post

Дали меѓународниот менаџмент е меѓународна соработка?

Меѓународниот менаџмент има за цел да обезбеди ефикасност во работењето, оптимално управување и долгорочна стабилност на транснационална компанија. Меѓународните корпорации се занимаваат со деловни трансакции, кои ги надминуваат националните рамки, а меѓународниот менаџмент е конципиран така да овозможи остварување на оваа цел. За да работат успешно во меѓународните услови, транснационалните компании го подигнаа нивото на менаџментот за да овозможи функционирање на компаниите во различни држави, со различни луѓе и под различни услови. Меѓународниот менаџмент е посебна форма на менаџментот, кој ги користи меѓународните фактори на опкружување како основа за работењето. При тоа мора да се смета на поинакви правни, политички, човечки и економски фактори. Покрај различните стратегии кои ги користи, сепак меѓународниот менаџмент се базира на остварување на класичните функции на менаџментот, а тоа се планирање, организирање, екипирање, лидерство и контрола. Сите функции на менаџментот мора да се запазат, само извршните обврски се далеку посложени кај меѓународната компанија и менаџерот мора да има значително поголем личен капацитет и способност за нивното реализирање, отколку менаџерите кои работат во домашните компании. Секоја компанија која сака да излезе на меѓународниот пазар мора да ги познава принципите на меѓународниот менаџмент, за да може да се справи со постоечките проблеми, бидејќи јазикот, формите на управување, правните аспекти, верските, политичките и другите фактори, создават поинакви услови за работење. Менаџерите мора да иницираат заедничко работење на луѓе со поинакво образование, култура, во поинакви  правни, политички и економски услови и мора да имаат способност за соработка и разбирање на разликите помеѓу луѓето. Поврзувањето на земјите преку светскиот пазар, развива потреба за прифаќање и почитување на разни култури, верски и национални убедувања, народни обичаи и навики. Современиот менаџер се препознава по своите толеранции кон овие разлики. Меѓународниот менаџер треба да го издигнува својот деловен интерес и позитивните цели над сите особености со индивидуални обележја во комуницирањето со меѓународниот партнер. Договарањето е можно со секој кој има цивилизациски однос и кој ги почитува меѓународните правила на бизнисот. Постојат одредени сличности и разлики во областа на меѓународниот менаџмент:

  1. Постои согласност дека нема единствена и универзална метода на делување на менаџерите во општата концепција за постигнување на целите на управување. Односно целите на управување можат да се постигнат со користење на различни стилови на менаџмент.
  2. Во развиените земји во доменот на менаџментот има повеќе објективност во процесот на донесување на одлуки, но и субјективниот фактор често се вклучува во процедурите на донесување на одлуките.
  3. Меѓу менаџерите од разни земји постојат и сличности но и разлики во процесот на спроведување на менаџментот. Сличностите се изразени во поглед на општите принципи на менаџментот, а разликите во форма на културните вредности.

Постои модел од шест основни функции на меѓународниот менаџмент:

  1. Стратегиско планирање.
  2. Интернационално организирање.
  3. Интернационална кадровска политика.
  4. Интернационално комуницирање.
  5. Преговарање за интернационалните операции.
  6. Култура на интернационалните операции.

Транснационални компании можат да функционираат така што главната управа носи стратегиски одлуки, додека на филијалите им се остава одредена слобода поради совладување на специфичностите на секој пазар. Доколку компанијата сака да постигне успех, треба да обрне внимание на хармоничниот однос помеѓу нејзините составни филијали. Секоја дисхармонија во работењето на одделни деловни единици ќе придонесе за создавање на дисхармонија во целата компанија. Компаниите знаат да бидат често инертни и тешко да го менуваат своето работење. Двојната структура на раководење ги зголемува трошоците на работење па добро е доколку се обучат или испратат луѓе, кои можат самостојно да делуваат во рамките на одделните филијали. Тој флексибилен начин на работење овозможува постигнување на поголеми деловни резултати, бидејќи секоја филијала најдобро ги познава условите кои владеат во опкружувањето па можат самостојно да реагираат на секој предизвик. Организациската структура е слична како кај домашната така и кај меѓународната компанија. Има транснационални компании кои имаат централизиран однос со своите филијали и не дозволуваат развивање на нивната самостојност, бидејќи сметаат дека со тоа би се нарушила културата на компанијата, како и нејзината препознатливост. Ваквиот начин на работење е попродуктивен, но мора на ниво на компанијата да постои и да се негува заедничката деловна култура. Пример, фабриките на Toyota се секаде во светот слични, така да било кој автомобил што ќе се произведе во Јапонија може истовремено да се произведе и во било која фабрика на Toyota во светот.

post

Дали си менаџер кој дозволува неуспеси?

Менаџмент, зборот од кој стравуваат многу претприемачи. Збор кој означува проблеми за еден претприемач. Збор кој означува почеток на оставање дел од работата на претприемачот да ја врши некој друг во бизнисот.

Како и да е, сепак менаџерите се потребни за успешниот развој на бизнисот.

Често пати може да се слушне дека менаџерот е човек чија задача е да обезбеди се да функционира онака како што треба, без грешки или пореметувања во дефинираниот процес. Но, дали е тоа можно да се примени во нешто што е изградени врз основа на пробувања и грешки од страна на претприемачот?

Често пати може да се забележи неуспесите, па дури и најмалите да се казнуваат. Ова е поради фактот што стилот на таквите менаџери кажува дека за да се научи лекцијата грешката мора да се казни. Но, дали оваа размислување соодветсвува за времето во кое живееме денес?

Ние живееме во време кога зборовите, неизвесност, ризик, ново и иновација се нешто нормално.

Во едно такви услови, неуспех не значи пораз или загубена битка. Неуспех значи нов почеток. Дури и да се смета како загубена битка сепак војната не е изгубена, барем за оние упорните и истрајните претприемачи.

Уште како деца сите сме паѓале, сме имале раскрвавени колена. Но, сме паѓале за да научиме да станеме, да се кренеме и да го повториме истото без да паднеме повторно.

Доаѓаме до заклучокот дека успехот во голем дел се темели на неуспехот. Успех со неуспех можеби претставува оксиморон, но сепак практиката покажува дека е така.

Доколку сте менаџер, размисли за следниве прашања, одговорите може да ви дадат некои елементи од вашиот стил кои можеби ќе треба да се променат.

  1. Што се случува кога некој од твојот тим ќе погреши?
  2. Како се постапува со грешките?
  3. Како ги мотивирате вработените?
  4. Какви граници на толеранција имате вие како еден менаџер?
  5. Кој носи одлуки?
  6. Која е вашата улога во вашата организација?
  7. Размисли за твојата кариера? Дали си безгрешен? Кои се твоите грешки и каква трага оставиле во твојот живот и кариера?
post

Како да инспирираш иновација во твојот бизнис?

Во денешно време за да успее еден бизнис тој мора постојано да иновира.

Кога зборуваме за иновација не мислиме само на некои крупни иновациски проекти, туку на секое можно подобрување како на производите или услугите така и на сите бизнис процеси кои допринесуваат тие производи или услуги да стигнат во рацете на потенцијални купувачи.

Иновација претставува и развој на сосема нов производ или услуга, но и подобрување на постоечки производ или услуга. Иновација претставува имплементација на сосема нов канал на дистрибуција, но и подобрување на постоечкиот заради скратување на времето на достава. Иновација претставува и имплементација на сосема нов маркетинг процес во бизнисот, но и подобрување на постоечкиот.

Во секој случај, иновацијата е важна за секој бизнис, без разлика на кој пазар се наоѓа или во која индустриска гранка функционира.

Следниве пет начини претставуваат можности кои ќе инспирираат иновација во вашиот бизнис.

1. Иновацијата нека биде секојдневна активност во бизнисот

Секој бизнис има две основни функции: одржување и иновирање. Ова значи дека секојдневно се работи на одржување на постоечките резултати, истовремено имплементирајќи иновации заради подобрување на тие резултати.

Денеска да се иновира не значи еднаш годишно да се одржува состанок на кој ќе се дискутираат иновативните проекти. Да се иновира значи секојдневно да се бараат начини за подобрување на сите аспекти на работењето на бизнисот.

Како претприемачи вашата задача ќе биде да обезбедите креативен простор и време за сите членови на бизнисот како би работеле на иднината на вашиот бизнис.

2. Иновацијата е сечија одговорност

Иако вие сте претприемач и најголемата одговорност е сместена кај вас кога станува збор за иновација, сепак немате ексклузивно право само вие да иновирате. Но, и таквиот индивидуален настап во иновациските процеси само може да ви наштетат на бизнисот.

Како претприемачи, мора да обезбедите дека иновацијата е сечија одговорност и секој предлог за било какво подобрување од било кое работно место е добредојден.

3. Анализирај ја индустријата и види може ли нешто поинаку да се направи

Индустријата ја сочинувате вие и сите ваши конкуренти кои нудат ист или сличен производ или услуга.

Што претставува стандард во иднустријата? Може ли да се смени нешто?

Кои се трендовите во индустријата? Каде сте вие во тие трендови?

Овие прашања ќе ви отворат нови видици за тоа каде може да се најде вашиот бизнис во иднина.

4. Не стравувај од промени. Иновацијата и промени одат едно со друго.

Иновацијата не е можна без промени, а промените значат иновација бидејќи никој не се менува за да стане полош.

Стравот од промени може да биде една од најголемите пречки за иновативниот процес во вашиот бизнис. Не дозволувајте да преовлада и да ве забави во процесот на развој.

5. Не ги заборавај купувачите, тие се најголеми инспиратори на иновацијата

И како последно, но не и неважно се купувачите. Иновацијата е она што тие го сакаат, она што тие посакуваат или она за што тие сонуваат.

Купувачите може да претставуваат одличен извор на иновативни можности, само треба да се послушаат.

post

Состојби во меѓународниот менаџмент

Активностите во компанијата може да се поделат на менаџерски и неменаџерски, но и двете активности се клучни за работењето. Голем број на земји се обидуваат сопствените економски проблеми да ги решат со примена на менаџментот како што е во развиените земји. Јапонските менаџери пред втората светска војна практикувале автократско управување, што често било причина за незадоволство кај работниците и било проследено со големи штрајкови. Поучени од искуствата од САД, кои за производство на воена опрема за време на Втората светска војна, поради недостиг на високошколуван кадар биле принудени да ги вклучат во одлучувањето, планирањето и работењето работниците, користејки ги нивното знаење и искуство, успеаа да унапредат голем број на производствени процеси. Јапонските менаџери го изменија својот стил и сега, пред да преземат било каков потфат, прво детално се консултираат со подредените, со цел да се добијат голем број на информации. Јапонските менаџери употребуват консензус во процесот на одлучување. Вработените кои се наоѓаат на пониските нивоа проследуваат иницијативи до повисоките нивоа, кои ја разгледуваат иницијативата и потоа доколку ја одобрат, повторно ја враќат на пониското ниво за да се соберат повеќе информации и имплементира она што е одобрено. Важна карактеристика е да се концентрираат на дефинирање на проблемите и прашањата. Сето тоа е пропратено со интензивна комуникација. Јапонската пракса во менаџментот нагласува интерес на колективот, изразено старешинство и лојалност кон компанијата. Јапонците ја нагласуваат кооперација помеѓу купувачите, работниците, менаџерите, снабдувачите и непрекинато настојуваат да го подобрат квалитетот и продуктивноста. Во Јапонија постои голема конкуренција, па компаниите кои ќе преживеаат на домашниот пазар сосема се способни за работење на мегународниот пазар. Ограничениот простор и ограничените ресурси со кои располага Јапонија наметнува потреба нејзините компании да бидат исклучително штедливи. Доколку ова се врзе со исклучителната способност на Јапонците да работат во групи, тогаш постигнатите резултати се големи. Јапонците се приврзаници на чистотата и на редот. Едно од главните обележја на Јапонското работење е доживотното вработување. Тоа создава силна врска и лојалност на вработените кон компанијата. Јапонците ставаат голем нагласок на тимска работа, при што настојуваат сами да прават производствена опрема, а доколку се принудени да ја купат од друг, истата се подобрува и прилагодува за сопствена употреба. Бидејќи е забележана потреба од подинамично однесување на вработените, Јапонските компании во последно време вршат модификација и воведуват одредени промени. Порано напредувањето низ компаниските хиерархии беше врзано за големиот стаж поминат во компанијата, додека сега се забележува тренд на унапредување и по основ на личната способност на поединецот, што е влијание од Американската школа која пак форсира индивидуализам. Промените се однесуваат и на висината на платата, која порано била врзана за должината на стажот, а сега повеќе се вреднува личното достигнувања на поединецот. Карактеристики на Јапонското производство се:

  1. Економично производство во мали серии.
  2. Флексибилно производство.
  3. Производство без залихи.
  4. Just-in-time производство (Со користење на системот JIT се намалуваат залихите. Овој систем толку се рашири што го применуваат голем број на светски компании во поголема или помала мерка.)
  5. Канбан систем.
  6. Производство без магацини.
  7. Производство со нула грешки.
  8. Самоконтрола.
  9. Елиминирање на сите загуби.

Можеме да наведеме некои сличности и разлики помеѓу американскиот и јапонскиот менаџмент. Американците негуваат управувачки стил, а јапонците заштитнички стил. Јапонската пракса во менаџментот нагласува интерес на колективот, изразено лидерство и лојалност спрема компанијата, американските менаџери најчесто вината ја префрлуваат на самата одлука, а не на определување на проблемот. За разлика од нив, јапонските менаџери донесуваат одлуки после долги дискусии за проблемот или за прашањето кое е предмет на решавање. Планирањето во Јапонија претставува долгорочна ориентација, а во САД краткорочна. Одлучувањето во Јапонија е колективно и со консензус, додека одлучувањето во Америката се карактеризира со индивидуализам. Па, одлучувањето во Јапонија се движи од долното кон горното хиерархиско ниво, додека во Америка одлучувањето се движи од врвот кон дното. Поради тоа донесувањето на одлуките во Јапонија е спор процес, додека во Америка е брз. Во Јапонија одговорноста е нејасна, а во Америка е децидна. Во Јапонија нема голема мобилност на вработените, бидејќи доколку е можно тие настојуваат да добијат доживотни вработувања. Додека во Америка трансферот и мобилноста на кадрите е голема. Во Јапонија изразена е лојалноста на вработените кон компанијата, а во Америка лојалноста е насочена кон професијата. Во Јапонија напредувањето е споро, додека во Америка може да биде брзо и базирано на индивидуалните карактеристики. Раководителот во јапонската компанија е член на групата, додека раководителот на американската компанија е водач на група. Јапонците негуваат заштитнички стил, додека американците негуваат управувачки стил. Процесот на контрола во Јапонија е концентриран на групата, а во Америка на поединецот. Теоретски, компанијата може да биде економски успешна и со сиромашен менаџмент, доколку има силен маркетинг, квалитетно производство (баран производ) и силен финансиски извор. Тоа е случај со Германија, која во однос на САД и Јапонија има послаб менаџмент, но нивниот успех се должи на перфектните технички достигнувања. Германските менаџери очекуваат строга послушност на своите подредени, а менаџерите имаат големо почитување спрема техниката. Германската култура почитува авторитет и законски ограничувања. Другите менаџерски активности како планирање, контрола и стратегија во однос на техниката имаат секундарно значење. Поголемиот број на производни менаџери имаат инженерска диплома. Половина Германски студенти се опфатени година дена со приправнички стаж, каде се вклучени околу 350.000 компании, а студентите одат 4 дена на пракса, а еден ден учат теорија. Германските компании главно се насочени кон купувачите, односно кон задоволување на барањата на купувачите. Менаџерите и вработените настојуваат да останат во една компанија целиот свој работен век. Германците имаат управување кое се базира на постигнување на општа согласност. Тие настојуват да ги унапредат производите преку постепена еволуција, а не со драматични скокови. Остварените финансиски средства најчесто ги користат за подобрување на процесот на производство за разлика од компаниите во САД, кои истите средства најчесто ги користат за зголемување на капацитетите. Менаџерите во Австрија се слични како Германските менаџери. Овие менаџери се придржуваат до законите, а толеранцијата спрема ризикот е мала. Во Франција владата ја планира националната стратегија и помага во координирање на плановите на одделни индустриски гранки. Тука е поистакната менаџерската функција, планирање. Цел на владата е да се употребат најефикасните ресурси со кои располага земјата и да се одбегне работењето во помалку профитни области. Владиното планирање се однесува на одредени регионални области, чиј развој се врши со мал број на компетентни компании. Планот се ревидира на секои пет години и ги опфаќа: стопанскиот развој, стабилноста на цените, билансот во меѓународното плаќање. Работата на менаџерите не се ограничува со владиниот план, туку менаџерите согледувајќи го планот се вклучуваат во неговата реализација. Британскиот менаџмент во голема мерка се базира на американскиот менаџмент. На британските менаџери најважна им е сигурноста, но како и во американскиот и во британскиот менаџмент индивидуалноста е високо вреднувана. Италијанските менаџери делуваат во рамките на законските толеранции спрема ризикот.

post

Стратегии за настап на меѓународен пазар – Дел 4

Продолжуваме со четвртиот и последниот дел од стратегии за настап на меѓународен пазар на транснационалните компании. Претходните делови дел од овој серијал можете да го прочитате:

9. Франшиза

Франшиза значи привилегија, право, лиценца. Со франшизата се врши трансфер на технологија на работење. Пред да се одлучи дали ќе се купи франшиза и дали ќе се отпочне со таков начин на работење, треба да се изврши проценка на квалитетот на понудената франшиза. Дел од проценката треба да изврши самиот купувач на франшизата, бидејќи и тој поседува одредени сознанија за бизнисот со кој сака да се занимава, додека останатиот дел од проценката најдобро е да ја направи адвокат, кој има искуство во слични договори.

Постојат неколку типови на франшиза:

  • Франшиза на производот. Карактеристика на ова работење е тоа што купувачите на франшизата имаат право да го дистрибуираат производот, а за тоа плаќат надомест.
  • Производствената франшиза има широка употреба во индустријата. Франшизантот има ексклузивно право да го произведува и дистрибуира производот во одредена област.
  • Бизнис франшизата е најпопуларна форма на франшиза (75 % од сите франшизи во САД). Понудувачот на франшизи нуди широк спектар на услуги, а за тоа прима надомест.

Со продавање на франшизата продавачот стекнува и одржува капитал, воспоставува ефективна дистрибутивна мрежа, ги намалува пазарните трошоци, не ги поседува продавниците, нема свои вработени, па не им обезбедува плата, осигурување, администрација. Продавачот на франшизата бара почетна членарина, поради компензација на трошоците за одбирање на локацијата, извршениот тренинг и други услуги неопходни за успешен старт.

Ова е популарен начин да се отпочне бизнис, бидејќи нуди поголема сигурност во работењето. Кога ќе се купи франшизата, се станува дел од големата компанија со сите предности што одат со тоа. Рекламирањето на поширок регион, со реклами подготвени од централата е само дел од предностите.

Купувачот на франшизата се согласува да исполни одредени стандарди пропишани од продавачот. Тој плаќа одредена сума, а за возврат добива право да: продава производ или услуга, користи некое заштитено име, користи заштитени знаци, техника на операција или технолошки процес којшто го поседува франшизата.

Предности во работењето со франшизите постојат, бидејќи по правило се работи за веќе проверени компании кои нудат франшизи. Тоа не значи дека и новиот франшизер ќе биде достоен наследник на успешните франшизи, меѓутоа пред потпишувањето на договорот продавачите на франшизи ги проверуваат способностите на купувачот на франшизата, како и пазарниот потенцијал и локацијата каде ќе функционира франшизата и доколку тие показатели се добри, постојат малку причини кои можат да доведат до неуспех на франшизата.

Предностите кои се добиваат со франшизинг начин на работењето се:

  • Со користење на франшизинг системот се намалува ризикот од евентуален неуспех.
  • Сите клучни операции во процесот на производството и продажбата претставуваат разработен систем на работа.
  • Новиот сопственик има пристап до сите техники, па не му треба големо искуство во работењето.
  • Шпекулациите и манипулациите во работењето се минимални.
  • Предноста на франшизинг системот се состои и во можноста да се привлечат поголем број на купувачи.
  • Продавачите на франшиза овозможуваат добивање различни консултантски услуги.
  • Продавачот на франшиза обично помага при изборот на локации.

Како поизразени недостатоци на франшизата се:

  • Продавачот на франшизата диктира темпо и поставува правила на однесување, кои мораат строго да се почитуваат.
  • Бидејќи условите за работење ги поставува продавачот на франшизата, се јавува нерамноправност при донесувањето одлуки.
  • Договорот честопати го ограничува трансферот на сопственоста над франшизата.
  • Купувачот на франшизата може да биде оштетен доколку опремата и суровините мора да ги купува само од фирми одобрени од давателот на франшизата.
  • Проблемите во франшизинг системот се взаемни и за купувачот и за продавачот, бидејќи се поврзани во еден единствен систем на работа и дејствување.
  • Се смета дека со франшизинг системот се зголемуваат трошоците на работа за 2-6 % .
  • Корисникот на франшизата му плаќа одреден процент на продавачот од годишниот профит.

10. Клуч на рака

Клуч на рака значи извоз на готовите технологии.

Овие проекти најчесто се спроведуваат од страна на високоразвиените компании во неразвиените држави и овозможува стекнување на големи профити. Најчесто земјата домаќин, распишува тендер за работа на која некогаш се јавуваат повеќе кандидати, па се одбира најповолната понуда.

Оваа меѓународна стратегија во своето работење вклучува планирање, дизајнирање, конструкција и изградба на објекти, како и обука на локалните кадри од страна на компанијата извозник на технологија, за да може успешно да ја користат. Оваа стратегија најчесто се користи за изградба на фабрики, електрани, хидроцентрали, тунели, патишта, спортски и други објекти. На компанијата и се плаќа за реализирање на проектот, најчесто во повеќе рати и има обврска на инвеститорот да му ги предаде клучевите кога објектите ќе бидат готови, а вработените обучени за ракување со опремата или објектите.

Бидејќи се во прашање големи суми, договорите најчесто се склопуваат на ниво на држава, за да се намали ризикот во работењето. Земјата во која се извршуваат работите добива гаранција дека компанијата квалитетно и навремено ќе ја заврши работата, а компанијата е сигурна дека ќе и се плати за извршените работи. Некогаш капиталните инвестиции се финансираат преку меѓународни инвеститори, па тогаш и тие се вклучуваат во преговорите за да се следи транспарентноста во одлучувањето кој изведувач ќе ја добие работата и под кои услови, како и да се испочитуваат сите договорени обврски.

11. Давање стока на консигнација

Доколку компанијата има вишоци од некоја стока, а постои побарување за таа стока во некој регион кој не е во голема мерка ликвиден, компанијата може да ја даде стоката на продажба преку консигнација. Стоката се дава бесплатно или со минимална надокнада да стои во продажен објект, се додека не се продаде.

Најчесто од увозникот се бара да приложи банкарска гаранција за стоката. Ова банкарска гаранција се наплатува само доколку се исполнети во договорот пропишаните услови, односно доколку по определениот рок стоката не биде платена. Кога стоката ќе се продаде продавачот за себе одделува свој дел, додека остаток го исплатува на произведувачот, секако по подмирување на обврските спрема државата.

Потребно е да се поведе сметка за плаќање на даноци, придонеси, царини, доколку се работи за странски компании. При тоа, стоката и транспортот мора да бидат осигурани во случај на несакани последици, што ја поскапува цената на консигнацискиот производ.

12. Лон систем

Меѓународните компании користат евтина, квалитетна и обучена работна сила, па имаат интерес за ваков начин на соработка. Овој систем на работење е во голема мерка застапен кај нас, особено во Куманово, Штип, односно таму каде порано беа лоцирани големите текстилни и чевларски производствени капацитети. Кога настанаа проблеми во работењето на овие големи компании, од поранешните вработени се формираа голем број на помали компании, кои успеаа да ги обноват меѓународните врски и да отпочнат со овој начин на соработка.

Меѓународните компании испраќаат нацрти на готови производи, со точно определени норми и точно определена висина на плаќање за секое произведено парче, како и севкупниот материјал за производство на тој производ.

Најчесто се работи за високо поставени норми и малку платени производи, но бидејќи кај нас владее голема невработеност, а пласманот на производите и исплатата е главно сигурна, владее голем интерес за ваков начин на работа. Понатаму тие производи се пласират под брендирано име со високи цени. Често пати и во нашите продавници можат да се најдат овие производи, овој пат увезени како крајни и скапи производи.

post

Стратегии за настап на меѓународен пазар – Дел 3

Да продолжиме со третиот дел од стратегии за настап на меѓународен пазар на транснационалните компании. Претходните делови дел од овој серијал можете да го прочитате:

6. Договори

Договорите се вид на меѓународна стратегија при кои странската компанија нуди општи или специјализирани услуги. Пример трансфер на: менаџмент, техничко знаење, know how и слично во земјата домаќин, за определен временски период, со наплата на таквата услуга. Оваа стратегија е добра за компаниите кои имаат талентирани кадри, кои не се доволно искористени во својата земја, а се барани во земјата домаќин.

7. Лиценцирање

Лиценцирањето е меѓународна стратегија со која се продава право на користење на име, технологија, процесот на производството и слично на друга компанија.

Оваа стратегија се карактеризира со мали трошоци и мал ризик во работењето. На лиценцата се гледа како на увоз на технологија и секоја држава благонаклоно гледа и одобрува олеснувања во работењето.

Најчесто се лиценцира: опрема, патенти, технички информации, пронајдоци, формули, процеси, дизајн, право на сопственост, марка и слично.

Оваа стратегија е особено корисна доколку производот има познато име, а компанијата сопственик нема доволно финансиски средства или интерес за да го финансира директниот влез во земјата домаќин. Сопственикот на правото остварува корист од продадената лиценца кој се забележува во зголемување на приходот, без создавање на дополнителни трошоци. Бидејќи приходот од лиценцата се наплаќа во подолг временски интервал, цената на таквиот производ е поскапа, но е во обостран интерес и на купувачите и на продавачите, а во перспектива најчесто е долгорочна соработка.

Продавачот на лиценци е должен да го сервисира производот и да му овозможи техничка подршка на купувачот, што го намалува ризикот од престанок на работење на опремата поради неисправност или поради недостаток на резервни делови. Компaнијата што ја купува лиценцата го презема ризикот во работењето.

Слабоста на лиценцирањето, како меѓународна стратегија е што компанијата сопственик има мала контрола врз производството и маркетингот на производот или на услугата во земјата домаќин. При откупот на лиценци треба да се води сметка продавачот на лиценцата да не стави забрана за усовршување на лиценцираниот производ или да не го ограничи пазарот на кој може да се пласира произведената стока. Затоа продавачите на лиценцата се обезбедуваат преку одредени договори кои им ги ограничуваат можностите на корисниците на лиценца, да ја унапредат и со тоа да им конкурираат. Доколку и покрај ваквите ограничувања, компанијата има желба и понатаму да ја купи лиценцата овие ограничувања можат да се искористат за намалување на цената на лиценцата.

8. Лизинг

Како што знаеме зборот Leasing-означува наем или закуп. Овој начин на работа прво е применет во САД.

Како еден вид на начин на финансирање, кој го користат компаниите кои немат доволно финансиски средства за купување на опрема и недвижнини е доста распорстранет. Корисникот на лизингне мора да ангажира големи финансииски средства, што за него претставува голема предност. Лизингот е скап начин на финансирање, но се користи поради одредени предности.

Предности на лизинг системот се:

  1. Минимум плаќање во готово,
  2. Полесно се добива лизинг отколку банкарски кредит,
  3. Не постои опасност од застарување на опремата, бидејќи може да се замени на крајот на договорот,
  4. Во договорот за лизинг се вградува и одржување на опремата,
  5. Лизингот се третира како оперативен трошок со што се намалува данокот,
  6. Лизингот овозможува плаќање на подолг рок и
  7. Давателот на лизинг дава стручни совети, на корисникот на лизингот.

Недостатоци на лизинг системот се:

  1. Опремата земена под наем не е сопственост се додека не се отплати цела,
  2. На долг рок трошоците се повисоки и
  3. Не постои можност за откажување на лизингот.

Бидејќи наемнината се плаќа од приходите остварени со користење на опремата добиена со лизинг, ова за некои компании има свои предности и доста се користи. Меѓународната соработка може да се заснова на еден тип на лизинг што се нарекува рентање. Компанијата изнајмува бродови, авиони, за тоа плаќа наемнина и по определениот рок, договорот се продолжува или изнајмените средства се врќаат.

Продолжува:

post

Видови на промени врз основа на тоа што се менува

Долго време ги проучувам организациските промени (некаде од крајот на деведесетите години од минатиот век). Еден дел од моето прочување во тој период и особено работејќи на магистерската беше прибирање и анализирање на научна литература од оваа подрачје. Тогаш разработив повеќе класификации на промени. Но, тука би сакал малку да зборувам за една од најчестите, но и најпогрешно разбраните класификации.

Таа класификација се прави врз база на тоа што ќе се менува во организацијата. Доколку промените се насочени кон технологијата имаме технолошки промени. Доколку се насочени кон структурата тоа се структурни промени или пак доколку е насочена кон луѓето тоа се промени на луѓето. Така да класификацијата најчесто изгледа вака:

  • Технолошки промени
  • Структурни/процедурални промени
  • Промени насочени кон луѓето

Технолошки промени. Научниот развој на нова технологија претставува причинител на овој вид на промени. Оваа се едни од највидливите и најдраматичните промени кои што се направени во организациите во последниве години. Во последните три децении автоматизацијата на големи врати навлезе во бизнис организациите. Роботиката во процесот на производството е се поприсутна, а информациската технологија отвора нови погледи во начинот на работењето на организациите. Денес дури и не е можно да се замисли успешно функционирање на компанијата без компјутерите. Дали нам ни се допаѓа тоа или не, брзината на технолошките промени во организациите не може да се следи со голо око.

Структурни/процедурални промени. Овој вид на промени се доста популарни во последно време кај организациските експерти бидејќи организациите сакаат да воспостават што е можно поефикасен и поефективен организациски дизајн во поглед на што подобра комуникација, координација, стандардизација и специјализација на активностите. Исто така оваа промена се однесува и на прашањата за централизација и децентрализација во донесувањето на одлуките, како и на големината на работните единици. Пример на овој вид на промена е да се промени организациската структура што во моментов се користи (на пр. функционална) во некоја друга структура (на пр. матрична).

Промени насочени кон луѓето. Луѓето (вработените) се најважната компонента на организациите, бидејќи од нив зависи успехот на истата. Ние можеме да спроведеме технолошки или структурни промени, но доколку тие не бидат прифатени од членовите на организацијата кои што ќе треба да ги применуваат новите стандарди сета работа може да биде фрлена во вода. Овие промени се однесуваат на мотивацијата, вештините, однесувањето, вредностите, ставовите, нормите и перцепцијата на членовите на организацијата. Ова е и суштината на организациските промени, поради што тие во најголем број случаи се насочени кон луѓето, односно промената не може да биде успешна доколку не се извршат промени во човечкиот фактор.

Видови на промени На сликата се претставени овие видови на промени. Тие се претставени во вид на кругови кои меѓусебно се пресечуваат (Венови дијаграми со пресеци). Со ова сакам да укажем дека теоретски може да ги разгледуваме одвоено овие промени, но во реалноста тие се преплетени меѓу себе и се појавуваат како комбинација на една со друга или најчесто сите заедно. Така да од основните три вида на организациски промени ќе добиеме уште четири нови и тоа:

  • Техноструктурни промени  (промени кај технологија и структура);
  • Социотехнички промени (промени кај луѓето и технологијата)
  • Социоструктурни промени (промени кај луѓето и структурата)
  • Социотехноструктурни промени (промени кај луѓето, технологијата и структурата)
post

Стратегии за настап на меѓународен пазар – Дел 2

Ќе продолжиме со вториот дел од стратегии за настап на меѓународен пазар на транснационалните компании. Првиот дел од овој серијал можете да го прочитате: Стратегии за настап на меѓународен пазар – Дел 1 .

3. Целосна сопственост

За да ги избегне можните проблеми, транснационалните компании најчесто одбегнуваат да работат преку посредници, туку се определуваат за остварување на целосна сопственост. Во тој случај ризикот е поголем но и профитите се поголеми, а се остварува самостојност во работењето и одлучувањето.

Оваа меѓународна стратегија, компанијата ја реализира преку отварање на филијала во земјата домаќин или преку превземање на домашните компании. Домашните компании можат да имаат проблеми, па продажна цена да биде пониска, но мора да се вложи напор да се промени лошиот имиџ на старата компанија. Купената компанија може да биде и без проблеми, при што се продолжува со разој на позитивните текови. Ова е многу брз начин на влегување на компанијата во други земји.

Ефектите на купување се поголеми доколку купената компанија има одредени производствени капацитети, а уште поважен фактор е компанијата да има развиена дистрибутивна мрежа. Комплексните проблеми врзани за локалната влада, синдикатот, дистрибутерите и интересните групи, може брзо да бидат совладани со помош на знаењето и искуството на локалните вработени.

Доколку превземената компанија е мала, полесно доаѓа до културна и деловна асимилација од страна на големата компанија, но доколку преземената (купената) компанија е голема и со веќе развиена деловна култура, тогаш може да се јави силен отпор кон промените и со тоа да се поремети работењето. Овие турбуленции ќе траат се додека не се воспостави заедничка деловна култура.

Доколку во компанијата постои отпор кон промените, тогаш треба да се затворат одредени капацитети, да се реорганизира нивната структура, да се прераспределат обврските, да се промени системот на контрола, да се промени мотивирањето и наградувањето, да се изврши редизајнирање на производните процеси и производи и да се отпуштат луѓето кои создаваат пречки во промените.

Отварањето на сопствена филијала, во некои услови може да биде следено со совладување на разни видови на бариери и ограничувања, но бидејќи се работи за искусни компании најголемиот број на ризици се земени во предвид. При преземањето на странската компанија, мора да се води сметка и за постоење на различни културни вредности, како и за другите проблеми врзани за меѓународното работење. Доколку не е во можност да спроведе свој начин на работење, компанијата може да процени дека нема да постигне успех во работењето и не влегува во таа земја. Компанијата која спроведува ваква политика има потполна контрола врз профитот, врз технологијата, врз одлучувањето, односно врз целокупната сопственичка слобода. Компанијата при тоа го превзема комплетниот ризик.

4. Партнерство

Партнерството е меѓународна стратегија за соработка помеѓу компаниите во реализирањето на проекти или соработка во определени подрачја.

Наместо компанијата сама да го освојува пазарот со директни инвестиции, таа може да размислува за соработка со други компании. Кооперативниот однос ја зголемува силата на компаниите кои влегуваат во партнерски однос, преку заеднички вложувања, здружување на знаењата и слично, со што ризикот се намалува, а профитот се дели.

Во кооперативен однос, за излез на меѓународниот пазар можат да влезат две или повеќе компании од една земја или две или повеќе компании од различни земји. Можно е тие компании да се интегрираат или едната да ја откупи другата, со што се создава појака и поголема компанија со поголеми можности. Клучен сегмент во работењето е да се одбере квалитетен партнер, бидејќи партнерите заеднички ги внесуват во бизнисот ресурсите со кои располагаат.

5. Joint ventures

Joint ventures или заедничко вложување, е меѓународна стратегија базирана на договор помеѓу две или повеќе компании за остварување на заеднички потфати.

Оваа стратегија е слична на партнерството, но за разлика од партнерството кое се базира на долгогодишна соработка, ова работење е временски, финансииски и проектно ограничено. За реализирање на друг проект, потребно е повторно да се изврши договарање.

Компаниите кои се вклучени во заедничкиот проект, по реализирањето на проектот, може никогаш повеќе да не соработуваат. Тоа се случува поради две причини.

Заедничките вложувања се уште еден начин, каде партнерите од иста или различна држава, вложуваат заедно во истите проекти и во зависност од висината на вложените средства, добиваат право на одлучување и делење на профитот. Пример, доколку една фабрика во нашите средини има добар потенцијал за развој, но и недостасуваат пари за технолошкиот развој или за други потреби, тогаш се вклучуваат одредени компании од слична бранша и заеднички продолжуваат со работа.

Заедничкото вложување нуди повеќе предности:

  1. Придонесува за зголемување на финансиите на локално ниво.
  2. Го намалува влијание на инфлацијата и девалвацијата.
  3. Бара помалку инвестиции во однос на стратегијата на стекнување на сопственост.
  4. Обезбедува брз начин на вработување во локални и пошироки услови.
  5. Локалните партнери можат да обезбедат материјали, маркетинг мрежа, дозволи од владата, заеми и други бенефиции.
  6. Постоењето на локален партнер може да ја намали можноста за експропријација, воведување на рестриктивната политика од страна на владата и слично, но можни се конфликти помеѓу партнерите.

Бидејќи ова е проектно вложување кое е финансиски и временски ограничено, можностите за конфронтацијата се минимални. Кога е во прашање заедничкото вложување, определени земји бараат исполнување на определени отстапки како: минимално учество на домашните партнери, вработување на домашната работна сила во определен процент, учество на домашниот кадар во управните органи и слично.

Продолжува:

post

Стратегии за настап на меѓународен пазар – Дел 1

За настап на меѓународен пазар и градење на транснационална компанија во зависност од ситуацијата, мисијата и целите, компаниите можат да одберат неколку стратегиски алтернативи, односно најадекватна стратегија за работење на тој странскиот пазар. Понекогаш може да се оди и со комбинација на повеќе стратегии, односно на еден пазар да се настапи со една стратегија, додека на друг пазар со друга стратегија.

Ова е првиот дел во кој ќе опфатиме 12 стратегии кои се најкористени кога станува збор за транснационални компании.

1. Увозна стратегија

Постои мислење дека увозот и извозот се наједноставни облици на меѓународната соработка. Но, секако и тие не се без ризик во работењето.

Увозот не е ниту едноставен, ниту безопасен и тука демнат голем број на опасности кои можат да предизвикаат сериозни проблеми и финансиски губитоци на компанијаата.

Со оваа стратегија, компаниите настојуваат да ги обезбедат производите кои им недостасуваат или кои се евтини, а барани на пазарот, за сопствено користење или за понатамошна продажба. Кога се зборува за увозот мора да се анализира страната која увезува. Доколку увозот го транснационална компанија или богата земја, тогаш најчесто се увезуваат, суровини, репроматеријали, руди, енергенси и слично.

Постојат и други видови на увоз, како увоз на висококвалификувана и обучена работна сила или евтина и нискоквалификувана работна сила во зависност од потребите на компанијата и од дејноста со која се занимава.

Транснационална компанија може да увезува и софистицирани производи од другите развиени земји, кои можат да произведат квалитетно, а евтино одредени производи, кои можат директно да се користат или да послужи за комплетирање на посложени производи. Пример: во производство на авиони можат да се користат делови произведени од други држави, кои се специјализирани за тој производ.

Во сиромашните земји главно се увезуваат готови технички производи, но се увезуваат и суровини со кои не располага државата (пример: колку и да е сиромашна државата, таа мора да увезува нафта).

Колку извозната компанија е појака и има баран производ, толку преговарачките позиции на компанијата која увезува се послаби. Извозната компанија која има баран производ, поставува различни ограничувања кои увозната компанија мора да ги испочитува, доколку сака да оствари соработка. Доколку извозната компанија има баран и помалку баран производ, таа може да го услови земањето на бараните, во однос на помалку бараните производи, во размер да речеме 80% спрема 20%. Понатаму може да го ограничи минималниот финансиски износ на купената стока, што некогаш претставува голем праг за компанијата.

Ако се работи за почетно работење, а компанијата увозник ги нема комплетните сознанија, тогаш компанијата извозник може погрешно да сугерира земање на одреден производ, за кој нема доволен број на купувачи во матичната држава. На тој начин, компанијата извозник се ослободува од сопствените залихи, додека компанијата увозник натрупува залихи и врзува финансиски средства за подолг временски интервал. Доколку, позицијата на увозната компанија е силна и ако работи на добар пазар, има разгранета дистрибутивна мрежа, силен финансиски и кадровски потенцијал, тогаш таа поставува услови за работење. Дури може увозот делумно или целосно да го компензира со извозот на стоката што ја поседува. На тој начин, компанијата остварува двојна заработка при увозот, но и при извозот.

2. Извозна стратегија

Оваа стратегија има предност, бидејќи ризикот при работењето е најмал и бара најмали дополнителни вложувања, а компанијата лесно може да го контролира работењето.

Извозната стратегија е меѓународна стратегија на едноставен трансфер на производи, услуги и капитал од една земја во друга, користејќи свои директни мрежи или користејќи посредници во дистрибуцијата и маркетингот.

Главната грижа на компанијата извозник е да обезбеди дистрибуција и продажба во друга земја.

Недостатоци на ова стратегија се високите трошоци за транспорт, даноците или совладувањето на други бариери кои може да ги постави земјата домаќин, бидејќи со преголемиот увоз им се создаваат проблеми на домашните компании. При потпишување на договорите помеѓу извозникот и увозникот се прецизира кој ќе ги плати транспортните трошоци (Инкотермс). Преку зголемување на овие трошоци, производот или услугата што ја нуди компанијата може да стане неконкурентна.

Доколку компанијата извезува производи преку посредници, тогаш има помала контрола врз маркетингот, но може дополнително да склучи договор со застапниците, околу поделбата на маркетинг информациите. Извозот може да се подобри и со девалвација на локалната валута. Банките, најчесто се јавуваат како посредници во работењето помеѓу две компании кои не се познаваат доволно или не сакаат да влегуваат во ризик, а сакаат да остварат увоз или извоз. Преку плаќање на акредитиви во банката, компанијата извозник се осигурува дека стоката ќе и биде платена, а компанија увозник се осигурува дека производите ќе пристигнат, бидејќи банката не врши уплата се додека не се потврди пристигнување на нарачаните производи. На тој начин и двете страни се заштитени од можните измами.

Извозот на само неколку артикли во светски рамки е редок случај и се однесува најчесто на земјите богати со нафта. Доколку земјата има голем извоз на одреден артикл, тогаш нејзината положба е зависна од случувањата на светскиот пазар.

Пример, 2001 година, 90% од вкупниот извоз на Кувајт претставувало нафта, што пак е 10 % од светскиот извоз. Спротивно, доколку учеството на определениот производ во вкупниот извоз на определената земја е мал, но во светски рамки претставува голем обем, тогаш таа земја е во состојба да ги диктира светските цени. Пример, 2001 година извозот на пченка од САД изнесуваше 0,7 % од нејзиниот извоз, а во светски рамки тоа претставуваше 57,1% .

Продолжува:

post

За важноста во вашиот работен ден…

Ако земеме да го анализираме нашиот просечен работен ден ќе видиме дека работиме се и сешто. Важно и неважно. Интересно и неинтересно. Корисно и некорисно. Ургентни и неургентни.

Кога ќе го сместиме сето тоа во еден просечен ден на еден лист хартија ќе видиме колку многу хаотичен е тој наш еден ден.

Сето тоа “не” треба да се отфрли. Да започнеме со важноста која треба да не насочи само на оние најважните разботи за нас.

Овој наслов има за цел да ве поттикне да размислите за некои прашања, а не да ви даде решение за вашите проблеми околу важноста. Решенијата се уникатни за секој од вас и во целосна одговорност на вас самите.

Па, што мислите за вашите одговори на следниве прашања?

  • Кога ме контактира некој преку било кое средство за комуникација, дали темата е важна за мене, за него или двострано?
  • Кога еден од моите вработени влегува во мојата канцеларија со прашање, дали прашањето е важно за мене, мојот бизнис, за мене и мојот бизнис или само за поставувачот на прашањето.
  • Кога седнувам да работам на мојата “да направам” листа колку од задачите се важни за мене, а колку се важни за некој друг?
  • Кога мојот бизнис го контактира потенцијален купувач, колку тој купувач е важен за бизнисот, и колку вредат напорите за негово интегрирање во продажната инка?
  • Кога се наоѓам на состанок, колку од темите на агендата се важни за мене како еден претприемач, а колку се важни за останатите учесници на состанокот?
  • Колку јас самиот си го губам времето, а колку некој друг го губи моето време?

Важноста е значаен елемент во еден твој претприемачки живот. Дали си целосно фокусиран кон најважното за тебе или кон најважното за другите?

Добро е да размислиш, а одговорите ќе те доведат до можни решенија на некои проблеми или пак до можни идни активности заради подобрување. Но, подобрување кое ќе го подобри твојот живот.