системи во твојот мал бизнис.)

Се сеќавате ли кога кажав во гореспонеатиот пост Маркетинг план и прашања на кои треба да одговори дека:

Кога имам функција (y = f(x)), имам математички методи и техники, ќе можам лесно да го анализирам и подобрувам процесот. Финтата е секогаш да го зголемувам излезниот резултат (y) со комбинација на активностите во процесот (x).

Затоа и во овој експеримент ја користев оваа функција и спроведов корелациона анализа со помош на Pearson-ов коефициент на корелација. Резултатите се прикажани на следнава табела:

Корелација од експеримент во маркетинг

Значи прашањето кое си го поставив е да најдам цврста врска на високо влијание на променливи врз конверзијата. Забележувате дека најголема корелација 0,907 има пополнета форма и конверзија. Ова всушност треба да биде 1, но поради заокружување на децимали се јавува ваков резултат.

Втората највисока корелација постои кај повик за акција. Ова значи дека повикот за акција има најголемо влијание врз конверзијата. Третата влијателна варијабла е копчето, кое исто така има одредено влијание врз конверзијата.

Што значат овие сознанија? Сакаме повеќе конверзија со помалку пари. Еден начин на зголемување на конверзија е зголемување на буџетот за кампањите. Тоа значи повеќе посети, повеќе конверзии. Но, со оваа знаење дека повикот за акција и копчето може да доведат до значителни подобрувања на конверзијата можеме да се насочиме целосно кон нивното подобрување, а со тоа и подобрување на конверзијата, без дополнително зголемување на буџетот. Нема да губиме време во останатите променливи, нив можеме да ги стандардизираме, а нашиот фокус ќе биде на двете најважни кои при 80/20 правило значат дека ќе донесат 80% подобрување.

Тука имаме уште еден показател. Имаме позитивна корелација, што значи како што одиме од повик за акција 1 кон 3 се зголемува конверзијата. Значи дека 2 е подобра од 1 и 3 е подобра од 2. Можеме да ги анализираме содржините и да донесеме одлука на тоа што во нивната содржина влијае на таква одлука на посетителот. Ова е непроценливо знаење за тебе како еден претприемач.

Ова е само еден начин на мерење и донесување на заклучоци врз основа на анализи, експериментирање и мерење што може да ти заштеди многу пари.

post

Формирање на цени за меѓународниот пазар

Грешки при определување на цени Формирањето на содветна цена на производот или услугата е една од најтешките одлуки во бизнисот. Определувањето и следењето на цените на производите или услугите е жива материја, бидејќи за цените мора секојдневно да се води сметка. Тоа има директно влијание на јакнењето или слабеењето на мотивацијата кај купувачите, одредени потреби да ги задоволат со купување на одреден производ или да користат одредени услуги.

Оние што имаат пари штедат време и не гледаат многу на цените, додека оние што имат помалку пари имаат повеќе време, па шетаат и се распрашуваат за цените и тоа искуство го пренесуваат на роднините и пријателите.

Ценовните цели можат да бидат:

  • постигнување определен паричен износ со продажбата, односно остварување на профит;
  • освојување нов пазар;
  • постигнување на одредено ниво на продажбата и слично.

Заедно со цените мора да се анализираат и другите релевантни фактори кои влијаат врз цените, како што се:

  • трошоците на работењето;
  • цените кај конкуренцијата;
  • висината на профитот;
  • влијанието на побарувачката;
  • впечатокот (некои купувачи сакат да купуваат скапа стока);
  • евентуалните попусти;
  • промотивната продажба и слично.

Со промена на цените се реагира во случај на економските пореметувања како што се ефекти од светска економска криза, а може да се реагира и на акциите на конкурентите. Доколку конкуренцијата со одредени активности (подобрување на квалитетот, дизајнот, промената на локацијата) ја подобри продажбата, тогаш како контрамерка матичната компанија може да парира со намалување на сопствените цени. Некогаш и купувачите поради свои причини, без влијание од страна на конкуренцијата, одбегнуват купување на производот.

Пример: Поради намалените финансиски средства. Во тој случај компанијата може да влијае на побарувањето на производот преку намалување на продажната цена. Манипулацијата со цените може да се одвива во насока на промена на цените и условите на продажба за одделни групи производи, за одделни сегменти од пазарот, можност за кредитирање на потрошувачите, политика на пенетрација, дисконтна политика и слично.

Формирање на цена

Некогаш поради јаката конкуренција или поради слабата платежна моќ на купувачите во определени земји, при формирање на цените, се оди од горниот лимит.

Пример: Доколку повеќе конкуренти ја определат крајната цена на ист производ да биде 10.000 евра, тогаш и матичната компанија мора да оди со таа цена. Од таа цена се одзимаат комплетните трошоци, а паричните средства што ќе останат претставуват профит. Врз база на оваа анализа, компанијата понатаму одлучува дали има интерес да влегува во тоа производство, бидејќи до поголемиот профит може да дојде исклучително преку намалување на трошоците.

Цена-Трошоци = Профит

Постои и друг пристап, каде прво се поаѓа од определување на комплетните трошоци за производство, на тој износ се додава посакуваниот профит и се доаѓа до дефинитивна цена. Во овој случај со крајната цена може да се манипулира на два начина. Прв начин е доколку компанијата успее да ги намали трошоците и втор кој е и полесен, преку зголемување или намалување на висина на профитот.

Трошоци + Профит = Цена

Доколку се оди на мал профит, тогаш како цел се поставува остварување на масовна продажба и големо пенетрирање на пазарот.

Еден од впечатливите сегашни примери на формирање на цените на тој начин се Кинезите, кои одат со милионски серии. Доколку за 5 милиона произведени парчиња се оди со заработката од само едно евро, тоа е одлична заработка. Производот брзо ќе се продаде, бидејќи е евтин, не се создаваат залихи преку кои би се врзувале дополнителни финансиски средства, побарувањата брзо се наплаќат, па профитот може брзо да се насочи за други потреби, што дополнително создава позитивен ефект.

Втора опција е одење на оптимален профит, кој по наша препорака би изнесувал околу 30 % во однос на трошоците.

Трета опција би била одење на максималистички профит. Оваа опција е можна доколку компанијата поседува квалитетен производ, редок производ, јака марка на производ или слични параметри, па за купувачите не претставува проблем да издвојат поголем паричен износ.

post

Реинженеринг на деловниот процес како филозофија за подобрување

KAIZEN потекнува од Јапонија, додека реинженерингот како менаџмент филозофија за организациски промени потекнува од САД.

Оваа филозофија изворно се нарекува Business Proces Reingeneering – BPR што значи реинженеринг на деловниот процес. Тешко е да се бараат творците на оваа филозофија бидејќи уште пред да го добие името (реинженеринг) се користела од некои компании. Но, доколку е потребно да се издвојат поставувачите на темелите, кои што за првпат ја именувале и образложиле оваа филозофија би ги издвоиле Michael Hammer и James Champy кои во почетокот на 90-тите години на минатиот век го разработиле концептот и ја развиле методологијата на примена на оваа филозофија во нивното капитално дело Reengineering the Corporation – A Manifesto for Business Revolution (Реинженеринг на корпорацијата – манифест за бизнис револуција).

Основниот концепт за оваа филозофија кај овие автори се родил во почетокот на 80-тите години од минатиот век кога забележале како неколку компании драматично ги подобриле своите перформанси во повеќе подрачја на нивниот бизнис преку радикални промени на работните процеси кои што ги изведувале.

Работните процеси се основа за секој успех на било каква компанија. Тие постојат и кај микро, и кај мали, и кај средно но и кај големи претприејатија. Искуствено имам работено на повеќе вакви проекти, подобрувањата може да бидат и до неколку стотици проценти од состојбата пред подобрување.

Во текот на десетгодишно проучување на овие радикални промени кои даваат драматични резултати, Champy и Hammer развиле одредени процедури за изведување на тие промени на кои што им дале име, business reengineering. Подоцна оваа филозофија стана хит на 90-тите години од минатиот век, така што се проучуваше на сите универзитети како во САД така и во целиот свет. Скоро секоја книга од менаџментот опфаќаше, па и уште опфаќа тема од реинженерингот како филозофија, алатка или пак процес за успешни, крупни организациски промени.

Но, мора да забележиме дека кај нас не и се даде некое големо значење, освен преку неколку универзитети и факултети. Се чини дека едноставно ја скокнавме токму тогаш кога ни требаше во 1990-тите години.

Но, доста за историја.

Што е тоа реинженеринг?

Пред да ја презентираме дефиницијата за реинженерингот да појасниме што претставува самиот збор реинженеринг.

Да тргнеме од инженеринг или инженерство.

Инженерингот или инженерството претставуваат примена на науката во дизајнирање, градење и користење на техничките системи.

Тогаш инженерингот на деловниот процес се однесува на организциски системи. Бидејќи ре- претставува латински предмет кој во сложенки означува назад, повторно, пак, уште еднаш, реинженерингот ќе значи повторно дизајнирање, градење и користење на организациските системи.

Може да забележиме дека реинженерингот се однесува на градење на нови темели на бизнисот.

Но, дали на некоја постоечка куќа можеме да почнеме да градиме нови темели?

Секако дека одоговорот ќе биде дека куќата ќе треба прво да се сруши и да се изгради нова на нови посилни темели. Можеби звучи чудно тоа да целиот бизнис кој веќе е изграден се руши и повторно да се гради од почеток. Состојбата во повеќето бизниси, а особено кај нас бара токму таков процес, што е резултат на влошените состојби во истите, односно појава на губење на пазари, неможност за освојување на нови пазари, лоши финансиски резултати итн.

Како формална дефиниција на реинженерингот ќе ја искористиме дефиницијата на Michael Hammer и James Champy од нивното претходно спомнато дело. Тие даваат една кратка и една посложена дефиниција.

Кратката дефиниција што ја даваат овие автори вели дека:

Реинженерингот претставува повторно започнување.

За оваа дефиниција велат дека е добра зо првично разбирање на поимот, но од друга страна не е доволна за луѓето кои сакаат да спроведат такво нешто во сопствените бизниси. Затоа како формална дефиниција за реинженерингот ја даваат следнава:

„Реинженеринг“ претставува фундаментална разработка и радикален редизајн на деловниот процес за да се постигнат драматични подобрувања во критичните показатели на перформансите, како што се трошоците, квалитетот, услугата и брзината.

Разработка на елементите од оваа дефиниција ги дава основните карактеристики на реинженерингот.

Основни карактеристики на реинженерингот

Да ги разгледаме основните карактеристики на оваа филозофија. Забележете дека користам поим филозофија, истото се однесува и за KAIZEN и за останатите кои ќе ги реобјавиме на претприемач. Ова не се алатки, не е дијаграм на рибина коска или статистичка методологија која ќе ја земеме и едноставно искористиме. Оваа е филозофија бидејќи треба длабоко да биде вкоренета во с’ржта на бизнисот.

Основните карактеристики на реинженерингот ќе ги извлечеме од презентираната дефиниција, така ќе ги разгледаме клучните зборови при дефинирање на реинженерингот.

Реинженеринг - карактеристики

 

Да го разгледаме значењето на секоја од овие карактеристики:

  1. Фундаментално. Овој термин во дефиницијата за реинженерингот се однесува на темелите на бизнисот, односно на прашањата за ефективноста и ефикасноста. Во однос на ефективноста прашањето се однесува на тоа кои работи ги работи организацијата и дали се вистински тие работи кои што ги работи, а за ефикасноста ќе треба да се запрашаме дали работите ги изведуваме на вистинскиот начин.
  2. Радикален редизајн. Ова се однесува на радикалните промени во работите и начинот на кој тие се изведуваат со цел да се зголеми ефективноста и ефикасноста на организацијата. Од тука може да се заклучи дека радикален редизајн значи отфрлување на сите постоечки структури и процедури и пронаоѓање на целосно нови начини на изведување на работата кои што ќе бидат во согласност со новите потреби на организацијата.
  3. Деловен процес. Оваа карактеристика на реинженерингот ни кажува дека тој е ориентиран кон деловните процеси во организацијата. Деловниот процес во една организација ги претставува сите активности кои се изведуваат за да влезовите во системот се трансформираат во излез кој ќе има некоја вредност за купувачите. Реинженерингот се фокусира кон скратување на времетраењето на деловниот процес, односно да се скратат активностите кои се составен дел на истиот и да се елиминираат сите грешки кои што може да се појават во текот на тие активности.
  4. Драматични подобрувања. Оваа карактеристика се однесува на подобрување, односно реинженерингот не се фокусира на инкрементални промени за да се добијат мали подобрувања во кратки временски периоди. Тој бара крупни организациски промени со цел да се постигнат драматични подобрувања во однос на перформансите на организацијата.

За разлика од KAIZEN каде што идеите за подобрување доаѓаат од сите хиерархиски нивоа, при реинженерингот тоа е задача на тимот кој е одговорен за планирање и спроведување на истиот. Членовите на овој тим треба да имаат различни вештини и способности за секој понатамошен чекор во реинженерингот. Овој тим има за задача да:

  • Изврши анализа за потребите од реинженерингот
  • Ги дизајнира промените кои треба да се спроведат
  • Планира имплементација на тие промени
  • Следи и евалуира процесот на имплементацијата.

Може да забележиме дека постои целосна спротивставеност на KAIZEN и реинженеринг. Но, сепак најдобро решение е комбинација на двата начина во секој бизнис со што би се постигнале големи подобрувања во однос на перформнсите на бизнисот како во краток така и во подолг временски период.

Методи и техники користени при реинженеринг

Статистички гледано не се сите реинженеринг проекти успешни. Може слободно да се каже дека и поголем дел завршуваат со катастрофални последици.

Постојат одредени методи и техники кои се користат од страна на реинженеринг проектите и кои можат да помогнат во вистинско согледување на состојбите и донесување на клучни одлуки.

Тука ќе разгледаме некои методи и техники кои ги користи реинженерингот во функција на подобрувањето на работењето на бизнисот како систем.

Дијаграм на тек Дијаграм на текот – Flow Chart. Оваа техника претставува системски приод за дефинирање на сите активности кои се потребни за изведување на процесот и со чија помош се елиминираат сите активности кои не додаваат вредност во севкупниот бизнис процес, а од друга страна се имплементираат новите подобрени активности. Овој дијаграм ни дава слика за тоа како различните фактори и чекори се поврзани во еден цел процес. Најчесто користени дијаграми се одгоре надоле дијаграм на текот, детализиран дијаграм на тек и дијаграм на текот на работата. Првиот тип дава едноставна слика на процесот и ги претставува само главните чекори во процесот. Детализираниот дијаграм ги претставува сите информации за процесот до најситниот детал на истиот, додека третиот тип претставува слика на физичкиот простор и движењето на работата низ него. На сликата е даден пример на дијаграм на тек од горе надолу извлечен.

Анализа на работниот тек. И оваа техника има за цел да го подобри работниот процес преку елиминирање на непотребни активности и поедноставување на работниот тек. Се конструира матрица на анализа на работен тек во која процесот е поделен на чекори, се оценуваат перформансите на секој чекор, и притоа се откриваат причините на разлики во посакувани и актуелни перформанси. Елиминирањето на непотребните активности се изведува преку анализа од страна на кросфункционален тим на функциите, активностите и задачите преку кој се откриваат постоечките проблеми во изведување на процесот. На крајот се имплементира акциониот план за подобрувањето.

Вредносна анализа. Оваа методологија претставува систематски приод за истражување на функционалниот дизајн на производот со чија помош се развива поефикасна алтернатива за развивање на истиот. Таа опфаќа анлиза на производи, услуги, производствените процеси, организациски и менаџмент процеси како и информациите и информативните системи. Штета што кај нас воопшто не се актуелизира на ниво на кое треба, можеби сегашноста ќе беше сосема поинаква. Но, ветувам дека ќе ја актуелизираме тука на претприемач.

Техника на номинална група. Оваа техника претставува партиципативен приод во идентификување на проблемите и предлагање на решенија на истите. Целта е да се генерираат идеи за подобрување. Накратко, оваа техника се содржи од:

  • генерирање на идеите за подобрување,
  • нивна анализа и рангирање по приоритет и
  • имплементација на идејата.

Особено се користи за решавање на комплексни проблеми кога треба да се избегнат одредени конфликти помеѓу организациските членови.

Дијаграм на рибна коска или дијаграм на причини и ефекти. Оваа техника служи за поврзување на елемнтите на процесот и поврзување на можните причини на одредени ефекти. Со помош на оваа техника ќе можат да се идентификуваат причините за одредени проблеми и да се развијат соодветни решенија кои ќе се имплементираат за да се реши проблемот кој е откриен.  На сликата е прикажан овој тип на дијаграм.

Рибина коска

 

Pareto анализа. Оваа анализа се изведува преку конструирање на Pareto дијаграм кој претставува графичка презентација на последици на одредени проблеми, проекти, активности или се она што го набљудуваме во бизнис системот. Овие последици во дијаграмот се покажуваат во опаѓачки распоред спрема големината на фреквенцијата (од последица со најголема фреквенција или јачина како прва до последица со најмала како последна). Овој дијаграм овозможува да се идентификуваат клучните проблеми во процесот на кои треба да се концентрираме. Всушност дијаграмот има за цел да ни го покаже 80/20 правило во пракса, кое ни вели дека 20% од проблемите предизвикуваат 80% од катастрофалните последици на тие проблеми.

Анализа на полето на силата. Ова техника е развиена од страна на психологот Kurt Lewin за надминување на отпорот кон промените. Таа може да се користи како графичко прикажување на позитивни и негативни аспекти на се она што не спроведува да ги постигнеме посакуваните цели. Може да постојат два начина на елиминирање на овие негативни сили. Првиот начин е со зголемување на позитивните сили да се потиснат негативните. Овој начин Lewin го нарекува како ефект на потисната пружина, односно по потиснувањето на негативните сили и доколку малку ослабат позитивните ќе дојде до отскокнувањњ ена негативните сили, односно ќе се ослободи енергијата која ја имаат во себе добиено поради потиснувањето (исто како и кај потиснување кај пружина). Вториот начин кој е подобар е да се намалат колку што може повеќе негативните сили, а во исто време да се зајакнат колку што може повеќе позитивните сили, и на тој начин да се обезбеди постигнување на посакуваните цели.

post

Конзистентност, тоа го бара купувачот

Конзистентност Дали ти се случило да влезеш во некој бизнис без разлика дали е продавница, бакалница, бутик, фризер или било што друго да бидеш презадоволен од начинот на кој те третираат како купувач?

Сигурно имаш такво искуство.

Но, дали ти се случило кога по вторпат отидеш во истиот бизнис полн со очекувања дека ќе го имаш истиот третман како и првиот пат, но третманот е сосема различен? Не е важно дали е тоа поради некоја друга смена, различно расположение на претприемачот или едноставен пропуст или грешка во бизнисот. Третманот не е онаков како што си очекувал.

Можеби ќе се вратиш и третпат, но ќе забележиш сосема поинаков третман и во однос на првиот и во однос на вториот пат.

Сигурно си почувствувал една ваква состојба во некој бизнис. А можеби и во повеќето мали бизниси.

Зошто е тоа така?

Прво и основно е што бизнисот не е дизајниран како што треба! Тој е започнат на случајност од страна на претприемачот и едноставно продолжува да функционира на таа случајност,

Малите бизниси немаат ниту пак градат системи на кои ќе се поткрепи бизнисот. Ќе кажете дека нема потреба, системите ќе ја зголемат бирократијата, а со тоа ќе ја намалат креативноста. Но, тоа е сосема погрешно мислење. Системите се потребни за да го поддржат бизнисот и истовремено да ја поттикнат креативноста онаму каде што е најпотребна. Од друга страна еден воспоставен систем не значи дека е неменлив. Се може да се менува, да се подобрува.

Си видел ли мал бизнис со воспоставени формални стандарди за функционирање? Без разлика дали е тоа стандард за однесување на продажниот тим во бутик или стандардни оперативни процедури во еден сервис за мобилни телефони. Сигурно не, бидејќи тоа е практиката кај малите бизниси и тоа не само кај нас туку и во светски рамки.

Уникатната вредност, препознатливост, суштинските компетенции и суштинската конкурентска предност мора да бидат стандардизирани и поткрепени со цврсто изградени системи. Тоа е реалноста која како еден претприемач мора да ја прифатиш доколку сакаш да успееш. Како може да очекуваш купувачот да те препознае како уникатен доколку не го покажеш тоа и повториш со секој следен контакт со тој купувач.

Да ги оставиме настрана приказните за тоа како да направиш добра презентација или добра реклама или веб сајт или блог… Тебе ти треба нешто во што ќе се докажеш дека си најдобар, поразличен од останатите, подобар… Зборуваме за с’ржта на еден бизнис бидејќи се останато ќе се базира на тоа.

post

Меѓународен маркетинг во секторот на услуги

Маркетинг Во развиените земји, 2/3 од националниот приход оди на услугите, а со тоа расте и бројот на луѓе кои работат во тој сектор. Развојот на услугите овозможува да се подобрат перформансите во работењето и во другите сектори. Па одредени услуги интензивно се развиваат во склад со потребите на пазарот. Пример: Со подобрување на транспортните услуги во една држава, доаѓа до зголемување на профитите и на другите компании кои таму работат, бидејќи им се намалуваат транспортните трошоци.

Постојат повеќе причини за поголемо растење на услужниот сектор, а ние ќе анализираме само неколку од нив.

Поради големата индустријализација е дојдено до промена на стилот на живеење на луѓето скоро во секоја држава, а со тоа се менува и слободното време со кое поединецот располага. Причина за растење на услужните дејности е релативно добрата економскa состојба во одредени земји. Се поголем број луѓе сакаат да се забавуваат, уживаат, патуваат, школуваат, а со тоа се зголемува и бројот на потребните услугите.

Доаѓа до драстично зголемување на градовите, што предизвикува потреба за опслужување на голем број на население, што подразбира обезбедување на храна, вода, транспорт, училишта, болници, чистење на улици. Населението старее, па се јавува потреба за домашни посети, медицински неги, лекови, чистење по домовите, отварање на домови за стари лица…

Се е поголем бројот на самци, а се зголемува и бројот на разводи, па во голем број на случаи еден родител чува деца, па секогаш има потреба околу исхраната, чувањето на деца и слично. Се поголем е бројот на технолошки нови производи, мобилни, компјутери, интернет, за чие користење и одржување е потребно да постојат сервисни услуги.

Понатаму, постои потреба за банкарските услуги (трансфер на пари помеѓу одделни држави и слично), сметководство… и фактички постојат уште безброј други услуги.

Секојдневно се воведуваат нови услуги. За одредени услуги потребно е да постои висока школска спрема. Пример: Лекарски услуги, банкарски услуги, софтверски услуги… За некои услуги тоа не е неопходно. Пример: Одржување на хигиена, перење коли…

Висината на школската спрема не е врзана со висината на остварените приходи. Подеднакво можат да заработуваат лекари, адвокати или механичари. Со вршење на одредени услуги вработениот може да се обогати, додека со одредени услуги само се преживува. Што поголем број на очи и уши следат одредена услуга, тогаш заработката е поголема.

Прочуени пеачи, глумци, лекари, адвокати, златари, сликари, секако дека натпросечно заработуваат во секоја држава. Некаде вршењето на услугата е поврзано со поседување на одреден апарат или алат, а некаде не е. Поголема е заработка доколку се користат специјализирани машини и алати.

Најголем проблем за луѓето кои пружаат услуги, е тоа што таа услуга мораат сами да ја сработат. Еден забар не може лесно да ги префрли своите клиенти на својот помошник, еден фризер лесно не препушта клиенти, бидејќи може да ги загуби. Одредени корисници на услугите се екстра задоволни од извршената услуга, па не сакаат таа услуга да им ја врши некој друг.

Луѓето кои пружаат услуги, реално се плашат дека нивните вработени, кога ќе го изучат занаетот, ќе им ги превземат корисниците на одредените услуги. Поради овие причини, како и поради желбата повеќе да се заработи, се повеќе сервисните услуги од поединечно работење, преминуваат во компанииско работење. Па компаниите организираат: обезбедување банкарски услуги, обезбедување имоти и лица, одржување хигиена, сервисни услуги, раководење со школи, универзитети, болници.

Производните компании се почесто ги користат услугите на овие специјализирани услужни компании, бидејќи не мораат самостојно да организираат работење, да водат сметка за вработените и нивни потреби. Пример: Акција на Усје, е насочена кон отпуштање на вработени од доменот на услугите како: обезбедување, сервис и одржување на хигиена, а за тие потреби се ангажират надворешни услужни компании. Со овие активности компанијата штеди значителни финансиски средства, а од друга страна се концентрираат на реализирање на своето примарно производство, односно производство на цемент. Но, остануваат негативните чувства врзани за судбината на голем број на отпуштени работници.

Во домашни услови услужниот сектор е главно мал и разновиден за да може да се унифицира одредено однесување. Одредени луѓе сметаат дека маркетингот им е непотребен, други намаат доволно пари да платат за маркетинг истражувања или за маркетинг совети, а одредени луѓе немаат доволно знаење за маркетинг активностите. Не може да се очекува од еден механичар или лекар да ги познаваат сите алатки од маркетингот. Секако дека тие имаат одредени знаења, но тие знаења најчесто не се доволни. Бидејќи и тука конкуренцијата е јака, потребата за маркетинг активностите е неспорна.

Пример: Додека траеше експанзијата на купување и преуредување на куќи во приморските краишта (авторот го има почувствувано ова), имаше големо побарување за работници и тие вложуваа мал напор во маркетинг активностите, евентуално фалење од “човек на човек”. Но, бидејќи светската економска криза ги намали инвестиционите фондови, голем број на мајстори се најдоа во “чудо”, а останаа да работат само оние мајстори кои дел од своите активности ги насочија кон маретингот.

За да не се дојде во слична позиција, ние препорачуваме во слободното време да се посетуват одредени курсеви со кои би се надополниле знаењата од областа на маркетингот, менаџментот, финансиите, сметководството… што би го подобрило работењето на луѓето кои се занимават со услужните дејности, подобро и полесно да се справуваат со работните обврски. Големиот број на маркетинг принципи можат да се прилагодат за потребата на услужниот сектор, па можат успешно да се применуваат. Согледувајќи ги овие потреби, се почесто се формираат компании специјализирани за давање маркетинг услуги на поединци и компании кои се бават со услуги, во соогласност со нивните потреби, како и можностите за плаќање за да го подобрат давањето на услуги, односно работењето во своите домени и да остварат профит. Секако дека секторот на услугите во меѓународни рамки е голем, па во самите услужни компании се вработуваат специјалисти, кои овозможуваат правилно работење на компаниите што нудат услуги во светските рамки.

post

Маркетинг план: Што треба да постигнеме?

Маркетинг план Минатата недела најавив еден серијал за маркетинг план. Всушност, тоа се прашањата на кои еден маркетинг план треба да даде одговор.

Првото прашање се однесува на тоа што треба да постигнеме со маркетингот.

Ако знаеш што сакаш да постигнеш тоа ќе значи и половина од постигнувањето, бидејќи ќе знаеш и како да го постигнеш тоа што сакаш да го постигнеш.

#1 Започни со целите на бизнисот

Она што сакаме да го постигнеме со маркетингот во нашиот бизнис ќе зависи од она што сакаме бизнисот да постигне.

Интересно е што тука се доаѓа до еден проблем, бидејќи постои голема веројатност да не се усогласат бизнис целите и целите на претприемачот. Каде во оваа спрега се наоѓаат маркетинг целите?

  • Претприемачот има свои цели, сака одреден животен стил, сака реализација на сопствени желби…
  • Бизнисот има свои цели преку реализација на продажба, остварување на профитабилност, раст и развој…
  • Купувачите имаат свои цели кои се базираат на задоволување на одредени потреби, решавање на проблеми…
  • Маркетингот има за цел да ги реализира бизнис целите преку задоволување на целите на купувачите со што ќе се реализираат целите на претприемачот.

Кога се јавува проблем? Тогаш кога бизнисот не е дизајниран во согласност за реализација на целите на претприемачот преку задоволување на целите на купувачот. Во таква ситуација и маркетинг целите ќе бидат поставени на погрешни основи. Иако ова е една сосема друга тема, добро е да подразмислиш секогаш кога ги чепкаш целите.

Она што треба да го направиш е на еден лист хартија да ги напишеш твоите бизнис цели. Така ќе имаш нешто како:

  • Зголемување на пофит за 10% и
  • Проширување на бизнисот во Источна Македонија со две продавници.

#2 Трансфер на бизнис цели во маркетинг цели

Клучното прашање во овој чекор е како маркетингот да учествува во реализација на поставените бизнис цели.

За целта зголемување на профитот може да се примени следниов процес:

  • Определување на износот за кој треба да се зголеми приходот за да се оствари зголемување на профит од 10%.
  • Определување на бројот на купувачи кој е потребен за зголемување на приходот потребно за зголемување на профитот од 10%.
  • Определување на можните влијателни фактори за износот на просечна продажба, трошоците или било што друго што на некаков начин би влијаело да не се реализира тој износ на продажба за добивање на 10% поголем профит.
  • Определување на процентуално зголемување на број на купувачи за реализација на тој износ на профит.

Во овој случај тоа би можело да биде зголемување на број на купувачи за 30% од претходната година како цел на маркетинг активности.

Сличен пристап може да се користи и во однос на втората бизнис цел, со тоа што процесот би бил поразличен бидејќи ќе има анализи на регионот преку градови, потенцијални купувачи и потенцијал на градовите и било што што треба да каже каде треба да се насочи ширењето на бизнисот.

#3 Целите нека бидат SMART цели

Кога веќе ќе ги имаш целите поставени пред маркетингот би можел да преминеш на нивно прилагодување заради подобрување на ефикасноста при идните активности.

На пример, ти ќе ги имаш поставено следниве цели:

  • зголемување на број на купувачи за 30% од претходната година,
  • отворање на една продавница во Куманово и
  • отворање на една продавница во Штип.

SMART цели значи дека тие се:

  • Специфични (Specific)
  • Мерливи (Measurable)
  • Остварливи (Achievable)
  • Реалистични (Realistic)
  • Временски ограничени (Time-Limited)

Првата цел е специфична има бројка преку која може да се мери остварувањето, па затоа и е мерлива. Дали е остварлива? Мора да одговориш на оваа прашање уште сега. Размисли дали можеш со збогатување на маркетинг активности да зголемиш и број на купувачи за 30%. Можеби ќе бидат 20% нешто остварливо и реалистично, а тоа ќе значи и зголемување на просечна продажба на тековните купувачи и на тие нови за да се реализира профит на бизнисот поголем за 10%.  Каде е временското ограничување? Иако можеби е логично сепак не е лошо да се додаде во следните 12 месеци за да се знае периодот за кој се однесува остварувањето на целта.

Во една ваква ситуација ќе имаш уште една цел во примерот горе (не користам никаква математика во примеров едноставно нафрлувам бројки, вие ќе треба со помош на математика да дојдете до конкретни бројки):

  • Зголемување на бројот на купувачи за 20% во однос на претходната година во следните 12 месеци и
  • Зголемување на просечна продажба од еден купувач на годишно ниво за 10% во однос на претходната година.

Ова се веќе SMART цели. Но, што е со останатите две? Отворање на продавница во Куманово е специфична цел, но нема експлицитно наведено бројка за да биде мерлива. Од друга страна отворање на една продавница во Куманово веќе може да биде и специфична и мерлива. Доколку е поставена како бизнис цел веројатно значи и дека е остварлива и реалистична, но не е временски ограничена. Подобро е да имаме цел отворање на една продавница во Куманово до крајот на јуни 2012.

Кога ќе го поминете овој чекор ќе имате 4 цели од примерот:

  • Зголемување на бројот на купувачи за 20% во однос на претходната година во следните 12 месеци,
  • Зголемување на просечна продажба од еден купувач на годишно ниво за 10% во однос на претходната година,
  • Отворање на една продавница во Куманово до крајот на јуни 2012 и
  • Отворање на една продавница во Штип до крајот на август 2012.

Ова веќе има некакво значење во однос на маркетингот. Се знае што треба да се постигне и е јасно наведено во маркетинг планот.

Останатите наслови од серијалот за маркетинг план:

post

Гаранција и сервисот како предуслов за зголемена побарувачка на производите

Гаранција и сервис Со гаранцијата компанијата се обврзува дека ќе ги почитува декларираните карактеристики на производите. Компанијата се обврзува дека ќе го замени производот, отстрани недостатокот или парично ќе го обештети купувачот, доколку има одстапување од декларираните големини.

Гаранцијата за компанијата претставува трошок, но сепак компанијата издава гаранција. Некогаш на тоа е законски обврзана, а некогаш компанијата доброволно ја прифаќа гаранцијата како еден важен маркетиншки дел, со цел да ја зголеми продажбата.

Со гаранцијата се заштитува и охрабрува купувачот, а компанијата обезбедува дополнителен респект кај купувачите во меѓународни рамки. Законот ги обврзува компаниите за трајни потрошувачки добра да обезбедат гарантен лист, техничко упаство и овластен сервис. Во гаранцијата се набројуваат одредени ограничувања, за компанијата да се заштити од нереалните побарувања на одредени купувачи и да се одбегнат можните судски завршници. Со гаранцијата кај купувачот се намалува ризикот и несигурноста, дали одбрал вистински производ од вистинската компанија.

Производите се враќаат главно поради одреден недостаток, како и поради заблудата која ја има купувачот, но постојат обиди и за нереално враќање на производи.

Интересот на компанијата е да има што помалку рекламации, бидејќи во спротивно се шири негативен публицитет. По поднесувањето на рекламацииското барање, компанијата мора итно да реагира и да излезе во пресрет на купувачите, решавајќи го проблемот. Кај купувачот не смее да се создаде нервоза, за да не се шири негативен публицитет. Потоа треба да се најдат причините за појава на приговорите и истите веднаш да се отстранат.

Позитивното решавање на рекламациите или приговорите може да стане позитивна реклама за компанијата, па купувачот може да ја пренесе следнава порака: “Ми се случи недостаток на производот, но тие веднаш го отстранија и немав никакви проблеми. Така да и понатаму ќе го купувам тој производ, бидејќи таа компанија не дозволува да постои никаков проблем”.

Сервисот во гарантниот рок е најчесто бесплатен, освен што се плаќа потрошен материјал.

Пример: Кај автомобилот тоа е масло за мотор, масло за менувач, свеќици и слично. Сервисот надвор од гарантниот рок се наплаќа. Сепак купувачите се задоволни, бидејќи им се вградуваат оригинални делови, а мајсторите кои работат во сервисот се високо стручно обучени, со што се одбегнува било каква импровизација како и можност некој да се учи и да прави експеримент на туѓ производ.

Сервисот некогаш го вршат директно представниците на компанијата, но некогаш поради големата одалеченост или поради релативно малиот број на купувачи во одредени земји, на компанијата не и се исплаќа самостојно да отвара и организира сервис. Затоа врши овластување на други сервисери, кои покрај своите обврски се обврзуват да вршат сервис во името на компанијата. Нормално е дека за тоа се платени, но доколку е потребно претходно се обучуваат за да можат да одговорат на работните барања, а им се обезбедуваат и резервни делови и алати.

Пример: Компанијата која произведува скапи автомобили, може да се обврзе дека во случај на дефект, во кој било дел од светот, ќе прати екипа во рок од 12 часа да го отстрани дефектот. Доколку е потребно, транспортот на луѓето и опремата може да се изврши со авион или хиликоптер или можат да се испратат специјални возила за да го отстранат дефектот. За активирање на оваа опција би се плаќале дополнителни премии. Со оваа активност компанијата ја покажува своја моќ, бидејќи ваквиот сервис е скап и купувачот е уверен дека компанијата нема без потреба да се изложува на трошоци. Со тоа се потврдува мислењето дека производот е тешко расиплив, доколку се врши редовен сервис и правилна експлоатација. Доколку некогаш и би се случила потребата за таква интервенција, трошоците за извршениот сервис лесно би се надоместиле благодрејќи на високата цена на производот, како и од платените премии за вакви услуги.

post

Најди излез од црно белиот свет

Повеќе купувачи Еден голем проблем со кој се соочуваат претприемачите и кај самите нив и кај сопствените вработени е едноставно копирање на се околу нив.

Нема иновација, нема инвентивност…

Креативност можеби постои, но кретивноста без иновација не вреди.

Едноставно еден ист црно-бел свет.

Не ми верувате! Тогаш проверете ме преку следниве активности:

  • Влези во еден бутик прв на кој ќе налеташ. Првите зборови кои ќе ги чуеш од продавачот ќе бидат: Добар ден, како можам да ви помогнам. Варијациите не се важни бидејќи може да биде дали може да ви помогнам, може ли да ви помогнам…
  • Земете неколку весници и погледајте ги страните од огласниците. Споредете и ќе видите дека во суштината не се многу разликуваат.
  • Иако само мал број на мали бизниси имаат ТВ реклами, погледнете ги ќе забележите недостаток на инвентивност и секако ист стил, слична порака и лесно препознатлива намера.

Кога зборуваме за иновација не значи дека таа мора да биде нешто големо, огромно или пак неостварливо. Зборуваме за иновација која едноставно ќе го отсликува твојот бизнис.

Најдобар, уникатен, екстра, одличен… Но, што? Доколку се примени соодветен дизајн на бизнисот уште пред официјално отворање на вратите истиот треба да ја има инкорпорирано конкурентската предност во него. Па зошто да гледаш во маркетинг материјали на конкуренција и да ги направиш слични? Зошто да има исто однесување на вработените во твојот бизнис со оние кај конкуренцијата? Заради производот? Грешка!

Купувачот нема ни да стигне до производот доколку твојот продажен тим не успее да ги натера да го погледаат производот или понудата. Колку пати кога го слушнете прашањето добар ден како можам да ви помогнам сте кажале ништо едноставно да погледам? Таков еден одговор ги врзува и рацете и нозете и на најдобриот продавач. Крај, the end! Само случајност или божја волја може да доведе до враќање на потенцијалниот купувач на вистинскиот пат.

Но, доколку имаш соодветно дизајниран процес на приод на секаков потенцијален купувач не со прашање за помош која ја нудиш туку со понуда за да купи нешто, и не било каква понуда туку неодолива понуда, продажбата сигурно ќе биде поголема! Ќе прашаш за колку? Дали е важно! И да биде една од 10 обиди сепак е подобро од нула од десет обиди.

post

Дизајн и пакување на производот

Дизајн и пакување на производот Со зголемување на понудата на производите на меѓународниот пазар, на купувачите им се овозможува голем избор, па во борба за освојување на меѓународните купувачи, компаниите влегуваат и со соодветно дизајнирање и пакувања на производите.

Застарувањето на производот често се должи на застарување на дизајнот.

Со добриот дизајн, производот добива повеќе на атрактивност отколку на квалитет. Со квалитетно дизајнирање може да се подобри естетската вредност на производот. Може да се олесни и поевтини производство. Да се олесни пакувањето, транспортот и чувањето во магацините и во продажните објекти. За потребите на дизајнирањето често се ангажираат дизајнерски куќи, но и уметници кои можат да работат самостојно. Најчесто во рамки на компанија се организира работење на дизајнерите, за да може компанијата да има комплетен увид и контрола во дизајнерската работа, како и да спречи одлив на информации.

Пакувањето мора да задоволи повеќе цели. Треба да се користи за привлекување на внимание на купувачите со својот изглед или атрактивност. Преку соодветно пакување треба лесно да може да се дознае за внатрешната содржина, да може лесно да се отвара и затвара. Да биде со соодветна големина за да може непречено да се смести на продажните пунктови. На пакувањето треба лесно да се читаат натписите и упаствата.

Ознаките на производот мора да содржат:

  • Име на производот
  • Име на призведувачот или дистрибутерот
  • Опис на составот и начин на користење и рокот на траење на производот
  • Тежина во бруто или нето износ
  • Земја на потекло

Потребно е да се води сметка и за обележување на мерните единици. Иако постои меѓународен систем на мерни единици сепак функционираат и други мерни единици. Особено во англиската доминантна зона паралелно функционираат други мерни единици (Пример: литар-галон и слично), па доколку се процени дека тоа е неопходно на пакувањето може да се истакнат и двете мерни единици.

Пакувањето треба физички да го заштитува производот од механички оштетувања и растурање при далечни и тешки транспорти, што е честа појава во меѓународното работење бидејќи транспортните патишта во различни земји се со различни нивоа на квалитет.

Пакувањето треба да го чува производот од расипување при долг престој на производот во магацините или во продажните објекти. Одредени пакувања имаат за цел да го заштитат производот од неповолни климатски услови, како од високи така и од ниски температури, влага, песок и слично. При тоа треба да се води сметка, пакувањето да биде економично, односно да не биде скапо, а со развојот на еколошката свест пакувањето не смее да ја загрозува животната и работната околина, а треба да постои можност по употребата пакувањето да може да се рециклира.

Пакувањата од страна на купувачите подоцна можат да добијат и други употребни вредности. Пример: во пакувањата од сокови може подоцна да се чуваат млеко, алкохол и слично. Во кутии и гајби може да се чува и транспортира и друга стока, што претставува дополнителна корист за купувачите.