post

Меѓународни маркетинг стратегии

Стратегија Кога станува збор за маркетинг неминовно е да постојат и маркетинг цели. Што е тоа што треба да се постигне со маркетингот?

За реализација на целите ни требаат стратегии. Истото е и кога станува збор за меѓународен маркетинг.

Маркетинг стратегијата ја третираме како начин за остварување на маркетинг целите. Тие во однос на своите начини на дејствување се препознатливи како:

  • Дефанзивни стратегии, кои се креираат и користат за да се спречи губење на постојните купувачи или пазари. Типични дефанзивни стратегии се: подобрување на имиџот на компанијата, подобрување на квалитетот на производите, подобрување на начинот на испораката, подобрување на одредени перформанси на производите, продолжување на векот на траење на производите, надминување на грешките во производството, систематско намалување на цени. Недостаток на дефанзивните стратегии е тој што ниту една компанија не може долг временски период само да брани стекнати позиции на пазарот, па често станува жртва на појаки или поагресивни компании. Оваа стратегија е добра доколку се комбинира со други стратегии, односно доколку на еден пазар се применува дефанзивна стратегија, но истовремено се применува и развојна и напаѓачка стратегија за другите пазари.
  • Развојните стратегии се креираат со цел на постојните купувачи да им се понуди поширок асортиман на производи. Тие се базирани врз модификација на производот или усвојување на нов производ на постојниот пазар. Типични развојни стратегии се: проширување на асортиманот на производите, изнаоѓање нови можности на употреба на производот, развој на нови производи.
  • Напаѓачката стратегија се формира со цел да се освојат нови купувачи, како на постојниот, така и на новиот пазар. Карактеристични напаѓачки стратегии се: менување на политика на цени; користење на нови канали за продажба; влегување на нови пазари; влегување во нови индустриски сектори; воведување на нови технологии.

Најзначајната алатка за реализирање на маркетинг цели, претставува маркетинг миксот. Тоа што меѓународниот или домашниот пазар нуди шанса за работење, не значи дека компанијата лесно ќе ја зграби. Со цел да се продаде одредениот производ/услуга се врши комбинирање, односно миксирање на различни маркетинг активности. Менаџерите ги користат следниве варијабли од маркетинг миксот: Производ/Услуга, Цена, Дистрибуција, Промоција. Со комбинирање на елементите од овие варијабли, менаџерите ги дефинираат потребните параметри за реализација на маркетинг целите.

Пред да се отпочне со производство, потребно е да се изврши проверка дали постои сличен производ на домашниот или меѓународниот пазар, колку тој производ е баран во последниве пет години, дали тоа барање е задоволено и во колкав обем.

Врз основа на тоа колку производот бил баран и нуден, се утврдува дали има место за нов или сличен производ и доколку има се отпочнува со подготовките за производство.

Вредноста на производот се утврдува врз основа на остварениот квалитет, функционалност, трајност, естетика и цена. Доколку купувачите во производот пронајдат за себе употребна вредност, тогаш маркетинг целите во голема мерка се лесно остварливи.

Компанијата може да произведе совршен производ, но тој да не се продава поради недоволна информираност на купувачите, кои не можат во тој производ да пронајдат за себе употребна вредност.

Производството не може да биде успешно, се додека не се изнесе производот на пазарот и не се оствари продажба во задоволителен обем. Одредени производи можат да бидат исти на меѓународно ниво, но доколку, конкуренцијата на локално ниво е јака, а постои доза на патриотско купување, тогаш производите треба да се прилагодат за потребите на локалното ниво.

Одредени компании ги прилагодуваат своите производи спрема условите кои владееат во определени држави или региони, пример: за Афричкиот пазар, каде владеат поголеми температури или за Рускиот пазар, каде владеат пониски температури или за потребите на одделните пазари каде се почитуват одредени верски, културолошки или други чинители. Пример: Производството на автомобили со волан поставен на десната или левата страна, испорака на храна со специфицирани карактеристики за определените пазари и слично.

Сите производи кои компанијата има намера да ги пласира на меѓународниот пазар, мора да ги задоволат пропишаните стандарди. Тука се мисли на квалитет, големина, користење на стандардни мерни единици и слично.

Во меѓународните услови на работење секогаш постои притисок за постигнување на поголем квалитет, поефтина цена, подобар дизајн, поефтина испорака на производот, со што се постигнува поголема конкурентска предност и се остварува поголем профит. Современиот маркетинг не дозволува во долг временски период да се остане со ист производ. Доколку не воведе нов или модифицира постоечки производ, компанијата ризикува да престане да биде атрактивна и можно е купувачите да ја одбегнуваат, со што таа ќе биде отстранета од пазарот.

Постојат неколку начини за воведување на производ:

  • сосема нов производ,
  • нов но од иста област како и претходниот производ,
  • а може да се изврши и модификација и усовршување на постојниот производ.

Компаниите издвојуваат се поголеми средства за развој на производите, за да можат да одговорат на барањата кои доаѓат од страна на купувачите, како и да можат да реагираат, како контрамерка, во случај конкуренцијата да воведе нов производ. Новите технологии овозможуваат создавање на нови производи, кои можат да ги заменат постоечките производи. Значи, со вложување во развој на технологијата, компанијата се стекнува со конкурентската предност.

Кога се анализира производот треба да се запазат определени негови карактеристики: квалитет, големина, тежина, пакување, дизајн, облик, боја, марка, сервис, гаранција, асортиман…

Менаџерот треба да разбере на кој начин производот задоволува одредена потреба, кој негов елемент особено ја креира мотивацијата кај потрошувачот за да го купи тој производ и соодветно на тоа да реагира, задоволувајќи ги потребите на купувачите.

Опасност за компанијата претставуваат обидите за фалсификување на производот. Одредени производи тешко се фалсификуват поради сложеноста на техничките процеси, но и поради начините на продажбата, потребните сервиси и гаранции. Сепак останува голем број на производи кои се подложни на фалсификување. Фалсификувањето на производите е вносен бизнис, бидејќи постои мал ризик, а се остваруваат големи профити. Фалсификувањето се спроведува на следниов начин:

  1. Со целосно копирање на производот.
  2. Пласирање на производи кои се разликуват во однос на оригиналот во одредени ситни варијации.
  3. Давање на имиња на производи кои асоцираат на познати марки (adidas-adibas; samsung-samsvng), што кај купувачот може да внесе забуна.

Постојат неколку стратегии и тактики кои се користат за подобрување на производите.

Стратегија: Промена на производното портфолио.

Тактика:

  • Проширување на производството и покривање на поширокиот пазар.
  • Креирање на различни верзии на одделни пазари.

Стратегија: Изоставување, додавање или модифицирање на производите.

Тактика:

  • Исфрлување на маргиналните производи.
  • Креирање на нови производи.
  • Лансирање на модифицирани производи. 

Стратегија: Промена на дизајн, квалитет или перформанси на производите.

Тактика:

  • Унапредување на квалитетот на производите.
  • Обид за дистанцирање од производите на конкуренцијата. 
  • Развој на иноваторство. 
  • Креирање нови начини и користење на постојните производи со усовршување на перформансите или додавање на ексклузивни карактеристики.
post

Сегментација на активностите на меѓународен маркетинг

Меѓународен маркетинг Меѓународниот маркетинг претставува едно сложено подрачје и отвара можност за примена на разни  маркетинг стратегии, па се јавува потреба да се изврши сегментација на маркетинг активностите.

Извозниот маркетинг претставува најраспространет маркетинг концепт. Цел е извозниот концепт да се подигне на поголемо ниво и да добие стратешки определби. Носителите на извозниот маркетинг се националните компании, кои организираат извозни маркетинг активности во сопствената земја, а производите ги преминуваат националните граници и се вклопуваат во системот на понудата на меѓународниот пазар.

Компаративниот маркетинг претставува комплексен пристап на изучување на логика, сличност и разлика на маркетинг системот и пракса во различни национални опкружувања. Овој начин на изучување на маркетингот, нашол голема примена во меѓународниот маркетинг и придонесува за подобро разбирање на проблемите кои настануваат при меѓународното работење. Со ова се овозможува подобро вклопување на меѓународните маркетинг активности во меѓународното опкружување.

Меѓународниот маркетинг се разликува од домашниот или базичниот маркетинг. Со ова се нагласува потребата за проучување на маркетинг праксата, во земјата во која се настапува. Оваа активност овозможува надминување на проблемите кои можат да настанат, доколку компанијата не е доволно вклопена во нова средина или доколку компанија нема доволно меѓународно искуство.

Регионалниот меѓународен маркетинг е маркетинг пракса која се применува во групација на повеќе земји. Овој маркетинг концепт претставува подигнување на ниво на маркетинг активностите од една на повеќе земји со слични услови во работењето. Тоа се најчесто земји кои се здружени во слободни трговски зони, царински, политички или воени унии.

Меѓународниот кооперативен маркетинг претставува посложен облик на вклучување во меѓународното работење, врз база на рамноправна производно технолошка соработка на два или повеќе партнера од различни држави. Маркетинг концептот се реализира преку различни облици на соработка, со јасна поделба на обврските помеѓу партнерите. На овој начин се штитат интересите на две или повеќе национални стопанства.

Мултинационалниот маркетинг претставува синхронизирање и координирање на мултинационални маркетинг активности. Носители на овие активности се големите мултинационални и транснационални компании. Производните и маркетинг активности се организираат во меѓународни размери со што се надминуваат националните и регионалните граници, со голема мобилност на факторите на производство.

Глобалниот маркетинг најчесто се изведува од процесот на глобализацијата на пазарот или се врзува за деловно работење на глобални корпорации. Оваа маркетинг пракса може да се применува во светски рамки. Основната карактеристика му е целиот свет да го набљудува како еден пазар. Врз база на оваа маркетинг стратегија, работат глобалните корпорации, кои се во состојбата да продаваат ист производ или услуга на ист начин во сите пазари.

post

Меѓународен маркетинг

Компаниите при своето формирање најчесто се насочени кон работењето на домашниот пазар. За таа цел, таа го испитува пазарот, подготвува ресурси и отпочнува со работење.

При понатамошната експанзија, компанијата има за цел:

  • прво да влезе на одредениот пазар,
  • потоа да опстане на тој пазар и
  • на крајот настојува да заземе што поголем дел од пазарот.

Но, глобализацијата си го направи своето. На домашен пазар постојат и меѓународни конкуренти. Затоа поради се поизразените глобални тенденции во работењето, конкуренцијата и на домашниот пазарот добива се поголем меѓународен предзнак.

Неизвесната средина, јаката конкуренција, притисокот да се намалат трошоците и да се зголеми продуктивноста, подобрувањето на квалитетот на производите, како и недостатокот на клучните суровини и енергенси, го определуваат работењето на компаниите како во домашните така и во меѓународните услови.

Поради тоа домашните компании не смеат да чекаат да бидат нападнати од други меѓународни компании, туку тие сами треба да градат и развиваат конкуретски предности, за да успеат прво на домашниот, а потоа и на меѓународниот пазар. Но, без никаква помош од страна на владата, бидејќи помошта едноставно се претвора во еден од најголемите непријатели на една компанија, која доколку не може да се снајде во домашни услови, многу потешко ќе биде да се снајде во меѓународни услови.

Определбата за влез на компанијата во меѓународното работење, претставува клучна стратегиска одлука за понатамошната деловна судбина на една компанија.

Меѓународниот маркетинг го препознаваме низ следниве четири елементи:

  • специфичност на меѓународниот пазар;
  • специфичност во управување со маркетинг активностите;
  • постоење специфичности во меѓународното работење;
  • значење на глобализацијата.

Атрактивноста на новите пазари го определува број на купувачите, нивната платежна моќ и нивната спремност да го користат понудениот производ или услуга. Доколку компанијата започнува со работењето, тогаш се оди најчесто со пласирање на помала количина на производи, без оглед дали истражувањата покажуваат потреба за поголема количина, бидејќи луѓето во компанијата немаат изградена самодоверба, а ризикот е секогаш голем. Од друга страна, нема подобро опипување на пулсот на пазарот без разлика на големите истражувања, бидејќи информациите доаѓаат од теренот, со реални производи, пазар, купувачи, дистрибутери…

Голем број на купувачи се осетливи на вербално и невербално комуницирање, поради што мораат да се бираат зборови кога се рекламира одреден производ со цел да се погоди суптилноста на пораката. За остварување на меѓународните маркетинг стратегии потребно е да се вработат експерти за јазици, бидејќи не може секоја маркетинг порака да се преведе буквално на поголемиот број на јазици. Доколку пропагандната порака се преведе буквално на некој јазик, таа може погрешно да се свати или да биде дури и смешна, со што ќе изостане нејзиниот пропаганден смисол.

Секоја компанија која планира да нападне некој странски пазар претходно се подготвува, зголемувајќи ги своите капацитети, како по прашањето на финансиите, така и во развојот на технологиите, маркетингот, менаџментот. Па кога ќе го нападне одредениот пазар, домашните компании тешко можат да пружат адекватен одговор на интензивниот напад, доколку претходно не се подготвени за тоа.

Доколку во моментот на нападот се врши преструктуирање и консолидирање, за да се одговори на нападот, ефектите ќе бидат минимални. Чекањето и не реагирањето на предизвиците кои доаѓат од странство, може за домашната компанија да биде катастрофа.

Одредени етнички, верски, расни, национални и патриотски чувства, некогаш определуваат дали нешто ќе се купува или не. Преку пропагандата “купувајте наше” или “не купувајте нивно” може значително да се влијае на побарувањето на одредени производи. Етноцентризам или форсирање на сопствената култура или производи, е чест случај. Но, тогаш се јавува закана од други држави, и тие ќе применат реципрочни мерки, па најчесто се одбегнуваат директни повикувања за користење на сопствените производи, а бојкотирање на туѓите производи. Во пракса сепак може да се забележи бојкот на одредени производи, што може да овозможи создавање на дополнителна шанса на домашната компанија да се преструктуира и да продолжи со работењето.

Поради состојбите на светскиот пазар, меѓународниот маркетинг добива се поголемо значење. Компаниите кои сакаат активно да се вклучат во меѓународниот маркетинг потребно е да бидат:

  • пазарно насочени;
  • да постојат координирани деловни активности;
  • да постојат меѓународни мрежи;
  • компанијата адекватно да се вклопи во меѓународната средина.

Маркетинг принципите важат во сите држави со пазарни стопанства, но сепак мора да се оспособи маркетинг сектор за специфичности кои произлегуваат од работењето на меѓународниот пазар. За таа цел се користат повеќе функции на меѓународниот маркетинг: планирање на маркетинг; дизајнирање на организациска структура за меѓународен маркетинг; прогнозирање на продажбата; подготовка на продажна квота и буџет; водење на меѓународните маркетинг функции; развивање на производот, пласирање, промоција и деловни полиси.

Разликите кои постојат помеѓу оделни земји на кои треба да се обрне внимание се: техничкиот развој, различните транспортни можности, различните економски можности, јазикот, религијата, културата, навиките, обичаите, климата (ладно, топло)…

За успешно да се совладаат сите овие различности, потребно е компанијата да ангажира дополнителен број на експерти. Трошоците за дополнителни вработувања ќе се надокнадат со остварените деловни резултати, односно профит. Некогаш постои голема разлика помеѓу маркетинг активностите на домашниот и странскиот пазар, а некогаш тие активности се потполно исти. Доколку се работи за слични национални, етнички, верски, културолошки региони, тогаш и маркетинг активностите ќе бидат слични и спротивно.

Меѓународните компании настојуват да освојат што поголем пазар, користејќи развиена технологија, развиен маркетинг, јак финансиски потенцијал како и истакнати меѓународни марки на производи. Успешното работење на компаниите не зависи само од работењето на една компанија, туку од работење на комплексни мрежи кои сочинуваат производители, инвеститори и други финансиски институции, осигурителни компании, добавувачи, дистрибутери и слично. Доколку членовите на оваа мрежа се појаки, тие можат да понудат поконкурентски услови на пазарот и подобро да работат. Сите членови на овие мрежи мораат паралелно да вршат развој на техниките и технологиите за сопствената гранка, но мораат да вложуваат и во развојот на вработените.

Пример: Производителите развиват производни капацитети, банкарите развиват банкарски услуги, осигурителни компании развиват услуги во свој домен и сл. На тој начин јаките мрежи стануваат уште појаки и многу тешко е да им се конкурира на меѓународно ниво.

Кај земјата домаќин, главна причина за користење на меѓународните производи се: пониски цени; подобар квалитет; сoвремена технологија; континуирана испорака… Некои компании работат самостојно, некои се во партнерски однос со други компании, а одредени компании работат во меѓународни услови преку посредници, доколку немаат добро развиен сопствен маркетинг.

Меѓународниот маркетинг треба да ги испита специфичностите на еден пазар и тие специфичности да ги искористи во работењето. Со текот на времето, поради интеракција помеѓу компанијата и околината, компанијата е во состојба во одреден обем да ги промени специфичностите на тој пазар. Но, компанијата во почетокот на работењето не треба да настојува по секоја цена да ги анулира специфичностите кои постојат на еден пазар, туку треба да почека одредени разлики и специфичности на пазарот со текот на времето постепено да исчезнат.

Меѓународните маркетинг активности се скапи, па мора да се издвојат финансиски средства за реализирање на маркетинг активностите. Маркетинг активностите во странство, можат да бидат финансирани: од страна на државата, од страна на неколку компании од истиот или различниот сектор или од одделни богати компании. Богатите компании ги концентрират своите напори на перспективен пазар, пласирајќи производи или услуги во облик кој е најприфатлив за тој пазар, па стануват уште побогати.

На меѓународниот пазар може да се оди со потполно истиот производ како и на домашниот пазар, со делумно изменет производ во сагласност со потребите на одредениот пазар, а може и со производи кои се посебно креирани за определениот пазар. Некогаш самиот тип на производите бара вакво однесување, додека некогаш тоа однесување се должи на имање или немање на доволно ресурси, за одреден производ да се пласира во различни форми на различни пазари.

Мора да се согледа и која цена се спремни купувачите од оделни земји да ја платат за производот или услугата. При работење со странство треба: да се плати царина; транспорт; осигурање на транспорт и други давачки; па најчесто се одобруваат пониски цени отколку на домашниот пазар. Понекогаш се потребни и државни гаранции за финансиска подршка на одредени проекти.

Работењето на меѓународно ниво е препорачливо кај гранките кои драстично се менуваат како електрониката, телекомуникациите, како и кај информатичката технологија, која изврши преобликување на економските односи во целиот свет, користејќи го интернетот како и другите софтверски решенија. Сателитските комуникации овозможија револуција во комуникациите. Се јавуват автоматизирани и роботизирани фабрики во голем број на индустриски гранки. Со ваквите технологии, компаниите создаваат производи на кои тешко се конкурира. Компаниите од нерaзвиените земји, додека се одлучат што да преземат, додека купат технологија, додека обучат вработени, губат време и по правило нема што да бараат со висококонкурентни компании како и со нивните големи истражувачки центри.

За потребите на пазарите во сиромашните земји, некои производи се продаваат со помош на репарација на веќе користени делови или машини. Еден пример е одлуката на Германската влада, парично да ја стимулира продажбата на автомобили, вршејќи замена старо за ново. Но, тие стари автомобили треба да се рециклираат на нивните отпади. Поединци, тука најдоа добар извор за заработка, демонтирајќи ги сочуваните делови и склопови и продавајќи ги како репарирани делови.

post

Mаркетинг цели

Маркетинг пред започнување

Маркетинг

Целта на маркетингот е купувачот, односно суштината на маркетинг концептот е задоволување на купувачите подобро отколку што тоа го прави конкуренцијата. При тоа се анализираат и задоволуват потребите и желбите на купувачите, се врши насочување на купувачите за создавање на нови потреби и се стимулираат купувачите за зголемено купување, со цел компанијата да оствари профит.

Како што знаеме зборот “маркетинг” потекнува од францускиот збор “market” – пазар, на кој се додава суфиксот ing. Суфиксот “ing” означува: акција или процес. Во маркетингот вообичаено, целите се дефинираат со помош на следните показатели:

  • обем на продажба,
  • пазарно учество,
  • остварениот профит,
  • создавање на корист и
  • врски со купувачите.

Маркетинг активностите од секогаш постоеле. Во периодот пред индустрискиот бум немало голема потреба од маркетинг, бидејќи постоел недостиг на производи, конкуренцијата била слаба, па производите лесно се продавале. Со зголемување на индустриското производство, се задоволуваат голем број на пазарни потреби, конкуренцијата на домашниот и на светскиот пазар станува се посилна, се јавуваат вишоци на производи, па потребата од маркетингот со чија помош би се продале тие производи станува се позначајна. Слаб интерес за маркетинг активностите покажуваат и земјите кои ги затвараат своите економии или се наоѓат под економски санкции воведени од одделни моќни држави или од страна на Обединетите Нации.

Во тие земји се јавува недостиг на определени производи, па во такви случаи скоро и да нема потреба за примена на поозбилен маркетинг, бидејќи најчесто владее недостиг на производи и се што ќе се произведе лесно се продава. Тоа се екстремни случаи кои се познати во праксата, а во сите други случаи потребата за маркетинг, во денешните услови на работење, е неоспорна. Овој пример го согледавме кога на соседна Србија и беа воведени санкции, па поради недостиг на голем број на производи, владеше големо побарување, дури и не постоеше потреба за примена на некои поозбилни маркетинг стратегии.

Во маркетингот се развиваат нови концепти

Да, во маркетингот се развиваат нови концепти на работење како: TCS – Total Consumer Satisfaction, со која се настојува да се оствари севкупното задоволување на барањата и желбите на купувачите. Концептот е дефиниран за задоволување на барањата на купувачите надвор од компанијата. Сличен концепт е и TQM – Total Quality Managеment, на кој компанијата се потпира поради остварување на внатрешните потреби и за реализирање на квалитетно производство. Цел на двата концепти е, на најдобар можен начин да ги исполни барањата и желбите на купувачите.

Во секое работење постои одредена доза на ризик

Ризиците можат да се поделат на оние кои можат да се контролираат и оние кои не можат да се контролираат. Оние ризици кои не можат да се контролираат, пожелно е да се одбегнуваат. Некои компании токму во таквите зделки гледаат можност за успех во работењето, реализирајки ги тешко остварливите цели. Менџментот на компанијата треба да направи анализа дали компанијата може да се справи со толкав предизвик. Доколку правилно не се процени ситуацијата можни се и неуспеси. Неуспехот може да се јави дури и ако се е грижливо испланирано, бидејќи постојат разни закани кои доаѓаат од околината како посредна, така и непосредна.

Пример: владата може да донесе нов закон, одлука, пропис, и слично. Секоја влада треба сериозно да внимава на своите одлуки за да не го исплаши и избрка капиталот.  Државата може да западне во тешкотии; може да се зголемат каматите на кредитите; може да се запре со кредитирањето; купувачите може да престанат да го купуваат одредениот производ или да ја користат одредената услуга; може да се појави силна конкуренција; може да се појави нова технологија или нов производ.

Во денешно време осмислувањето и производството на одреден производ/услуга претставува полесна работа, отколку продажбата и наплатата на побарувањата за тој производ/услугата. Така да маркетингот станува еден од клучните делови во работењето на компанијата, а менаџерите што се занимаваат со маркетинг активностите, стануваат признати и ценети без оглед што одредени маркетинг менаџери имаат лоша репутација дека се бескрупулозни, агресивни, непријатни.

Маркетингот на една компанија треба да утврди што сака купувачот

Целта на маркетингот е и да утврди што сака купувачот, односно што за купувачот претставува вредност, желба или потреба и секогаш мора да се излезе во пресрет на нивните барања, насочувајќи се кон одредена целна група каде може да се оствари најголем профит. Менаџерот со своите ограничени ресурси не може да ги задоволи барањата на сите купувачи. Доколку се определи да ги задоволи сите купувачи, тоа во голем број на случаи не може да го оствари квалитетно и компанијата може да стане цел на напад од другите конкуренти, бидејќи секогаш ќе се најде компанија која ќе ги задоволи подобро барањата на купувачите.

Маркетинг активностите се доведени до совршенство. Во создавање на маркетинг стратегиите вклучени се различни експерти, дури и психолози и социолози, кои толкуваат одредени однесувања и потреби на купувачите и врз база на тоа се определуваат маркетинг активностите.

Маркетинг активностите во голема мерка, мора да се базираат на етиката. Етиката или моралот објаснуваат што е добро, а што не е. Со придржување до етиката компанијата стекнува и задржува позитивен став кај купувачите, но избегнува и контрола од страна на државните инспекции.

Доколку има голем број жалби од страна на купувачите или од други луѓе кои се загрижени по одредени прашања, државата испраќа соодветни инспекции да извршат контрола на работењето на компанијата. Тоа најчесто се случува доколку компанијата има лош производ, по прашање на квалитетот, безбедноста или доколку компанијата нанесува штети загадувајќи го воздухот, реките, при прекумерното сечење дрва или при уништувањето на други ретки природни богаства. Голем број на купувачи ќе купат одреден производ и покрај тоа што е поскап, доколку знаат дека компанијата која што ги произведува овие производи, се придржува до етичките кодекси.

Доколку маркетингот на една компанија им понуди на купувачите нешто што им е потребно, а тоа не можат да го најдат на друго место, тогаш маркетингот е во потполност успешен.

Најчесто се работи за револуционерен производ, како лек против птичји грип или некое револуционерно техничко решение, за чиј пласман не постои никаков проблем.  При тоа треба да се разликува маркетингот од продажбата, бидејќи продажбата е само краен резултат на внимателно планирање и ефектно изведена маркетинг стратегија и тактика.

post

Развој на интрапретприемаштвото кај нас

Претприемнички стратегии Во големиот број на книги се укажува дека големата бирократизираност е еден од најголемите проблеми во работењето на интрапретприемачите. Ако е тоа така дури и во развиените земји, тогаш овој проблем во работењето на интрапретприемачите на пример кај нас е многу поголем. 

За да го засилат интрапретприемаштвото, потребно е од страна на врвното раководство да се казнуваат оние кои не преземаат иницијатива, а да не се казнуваат строго оние кои преземаат иницијатива и кои можеби во одреден момент и не постигнале 100 % од планираното.

Секојдневните драстични промени кои се случуваат во науката и целото општество, придонесуваат да мора големо внимание да му се посвети на развојот на луѓето и на нивните способности. Доколку интрапретприемачите не се дообразуваат, не може од нив да се очекува да постигнат големи ефекти во работењето.

За развојот на интрапретприемачите кај нас може да се набројат и следниве сознанија: 

  • подготвеност на топ менаџментот да овозможи самостојност на интрапретприемачките менаџерите; 
  • стимулирање на креативноста; 
  • да се овозможи развој на секој вработен;
    подготвеност на топ менаџерите да им овозможат на соработниците во практика да ги применат своите идеи (до пазарна реализација);
  • надградување на соработниците-интрапретприемачите кои успешно ја реализирале својата идеја;
  • подготваност за партнерство во бизнисот со клучните соработници. 

Успехот ќе биде доведен во прашање ако во повисоките етапи од развојот (кога фирмата “пораснала”) се очекува деловните иницијативи да доаѓат само од сопственикот. На големите фирми им се потребни луѓе кои ќе му бидат посветени на бизнисот, исто како да се во свој сопствен бизнис. Тие луѓе се внатрешни претприемачи. 

Секако дека постои реална опасност интрапретприемачот да се “судри” со бирократска структура. Вработените кои не сакаат промени ќе му се спротивстават на интрапретприемачот. Големите фирми “тешко” прифаќаат иновации. Идејата треба да биде забележана од врвното раководство, па да биде прифатена, да се дозволи интерна реализација, проверка, маркентишка и пазарна промоција. Тоа е долг пат, па обично ги обесхрабрува интрапретприемачите. 

Кај нас се поставува прашање: Дали некои големи фирми се доведени во состојба на ликвидација и поради недостиг на интрапретприемачи (секако може да се потврди дека еден од факторите за ликвидација е и тоа)?

Дали преструктуирањето е дефиниран процес? Дали под тоа не се подразбира само издвојување на здрави делови, оформување како мали посебни компании, намалување на бројот на вработените и т.н. стратешки партнер кој би го купил “нездравиот” дел? 

Кај загубарите, Владата делегира свој претставник во управниот одбор со доминантна позиција. Има ли место за интрапретприемачи во ваква ситуација? Да се елиминира традиционалната разединетост на “ние кои работиме” и “тие од управата” или “сини мантили” контра “бели јаки”. Да се надминат досегашните правилници за распределба на плати и аналичките процеси, кај што не се плаќаше стручноста. Иновативноста да не биде инцидентна дејност, туку да прерасне во континуирана и секојдневна работа.

Внатрешното претприемаштво претставува “пат” од класичен менаџер кон претприемач во големи компании. Значењето на претприемачите е тоа што тие ја подмладуваат големата компанија, ја прават флексибилна и конкурентна на пазарот. За таа активност треба да се поседува голема енергија и ентузијазам, бидејќи промените кои треба да се изведат не се едноставни и лесни. Потребно е да се извршат одредени промени во работењето што не е ни малку лесна работа, бидејќи со секоја промена нечии интереси можат да бидат загрозени и поради тоа се наидува на големи отпори при секоја промена. Секако, кај овој начин на работење се можни грешки и прашање е дали врвното раководство ќе има слух за одредени можни промашувања, за да може процесот на иновација непречено да се одвива.

Доколку се постави прашање: Дали би биле пожелни активностите на инрапретприемачите во големите компании? Одговорот би бил: Секако, да! На сличното прашање: Дали би биле “добродојдени” во нашите големи компании, во сегашните услови на работење? Секако, одговорот би бил ист.

Останатите постови од овој серијал се:

post

Интрапретприемачки политики

Купување на постоечки бизнис Еден латински поет го нарекол човекот: “rerum novarum cupidus” што значи “алчен за нови работи”. Менаџментот во компанијата треба вработените да ги направи токму такви. Раководството во компанијата често си го поставуваат прашањето: Како да се совлада отпорот спрема иновациите во претпријатието?

Со растење на фирмата расте и отпорот кон промените, бидејќи и нечии позиции или интереси мора да се загрозат за нешто да се смени. Затоа е потребна голема борба за реализација на промените. Во секој случај ова прашање е погрешно, а вистинското прашање би гласело: Како може компанијата да се направи претприемлива за иновации? Како да се направи постојано да бара иновации и да работи на нивно создавање?

Тоа ќе се направи со усвојување и спроведување на посебни деловни политики и тоа:

  • Прво: Иновацијата мора да се направи атрактивна за менаџерите во организацијата, па и директно корисна, односно не би требало секогаш да се задржува на она што веќе постои.
  • Второ: Мора точно да се дефинираат и објаснат, значењето на создавањето и негувањето на потребата за иновации и временската димензија на настанувањето и развојот на тие иновации.

Потребен е и план за работа со иновациите, кој ќе ги содржи точно утврдените цели и моделитетите за нивно остварување. Постои еден единствен начин иновациите да се направат атрактивни за менаџерите:

  1. Постоење и спроведување систематска политика за отфрлање на сето она што е застарено, непродуктивно, како и сето она што создава грешки, промашувања и погрешно насочени напори во работата и организацијата на компанијата.
  2. Поинаков облик на деловна политика е оној кој му е потребен на компанијата за тоа да стане “алчно за нови работи”. Тоа во суштина е соочување со фактот дека сите постоечки производи, услуги, пазари, канали на дистрибуција, процеси, технологии, имаат ограничен и обично краток век на траење.
  3. “Рендгенската” снимка на бизнисот не снабдува со информации, кои помагаат да се дефинира колку и какви иновации се потребни во компанијата или работата која ја работиме, во кои области тие информации се користат и во кои временски рамки?
  4. Системско отфрлање на застарените, надминати работи. “Редгентската” снимка на постојната работа, производи, услуги, пазари, технологија како и утврдување јаз и иновативни потреби. Сето ова заедно овозможува компанијата да формулира организациски план за остварување на иновацијата, како и рокови во кои треба да се оствари. Таквиот план обезбедува буџет кој мора да биде соодветен на иновациите.
  5. Секоја компанија мора да биде водена така што ќе работи “денес” на нови производи, услуги, процеси и технологии, кои иднината ќе ја направат да биде поинаква и подобра од сегашноста

Останатите постови од овој серијал се:

 

post

Интрапретприемачко работење

Отпорот и претприемачот Секако дека интрапретприемачко работење има свои карактеристики. Големите деловни системи не иницираат иновации, вели едно мислење. Секако дека тоа е мислење за големи системи кои работат со проблеми.

Во практиката е утврдено дека големите системи кои правилно работат, имаат можности поради големите и силни тимови, како и поради големите лабаратории, да бидаат големи иноватори.

По прашањето на иновациите и малите претпријатија имаат големи можности за иновација, поради нивната флексибилност и брзо реагирање на профитните шанси. Средните претпријатија по ова прашање се во најнеповолна состојба.

Поради поуспешно имплементирање на интрапретприемаштвото, потребно е одговорноста да се лоцира што пониско во хиерархиската структура, како и да се направат поголем број мали и функционални единици.

Интрапретприемачите главно добро заработуваат, како плод на својата голема работа и трудот кој го вложуваат, но тие најчесто се осамени и размислуваат како новодојденци.

Во голем дел се осврнуваме на тоа како интрапретприемачите се желни да постигнат нешто, а за тоа имаат пречки во самата организација. Тоа најчесто се случува и е едно од поглавните обележја на работата на интрапретприемачите.

Меѓутоа постојат и големи компании кои успешно ги користат услугите на интрапретприемачите и не им поставуваат непотребни бариери, па таквите компании се успешни и не се предмет на оваа опсервација, туку кај таквите претпријатија може да се опсервираат други аспекти од работењето. Пример за тоа се големите компании, кои се покажале како добри иноватори. Тука можеме да ги спомнеме: “Johnson & Johnson” , “3M” , “Citibank”, “Intuit” и други.

За успешно развивање на интрапретприемачкиот дух, потребно е да им се оддаде признание на луѓето кои успеале нешто да направат.  Одредени компании, кои низ овој серијал се наведени како успешни примери, во некој миг можат да се најдат во криза, па дури и да банкротираат поради различни причини.

Да се направи атмосфера никој да не се чувствува загрозено, да се даде слобода во работењето, како и да се поддржат, изнајдат средства и да се обезбедат дозволи се основите за поттикнување.

За постигнати резултати и подобрено работење на организацијата, многу интрапретприемачи повеќе посакуваат признанија, отколку парични награди. Но, пожелно е од страна на врвното раководство, да се користат и двата начина за стимулирање на интрапретприемачи кои успешно реализирале деловен потфат, како и за тешкотиите низ кои поминале за да дојдат до реализацијата.

При реализирање на било каква замисла, потребно е да постои тимска работа. Тимската работа не може да се оформи да функционира преку ноќ, туку е потребно на долг период да се негува и форсира во големите организации, како производни, така и непроизводни. Секако, самата големина не е пречка за претприемаштвото и иновацијата, туку тоа е начин на оперативно водење и функционирање на претпријатието, а посебно постојниот начин на тоа раководење.

Потребни фактори за успех на интрапретприемачки потфати се:

  • потфати со цел висока профитабилност и поголемо пазарно учество;
  • силна подршка од топ менаџментот;
  • пазарна структура.

Подетално разгледано, менаџментот во претпријатието бара усвојување и спроведување на одредени политики во четири главни области:

  • Прво: Компанијата мора да биде претприемлива за иновации и спремна да забележи промени како можност, а не како опасност и закана. Таа мора да биде организирана да ја извршува тешката работа на претприемачот. За да се создаде клима за претприемаштво во организацијата, неопходно е постоење и спроведување на одредени политики.
  • Второ: Треба да се спроведе систематско мерење или барем оценување на остварените перформанси на компанијата како претприемач и иноватор, како и вградено учење за начините за подобрување на тие перформанси.
  • Трето: Менаџментот во компанијата бара постоење и примена на одредени практики на организациската структура, политика на создавање раководен кадар и управување со претпријатието, како и политика на наградување.
  • Четврто: Менаџментот на компанијата не треба да ги обесхрабрува настојувањата на поединци да реализираат одредени бизнис идеи. Нормално, доколку тие идеи се “издржани”. Не треба да ги казнува “реалните” неуспеси, но не смее да се дозволи секој да работи како што сака, бидејќи тогаш големите загуби од промашените проекти би ги “изеле” заработките на успешните проекти.

Останатите постови од овој серијал се:

post

Интрапретприемачка култура

Интрапретприемач Заради развој на соодветни интрапретприемачки практики во еден организациски систем потребно е да постои и соодветна интрапретприемачка култура во тие компании.

Интрапретприемничка култура се постигнува со тоа што:

  • Сите вработени во компанијата ќе размислуваат како претприемачи. Замислете една компанија во која сите се претприемачи. Сите имаат идеи за подобрување, за нови производи, за нови насоки на движење на компанијата… Тоа е демократија, кога сите може да придонесат за развојот на компанијата.
  • Деловните иницијативи не треба да се врзуваат само за еден човек, претприемачот, што ја формирал фирмата или мала група околу него. Ниту претприемачот, ниту врвниот менаџмент нема “монопол”, а ниту потенцијал за целосна одговорност за иновации и промени. Динамичната околина во која функционира бизнисот бара и постојани промени во компанијата, а тие може и треба да доаѓаат од сите работни места.
  • Иновативноста значи безрезервна поддршка на процесите, за генерирање нови идеи. Секоја идеја е добредојдена. Дури и “најлудата” идеја утре може да биде извор на вреден проект на една компанија.
  • Респектирање на вработените и нивните потенцијали. Секој има потенцијал да се подобри себеси и својата непосредна околина. Интрапретприемачка култура мора да ја содржи оваа претпоставка во себе.
  • Респектирање на различните мислења. Различни мислења се добредојдени за се и сешто во една компанија. Доколку нема различни мислења, значи дека нема ни демократија во бизнисот, а со тоа се гуши и иновативноста.
  • Ако се направи грешка, да не се казнуваат строго творците на неуспешните решенија, бидејќи може да се постигне сопирање на изнесување на нови идеи. Грешките може да бидат голем капитал за една компанија, нормално доколку научи од нив.
  • Перманентно усовршување. Усовршувањето е одлична основа за поттикнување на иновативноста. Развојот на науката и технологијата не дозволува запирање со усовршувањето, тоа мора да биде константно поттикнувано од страна на менаџментот.
  • Неформалност (рамноправен третман без оглед на позицијата во фирмата, вработените да бидат партнери, а не подредени). Неформалните идеи, разговори, дружби и предлози може да бидат одличен извор на енергизирање на една компанија. Мора да се дозволи и искористи.
  • Акциска ориентираност. Без акција, нема иновација. Без иновација, нема развој на една компанија.

Останатите постови од серијалот се:

post

Повторно откривање на претприемачки дух

Интрапретприемач Основната потреба во развојот на еден бизнис кога станува бирократизиран е појава на интрапретприемачи. Во една таква фаза некако бизнисот станува тром, едноставно не може да одговори на оние “вистинските” потреби на пазарот, за што во минатото го бивало. Затоа и секој менаџер сака и се обидува да го врати бизнисот во таа “топ” форма.

Поради враќањето во топ форма треба уште еднаш да се “открие”, односно фирмата да стане повторно “млада”, па се поставува прашањето како тоа да се направи?

Ние препорачуваме тоа да се направи со:

  • редефинирање на пазарот;
  • редефинирање на производот (услугата);
  • редефинирање на ресурсите;
  • ревитализација на оперативниот (производствениот) систем;
  • ревитализација на менаџментот;
  • ревитализацијата на организациската култура.

Потребно е фирмата пак да стане иновативна, креативна, адаптибилна, односно каква што била кога се формирала. Компанијата може да стане претприемачка со:

  • елиминација на неефикасната бирократија и бирократското однесување;
  • оформување на претприемачки деловни единици, кои самостојно и автономно ќе функционираат;
  • оформување на “фирми во фирми” според принципот “секој проект нова фирма”.

Менаџерот треба успешно да ја “игра” и лидерска улога, како што успешно ја “игра” улогата на претприемачот.

Карактеристики, знаења и способности кои овозможуваат интрапретприемачко однесување се:

  • способност за воочување на деловни шанси;
  • преземање ризик;
  • способност за управување со стресни и ризични ситуации;
  • лидерство;
  • натпреварувачки дух, перманентно повторување и докажување на пазарот;
  • адаптибилност, флексибилност, истрајност, упорност и посветеност на работата;
  • подготвеност за перманентно учење и акциска ориентираност.

Корпорациски потфати според Mac Millan and George се:

  • нови подобрувања на тековните производи и услуги;
  • новите производи и услуги да се продават на постојните пазари во тек на една до две години;
  • постојните производи и услуги да се продаваат на нови пазари;
  • новите производи или услуги да се продаваат на новите пазари.

Останатите постови од овој серијал се:

post

Карактеристики на интрапретприемачи

Интрапретприемач Во текот на расправите во врска со интрапретприемачите, често може да се слушне зборот бирократијата во големите организации или нивниот конзерватизам. Секоја корпорација во себе има вградено “Имунолошки систем” против дејствување на интрапретприемачи и тоа треба да се совлада, за да може да се реализира било кој од проектите.

Најчесто интрапретприемачите со своите активности, ги остваруваат своите соништа за докажување во работењето. Работењето во специфични услови, бара од интрапретприемачот да поседува одредени карактеристики, за да биде во состојба да ги реализира своите замисли.

Некои психолошки истражувања, укажуваат дека интрапретприемачите најчесто имаат проблеми во односот со татковците, односно имаат проблеми со непочитување на авторитетите. Тоа им овозможува полесно да ги кршат правилата, што другите вработени потешко би се осмелиле да го направат.

При работењето во големите компании е препорачливо вработените да не ги следат само готовите упаства, туку и да размислуваат со својата глава и континуирано да го подобруваат процесот на работењето.

Интрапретприемачите треба да преземаат улога на херои и да имаат визија за нешто што уште не се случило, а пожелно е да се случи поради интересите на организацијата. Тие мораат да ја предвидуваат и да ја гледаат иднината многу подобро од другите вработени, а како и сите херои не треба веднаш да очекуваат награда и признанија.

Во прво време при реализирање на некој проект, кој го започнал интрапретприемачот, најчесто се јавува незадоволство, па и бојкот и опструкција од страна на другите вработени, кои можат да завидуваат или да се плашат за опстојување на своите позиции.

Секој интрапретприемач мора да поседува одреден талент, преку кој добива одредена визија, која понатаму ја развива и разработува. Тие треба да ги кршат определените правила на организацијата и поради тоа некогаш можат да бидат и казнувани. За да може плановите полесно да ги реализираат, потребно е да имаат покровител, кој ќе им овозможи полесно “пливање” низ правилата на организацијата. Покровителот треба да биде итар и да има визии, а доколку треба да го заштити интрапретприемачот и неговото работење од неоснованите напади, да биде склон и кон криење на вистината.

Интрапретприемачите треба да бидат деловни и жилаво да се борат за остварување на своите идеи, без оглед на сите можни пречки во реализирање на проектите.

Поради оневозможеното остварување на замислата, често се случува интрапретприемачите да поднесат оставка и да формираат своја фирма или да преминат во нова фирма, каде би им се овозможила непречена реализација на потфатите. Најчестите изјави од нивна страна биле дека тие се обидувале, ама биле спречени и дека повеќе немаат намера да бараат многубројни дозволи.

При реализирање на потфатите интрапретприемачот не смее да внимава само на профитот, туку и на луѓето со кои соработува, а со кои треба и во иднина да соработува. Не смее да се има нехуман однос кон луѓето, бидејќи тој нехуман однос може во одреден момент да се сврти против оние кои го спроведуваат.

Поради ова, при релизирањето на овие проекти, потребно е постоење на избалансиран став кон сите прашања. Од една страна да се заштитат луѓето, а од друга страна да се оствари профит. Ова се потенцира бидејќи ИП дејствува таму каде што другите затајуваат. Со тоа се избегнува да се запостави успехот и развојот на организацијата и се избегнува користењето на нехумани методи во работењето, без оглед што некогаш е подобро да се “отсече прст, отколку да се загуби рака”. Ова е посебно присутно кога мора да се изврши отпуштање на одреден број вработени, за да се спаси целината на компанијата.

Hisrich [Stokes D.: Small Business Management. An Active-Learning Approach] бележи седум водечки карактеристики на внатрешниот претприемач:

  • разбирање на средината;
  • визионерство и флексибилност;
  • креирање на менаџмент опции;
  • поттикнување на тимска работа;
  • поттикнување на отворени дискусии;
  • градење на коалиција на приврзаниците;
  • упорност.

Ќе ги анализираме некои од карактеристики на интрапретприемачот.

  • Флексибилноста е потребна компонента во работењето на интрапретприемачот, благодарејќи на неа тие можат полесно да “пливаат” меѓу различните интереси во компанијата. На тој начин полесно ќе ги елиминираат пречките, кои се поставуваат од страна на луѓето, кои се противат на промените во работењето.
  • Ризик постои во секој сегмент од работењето и живеењето. Вработените може да не се принудени да преземаат ризик, бидејќи тие може да се длабоко “вкопани” во бирократска структура, па доколку и не превземат ништо, тоа нема да биде санкционирано. Дури, во многу случаи тоа би претставувало и пожелен модел на однесување. Меѓутоа, интрапретприемачите не се согласуваат со “пријатна работа”, туку преземаат ризик за да реализираат одреден проект, со што ќе придонесат за поуспешно работење на компанијата. Во големите компании не се гледа со преголема симпатија кон луѓето кои внесуваат нешто ново. За одредена замисла секогаш постои можност таа да не се реализира од различни причини. Доколку не се реализира замислата, интрапретприемачот се соочува со можни реперкусии. Доколку не постои разбирање од страна на врвното раководство за новите проекти, тоа е можност тие да не успеат. Ако строго се реагира на секое промашување, а не се прифати мислењето дека кој работи, тој и греши, тогаш и другите интрапретприемачи ќе се обесхрабрат да преземаат каков било потфат.
  • Креативност мора да се поседува за да можат да се осмислат проектите кои ќе го подобрат работењето на компаниите. Доколку ИП не поседува креативност, тој не ќе може и покрај желбата нешто да направи, тоа да го реализира, бидејќи нема да знае како да го оствари тоа.
  • Енергијата е потребна за да се реализира саканиот проект. Потребно е да се поминат поголем број нивоа на одлучување, за да се добие дозвола за реализирање на проектот.

Останатите постови од серијалот се: