post

Глобализација или нов светски поредок – Дел 2

Овој наслов е втор дел од серијалот за глобализација или нов светски поредок. Првиот дел можете да го прочитате во Глобализација или нов светски поредок – Дел 1.

Глобалните компании можат да настанат со развој и окрупнување на самата компанија, но и со фузија на две или повеќе домашни или меѓународни компании.

Најголем број од глобалните компании се акционерски друштва, бидејќи тоа е најдобар начин да се собере потребен износ на парични средства за меѓународно работење, но финансиите можат да се соберат и од други извори како што се: државите, банките, пензиските фондови…

Со глобализацијата, меѓународното производство се специјализира. Капиталот се вложува во земјите богати со суровини, каде што се организира производство, а во другите земји се извезуваат готови производи.

Профитот останува кај тие што вложуваат капитал, односно кај глобалните компании, па моќта што ја има државата е второстепена, во однос на моќта што ја има компанијата. Финансиската моќ на компаниите им овозможува голема моќ, како во своите земји така и во странство. Денес голем број на политички, економски или воени потези кои ги повлекуваат одредени држави, можат да се набљудуваат низ призмата на интересите на глобалните компании.

Информациите кои ги добиват компаниите се посложени и поразновидни. Најголемо значење за глобалните компании претставуваат нематријалните технологии, односно знаењето.

Тие се штитат со помош на лиценци или патенти, но тоа најчесто се случува на национално ниво, па глобалните компании се повеќе настојуваат лиценците и патентите подеднакво да се заштитуваат во целиот свет.

Компаниите кои сакаат конкурентно да работат на меѓународниот пазар (а без тоа не можат да опстанат), во денешно и во идно време, мораат стратешки да размислуваат и пронаоѓаат решенија за брзи глобални промени. Се почесто, компаниите треба да се однесуваат предаторски за да успеат во светски рамки. Глобалните компании можат преку супериорната технологија, големиот економски обем, користењето на евтини суровини и енергенси, најдобри луѓе и евтин транспорт, секаде во светот да понудат висококвалитетен, а релативно евтин производ. Глобализацијата на пазарот се јавува поради интензивниот развој на меѓународната трговија и соработка. На глобалниот пазар се пласираат производи, услуги, финансии, суровини и работна сила. Големата стандардизација и унификација на производите овозможува ширење на глобалното работење. Пример, производството на делови за авиони,  можно е да се одвива во различни држави поради стандардизацијата на производството. Помина времето кога производите се прилагодуваа на вкусот на потрошувачите во определени региони, сега постои тренд да се креира глобален вкус на купувачите и така настанува единствената глобална култура.

При отпочнување со глобалното работење мора да се води сметка за разни видови на ризици и тешкотии, согласно со комплицираните економски, политички и социокултурни сили. Глобалната конкуренција подразбира понуда на производи со висок квалитет и со прифатливи цени, како резултат на намалување на трошоците на производството. Конкуренцијата на глобално ниво е остра, но е ограничена најчесто помеѓу две или неколку компании. Пример: Boeing – Airbus, Caterpillar- Komatsu, Coca Cola-Pepsi.

Глобалните компании вршат деиндустријализација на богатите земји, префрлувајќи ја застарената или валкана индустија во неразвиените држави. Со вложување на капитал во помалку разиените земји, глобалните компании се повеќе создават јаз помеѓу богатите и сиромашните земји. Тие отвараат фабрики кај што има суровини, каде произведуваат определени производи или полупроизводи, кои понатаму ги продаваат на други пазари за големи профити. Профитите се остваруваат и доколку полупроизводите дополнително се обработат во трета земја, при што се добиваат готови производи, кои се повеќекратно поскапи.

Доколку неразвиената земја ја национализира таквата фабрика, таа по одреден период почнува да пропаѓа поради лошиот или коруптивен менаџмент, поради превработување, поради неискуство и доаѓа до технолошко заостанување па фабриката најчесто пропаѓа, а развиените земји создаваат технолошка зависност. Доколку е потребно, зависноста се постигнува и со финансирање на определени политички партии на изборите, па тие носат позитивни одлуки за компанијата.

Продолжува: Глобализација или нов светски поредок – Дел 3.

post

Глобализација или нов светски поредок – Дел 1

Голем број на автори во согласност со своите искуства, знаења или интереси промовираат став за или против глобализацијата. Ќе се обидеме да ги согледаме и позитивните но и негативните импликации, кои доаѓаат од процесот на глобализацијата.

Глобализацијата се базира на идејата за интеграција на светскиот глобален пазар. Глобализацијата подразбира интегрирање на пазарите, производството, финансиите, сметководството, осигурувањето, што значи глобализација на секоја пора од општеството.

Процесот на глобализација, придонесува за создавање нови начини на размислување и создавање на нови стратегии. Голем број на компании, глобално се шират за да профитираат, користејќи ги своите големи финансиски, технолошки, производни и управувачки капацитети. Глобалните компании, меѓународниот пазар го набљудуваат како да е домашен и единствен.

Денешниот процес на глобализација е најповолно тло за развој на транснационални компании. Глобализацијата ќе овозможи ефикасно работење на светското стопанство, а најголема корист ќе имаат транснационални компании, а со нив и најмоќните држави САД, ЕУ и Јапонија, бидејќи поседуваат најголема конкурентска предност и се центри на тие транснационални компании.

Има мислења дека процесот на глобализацијата го форсираат големите транснационални компании и најразвиените земји на светот. ММФ, Меѓународна банка за обнова и равој како и СТО, се посочени како главно оружје на транснационални компании за ширење на процесот на глобализацијата, при што тие го контролираат и го насочуваат глобалното движење (Дури во голем број на литератури може да се прочита за светските конспирации и заговори).

Главната функција на царината порано беше заштита на домашната индустрија. Со развојот на глобализацијата и нејзините пропратни механизми се намалуваат царините, што претставува заштита на странското, а не на домашното производство, под парола за еднакви пазарни услови во целиот свет, иако условите се далеку од рамноправни, а придобивките се различно распределени.

Одбивноста кон промените, односно кон глобализацијата се побргу исчезнува. Јазичните бариери се побргу исчезнуваат, поради зголеменото образование на луѓето и користење на англискиот јазик, како универзален светски јазик. Светскиот пазар е огромен и доколку компанијата на него има само еден процент пазарно учество, може да оствари огромен профит. Технолошкиот напредок, особено во информационата, комуникациската и транспортната индустрија, создаде состојба во која човештвото за прв пат може да го набљудува светот, како една стопанска целина. Доколку компанијата е глобална, тоа не подразбира дека таа работи апсолутно во сите држави на светот.

Во некои држави не може да се оствари посакуваниот профит, бидејќи земјата е сиромашна, во некои земји се одвиваат воени судири, па во ваквите услови компанијата не гледа интерес за работење. Некои држави можат да бидат затворени поради политички, верски, идеолошки или други причини, па компанијата нема пристап или стравува дека ќе биде национализиран нејзиниот имот и затоа не работи во тие земји. Но, во принцип нема голем број на такви земји и тие не влијаат значително на глобалното работење.

Со паѓање на Берлинскиот ѕид, односно со почетокот на дезинтеграцијата на земјите од источниот блок, падна и силна идеолошка пречка за развој на глобализацијата и за развој на транснационални компании, а меѓународните компании ги запоседнаа тие пазари и го пораснаа нивното значење во светски рамки.

Со паѓањето на идеолошкиот поттик за борба против колонијализмот, изразено особено во Африкинските земји богати со природни ресурси, но и поради други економски проблеми, се јави неоколонијализмот.  Доминантните земји од светот, поради претходно инсталираните финансиски, технолошки и политички системи, успеаја под своја закрила да вратат голем број од поранешните колонијални земји.

Глобализацијата доби полн замав, а со отварање на пазарите во Кина и Индија процесот на глобализација престана да има значаен опонент и се рашири на скоро целата земјина топка, со исклучок на неколку мали и маргинализирани држави.

Продолжува со:

post

Како да започнеш со она што треба да го направиш?

Попродуктивно лице е лице кое го сработува сето она што сака да го сработи во најкраток временски период. Првиот чекор кој треба да го направите ако сакате да бидете попродуктивни е да започнете да го правите она што сакате да го правите.

Многу пати се наоѓам себеси како ја отворам to-do листата за денес за да започнам да ги извршувам работите што сум ги ставил на таа листа, а во меѓувреме ги проверувам социјалните медиуми, проверувам мејлови и проверувам било што друго со што ја ставам to-do листа на друга страна.

Сте се нашле ли во ситуација кога имате многу нешта кои што треба да ги сработите, но тие не можат да бидат сработени едноставно затоа што не ги ни започнувате?

Сте се нашле ли во ситуација кога сакате да започнете нешто, но не знаете од каде да почнете?

Ако сакате да бидете попродуктивни и на крајот на денот да имате завршно се што сте планирале, треба да започнете со вршење на тие работи. Планови без акции нема да ве направат попродуктивни, и што е уште поважно таков план не придонесува да ги постигнете саканите цели.

Како да започнете со она што сакате да почнете да го работите сега?

Подолу е една листа на 14 работи што можете да ги направите токму сега за да се успеете во започнувањето на работите кои сакате да ги завршите.

  1. Важно е да се започне со чистење на вашата to-do листа. Кога ќе погледнете дека првата задача е готова, тоа ќе ве поттикне да продолжите со следните активности од листата.Голема листа полна со задачи прави чувство на одбивност или страв. Доколку мислите дека можете брзо да завршите што повеќе можни ставки од листата завршете ги најлесните, иако тие не се и најважни.
  2. Мора да бидете мотивирани за задачите од листата.Единствената движечка сила за да почнете да правите нешто со to-do листата е да бидете исклучително мотивирани за да ги направат сите задачи кои се наоѓаат на неа. Без мотивација, постојано ќе се одложува работата на листата.Затоа, бидете сигурни дека сето она што може да биде дел од вашата to-do листа е нешто што ќе ве мотивара и ќе има директна корист за вас.
  3. Имајте кратка to-do листа. Долгите to-do листи практично секогаш се игнорираат и поради тоа нормално и не се сработуваат.Тие се страшни за вас, и едноставно најлесен начин е да ги игнорирате, или едноставно ги одложите изнаоѓајќи различни причини.
  4. Ви требаат задачи базирани на вашите јасни цели.Дали сакате задачи кои не се базирани на вашите цели? Веројатно нема да сакате ваков вид на задачи. Како и да е, кога ќе имате јасни цели и задачи кои треба да се извршат поради остварувања на тие цели, најверојатно веднаш ќе почнете со работа за да ги завршите.
  5. Обврзете се за извршување на вашата to-do листа.Вие не може да ги постигнете вашите цели без соодветна посветеност за нивно постигнување. Освен тоа, нема ни да започнете со работа без да бидете обврзани некако за да преземете нешто. Доколку се обврзете да го сторите она што сакате да го направите, ќе почнете да работите на тоа.Обврзувањето може да биде различно, но понекогаш јавно обврзување на нешто може да биде добра почетна точка.
  6. Бидете организирани за да ги сработувате работите. Не можете да се базирате на случајности ако сакате работите да се сработат. Потребен ви е систем. Треба да се организирате на вистински начин кој ќе ви овозможи да го направите сето она што сакате да го правите секојдневно.
  7. Користете пристап кој ве прави попродуктивни. Веројатно, веќе сте се обиделе со различни пристапи за да започнете и да ги завршувате работите. Сигурно веќе сте се обиделе со различни прилагодувања на различни пристапи, и знаете што дава резултати и што е она што не дава резултати.Едноставно користете го најдобриот пристап за вас, како стандард за во иднина.
  8. Исчистете го вашиот физички и виртуелен простор. Вашиот  физички и виртуелниот простор имаат големо влијание на вашата продуктивност. Сигурно не сакате да трошите дополнително време барајќи нешто како поддршка на вашите секојдневни активности.
  9. Користете тајмер кога работите.Понекогаш тајмерите навистина може да ви бидат корисни во сработувањето на работите.
  10. Она што можете да го направите за помалку од две минути направите го веднаш. Ова е дел од GTD системот на David Allen. Се она што може да се направи за помалку од две минути треба да се направи веднаш бидејќи не е исплатливо да се ставаат такви активности на листата.
  11. Приоритизирајте ги вашите задачи.Приоритизација може да ви помогне да започнете со најважните работи на вашата листа. Невозможно е да се сработи се во исто време. Ви треба приоритет на задачите. Приоритизацијата ќе ви помогне да започнете со правилно извршување на работите.
  12. Наградете се себе си кога ќе ја завршите задачата. Ако сакате да почнете да ги сработувате работите, ќе ви треба награда после секое сработување. Таа награди може да биде едноставна пауза од вашата работа, разговор со пријателите, излегување на кафе…
  13. Испразнете го мозокот навечер и започнете го денот фокусирани на нештата кои сакате да ги сработите. Вашиот мозок е преоптоварен со премногу информации. Секој ден информациите доаѓаат и доаѓаат до вашиот мозок. Морате да ги испразните сите тие информации и да се подготвите за тоа што сакате да го извршите утре без притисок од неважни работи.
  14. Прославете го успехот кога ќе завршите некој поголем проект. Прославувањето може да биде многу моќен мотивациски фактор за да продолжите со сработување на задачите.
post

10 причини да воведете ISO 9001 стандард

Често пати кога разговараме со претставници од компаниите во врска со воведување на ISO 9001, ни го поставуваат следново прашање: „Зошто на нашата компанија ѝ е потребен сертификат за ISO 9001?“. Добро прашање. ISO 9001 е стандард за управување со квалитет и има повеќе причини зошто Вашата компанија треба да го воведе овој стандард.

#1 Исполнување на очекувањата на клиентите

Многу компании решаваат да воведат ISO стандард за да ги задоволат очекувањата на клиентите. Било да се клиентите широка маса на потрошувачи (B2C)  или други компании (B2B), тие ќе преферираат да ги користат вашите услуги или производи доколку вашата фирма работи според меѓународни стандарди. Во некои случаи, клиентите го наведуваат ISO сертифицирањето како предуслов за соработка (на пример кога конкурирате на тендер).

Исто така треба да се има на ум дека целта на системите за менаџирање со квалитет е обезбедување на континуирана задоволност кај клиентите од користење на вашите услуги или производи. На воведувањето на ISO 9001 треба да се гледа како на долгорочен процес за подобрување на квалитетот.

#2 Зголемување на профитот и придобивање на нови клиенти

Штом воведете ISO стандард, тоа можете да го искористите во вашиот маркетинг план, но и да придобиете нови клиенти. Ова особено важи за фирми кои се стремат да излезат на меѓународниот пазар. Запомнете, секој сака да прави зделки со фирми кои нудат квалитетен производ.

#3 Зголемување на квалитетот на производите

Кај ISO 9001, сѐ се врти околу квалитетот. Доброимплементираниот стандард ќе резултира со зголемен квалитет на производите. Тоа ја подобрува вашата позиција на пазарот, а ќе ги стимулира и потрошувачите да зборуваат за вашиот производ.

#4 Намален број на поплаки од клиентите

Кога нудите производ, секогаш треба да водите сметка за поплаките од корисниците. Кога имате воведено стандард за квалитет, прво бројот на поплаки ќе се намали, а како резултат на тоа и трошоците за справување со поплаките од клиентите ќе се намалат со тек на време.

#5 Подобрена комуникација и разбирање на интерните процеси во компанијата

Со ISO 9001 стандардот ќе ги идентификувате клучните процеси во компанијата со метрика која ќе овозможи полесно и подобро менаџирање со интерните бизнис процеси. При воведување на стандардот, се прави искрен обид да се приближи квалитетот на производите до зацртаните цели. Во текот на воведувањето, добивате појасна слика за тоа како може да се оптимизираат интерните процеси во вашиот бизнис.

#6 Развој на деловна култура и морал кај вработените

Воведувањето на ISO 9001 подразбира и едуцирање на вработените. Тоа им дава можност да развијат деловна култура на однесување, зголемен морал и секако шанса да напредуваат во својата кариера. Стандардизирањето ќе им ги разјасни деталите околу очекувањата на компанијата од самите вработени, начинот на користење на алатките кои се потребни да се исполнат тие очекувања и како да извршат мерење на нивната ефикасност при работењето.

#7 Конзистентност при извршувањето на обврските

Конзистентноста подразбира доследност и дисциплина во работењето. Типичен пример е запазување на димензиите на производот, тежината, функционалноста итн. Вашите клиенти го очекуваат тоа од вас и за да го постигнете, потребно е да ја зголемите контролата при работењето. Научете ги вашите вработени како да внимаваат на конзистентноста и валоризирајте го нивниот труд.

#8 Фокусирање кон вредностите

При работењето, често пати се дефокусираме и трошиме време на непотребни работи. Со спроведување на редовни интерни ревизии може да се идентификуваат точките при кои настанува отстапување од главниот фокус на вредности и истото да се елиминира. Тоа е опфатено во стандардот за квалитет.

#9 Заштеда на пари

Ниту еден процес не е идеален, но секој може да се оптимизира. Оптимизацијата опфаќа намалување на трошоците, па затоа на воведувањето ISO стандард за квалитет треба да се гледа како на инвестиција.

#10 Го зајакнува вашиот бренд

Каков впечаток остава вашиот бренд од надворешен аспект? Со работењето според утврдени и признати меѓународни стандарди, создавате слика на сериозна, одговорна и доследна деловна структура од која може да се има големи очекувања. Во многу случаи перцепцијата на вашите потенцијални клиенти има клучна улога за тоа дали ќе направите зделка или не. Во крајна линија, ви дава предност пред конкуренцијата.

Автор на статијата е Ванчо Апостолски, консултант и  основач на ИСО Консалтинг ДООЕЛ – Скопје,  која им помага на фирмите да воведат ISO стандарди, да извадат еколошки дозволи или елаборати.

post

Научен лакмус и препознавање на глобалните текови на пазарот на капиталот

Како една од првите повлијателни теории за меѓународното работење се јавува Меркантелизмот.

Меркантелизмот бил пропагиран во 16 и 17 век, но и денес може да се сретнат приврзаници на таканаречениот неомеркантелизам. Цел на оваа теорија е да се зголеми националното богаство и моќ. Богатство и моќ претставуваат златото и скапоценостите, па земјата мора повеќе да извезува, а помалку да увезува за да создаде повеќе богатство. Овие теоретичари биле против слободната трговија, бидејќи настојувале да го поттикнат извозот, а да го намалат увозот.

Adam Smith 1776 год. прв се спротиствави на овие ставови, изнесувајќи теорија за Апсолутна предност, каде објаснува зошто неограничената слободна трговија е корисна за една земја. Тој смета дека пазарот, а не владата, треба да определува што ќе се увезува а што ќе се извезува.

David Ricardo ја проширува оваа теорија, поставувајќи ја основата за неограничена слободна трговија. Со слободната трговија би се добила специјализација на земјите, за она што може најевтино да се произведе. Две држави можат да имаат компаративна предност за производство на два различни производи и да постигнат висока специјализираност во својот домен.

Пример: Првата држава совршено го произведува производ А, а помалку совршено производ Б. Другата држава совршено го произведува производ Б, а помалку совршено (со поголеми трошоци или со послаб квалитет) производ А. Доколку првата држава би се концентрирала само за производство на производот А, а втора само на производство на производите Б, тогаш и двете држави би постигнале максимум во производството и со размена би овозможиле создавање на подобра економска состојба во двете држави. Но, тука настануваат реални проблеми, бидејќи може да се јави завист дека, одреден производ е поскап и дека едната држава повеќе заработува, па да сака и другата држава да се вклучи во производство на сличен производ, за да не стане зависна или за да ги зголеми сопствените приходи. Доколку државата се концентрира на производство на само еден производ, тогаш се отваарат други проблеми, бидејќи станува ранлива и подложна на притисоци.

Теоријата на David Ricardo е подобрена во 20 век, со познатата H-O-S Heckscher – Ohlin – Samuelson теорема. Оваа теорема тврди дека, секоја земја ќе го извезува оној производ, во чие производство интензивно се користи оној производствен фактор, кој таа земја го има во поголема количина. Значи, до меѓународната специјализација и надворешно трговските текови, се доаѓа поради тоа што помеѓу поедини земји постојат разлики во снабденоста со факторите на производството како: суровини, технологија, луѓе.

Земјите кои имаат малку капитал, а голема работна сила (неразвиени земји), ќе се ориентираат на оние видови на производни активности, за кои е потребно релативно малку капитал, а доста работа (на пример конфекција). Ќе извезуваат такви работно интензивни производи, а ќе увезуваат капитално интензивни производи (компјутери, автомобили), за чие производство се специјализираат земјите со изобилство на капитал. Најдобра позиција на пазарот ќе има онаа држава, која ќе може да го произведе определениот производ под најповолни услови. Заради тоа голем број на земји настојуваат да се специјализират за определено производство, за кое сметаат дека поседуваат конкурентска предност.

Бидејќи земјата А призведува одредени производи, а земја Б произведува други производи, има мислење дека со размената или трговијата доаѓа до постигнување на општа благосостојба во светот. Наместо земјата да се оптоварува со развивање на широк спектар на стопански активности, подобро е тие напори да се концентрираат во секторот каде веќе постои предност. Кога во тој сектор ќе се достигне максимум, тогаш се препорачува да се оди на освојување на друг сектор. Секоја земја настојува да се специјализира за производство на производи, кои може подобро и поевтино да ги произведе, за да може тие производи да ги замени за производи од друга земја. Некои производи се увезуваат затоа што матичната земја не може да ги произведува или затоа што другата земја ги произведува многу поевтино. Пример: Јапонија увезува нафта, бидејќи нема нафтени извори, додека САД увезува текстил, бидејќи производство на текстилот е поевтино во другите држави, каде вработените работат за пониски дневници или работат во лоши работни услови. Значи, меѓународната трговија и дозволува на една земја да се специјализира за производство на одредени производи, а да увезува други производи, кои поуспешно може да ги произведе друга земја.

Во оптек се и мислењата кои тврдат дека се јавува голема нерамноправност и експлоатација на едни држави од страна на други држави.

Изложените теории не дадоа потполни објаснувања за состојбата која постои во светското стопанство. Пример: Зошто САД се специјализирани за производството на компјутери, софтвери, филмови? Зошто Германија производува софистицирана техника, хемиска индустрија, луксузни автомобили? Зошто Јапонија произведува автомобили или електроника? Зошто Швајцарија произведува чоколади, лекови и има силни банки? Зошто Холандија произведува цвеќе?

Поради тоа, Michael Porter разви теорија, која се нарекува Теорија на националната конкурентска предност. Покрај факторите на природната предност, Porter ја истакнува важноста на факторите кои придонесуваат за развој на националните дијаманти, односно високопродуктивни и профитабилни индустриски гранки. Тоа се:

  1. Факторите на природните предности.
  2. Условите на побарувачката.
  3. Сродните и помошни индустрии.
  4. Стратегијата на компаниите, нивната структура и конкуренција.

При проверка на Heckscher – Ohlin – Samuelson теорија се установи еден парадокс, таканаречениот парадокс на Wassily Leontief. Пример: САД е земја со релативно изобилство на капитал, па би требало да извезува капиталноинтензивна стока, а да увезува трудовоинтензивна стока. Но, тоа не е така. Едно од можните објаснувања е дека САД имаат посебна предност во производството на нови производи, создадени со нови иновативни технологии.

Од 1970 год. доаѓа до надоградба на теориите, па настануваат нови согледувања дека, специјализацијата на земјите за одредено производство не е главен фактор кој придонесува за развој на една земја, туку тоа е Економијата на обемот. Со зголемениот економски обем на производството, се зголемува продуктивноста (бидејќи се зголемува искуството и рутината во производство), се намалуваат трошоците, подобро се искористуваат човечките и материјалните потенцијали, а како резултат на тоа ќе се намалат цените на производите и на услугите. Овие согледувања, во голема мерка го трасираа патот за развој на глобализацијата.

post

Економско-финансиски габарит на земјата како мобилизирачки фактор

Постои многу мал број на големи држави, кои имаат развиено сопствени капацитети и поседуваат ресурси за самостоен живот, сите останати држави се упатени на меѓусебна соработка. Но, и државите кои можат самостојно да функционират, доколку би се обиделе да се самоизолираат, брзо би се соочиле со голем број на проблеми (одредени ресурси би им се намалиле, поради намалената конкуренција технолошки би почнале да заостануваат и слично), па и тие земји покажуваат интерес за развивање на меѓународната соработка и размена.

Големите земјени пространства се битни и заради можноста за производство на храна, сместување на луѓе (простор за живеење, рекреација), поседување на рудни и природни богаства, развиени сообраќајни врски и слично. Без оглед на големината, ниеден пазар не може успешно да се развива самостојно и изолирано. Развиените стопански структури со богати ресурси, овозможуваат создавање на голема сила и независност од меѓународната трговија, бидејќи можат да обезбедат поголем дел од своите потреби. Поради својата големина, но и поради поволната географска положба, одредени земји порано се вклучуваат во меѓународната размена, со што се стекнуваат со конкурентска предност.

Големината на земјата како и големината на општественото богатство, го определува значењето на државата во меѓународните рамки. Некогаш големината на земјата може да не се користи на правилен начин, па таа да биде сиромашна и слабо влијателна земја. Тогаш дури и мали и богати земји, како што е Швајцарија, можат да бидат повлијателни отколку големи, а сиромашни држави. Да се биде голем, а особено во индустријата, претставува најдобар начин да се влијае на цените и на трошоците, да се располага со капитал, да се има отворен пристап до пазарите и да се поседуваат и други елементи на моќта, што вкупно придонесува за создавање на голема пазарна моќ.

Постојат и историски фактори кои овозможуваат подобар развој на определени земји во однос на други. Земјите кои и порано претставувале воени сили, поради поседување на големи човечки потенцијали, добра геостратешка позиција, море или некој сличен фактор и понатаму поседуваат потенцијал за значаен економски развој.

До првата Светска војна, доминантна економска сила била Британија, која имала најголеми колонијални пространства. Придобивките што ги имала таа од колонијализмот се: користење на природните богаства, користење на евтина работна сила, обезбедување на пазари за извоз на стоки, услуги, капитал, прибирање на вонекономски капитал (даноци, такси, провизии) и слично.

Потоа, доминантно место во светската економија зазеде САД, а не смее да се занемари ни влијанието на другите големи држави, како што се: Русија, Кина, Индија, кои иако некогаш обременети со внатрешни проблеми, сепак се во состојба да бидат голем фактор во меѓународната економија.

Големите земји се побогати од малите во однос на одредени ресурси, како што се: луѓе, технологија, суровини, енергенси, па можат да вложат поголеми средства и да извршат поголем притисок за зголемување на извозот. Со големата маса на своите производи, големата земја може да влијае на светскиот пазар. За нив значаен е и развојот на вештините, кои прво се развиваат дома, а потоа се пренесуваат во светот. При големи економски обеми, заштедите се прават со специјализација, односно со учење. Со специјализацијата најдобро се искористуваат ресурсите, се зголемува продуктивноста, се намалуваат трошоците, доаѓа до големи откритија и иновации, како во производот така и во техниката и технологијата, што во крајна линија доведува до намалување на цената на производот, а од друга страна до зголемување на квалитетот и на употребната вредност на производот. На тој начин, компаниите ја користат економијата на обемот и развиваат конкурентска предност.

Големата земја, покажува поголема еластичност на увозот во однос на помалата земја, бидејќи е во состојба увозот да го покрие со извозот. Компаниите од големата земја се во состојба поголемиот број на производи да ги пласираат на својот пазар, со што ќе бидат помалку чувствителни кон светските трендови, а вишоците на производите може да ги пласираат и на светскиот пазар. Поради овие фактори, големата земја постигнува доминација во однос на помалите земји. Заради тоа, помалите земји мораат да воведуваат разни механизми за заштитата на нивното стопанство, но нивните механизми поради членство во СТО се значително ограничени, бидејќи се забранува поставување на ограничувањата во трговските односи меѓу државите потписнички.

Недостатокот на голем домашен пазар, малите земји можат да го надокнадат со влегување во интеграции со други држави. Големите земји ги следат сите потези на помалите држави и го користат секое нивно незнаење или грешки и на нив создаваат големи профити, искористувајќи ги нивните потенцијали. Големите земји можат да го ограничат извозот на капиталот и технологијата, па дури можат да предизвикаат и воени судири во земјата, која им ги загрозува интересите. Па, наместо да се развива, земјата би морала да се зафати со решавање на судирите, што значително би го отежнало производството и би и нанело штета на индустријата и на вкупна економија. Големите земји се во состојба, дури и директно воено да ги штитат своите економски интереси, пример подрачјата богати со: нафта, вода, енергенси… Бидејќи најсилните финансиски центри се наоѓаат во големите држави и тие се во можност да ги замрзнат истите, доколку е некоја помала земја политички непослушна или не ги следи интересите на големите земји.

Може да се заклучи дека големината на земјата има влијание врз големината на економската моќ на таа земја, а таа сила во крајна инстанца се рефлектира врз економските случувања во помали земји. За да се намали ова влијание земјите влегуваат во различни видови на поврзувања и сојузи. Во регионално поврзување влегуваат земјите кои сакаат да ја зголемат својата економска, политичка и воена сила. Во регионално поврзување влегуваат како мали, така и големи држави. Регионалното поврзување може да се оствари преку економски, царински, политички и воени унии. Регионално поврзување може да се оствари и преку организирање на културни и спортски манифестации. Регионална поврзаност се остварува и со цел да се одбегнат економски и политички притисоци однадвор, да се намали влијанието на другите сојузи, да се зголеми воениот потенцијал како и да се оствари противтежа на други унии, да се обезбеди динамичен регионален развој, да се обезбеди територија каде што може да се пласираат производите, да се користат суровините и енергенсите, да се намалат царините и слично.

Припадноста на одредени блокови или сојузи, може многу да влијае врз развојот на економската, политичката и воената положба на една земја. Овие сојузи се и воено солидарни против други земји или сојузи. Создавањето на унии или регионалното поврзување ги има следниве предности:

  1. Зголемување на апсорбциона моќ на пазарот.
  2. Растат приходите во рамките на интеграцијата.
  3. Подобро задоволување на животните потреби.
  4. Поголем интерес за неизвозни облици на соработка.
  5. Заострување и менување на карактерот на конкуренцијата.
  6. Менување на законодавството.

Неинтегрираните земји за овие сојузи имаат второстепен значај, а со тоа и помала можност за остварување на соработката. Со создавање и градење на регионални сојузи, може да се избегнат непријателски судири. Пример: обидот да се создаде регионална соработка на Западен Балкан, со цел да се намалат антагонизмите помеѓу државите кои припаѓат на овој регион. Со економскиот развој може да се избегнат и внатрешните судири.

Предностите на регионалното поврзување или создавањето на униите се:

  1. Намалување на потребните документи со што се штеди време и енергија.
  2. Поевтина дистрибуција.
  3. Поголеми извори за снабдување.
  4. Намалување на трошоците за истажување и развој.
  5. Намалување на администрацијата.
  6. Зголемување на пазарот.

Регионалните сојузи најчесто се формираат од земјите кои се во меѓусебно опкружување, но има и сојузи кои ги надминуваат регионалните рамки како што е NATO, Движењето на Неврзаните, Комонвелтот на чело со Велика Британија, поранешниот Варшавски сојуз и слично. Најзначајни регионални сојузи се оние сојузи кои ги предводат најмоќните држави.

Така на Северно Американскиот континент, каде што доминантна сила е САД, е создаден регионален сојуз наречен NAFTA (North American Free Trade Agreemeent), каде Мексико претставува за САД извор на евтина работна сила, додека Канада претставува квалитетен пазар за Американските производи.

Значаен регионален сојуз претставува EU, каде доминантна сила е Германија. Овој сојуз располага со респективен човечки, технолошки и економски потенцијал.

Како значаен регионален сојуз се јавува и APEC – Asia Pacific Еconomic Cooperation, кој го предводат Јапонија и Австралија.

По распадот на СССР се создаде Заедница на независните држави, а овој сојуз е исклучително важен, бидејќи е богат со просторни, рудни и нафтни богаства.

Постојат и други регионални сојузи како ASEAN (Association of Southeast Asian Nations), кој го сочинуваат земјите: Брунеи, Индонезија, Лаос, Малезија, Мјанмар, Филипини, Сингапур, Тајланд, Виетнам.

Државите Аргентина, Бразил, Парагвај, Уругвај, формираа регионален сојуз наречен MERCOSUR.

Боливија, Колумбија, Еквадор, Перу, влегуваат во регионален сојуз наречен Андски пакт.

Дури и земјите, кои имаат ист производствен програм, можат регионално да се здружат, заради заштита на своите интереси. Пример: земјите богати со нафта создадоа здружение OPEC, преку кое се договараат околу висината на производните квоти, а со тоа во голема мерка ја определуваат и цената на нафтата. Значењето на овие регионални сојузи е што тие ги окрупнуваат економските интересни зони и го трасираат патот кон побрз развој на светската глобализација.

post

Колку е безбеден твојот бизнис во однос на надворешните промени?

Живееме во свет каде што промените се нормална работа. Нашите денешни очекувања се поголеми од вчерашните. Очекувањата во иднина ќе бидат поголеми од денешните.

Очекувањата на нашите купувачи се менуваат со голема брзина. Нашите снабдувачи прават промени во нивниот начин на водење бизнис. Нашите партнери стануваат сé поразлични со текот на времето. Нашите интереси се менуваат со текот на времето.

Надворешните промени ќе се случуваат околу твојот бизнис без оглед дали го сакате вие тоа или не. Тогаш, колку е безбеден твојот бизнис од надворешните сили кои можат да предизвикаат промени во самиот бизнис?

Ќе може ли твојот бизнис да избега од промените кои се случуваат надвор од твојата компанија?

Едно нешто станува се појасно, а тоа е дека не може да избегаш од таквите промени доколку сакаш твојот бизнис да преживее во оваа динамично опкружување.

На располагање ви стојат четири можности:

  • Да го иновирате на сопствен начин вашиот пат и надворешните промени да ги направите ирелевантни. На пазарот, постојат компании кои иновираат, и ги произведуваат промените на свој начин. Од друга страна овие компании вршат притисок врз други компании за да се промени себе си. Ваквите бизниси не чекаат да се појават “силите” на промени, тие едноставно произведуваат промени кај себе, но и кај другите.
  • Да го промените бизнисот врз база на тие надворешни сили. Може да се видат и компании кои не се толку иновативни но, сепак тие следат што се случува околу нив и едноставно се прилагодуваат на тоа нивно опкружување. Овие компании се многу прилагодливи и лесно може да направат сè што врз основа на трендовите околу нив. Тие не чекаат да откријат дека надворешните сили имаат влијание врз нивните деловни резултати.
  • Да ги игнорирате силите и да продолжите како досега се додека не започнете да ги чувствувате вистинските болки. Исто така, можете да најдете компании кои чекаат се додека надворешните промени не започнат да влијаат на резултатите на нивниот бизнис. Овој вид на компании едноставно ги игнорираат сите промени околу нив и започнуваат да размислуваат за прилагодување само кога ќе го забележат трендот дека нешто не е во ред со бизнисот. За нив, многу потешко да се врати на вистинскиот пат.
  • Да останете целосно отпорни на таа промена се до крајот на бизнисот. Четвртата можност е кога компаниите чекаат без да преземат нешто се додека нивниот бизнис целосно не згасне. Тие не сакаат да се имплементираат промени за да се обезбеди динамички рамнотежа со нивната околина. Тие едноставно одлучуваат дека ќе продолжат со стандардни практики кои ги применувале пред  надворешните промени да почнат да притискат врз нив.

Каков вид на компанијата е на вашата компанија?

post

60 Правила на продуктивност – Ажурирани и проширени

Пред две години напишав пост насловен како 50 правила за бизнис продуктивност, но дојде време за една ревизија и ажурирање на тие правила. Всушност оваа содржина првин беше преработена за My Productivity Tools.

Дали ни требаат уште правила? Дали навистина имаме потреба од правила за продуктивност?

Се чини дека имаме правила за се и сешто околу нас. Но, правилата иако може да бидат опасни за нашата креативност, кога се користат на еден лош начин, сепак може да ни помогнат да останеме на вистинскиот пат кон успешноста. Тие се нашите патобрани, кои треба да обезбедат дека се околу нас е онака како што треба да биде.

Но, што е со нашата продуктивност? Ни требаат ли правила за да бидеме попродуктивни?

Секој сака да биде попродуктивен. Секој сака да постигне повеќе, додека инвестира помалку. Секој си има свои сопствени правила кога станува збор за продуктивноста и завршување на вистинските работи на вистински начин во вистинско време.

Подолу е една листа на мои и секако правила на другите луѓе кои ги имам прашано за нивните сопствени правила.

  1. Стани порано доколку сакаш да ја зголемиш ефикасноста на твојот ден.
  2. Твојата дневна ефикасност влијае на твојата неделан ефикасност, што пак ќе влијае на месечната…
  3. Кафето нема да ти помогне да бидеш попродуктивен, твоето време е ограничено.
  4. Продуктивноста претставува завршена работа во единица време.
  5. Повеќе завршена работа во ист временски период со исти ресурси претставува зголемување на продуктивноста.
  6. Организирање претставува мајка на зголемена продуктивност.
  7. Мора да бидеш пофокусиран на твојата работа доколку сакаш да бидеш попродуктивен.
  8. Бизнис планот ја зголемува личната и бизнис продуктивност.
  9. Бизнис системите овозможуваат побрзо изведување на иста работа во ист временски период.
  10. Личниот живот влијае на бизнис животот и продуктивноста.
  11. 80/20 правило значи дека 20% од активностите прават 80% бизнис успех.
  12. Продуктивноста варира од ден во ден, од месец во месец и од година во година.
  13. Умно работење значи завршување на повеќе работа во пократок временски период.
  14. Повеќе работни часови не значи повеќе завршена работа.
  15. Напорно работење не значи дека повеќе работа ќе биде завршена.
  16. Работа со пасија значи дека ќе биде завршена повеќе работа.
  17. Уживање во она што се работи ќе помогне да се заврши повеќе работа.
  18. Инспирацијата е креатор на продуктивноста.
  19. Негативни индивидуални емоции имаат негативен ефект на бизнис продуктивноста.
  20. Бизнис продуктивноста може да ја зголеми среќата во приватниот живот.
  21. Подготовка ќе ја зголеми веројатноста на квалитетно завршување на работата.
  22. Фокусирање на посакувани резултати ќе ја зголеми веројатноста на квалитетното извршување.
  23. Секогаш ќе постојат можности за подобрување.
  24. Следење на прогресот ја зголемува продуктивноста.
  25. To-Do Листи претставуваат корисни алатки.
  26. Пронаоѓање на препреки и нивно перманентно елиминирање ќе ја зголеми личната и бизнис продуктивност.
  27. Секогаш ќе постојат неважни задачи.
  28. Аутсурсинг на неважни задачи ќе ни помогне
  29. Првин треба да се завршуваат најважните задачи.
  30. Помошта од други луѓе е секогаш добредојдена и прифатлива.
  31. Проверка на E-mail треба да е последна активност на листата.
  32. Понекогаш завршување на повеќе полесни задачи може да ја зголеми продуктивноста.
  33. Преценувањето на потребно време има негативен ефект.
  34. Одолговлекувањето ја намалува продуктивноста.
  35. Нешто што може да се заврши денес не треба да се остава за утре.
  36. Бизнис продуктивноста се засновува на продуктивноста на вработените.
  37. Физичкото опкружување ќе влијае на продуктивноста.
  38. Бизнис продуктивноста зависи од способноста на претприемачот и менаџерите, а не од способноста на вработените.
  39. Кратка пауза ќе ја подобри личната продуктивност.
  40. Освежување на мозокот ни дава дополнителна енергија.
  41. Прифаќање на критицизмот овозможува подобро завршување на работата во пократок временски период.
  42. Одвлекување на вниманието има негативен ефект на продуктивноста.
  43. Вистинска информација, во вистинско време, кај вистинската личност ќе помогне да се заврши повеќе работа.
  44. Времето може да се раздели на семејно и бизнис време.
  45. Не може да ја зголемиш количината на твоето време, но може да го менаџираш во однос на тоа како го користиш.
  46. Учење од други бизниси ќе ни помогне да ги избегнеме нивните грешки.
  47. Стресот има негативен ефект на продуктивноста.
  48. Прославување на успехот со вработените ќе ни даде дополнителна потенцијална енергија.
  49. Самодовербата е важна.
  50. Проактивност, а не реактивност е основа за успехот.
  51. Дневните рутини ја зголемуваат продуктивноста, но ја намалуваат креативноста.
  52. Бележниците се важни кога нешто важно ни доаѓа во умот.
  53. Нормално е понекогаш да работите да не се движат онака како што треба.
  54. Технологијата е тука за да ти помогне.
  55. Не ја избегнувај новата технологија.
  56. Не плаши се доколку не знаеш како да користиш нешто.
  57. Се може да се научи.
  58. Се може да се систематизира.
  59. Се може да се подобри.
  60. Се може да се поедностави.
post

Како да организираш попродуктивни состаноци?

Состаноци Како еден деловен човек, кој поседува бизнис или како некој на менаџерска позиција или пак вработен во компанија постојано ќе се соочуваш со присуство на различни деловни состаноци. Дури како претприемач или менаџер поголемиот дел од твојот работен ден ќе биде присуство на различни состаноци.

Состаноците претставуваа посебна форма за комуникација каде повеќе луѓе со различна експертиза разговараат врз однапред определена агенда за одредени проблеми, проекти или предлог на решенија кои треба да се спроведат.

Состаноците може да бидат интерни каде се присутни само луѓето од компанијата, но може да бидат и со луѓе од надвор како состаноци со купувачи или потенцијални купувачи, состаноци со снабдувачи, состаноци со партнери…

Многу често состаноците од страна на учесниците се гледаат како нешто многу непродуктивно, здодевно и некорисно. Но, како и да е, големиот дел од работата во еден бизнис се одвива низ состаноците. Бизнисот се потпира на нив. Тие не може да се избегнат, но може да се обезбеди да се спроведат онака како што треба за да се постигне целта на нивно одржување истовремено обезбедувајќи дека истите нема да траат долго.

Следи ги следниве препораки кои ќе ти помогнат како еден претприемач да одржиш продуктивни состаноци.

  1. Доколку можеш, обиди се да организираш мали состаноци, колку што можеш повеќе. Некои состаноци може да имаат доста специфична цел. Тие се одржуваат поради определена специфична ситуација која мора да се дискутира на состанокот и да се донесат заклучоци за идните акции во таа ситуација. Малите состаноци со помал број на луѓе ќе обезбедат да бидат пократки и фокусот ќе биде насочен кон специфичниот предмет на состанокот.
  2. Обиди се да организираш состаноци еден на еден. Ваквите состаноци се попродуктивни отколку големите формални состаноци. Тие може лесно да се контролираат и ќе донесат заеднички заклучок многу побргу. Кога и да можеш да разрешиш некоја ситуација со таков состанок, искористи го без некоја поголема формализација и вклучување на други луѓе за предметот кои само би ја усложниле дискусијата.
  3. Биди сигурен дека учесниците ја знаат целта и нивната улога на состанокот. Многу е подобро да се има подготвени учесници пред започнување на состанокот отколку лица на самиот состанок кои ќе бидат изненадени зошто тие се присутни и која ќе биде нивната работа. Доколку учесниците ја знаат целта, ја знаат нивната улога и се добро подготвени уште пред состанокот ќе се обезбедат брзи одлуки и попродуктивен состанок.
  4. Секогаш подготвувај агенда за состанок. Агендата е алатка која го организира текот на состанокот и може да има големо влијание на времетраењето на состанокот. Кога веќе имаш агенда која ги содржи темите, нивниот редослед, па и времетраење за дискусија на секоја тема, обиди се да го менаџираш состанокот согласно таа агенда.
  5. Осигурај се дека темите кои бараат лесна одлука се меѓу првите на агендата. За да состанокот биде попродуктивен понекогаш е подобро најлесните теми да бидат први на агендата. Вака ќе се креира чувство на постигнување и ќе ги поттикне учесниците да направад рапиден прогрес.
  6. Држи се до оригиналниот термин. Доколку состанокот е закажан за 9:00 часот наутро, тогаш и нека започне тогаш. Не чекај ги оние кои доцнат и не губи време за да им објаснуваш за она што го пропуштиле.
  7. Дозволи секој да дискутира, но согласно нивната улога. Дозволи секој кој учествува на состанокот да се искаже, но мора да обезбедиш дека дискусијата ќе придонесе за подобри заклучоци од состанокот. Не дозволувај да се дискутираат теми кои не се на агендата.
  8. Заврши го состанокот со специфични заклучоци од истиот. Зошто да држиш состанок? Веројатно за да решиш некаков проблем, да одлучиш, да преговараш… Секој состанок треба да произведе јасни заклучоци кои ќе бидат основа за идните чекори к
post

Мора да знаеш што треба да направиш

Цитати кои вреди да се потенцираат

Цитати кои вреди да се потенцираат

Денес живееме во свет во кој преовладуваат информациите. Секојдневно сме бомбардирани со различни информации за се.

Веројатно читаш на интернет и користиш RSS читач. Се обидуваш да прочиташ колку што може повеќе пораки на Twitter или Facebook статуси. Сега тука е и Google+, повеќе конекции, повеќе споделувања, повеќе конверзации…

Добиваш различни email пораки. Некои од нив ти продаваат нешто. Некои сакаат да купат нешто од тебе. Некои сакаат да те едуцираат, а некои едноставно сакаат да навлезат во конверзација со тебе. Веројатно, добиваш премногу email пораки на дневна основа.

И на сето тоа, на твојата маса може да се видат различни извештаи, различна хартија, различни книги…

И сето ова е само еден мал дел од секојдневието на еден модерен претприемач. Како да се справиш со се околу тебе, а има многу работи за справување?

Некои од тие работи се бескорисни. Некои се користни или може да бидат корисни во иднина иако сега за сега не се.

Во еден од претходните наслови како Evernote и GTD систем го најавив преку еден дијаграм еден од најпознатите системи за продуктивност во светот кој во последниве неколку месеци се обидувам да го имплементирам, притоа користејќи разни помошни алатки во имплементација.

Тука би сакал да споделам еден цитат кој е во согласност со тој систем на продуктивност и кој може да помогне да направиме некој ред во целосно неорганизираниот свет околу нас.

You Need to Know What You Need to DoLike this graphic? Get more productivity tips from My Productivity Tools.