post

Започнување на бизнис: Фактори на кои треба да се внимава

Претприемач новогодишно 2012

Претприемач новогодишно 2012

Постојат одреден број на фактори на кои треба да се внимава при започнување на нов бизнис, за да може бизнисот успешно да функционира.

Иако постојат многу фактори кои можеби ќе предизвикуваат главоболки во оваа фаза, сепак треба да се обезбеди фокусот на претприемачот на најважните од кои можеби и ќе зависи иднината на бизнисот.

Да ги разгледаме оние фактори на кои треба да биде посветено посебно внимание од страна на претприемачот.

#1 Пазарна студија

Пред да се превземе некаков чекор во врска со отпочнување на нов бизнис, потребно е да се испита пазарот и неговите можности.

Потребно е да се утврди каков пазар имало пред пет години, а врз база на тоа и врз база на сегашни истражувања, да се утврди каков пазар ќе има во наредните пет години. Дали пазарот ќе се прошири или ќе се намали? Каква е економската можност на пазарот? Каква е конкуренцијата на пазарот?

#2 Локација

Без оглед дали се работи за производство, услуги или трговија, локацијата претставува клучен фактор при реализирањето на секоја деловна идеја.

При тоа е потребно да се анализираат следниве фактори: 

  • Трошочни фактори (земјата, работната сила, материјалите, транспортот).
  • Фактори на побарувачка (големината на пазарот, локација на конкурентите, потенцијалот на продажбата).
  • Невидливи фактори (склоност кон посебно опкружување, сигурност, други лични и семејни размислувања).

#3 Финансиски барања

Финансиите претставуваат клучен фактор при реализирање на секој бизнис. Тие се потребни како на почеток, при стартување на бизнисот, така и во понатамошниот тек.

Доколку финансиите не се обезбедат во потребната мерка, бизнисот може да згасне.

#4 Правни барања

Кога се отпочнува со новиот бизнис, секогаш мора да се води сметка за правните аспекти во работењето.

Правни совети се потребни во почетната фаза: кога се регистрира претприатието, за прибавување на финансиските средства, за вработување на работниците, за заштита на патенти и друга интелектуална сопственост, при склучување на бизнис-зделка со цел да се оневозможи каква било манипулација од страна на партнери со кои се соработува.

Доколку нема добра правна заштита, можни се судски спорови, а резултат на тоа е најчесто уништување на бизнисот. Доколку сите договори се склучени со почитување на целокупната правна регулатива, тогаш судот ги штити интересите на претприемачот, кога истите се загрозени од други лица.

post

Започнување на нов бизнис

Претприемач новогодишно 2012

Претприемач новогодишно 2012

Започнувањето на бизнис во денешно време не претставува преголема тешкотија. Фирмите лесно се регистрираат, барем во тој дел се направија огромни подобрувања. Ниту пак се потребни големи средства. За почетна набавка на стока може да биде доволно и 5.000 евра, а тој износ може понатаму по потреба да се зголемува. При регистрацијата, најдобро е да се ангажира адвокат кој ќе се погрижи да се запазат сите правни аспекти, како при регистрацијата така и во иднина, бидејќи секогаш при склучување на договорите мора да се води сметка за можните правни реперкусии.

Започнувањето нов бизнис претставува и највозбудливиот дел од работењето, проткаено со голем број нови непознати случувања. Проблем претставува опстанокот на претпријатието на пазарот, како и неговиот раст.

Препорака до претприемачите во почетокот на работењето е да избегнуваат преголеми “консултации” во врска со отпочнатиот проект, бидејќи многу “совети” можат да го парализираат и откажат од зацртаната идеја. Многу совети можат да дадат луѓе кои недоволно знаат или не можат да ја сфатат бизнис идејата, потоа има злонамерни луѓе кои намерно даваат погрешни совети. Ова не значи дека никогаш не треба да се примаат совети. Тоа исто така е погрешно. Одмерено слушање на совети и целосно размислување со своја глава (со континирано учење на области во кои претприемачот чувствува недоволни знаења), претставува клуч за успешно работење.

Отпочнување нов бизнис кој подоцна не би успеал може да стане “ноќна мора”, бидејќи може да се изгубат големи средства, а можно е и потсмевање на околината, па претприемачот многу потешко ќе се одлучи да реализира некој нов проект. Не се смета за нешто страшно доколку некој бизнис и не успее, бидејќи има многу примери на успешни претприемачи кои не успеале во првиот обид, а можеби и во неколку обиди. Дури и во одредени случаи тие неуспеси претствуваат основа за иден успех како што опфативме во брзо пропаѓање на бизнисот. Можноста бизнисот од првиот пат да не успее е поизвесна отколку да успее. Важно е ова да се сфати кај нас, бидејќи во нашите отежнати услови на работење, можноста за неуспех е значително зголемена. Многу полесно е претпримништвото да се негува во развиените економии, каде постојат многу подобри услови за работење, како и поголем број можности за реализирање на бизнисот.

Фактори за реализирање на бизнисот

За реализирање на бизнисот најзначајни се три фактори:

  • Идеи. Претприемачот мора да има идеи и да се концентрира на нивното остварување. За да може една идеја да се реализира и од неа да стане добар бизнис, потребно е претприемачот да поседува знаење и искуство. Преголем број на идеи може да внесат конфузија и да го одвлечат вниманието од најдобрата. Доколку постои добра идеја, сите останати пречки се полесно надминливи, а реализацијата на бизнисот е пореална.
  • Финансии. Сето тоа не може да се реализира без финансии. Финансиите мора да се обезбедат во доволен обем, за бизнисот да може да почне да функционира и понатаму да се развива.
  • Сигурност во работењето, треба да обезбеди државата со своите механизми. Претприемачот мора да биде сигурен дека некој надворешен фактор нема целиот бизнис-потфат да му го уништи (ненадејни законски регулативи, нелојална конкуренција, црниот пазар, турбуленцијата на финансискиот пазар). Тука дадовме преглед на условите кои треба да важат кај нас во Р. Македонија. Додека овие услови во други држави би биле поинакви, во зависност од тоа на кој степен на развој се наоѓа државата. Во некои држави каде постои голема сигурност во работењето на компаниите, би било дури и смешно кога би се барало гарантирање на нивната сигурност (од ненадејните потези на владата, нелојалната конкуренција, корумпираност на инспекторите и слични аномалии).

Секако дека и другите елементи се значајни, меѓутоа како најзначајни ги потенцираме овие три.

Прашања кои мора да се одговорат

При започнување на бизнисот потребно е да се одговори на следниве прашања:

  • Кои се можните начини на започнување на нов бизнис?
  • Кои се причините за започнување на нов бизнис?
  • Кои се општите предности и слабости при започнувањето на нов бизнис?
  • Дали се поседува доволен капацитет за реализирање на бизнис?

Најчеста причина за отпочнување со бизнис е:

  • Поради самовработување и независност.
  • Да се заработат пари.
  • Да се вработи семејство.
  • Искористување на постојните можности на пазарот.
  • Предизвик.
post

Претприемнички стратегии – Променети вредности и карактеристики

Претприемнички стратегии - вредности Ова е четвртиот и последниот пост од серијалот за претприемнички стратегии. Досега беа опфатени следниве:

Во овој пост ќе стане збор за стратегијата променета вредност и карактеристики.

Во досега опишаните претприемнички стратегии главната цел е воведување иновации. Претприемничката стратегија, која овде се разгледува, самата претставува иновација.

Производот или услугата, кои стратегијата со себе ги носи, можат да бидат присутни во околината долго време, а стратегијата го претвора тој стар производ или услуга во нешто ново. Таа ја менува нејзината употребна вредност, нејзините економски карактеристики: додека физички тука нема никаква промена, економски гледано се појавува нешто различно и ново. Сите претприемнички стратегии, кои тука се анализираат, имаат заедничко обележје што тие создаваат, креираат купувачи, а тоа е во крајна линија и вистинската цел на секоја работна активност, пред се економска активност.

#1 Создавање корист за купувачот

Создавањето корист за купувачот овозможило луѓето да ги задоволат желбите и потребите на сопствен начин. Доколку претприемачот не е спремен до крајност да ги задоволи овие барања, секогаш ќе се најде друг претприемач кој тие барања ќе ги задоволи и кој за тоа ќе извлече економска корист.

Англиските ученици учат дека Rowlend Hill ја пронашол поштенската служба 1863 год. што е делумно точно. Уште во времето на Римското Царство, за време на Цезар, имало извонредни служби со брзи курири кои ја носеле поштата на редовна линија, до најдалечните делови на империјата. Илјадници години подоцна, во 1521 год., германскиот цар Carlo V се вратил на таквото работење и им дал монопол за извршување на поштанската служба на царските имоти, на две кнежевски семејства. Во седумнаесетиот век сите европски замји имале организирана служба по Германскиот модел, а истото го примениле и Американците стотина години подоцна.

Сепак Hill го создал она што денес се вика пошта. Неговиот придонес не бил во новата технологија. Поштенските услуги отсекогаш ги плаќале примателите, а висината на надоместот зависела од оддалеченоста и тежината на пратката. Тоа ја правело поштенската услуга скапа и бавна. Hill предложил поштарината да биде единствена во рамките на Велика Британија, без оглед на одалеченоста. Исто така, предложил секоја поштарина однапред да се плати, со лепење на соодветни марки. Набргу поштата станала соодветна за работењето, а станала и евтина.

#2 Утврдување на цената

За секој производ или услуга, потребно е да се определи вистинска цена која потенцијалниот купувач е спремен да ја плати.

Доколку цената е превисока, купувачите нема да го купуваат тој производ или нема да ја користат соодветната услуга и тој производ или услуга можат да бидат супституирани од некој сличен производ или услуга.

Доколку е цената прениска, тоа исто така може да фрли сенка на производот или услугата, односно кај купувачот да се создаде слика дека производот е евтин оти не е квалитетен.

Заради тоа утврдувањето на оптимална цена носи голем успех во работењето.

Патентите за копир машини завршиле во малата компанија, тогаш позната како Holaid, зашто никој од големите компании не бил заинтересиран за нив. Нивните сметки покажале дека таква машина би чинела најмалку 4.000 $. Никој не би платил толкава цена кога индиго хартија била скоро бесплатна. Компанијата Holaid, денешен Xerox, направила голем технички напор за да ја проектира крајната верзија на машината. Меѓутоа, нејзиниот главен придонес бил во одредување на цените. Таа не  продавала машини, продавала она што таа машина го произведувала, копии. При цена од 5 или 10 центи, немало потреба за барање оправдување на вложениот капитал. Тоа е ситница која може да си ја дозволи секретарката, за да ја олесни работата. Утврдувањето на цените на копијата од 5 центи кај Xerox-машините било права иновација.

#3 Потрошувачката реалност

Не постои ирационален купувач, купувачот мора да биде рационален.

Неговата реалност често е потполно различна во однос на реалноста на произведувачот. Се што потрошувачот купува, мора да одговара на неговата реалност, потреба или тоа што го купува за него да има некаква корисна вредност. 

Потрошувачката реалност во 1840 год. довела до можност за купување на кредит. ”Syrus Mc Cormick” почнал со производство на жетварски машини, но заклучил дека не може да го продаде својот производ, бидејќи тогашниот просечен фармер немал купувачка сила. Сите знаеле дека инвестираниот капитал би се вратил за некоја сезона, но немало банкар кој би ги кредитирал. Тогаш тој понудил купување на рати, а цената би била платена од заштедата, која жетварот би ја остварил од неколку жетви. Фармерот сега можел да купи машина.

#4 Испорачување на вредност за купувачот

Последната од овие иновативни стратегии, поаѓа од тоа дека се испорачува она што претставува вредност за купувачот, а не она што претприемачот мисли дека е вредност.

Тоа се наоѓа еден чекор пред стратегијата на прифаќање на купувачката реалност, како дел од производот и дел од она што купувачот го купува.

Една компанија од САД испорачува повеќе од половина специјални масла за подмачкување, потребни за огромни градежни машини за правење патиштата, булдожери и големи копачи на земја, тешки камиони итн. Таа компанија е во директна конкуренција со една од најголемите петролејски компании, која може да мобилизира голем број на специјалисти за масла, но таа во борбата не конкурирала со тоа што ќе продава подмачкувачки масла, туку  продавала сигурност дека машините правилно ќе работат.

Тоа што претставувало вредност за изведувачите на градежните работи не е подмачкувањето. Тоа е она што обезбедува опремата правилно да функционира. Секој час работење кој изведувачот го изгубил, чини многу повеќе од она што го потрошил за масло во текот на една година. Она што произведувачот на мазиво го прави е да им понуди на изведувачите на градежни работи анализа, неопходна за одржување на нивната опрема. Потоа тој им нуди програма за одржување на база на годишни претплатни цени и им гарантира дека нивната опрема нема да биде надвор од употреба, повеќе од одредениот број на часови годишно, поради подмачкување. Програмата препорачува употреба на мазиво од тој произведувач. Меѓутоа, тоа не е она што изведувачот го купува. Тој всушност купува добро функционирање и добро работење на неговата опрема, што за него има големо значење.

Останатите постови од овој серијал:

  1. Претприемнички стратегии – Да се биде прв, истовремено и најдобар
  2. Претприемнички стратегии – Да се погоди онаму каде што не очекуваат
  3. Претприемнички стратегии – Еколошка ниша
post

Претприемнички стратегии – Еколошка ниша

Претприемнички стратегии Ќе продолжиме со третиот пост од овој серијал за претприемнички стратегии. Досега во првиот дел од претприемнички стратегии стана збор за стратегијата да се биде прв, но истовремено и најдобар, додека во вториот пост за стратегијата да се погоди онаму каде што не очекуваат. Во овој дел ќе продолжиме со стратегијата еколошка ниша.

Сите наведени стратегии имаат за цел да ја освојат водечката положба на пазарот. Стратегијата на освојување на еколошките ниши, има за цел освојување на монопол во потесна област на пазарот или производство. Оваа стратегија, има за цел да ги направи своите успешни практичари имуни на конкуренцијата. Успешните реализатори на претходните стратегии, главно стануваат големите компании кои се лесно видливи на пазарот. Компаниите со оваа стратегија живеат во анонимност, без оглед што поседуваат производ битен за одреден процес, така што никој не се обидува да им конкурира.

Во рамките на оваа стратегија постојат подстратегии:

#1 Стратегијата на “наплатната рампа”

Ова е во голема мерка привилегирана положба, бидејќи претприемачите искористуваат одредена позиција или знаење за сопственото профитирање, при што другите кои се заинтересирани за услугите што ги нудаат овие претпријатија мораат да пројдат низ “наплатната рампа”, што на претпријатието му овозможува, без голем стрес и напор, да ги пласира своите производи или услуги. 

Стратегијата на “наплатната рампа” има и ограничувања. Тоа е статичката позиција. Кога еднаш ќе се освои, таа не дава многу шанса за пораст. Не постои ништо што компанијата, која освоила една еколошка ниша, би можела да стори за да го зголеми обемот на своите работи или да ги контролира тие работи, без оглед колку е нејзиниот производ добар или евтин.

Барањето зависи од потребата на процесот или производот чиј составен дел е тој. Оваа стратегија не смее да ја користи својата монополска положба за експлоатација, изнудување или малтретирање на купувачите. Доколку се јави такво однесување, купувачите ќе знаат да го казнаат тоа.

Положбата на “наплатна рампа”, во текот на многу години ја држела една компанија од САД, која уште пред 60 год. развила модел на заштитник против експлозија во нафтени дупки. Трошоците за правење на нафтената дупка може да изнесуваат повеќе милиони долари. Меѓутоа, една експлозија може да го уништи целиот труд. Затоа заштитникот од експлозијата за време на работа е поевтино осигурување, без оглед на неговата цена. Се повторува состојбата во која поради вкупниот ограничен пазар, ниеден потенцијален конкурент нема интерес да тргне во производство на некој алтернативен производ. Симнувањето на цената на заштитникот од експлозија на дупките, кое чини околу 1% од вкупната цена на една дупка, никого не го стимулира да ископува повеќе дупки. Конкуренцијата можела само да ја смали цената без некој ефект.

#2 Стратегијата на специјализирани вештини и знаења

За да се освои ниша на специјалности, тоа секогаш бара нешто ново, нешто што претставува вистинска иновација.

Првата работа е во раната фаза на една нова индустрија или пазар, да се истражи можноста за специјализација. Претпријатијата кои ќе се утврдат во нишата на база на специјалности, не можат да бидат загрозени ниту од своите купувачи, ниту од своите снабдувачи. Никој од нив не е спремен да влезе во нешто туѓо, како во поглед на знаење, така и во поглед на стручност.

Претпријатијата кои се утврдиле во нишата на специјалностите, мораат постојано да работат на усовршувањето и подобрувањето на својата стручност. Тие мораат секогаш да водат во својот сектор. Ограничувањето на оваа стратегија е што има мал видокруг во однос на пазарот.

Второ ограничување е што сопственикот на оваа специјалност зависи од некој друг, кој неговиот производ или услуга го продава. Тој на овој начин станува компонента, составен дел на синџирот на производството и прометот. Доколку биде загрозена главната индустрија и нејзините придружни делови ќе бидат загрозени. Најголемата опасност за произведувачите кои поседуваат ниша на специјалности е ако специјалноста престане да биде тоа и стане општо знаење. Нишата на специјалностите, како и сите еколошки ниши, по својата природа е ограничена, како по обем, така и временски.

Сите ги знаат имињата на важните автомобили, а малку луѓе ги знаат имињата на компаниите кои ги испорачуваат електричните и светлосните системи за тие автомобили. Скоро никој, освен автомобилската индустрија, не знае дека фирмата “A. O. Smith” од Милвоки во САД веќе со децении произведува шасии за американски патнички автомобили, ниту дека фирмата “Bendiks” ја прави секоја одделна сопирачка која е вградена во производството на сите американски автомобили. Тоа се стари и добро утврдени компании.

#3 Специјализиран пазар

Главната разлика помеѓу нишата на специјалности и нишата на специјален пазар е во тоа што првата настанала и се развивала околу еден производ или една услуга, а втората околу специјализирано знаење и познавање на пазарот.

Специјализираниот пазар се наоѓа со набљудување и анализирање на појавата и развојот на новите производи и услужни активности. При тоа се поставува прашањето: Каква шанса би дала можноста за поседување единствена ниша? Што треба да се направи за таа ниша да се пополни пред другите. Нишата на специјализираниот пазар има барање како и нишата на специјализирани знаења, но таа има и исти ограничувања. Најголема закана постои кога специјалниот пазар ќе стане масовен пазар, односно кога ќе ја загуби својата ексклузивност.

Две компании, едната во северна Англија, а втора во Данска, испорачувале поголем дел на автоматизирани пекарски печки за колачи и тенок двопек. Пред триесетина години тие биле единствени производители на овие печки. Не постои ништо што би било технички комплицирано кај пекарските печки. Постојат многу компании кои би можеле да прават печки за колачи и двопек, исто така успешно и добро, како што тоа го правеле двете компании. Меѓутоа, тие две фирми го познавале пазарот, ја знаеле секоја пекарница, а и секој пекар ги знаел нив. Пазарот не е ниту голем, ниту доволно атрактивен за некој трет да им конкурира, се додека ги задоволуваат потребите на купувачите.

Останатите постови од овој серијал:

  1. Претприемнички стратегии – Да се биде прв, истовремено и најдобар
  2. Претприемнички стратегии – Да се погоди онаму каде што не очекуваат
  3. Претприемнички стратегии – Променети вредности и карактеристики
post

Претприемнички стратегии – Да ги погодите таму каде што не очекуваат

Претприемнички стратегии Продолжуваме со вториот дел од претприемнички стратегии. Во првиот дел од овие претприемнички стратегии стана збор за стратегијата да се биде прв и истовремено најдобар, денес ќе стане збор за друга стратегија наречена како да ги погодите таму каде што не очекуваат.

Да ги погодите таму каде не очекуваат е потполно различна претприемничка стратегија, дефинирана од друг генерал на Конфедерацијата во САД, кој кажал: “Погодете ги таму каде што не се јаки, сигурни”. Таа стратегија можела истовремено да се нарече креативна имитација или претприемничко џудо, бидејќи најголемата примена на оваа стратегија доаѓала од земјата на џудото – Јапонија која применувајки ги овие стратегии постигнала завидни резултати во екомномијата.

#1 Креативна имитација

Поимот креативна имитација е контрадикторен термин. Тоа што е креативно треба да е оригинално. Меѓутоа овој термин ја опишува стратегијата која претставува имитација. Тоа што претприемачот го работи, некој друг веќе го работел. Меѓутоа, сега таа работа на претприемачот е креативна, од причина што претприемачот, применувајќи ја стратегијата на креативна имитација, разбира што претставува иновацијата, подобро и од луѓето кои до неа дошле и ги користи за да профитира.

Слично на стратегијата да се биде прв, но истовремено и најдобар и стратегијата креативна имитација, има за цел освојување на водечки позиции на пазарот или во одредена индустрија, доколку не може да обезбеди и потполна доминација на тој пазар или во таа индустрија. Но, таа е многу помалку ризична од претходната.

Во времето кога ќе се појави компанијата креативен имитатор на пазарот, тој веќе е формиран и новото претпријатие може да биде прифатено од пазарот. Се случува на пазарот да постои поголема побарувачка отколку што може да задоволи оригиналниот иноватор.

Секако, може да се случи оригиналниот иноватор да ги затвори сите врати за креативна имитација и самиот да профитира. Креативната имитација не го експлоатира промашувањето на првиот иноватор, бидејќи првиот иноватор морал да биде успешен. Работата е во тоа што првите иноватори пропуштиле да го разберат успехот на своите нови конкуренти, креативните имитатори. Креативните имитатори го користат успехот што другите го оствариле, тие го гледаат производот или услугата од аспект на потрошувачите.

Креативната имитација го почнува својот поход на пазарот, а не од производот, како и од потрошувачот, а не од произведувачот. Таа е истовремено концентрирана на пазарот и пазарно е водена. Стратегијата на креативната имитација бара пазар кој остварува брз пораст. Креативните имитатори не остваруваат успех со тоа што ќе ги превземат купувачите од првиот иноватор. Тие всушност, го опслужуваат пазарот, кој првите иноватори го создале.

Практично, тие одат по патот што некој пред нив го трасирал. Креативната имитација ја задоволува побарувачката која веќе постои, а самата не ја создава таа побарувачка. Креативната имитација најдобро функционира во области на висока технологија, од причина што иноваторите во тие области најмалку сакаат да бидат концентрирани на производот, односно повеќе се концентрирани на развојот на самата технологија и самиот производ. Затоа тие покажуваат тенденција погрешно да го толкуваат својот сопствен успех на пазарот, односно со тоа ја пропуштат шансата да го експлоатират барањето на тој пазар кој самите го создале.

Кога се појавиле полупроводниците, во индустријата на часовници знаеле дека тие можат да се користат за погон на часовниците, како многу поточни посигурни и поевтини механизми од класичните механизми за движење на часовниците. Швајцарците набргу направиле дигитален часовник, кој се движел со помош на кварц. Претходно имале големи вложувања во традиционалното производство на часовници, па затоа се одлучиле за постепено воведување на кварцните часовници во подолг временски интервал, а дотогаш овие часовници планирале да бидат луксузна стока. Компанијата “Hatori” во Јапонија, веќе имала долга традиција со производството на конвенционални часовници на Јапонскиот пазар. Компанијата сега видела шанса и можност за креативна имитација во развојот на стандардни, не многу скапи, кварцни дигитални часовници. Додека Швајцарците се свестиле, веќе било доцна. ’SEIKO’ часовниците станале барана стока, така што ги исфрлиле швајцарците од трка.

#2 Претприемничко џудо

Претприемничкото џудо како и креативна имитација се термини кои се најчесто врзани за работење на јапонските претприемачи. Применувајќи ги овие две стратегии, тие остварија светски успех во работењето и ја обновија индустријата и стопанството на целата земја, која беше разорена во големи размери за време на војната. Карактеристика на претприемничкото џудо е спроведување на одлучна акција за создавање на условите за реализирање на бизнис потфати. 

Беловите лабаратории во 1947 год. го пронашле транзисторот. Станало јасно дека транзисторот ќе ја замени вакуумската цевка кај радиото и ТВ-приемниците, но никој ништо не превземал. Водечките произведувачи на радио и ТВ-приемници биле Американците. Тие почнале да ја проучуваат можноста за примена на транзистор. Предвидувале дека транзисторот ќе се применува некаде околу 1970 год.

Компанијата Sony во тоа време не била многу позната. Нејзиниот претседател Akio Morita прочитал во весниците за транзисторите. Отпатувал во САД и ја купил лиценцата за новиот производ на Беловата лабараторија за 25.000 $. Две години подоцна Sony ги изнел на пазарот првите портабл транзисторски радиоприемници, кои тежеле помалку за 1/5 од сличните радиоприемници со вакуумска цевка, а цената им била помала за 1/3 од цената на класичниот приемник.

Оваа претставува класичен пример за отфрлање на неочекуваниот успех. Американците ја отфрлиле оваа можност поради тоа што транзисторот не бил “тука пронајден”, односно не го пронашле водечките компании RCA и General Electric. Американците биле горди на своите радиоприемници, кои биле квалитетно изработени. Во споредба со нив, силиконските чипови се сметале како ниско ниво. Но, Јапонците оваа стратегија ја повториле со успех и кај ТВ-приемниците, кај дигиталниот часовник и кај рачните дигитрони.

Постојат пет вообичаени навики и однесувања, кои им овозможуваат на придојдените да го користат претприемничкото џудо и да се исфрлат на водечката положба на пазарот.

  • Првата таква навика е NIH (Not Invented Here – не е тука пронајдено). Ова е однесување, при кое компанијата е убедена дека нешто што е ново не може да биде и добро, па така доаѓа до одбивање на новиот пронајдок со презир.
  • Втората тенденција е “да се собере кајмак од пазарот”, односно да се оствари голем профит на еден негов сегмент за кратко време. Собирањето кајмак претставува нарушување на елементарни менаџерски и економски правила. Тоа секогаш се казнува со загуба на пазарот. Кога еднаш ќе се здобијат со таа навика, тие и понатаму ја практикуваат и со тоа стануваат цел на претприемничкото џудо.
  • Третата лоша навика уште повеќе ја слабее конкурентската способност на компанијата: верување во квалитетот. Квалитетен производ или услуга не е она што нејзиниот производител мисли дека е. Квалитетот е она што купувачот го добива и за што е спремен да плати. Производот не е квалитетен затоа што тешко се прави и затоа што чини скапо, како што мислат произведувачите. Купувачот го плаќа само онашто му е од корист и што за него претставува квалитет.
  • Четвртата лоша навика се премиумските цени. Премиумските цени се повик на конкуренција. Она што се гледа како поголем профит за лидерот на пазарот, всушност претставува надомест за придојдениот, кој може за неколку години да го исфрли лидерот од водечката положба и самиот да ја заземе. Премиумските цени наместо да бидат причина за радост, стануваат закана за компанијата.
  • Петта лоша навика е фирмата да оди на максимизирање, наместо да оди на оптимизирање. Како пазарот расте и се развива, тие настојуваат да го задоволат секој корисник одделно, но понудата содржи ист производ или услуга.

Останатите постови од овој серијал:

  1. Претприемнички стратегии – Да се биде прв, истовремено и најдобар
  2. Претприемнички стратегии – Еколошка ниша
  3. Претприемнички стратегии – Променети вредности и карактеристики

 

post

Претприемнички стратегии – Да се биде прв, но истовремено и најдобар

Претприемнички стратегии Стратегија е вештина на војсководителите, вештина за водење војна, вештина за управување, водење на армии во воени походи. Тактиката е начин на спроведување на стратегијата. Постојат неколку претприемнички стратегии, но најдобрите резултати се добиваат кога ќе се искомбинираат неколку стратегии.

Стратегијата да се биде прв но истовремено и најдобар, бил начинот на кој генералот на Конфедерацијата го гледал начинот на добивање на битката, во текот на Американската граѓанска војна.

Во рамките на таква стратегија, претприемачот има за цел да ја освои водечката положба на некој нов пазар или во некоја нова гранка на бизнисот.

Да се биде прв, но истовремено и најдобар, не значи дека мора веднаш да се направи големо претпријатие. Оваа стратегија има за цел освојување на водечката позиција. Да се биде прв и најдобар, претставува стратегија за која многу луѓе сметат дека значи претприемничка стратегија “par excellence”.

Меѓутоа, оваа стратегија не е доминантна стратегија на претприемништвото, ниту таа што носи најмалку ризик или има најмногу успешни резултати. Таа носи најмногу неизвесност, не дозволува правење грешки и не овозможува втора шанса. Меѓутоа, ако се покаже успешна, ова стратегија му носи најмногу резултати на својот творец.

Сите тие примери на стратегијата да се биде прв но и најдобар, како стратегија подразбира поставување пред себе една амбициозна цел; на друг начин таа е осудена на пропаст. Оваа стратегија мора веднаш да ја погоди целта или потполно ќе промаши.

Треба да постои јасна цел и сите напори мора да бидат концентрирани на нејзиното остварување. Кога тие напори ќе почнат да дават резултати, иноваторот мора да ги има спремено ресурсите. Оваа стратегија понатаму, бара и континуирани напори во настојувањето да се задржи водечка позиција, во спротивно тоа би значело само добро подготвен терен за конкуренцијата. Буџетот на компанијата мора да биде поголем отколку пред неговата успешна иновација. Мора да се пронајдат нови корисни вредности за иновацијата, да се индентификуваат нови потрошувачи и да се убедат да ги пробаат новите производи.

Претприемачот кој успеал да биде прв, но истовремено и најдобар, мора својот производ или својот процес сам да го направи надминат и застарен, при што би вовел нов производ или процес, за тоа да не го направи конкуренцијата. Работата на пронаоѓање наследник на успешен производ, мора да почне веднаш и со иста концентрација на напор, која довела до реализација на првобитната иновација. Потоа мора систематски да се смалува цената на производот или процесот.

Стратегијата да се биде прв, но истовремено и најдобар е ризична, па стратегијата креативна имитација се темели на претпоставката дека оваа стратегија почесто ќе биде промашување, отколку успех. Таа ќе промаши поради недостаток на волјаа, поради неадекватни напори, поради недостатокот на ресурси или некој сличен проблем.

Следува:

post

Анализа на бизнис идеи

Потребно е секоја бизнис идеја да се анализира од аспект на тоа какви деловни (финансиски) резултати ветува. На почеток во игра се наоѓат повеќе идеи. Затоа е потребно да се работи на намалување на листата на идеи кои треба да се разгледуваат една по една и да се отфрли најлошата, која не задоволува одредени критериуми.

#1 Временски аспект

Секоја идеја треба да се анализира од временски аспект.

Прашањата кои треба да се постават се:

  • Колку време треба да се одвои за бизнисот?
  • Колку време треба да помине, па бизнисот да почне да дава резултати?
  • Дали ќе се работи само во слободно време?

Може да се случи почетните планови да се засновуваат на претпоставката дека со бизнисот претприемачот ќе се занимава само во слободно време, a потоа и 24 часа може да се малку. Доколку сака да го задржи постојното работно место, а попладне да ја остварува замислата за бизнис, тогаш ќе се јави преоптоварување и заситување. Идиличната семејна атмосфера, со многу слободно време посветено на жената и децата, е неспојиво со претприемништвото. Има случаи кога претприемачите се одлучуваат, поради преоптовареноста, никогаш да не стапат во брак или се одложува раѓањето на деца, додека претпријатието не стекне посигурна работа. Тешко е да се усогласат интересите на семејството и на бизнисот. Има многу растурени бракови, бидејќи бизнисот бара целосна посветеност, а категорија работно време не постои.

#2 Потребни финансии

Финансиите се најлимитирачкиот фактор. Во секоја бизнис идеја мора да постои преглед за потребните финансиски средства. Потребно е да се види со колку средства располага претприемачот, како и да се испитат сите можности за земање кредити. Уште нешто што мора да го имате во предвид: Секогаш планираните потребни финансии ќе бидат помали од вистински потребните.

#3 Располагање со стручност и деловно искуство

Стручноста и деловното искуство се пожелни во работењето, но може и да го нема, а претпријатието сепак да работи успешно. Доколку претприемачот самиот не е оспособен, мора да обезбеди луѓе кои поседуваат знаења.

#4 Ниво на ризикот

Ризикот се смета како прифатлива категорија и како нешто што постојано ќе го следи бизнисот во иднина. Прво, ти ги инвестираш твоите сопствени пари кои ги поседуваш во моментов во нешто за што со 100% сигурност не знаеш дали ќе донесе пари во иднина. Ова е првиот иницијален ризик кој го превземаш на себе па дури и натвоето потесно семејство (мораш да им ги скратиш нивните потреби во замена за финансирање на бизнис потфатите) како еден претприемач.

Како потребни чекори за реализирање на идејата може да бидат:

  • евидентирање на пазарни потреби и индентификација на соодветни деловни можности;
  • утврдување на потребните ресурси за реализација на одредена деловна идеја;
  • проектирање на финансиска димензија;
  • рангирање на одделни деловни идеи врз основа на личнo преферирање, финансиска исплатливост и ниво на ризик;
  • изборот на бизнис идејата, која ќе биде операционализирана во бизнис план.

Постојат многу луѓе со добра идеја, но бројот на луѓето кои се способни, прибирајќи ги потребните ресурси тие идеи да ги реализират, е помал. Всушност тоа е, и треба да е, главната карактеристика на претприемачите – реализирање на зацртаните идеи.

Доколку се согледа некоја можност за бизнис, мора да се брза со реализацијата, бидејќи, ако конкуренцијата утврди дека идејата е добра, може да дојде до преземање на таа идеја од страна на поагресивни и побогати претприемачи. Можно е и повеќе претприемачи да започнат со ист бизнис, со што ќе се зголеми конкуренцијата, па можноста за успех се намалува.

Со навлегување на повеќе претприемачи во ист бизнис, прозорецот на можности се стеснува и се помалку претприемачи можат да влезат во тој бизнис.

При реализирање на идејата потребно е да се помине влезната бариера (влезниот праг), меѓутоа и излезната бариера е значајна при разгледувањето на идејата за отпочнување и релизирање на идејата.

Ако влезните и излезните бариери се големи, претприемачите потешко ќе се одлучат за отпочнување и реализирање на бизнис идејата.

Влезна бариера може да биде:

  • голема потреба од финансиски средства;
  • незнање, како и немање содветна технологија;
  • непознавање на пазарот;
  • законски пречки.

Излезна бариера може да биде:

  • проблем да се повратат вложените средства од купената технологија, бидејќи новите купувачи немат средства или сакаат да ја откупат опремата по поевтина цена;
  • законодавецот, за да оневозможи отпуштање на вработени, поставува законски пречки, за да се оневозможи излегување од започнатиот бизнис.
post

Развој на идеи за започнување на бизнис

Бизнис идеи Секој бизнис почнува од идеја. Методите кои тука ќе ги опфатиме главно се настанати за потребите на воениот сектор, а потоа се пренесени и во цивилниот сектор и се општо познати и прифатени.

Идеите се ресурс со кои претприемачите би требало да се најбогати. Идејата сама по себе не претставува решение на сите проблеми, но претставува голем потикнувачки фактор за започнување на бизнис активност.

Претприемачот кој сака да отпочне со работење, треба да има контакти со голем број на луѓе и добро да слуша туѓи идеи. Најчесто луѓето со добри идеи не се и добри реализатори или им недостасува некоја од компонентите: искуство, знаење или финансии; поради што не можат да ја реализираат идејата.

Со слушање на изнесени идеи, решителен и дисциплиниран човек може за себе да обезбеди добар бизнис.

За жал оној што имал добра идеја, а немал одлучност да ја реализира идејата, останува само нем набљудувач на туѓ успех. Секоја иновација треба да се заштити во заводот за патенти, за да не се злоупотреби од страна на другите претприемачи.

Идеите не треба да се чекаат да дојдат сами од себе, туку проблематиката треба систематски да се следи и истражува. Ние ќе ги анализираме начините и методите за добивање на идеи и нивното користење. При тоа, потребно е да се истакне дека претприемачите не треба да претеруваат со голем број на идеи, кои сакаат да ги реализираат, туку да пронајдат која од идеите е најдобра и таа да ја реализираат. Бидејќи, доколку сакаат да реализираат повеќе идеи, може да се доведат во состојбата да не можат да реализираат ниту една.

Изворот на идеи за новиот производ треба да се бара во маркетингот, во истражувањето на пазарот, конкуренцијата, потрошувачите, дистрибутерите, продавачите, и во сопственото истражување. Треба да се користат сите можни извори на идеи за нови производи-услуги. Освен споменатите можности треба да се додадат и снабдувачите, списанијата, сервисите, поплаките на корисниците на производот и сл.

Карактеристика на работењето на големите компании е што кај нив идеите доаѓат од нивните лаборатории, или истражувачки центри. Во развиените земји, до идеи за нови производи/услуги, може да се дојде и преку вселенски и воени истражувања. Групирање на идеите може да се изврши и преку одредени научни методи. Во светот постојат неколку широко применети методи, кои поттикнуваат интуитивно размислување. Тука се опишани методи за добивање на идеи за големи корпорации, меѓутоа со одредена апроксимација, може да послужи и како начин за добивање идеи и во малите претпријатија.

#1 Brainstorming (мозочна бура)

Оваа техника се состои во организирање креативен состанок на одредени стручни лица, чиј број најчесто се движи помеѓу 5 и 15, кои  вршат собирање на мислења, ставови, како и идеи за конктретно прашање. Се бара целосно слободно изјаснување. Критиката е исклучена.

Не смее да се слушнaт коментари: тоа е глупаво, тоа е неможно и слично, со цел да се соберат што повеќе идеи без оглед на нивното значење и можно влијание на решавањето на конкретниот проблем.

Потоа следува оценување на значењето на секоја идеја и нејзино рангирање. По рангирањето, идеите влегуваат во понатамошен третман и високо рангираните идеи одат на понатамошно реализирање.

Оваа може да се примени и во малото стопанство, на тој начин што претприемачот би собрал луѓе (сега има се поголем број на високообразовани претприемачи, кои исто така имаат високообразовани пријатели, кои можат конструктивно да учествуваат во добивање на идеи, притоа секој човек може да даде конструктивно решение) кои слободно и спонтано би изнеле идеи, а понатаму високорангираните идеи претприемачот би ги реализирал. Овие методи главно се настанати за воени потреби, но постепено се преместени и во цивилен сектор, општепознати се и при нивното спроведување може да се дозволи флексибилност, односно прилагодување кон условите кои владеат на теренот, односно во компанијата, а добиени резултати сепак да бидат високо вреднувани.

#2 Delphi

Delphi методот го добил името по Грчкиот град каде во старите времиња се пророкувало. Методот се состои од одделни испитувања, најчесто преку прашалници, се повикуваат експерти (носители на клучни работни задачи) на повеќекратен разговор, поради утврдување на нивниот став, идеја или предлог.

Тие даваат одговори, наведуваат факти и предлози. Во вториот круг од разговорите, учесниците се известуваат за дотогашните вкупни резултати, па од нив се бара да ги бранат своите ставови. Постапката по потреба се повторува. За тоа време доаѓа до расчистување на проблемот, до кристализација на конечните ставови, идеи и предлози. Доколку не се постигне резултат испитувањето се прекинува, а може да продолжи со другите учесници.

Истото оваа може да го примени претприемачот за своите потреби во поедноставена форма, составувајќи прашалник и собирајќи одредена група на пријатели или познаници (сепак не треба да се заборави дека лице во лице интервјуата со потенцијални купувачи кои не ги познаваш даваат најдобри резултати), од кои би се обидел да собере одреден број на корисни идеи.

#3 Синектички метод

Синектички метод е специфичен облик на дискусиски метод за пронаоѓање идеи, решавање на одредени проблеми и др.

Дискусискиот тим се состои од 5 до 7 лица со различна стручност и образование, лица кои се специјално одбрани за таа пригода.

Проблемот, целта и планот се разложуваат толку долго, се додека сите членови на дискусиискиот тим не ја сфатат нивната суштина, значењето и она што се сака да се постигне со работата на тимот.

Потоа проблемот се отуѓува, се наоѓа сличност во природата (се зема облик на животни: риби, жаби, желки… и други како идејни облици за одредените производи) и слично. Со помош на таквото апстрактно скршнување од почетниот проблем, се бара и се наоѓа неговото решение.

Решението може да претставува идеја која се граничи со фантазија, што на организаторот на дискусијата му остава задача подоцна со обработката на резултатите, да извлече корисни и потребни сознанија и заклучоци.

#4 Морфолошки метод

Морфолошкиот метод е соодветен за идеите за високата технологија. Тој обезбедува, да се избегнат битните грешки во пристапите од кои се тргнува во предвидувањето и овозможува примена на принципот на повеќе димензионална класификација, која се сведува на расчленување на одредена целина на составните делови.

Се формира матрица во која во првата колона се основните обележја, а во другите колони се варијации на основните обележја.

При примената на морфолошкиот метод во прв ред е потребно да се утврдат сите постојни обележја (се анализираат сите можни варијанти без оглед колку се чудни или тешко остварливи) и се внесуват во матрицата. На тој начин, овој метод може да помогне да се изврши коректна класификација на новите технолошки решенија. Покрај тоа, се отвара можност за комбинирање на елементите во нов пристап, независно од тоа во која мерка таквите решенија се моментално можни, изводливи и ефикасни. На Сликата 6. е даден приказ на морфолошка матрица.

Морфолошка матрица

Морфолошка матрица

#5 Креативен удар

Терминот креативен удар прв го употребил Tom Peters, со цел да го опише процесот на агресивно откривање на знаењата и интересите на конкурентите. Тој предлага сите вработени да се преобразат  во т. н. Vacuum cleaners (правосмукалка) за да побараат и да го разберат најдоброто што го нудат другите.

Токму тоа го правел Marriott при дизајнирање на својата мрежа хотели. Цели тимови од вработени во маркетингот, финансиите, човековите ресурси и оперативата биле испратени на близу 400 конкурентски хотели за да ги испитаат нивните карактеристики (креветите, големината на собите, дебелината на sидовите, придружните ресторани итн.), нивните услуги (резервации, внимание на персоналот и др.) и нивниот менаџмент (работење, морал). Резултат на тоа била добро дизајнирана мрежа хотели со пристапни цени, наменети за бизнисмени кои често патуваат.

Истото ова мора секој претприемач да го применува сé додека работи, бидејќи вниманието кое се обрнува на конкурентите, мора да биде големо за да се знае однесувањето на секој конкурент (цени, односот кон клиенти, начин на плаќање…).

Секаде во светот е голема чест да се има вработување, а не е ни лесно ни едноставно да се бара ново вработување, поаѓајки од тоа, секој вработен треба без никакво посебно насочување да го прати пазарот и конкурентите и за тоа да го известува претприемачот, кој соодветно би реагирал на секој предизвик.

#6 Уметноста и занаетот

Уметноста и занаетот може да биде добар пат за развој на сопствен бизнис. Луѓето кои се образовани или имаат некој посебен талент или занает, нормално е при започнувањето на бизнис да поаѓаат од знаењата кои ги имаат. На тој начин, тие се во можност да го спојат бизнисот и задоволството. Каков било напор околу реализацијата на некоја бизнис идеја нема да претставува голема препрека. Освен заработувачката, можно е да се постигне и големо уметничко ниво (сликарство, изработка на скулптури). Со тоа се остварува и соодветен морален надомест.

#7 Лично искуство

Личното искуство стекнато во одредена работа, секако дека ќе се примени за одредени иновации кои се од интерес на претприемачот.

Ако некој во соседството има проблеми со компјутерската обработка, познавањето на англискиот јазик, тоа може да се искористи и да се промовира давање на такви услуги.

Некои луѓе се трудат своето хоби или спортскиот интерес, развиен во слободното време, да го имплементираат во работењето.

Тука претприемачот се чувствува сигурен, а освен тоа гледа и можност да заработи и да оствари свое задоволство.

Љубителите на животни сакаат да отвараат продавници за своите миленици. Љубителите на лов и риболов, како специјалисти за сите проблеми кои можат да настанат при овие активности, можат да дадат информации и да обезбедат потребен прибор за непречено и комплетно извршување на овој спорт. Љубителите на автомобили ќе отворат сервис или продавница за автоделови. Собирачите на ретки автомобили, марки, стар мебел… логично е тоа знање да им го наплатат на заинтересираните купувачи.

Постојат и други начини за добивање на нов производ/услуга како што се: препознавање на потребата; подобрување на постојните производи/услуги; комбинирање на различни “индустрии”; забележување на трендови; обрнување внимание на се; поставување на прашањата; прво именување, па потоа развивање и други.

post

Иновативни можности – уште неколку

SEO елементи Ова е последниот пост од серијалот за иновативните можности и нивни извори. Во првиот пост зборувавме за иновативни можности каде што прикажавме одредени извори на иновативни можности. Потоа продолживме за видови на иновативни можности согласно Peter Drucker кои се однесуваат на неочекувани случувања и несовпаѓања, за да во претходниот опфатиме некои ограничувања и предупредувања во однос на иновативните можности.

Да одиме со уште уновативни можности.

#1 Промена на структурата во стопанството и пазарот

Сето тоа што досега го истакнавме, односно дали несовпаѓањата на економската реалност ќе се конфронтираат со нашето очекување или ќе индуцираат процеси на неочекувани и неповолни резултати, ќе зависи, во секој случај, од состојбите и тенденциите на стопанската и пазарна структура!

Стопанска и пазарна структура понекогаш останува непроменета со години и изгледа потполно стабилна. Така во светската алуминиумска индустрија, по цело столетие, лидер е сеуште иста компанија – Алуминиумска компанија America од Pitsburg.

Во стварноста стопанската и пазарната структура е крта. Една мала гребаница е доволна, брзо да дојде до нивно дезинтегрирање. Кога тоа навистина ќе се случи, секој припадник на таа индустрија мора да дејствува.

Продолжување на работите,  како ништо да не се случило, значи гарантирано пропаѓање. Во најмала рака, компанијата ќе ја загуби својата водечка позиција во соодветна гранка. Кога таа позиција ќе се загуби, речиси никогаш повторно не се стекнува.

Меѓутоа промената во структурата на стопанството или пазарот исто така претставува важна можност за иновација. Таа бара секој одново да се запраша: Што е нашата работа?

Промените во структурата на стопанството, посебно во индустријата, нудат извонредни можности видливи за надворешниот свет. Луѓето внатре гледаат главно опасност за себе. Од таа причина аутсајдерите кои праваат иновација можат да одиграат значителна улога.

Најсигурен и најлесно видлив индикатор каде што се гледа менување на стопанска структура е брз пораст на одредена гранка на стопанството. Доколку некоја стопанска гранка расте значително побргу од стопанството, во целина може да се предвиди дека нејзината структура драстично ќе се менува. Во времето кога една гранка ќе го удвои обемот на своето работење, станува несоодветен начинот на кој таа го забележува и го служи пазарот.

Еден друг развој кој предвидливо ќе доведе до ненадејни промени во стопанската структура е конвергенцијата на технологиите, кои се до тогаш биле сметани како потполно одвоени. Една стопанска дејност е зрела за битни структурни промени, доколку бргу се менува начинот на кој работи.

Иновациите кои ги користат промените во стопанската структура, посебно се ефикасни доколку со таа дејност и со пазарот доминира еден голем произведувач. Дури и кога нема прав монопол, тие големи произведувачи и снабдувачи покажуваат тенденција да бидат узурпатори, затоа што со години биле успешни и незагрозени. Тие, прво го третираат новодојдениот како неважен партнер и како аматер во работата. Кога новодојдениот презема се поголем дел од работа, тие тешко се мобилизираат за противудар. Кога се менува структурата на пазарот или стопанството, често се случува произведувачите и снабдувачите, кои се моментални лидери, да го занемарат најпрогресивниот сегмент од пазарот. Битно е иновацијата во таа област да биде едноставна. Компликуваните иновации не можат да остварат успех.

#2 Демографски движења

Демографските движења, како промени во населението, неговиот обем, старосната структура, составот, вработеноста, образовниот статус и приходи, нудат големи можности за промени. Секој менаџер треба да ги набљудува демографските промени и да им се прилагодува, бидејќи секоја импровизација и нереално согледување, скапо ќе ја чини компанијата. Тие се познати фактори и секогаш одат пред времето и имаат големо влијание на тоа што ќе биде купувано во иднина, од кога и во колкави количини.

Американските тинајџери, во однос на постарите американци, купуваат ефтини обувки. Тие купуват поради мода, а не поради трајност. Но нивните средства се ограничени. Истите тие луѓе, десет години подоцна, ќе купуваат само неколку пара чевли годишно, приближно шест пати помалку отколку кога имале 17 години. Но, тогаш ќе купуваат прво поради удобност и трајност, а дури потоа поради мода.

Луѓето во првите пензиски години го чинат главно пазарот за патување и одмор. Десет години подоцна, тие исти луѓе ќе бидат клиенти на старечки домови и медицинска нега.

Луѓето кои во помлади години се стекнале со широко образование, по 10-20 год. ќе станат кандидати за разни специјализации и стручни усовршување. Тие луѓе се заинтересирани за вработување како работници со знаење.

Дури и без конкуренцијата од земјите со ниски надници и големиот пораст на бројот на млади луѓе, неквалификувани или полуквалификувани, индустриските развиени земји од Запад и Јапонија, би морале да пристапат кон автоматизација на производството, бидејќи имат високо школуван кадар.

Демографските промени покажуваат дека комбинираните ефекти на наглиот пад на наталитетот и експанзија на образованието (во западните земји), создава скоро сигурна состојба во која традиционалното вработување на рачни производни работници, околу 2010 год. би можело да биде на максимално ниво од 1/3 во однос на 1970 год.

Демографските промени се покажале брзи, сложени, дури брутални и многу влијателни. Статичните популации кои долго време остануваат на едно место, се повеќе исклучок отколку правило.

Непромислено би било да се занемарат демографските промени и во дваесет и првиот век. Основна претпоставка и за денешното време е дека населението во светот е нестабилно и подложно на промени. Еден од поголемите проблеми во светот во овој век ќе биде, од една страна стареењето на населението во развиениот свет, а од друга страна зголемувањето на бројот на населението во неразвиените земји.

За оние кои сакат “да излезат на терен за да гледаат и да слушаат”, промената на демографската структура е високопродуктивна иновативна можност.

#2 Промени во забележувањето

Во математиката нема разлика помеѓу чашата е до “половина полна” и чашата е до “половина празна”. Меѓутоа, ако ставот дека нешто е до пола полно се смени со ставот дека тоа е сега до половина празно, тогаш тука се јавува иновативна можност.

Фирмата Небесен зачин од Колорадо почнала една промотивна програма под име “децата на цвеќето” така што во 1960 год. почнала со собирање на планински треви и билки, како и нивно пакување и изнесување на улица заради продажба. Петнаесет години подоцна, истата фирма забележала годишен промет од повеќе стотини милиони долари и била продадена на голема компанија за преработка на храна, за повеќе од 20 милиони долари. Денес постојат повеќе високопрофитабилни компании за продажба на здрава храна. Тука се работи за визионерски способности на Peter Drucker, кој долги години нанапред ги согледува состојбите што ќе се случат, бидејќи и сами сме свесни за се понагласената борба за здравје, преку користење на билни препарати, како и профитите кои се создават од таа работа.

#3 Нови знаења

Иновацијата, заснована на нови знаења, е суперѕвезда на претприемништво. Таа носи пари и тоа е она на што луѓето обично мислат кога зборуваат за иновација.

Знаењето не е задолжително техничко и/или технолошко. Социјалните иновации засновани на знаење имаат еднакво или дури поголемо влијание.

Иновациите кои се засновани на знаење, имаат најдолго време за реализација во однос на другите иновации. Постои долг временски период помеѓу појавата на ново знаење и почетокот на неговата примена во технологијата. Потоа следува уште еден долг период, пред таа технологија да се искористи во производство. Долгото време за реализација на иновациите кои се засновани на знаење не е ограничено само на науката или технологијата. Ова важи и за иновации кои се засновани и на нетехнолошки знаења.

Rudolf Dizel во 1897 год. проектирал мотор кој го носи неговото име. Сите разбрале дека се работи за голема иновација. Меѓутоа со години овој мотор намал некоја позначителна примена. Дури во 1935 год. Американецот Charles Ketering, одново го проектирал Дизеловиот мотор, со што го оспособил за употреба.

Друга карактеристика на иновациите кои се засновани на знаење е тоа што тие речиси никогаш не се засноваат на еден фактор, туку на повеќе разни знаења, меѓу кои има и такви кои не се научни или технолошки. Додека не се спојат сите потребни знаења, не може да отпочне реализацијата на иновацијата која е заснована на знаење.

Иновацијата која е заснована на знаење бара внимателна анализа на сите фактори, било да е тоа знаење, било да се социјални, економски или перцептивни фактори. Анализата мора да утврди кои фактори уште недостасуваат. Претприемачот може да одлучи дали тие фактори кои недостасуваат, можат да се произведат или треба да се одложи иновацијата, доколку се уште е неизводлива.

Понатаму треба да се бара јасна концентрација на стратешката позиција. Таа може да се воведе како пробен обид. Тоа што се воведува иновација привлекува многу луѓе, па иноваторот мора да биде во право веќе од почеток, зашто втора шанса тешко дека ќе добие.

Иноваторот траба да учи и да го применува претприемничкиот менаџмент. Претприемничкиот менаџмент е поважен за иновацијата, која е заснована на знаење од која било друга иновација. Нејзините ризици се големи, поради што се добива и многу поголема заработувачка. Иновациите кои се засновани на знаење, а посебно оние во секторот на висока технологија, се стремат да имаат помалку претприемнички менаџмент. Од тие причини се јавува висока стапка на неуспехот. Иноваторите се вљубеници во сопствената технологија, па веруваат дека квалитетот значи она што е технички совршено, а не она што претставува вредност за купувачот.

Успешните претприемачи се по правило конзервативни. Тие не се концентрирани на ризик, туку на можност.

Останатите постови од серијалот за иновативни можности можете да ги прочитате:

post

Иновативни можности – Ограничувања и предупредувања

Вредност Да продолжиме со серијалот за иновативните можности и нивни извори. Во првиот пост зборувавме за иновативни можности каде што прикажавме одредени извори на иновативни можности. Потоа во следните два поста зборувавме за видови на иновативни можности согласно Peter Drucker кои се однесуваат на неочекувани случувања и несовпаѓања.

Во овој пост од серијалов ќе зборуваме малку за некои некои ограничувања и предупредувања.

#1 Потребата мора да се разбере

Да, потребата мора да се разбере. Не е доволно таа да се почувствува. Во спротивно, не можат да се дефинираат спецификациите на бараното решение.

На пример, се знае дека математиката е проблематична за учење. Само мал дел од учениците намаат проблеми со нејзиното учење. Но, сепак можно е поголем број ученици да се оспособат за полагање испит. Јапонците тоа го прават со голема концентрација при изучување на предметот. Меѓутоа, по десетина години и тие покажуваат исти слабости во знаењето на математиката како и нивните западни колеги. Во секоја генерација постои некој генијален учител по математика, кој може да ги научи математика дури и помалку талентираните ученици. Но, ретко се случува друг да може тоа да го повтори. Значи, потребата на процесот е воочена, но уште не може да се разбере во што е проблемот и како да се реши.

#2 Мора да постојат потребни знаења

Понекогаш може дури и да се сфати процесот, односно неговата потреба, па сепак да се немаат потребните знаења за извршување на задачата.

Во производство на хартија постои потреба да се пронајде поекономичен начин. Многу луѓе работеле на тој проблем. Точно се знае што е потребно: неопходно е да се изврши полимеризација на целулозниот молекул. Тоа би требало да биде лесно, бидејќи тоа веќе е направено со слични молекули. Меѓутоа, уште нема доволно знаење за реализација на овој проект.

#3 Усогласеноста на решението со луѓето кои ќе го користат

Решението мора да одговара на начинот на кој луѓето ја работат и сакаат да ја работат својата работа. Доколку решението за задоволување на потребата во целост ги менува досегашните начини на работа, истото ќе биде тешко прифатливо.

На пример, доколку измислите некој специјален и сосема иновативен компјутер, кој ќе користи тастатура која не е QWERTY тастатура на која корисниците се навикнале и знаат да работат без да гледаат во неа. Целото решение ќе биде тешко прифатливо бидејќи ќе бара сосема ново искуство и нов начин на користење за кое ќе треба време за да се усвои. Во таков случај корисниците ќе одат по линија на помал отпор, користење на она што веќе го имаат, знаат и имаат искуство да го користат.

Така се ризикува едно иновативно решение да не биде прифатено.

Останатите постови од серијалот за иновативни можности можете да ги прочитате: