post

Најди излез од црно белиот свет

Повеќе купувачи Еден голем проблем со кој се соочуваат претприемачите и кај самите нив и кај сопствените вработени е едноставно копирање на се околу нив.

Нема иновација, нема инвентивност…

Креативност можеби постои, но кретивноста без иновација не вреди.

Едноставно еден ист црно-бел свет.

Не ми верувате! Тогаш проверете ме преку следниве активности:

  • Влези во еден бутик прв на кој ќе налеташ. Првите зборови кои ќе ги чуеш од продавачот ќе бидат: Добар ден, како можам да ви помогнам. Варијациите не се важни бидејќи може да биде дали може да ви помогнам, може ли да ви помогнам…
  • Земете неколку весници и погледајте ги страните од огласниците. Споредете и ќе видите дека во суштината не се многу разликуваат.
  • Иако само мал број на мали бизниси имаат ТВ реклами, погледнете ги ќе забележите недостаток на инвентивност и секако ист стил, слична порака и лесно препознатлива намера.

Кога зборуваме за иновација не значи дека таа мора да биде нешто големо, огромно или пак неостварливо. Зборуваме за иновација која едноставно ќе го отсликува твојот бизнис.

Најдобар, уникатен, екстра, одличен… Но, што? Доколку се примени соодветен дизајн на бизнисот уште пред официјално отворање на вратите истиот треба да ја има инкорпорирано конкурентската предност во него. Па зошто да гледаш во маркетинг материјали на конкуренција и да ги направиш слични? Зошто да има исто однесување на вработените во твојот бизнис со оние кај конкуренцијата? Заради производот? Грешка!

Купувачот нема ни да стигне до производот доколку твојот продажен тим не успее да ги натера да го погледаат производот или понудата. Колку пати кога го слушнете прашањето добар ден како можам да ви помогнам сте кажале ништо едноставно да погледам? Таков еден одговор ги врзува и рацете и нозете и на најдобриот продавач. Крај, the end! Само случајност или божја волја може да доведе до враќање на потенцијалниот купувач на вистинскиот пат.

Но, доколку имаш соодветно дизајниран процес на приод на секаков потенцијален купувач не со прашање за помош која ја нудиш туку со понуда за да купи нешто, и не било каква понуда туку неодолива понуда, продажбата сигурно ќе биде поголема! Ќе прашаш за колку? Дали е важно! И да биде една од 10 обиди сепак е подобро од нула од десет обиди.

post

Уште една цел – 1000 наслов на претприемач веќе е објавен

1000-тиот пост на претприемач веќе е објавен

1000-тиот пост на претприемач веќе е објавен

На 30.09.2010 година прославивме мал јубилеј од 500 постови на претприемач. Денес, по една година и три месеци од тој јубилеј можеме да се пофалиме дека ја поминавме границата од 1000 наслови.

Денешниот наслов Глобални маркетинг цели – пазар во однос на производот напишан од страна на Илија Чубровиќ ја имаше таа чест да биде јубилејниот илјадитиот пост на претприемач.

Имајќи во предвид дека 99% од содржината е сопствена креација на авторите и истовремено креаторите (двајца) на претприемач, сепак претставува еден солиден напредок за оваа кратко време од три години колку што и постои овој сајт. Знаењето кое е опфатено тука би можел да го претставам како:

  • Над илјада книги од оваа проблематика прочитани од страна на авторите во последните 15 години.
  • Искуство собрано од работа службено и неслужбено со стотици компании како клиенти, како пријатели, како поддржувачи…
  • Десетици научно-истражувачки проекти од проблематиката на претприемаштво.
  • Континуирано следење на развојот на науката кога станува збор за претприемаштво и менаџмент во последните 15 години од страна на авторите.
  • Континуирана желба за обезбедување на издржани и докажани алатки и техники за претприемачите во Македонија од страна на авторите.
  • Континуирана желба на авторите Македонија да ја видат во едно поубаво светло како општество кое креира, развива и го менува животот не само на жителите на оваа земја туку и на целиот свет.
  • Реализација на мисијата поставена уште во 2009 година да креираме знаење лесно достапно за претприемачите.

Тоа е она што секој може да го препознае во 1000-те наслови на претприемач. Со сопствени средства, со скромни буџети, без никаква поддршка го постигнавме она што денес претставува овој сајт. Кога почнавме Илија ми кажа дека набргу ќе нема за што да пишуваме, дека ова се исцрпни теми. Но, праксата покажа дека темата која ја обработуваме претставува една научна тема, која постојано треба да се истражува и проучува. Постојано се доаѓа до нови сознанија, дури и со некои од почетните текстови и самите ние нема да се сложиме во целост. Но, тоа е основата, тоа е процесот, тоа е знаењето… Секогаш има нешто подобро. А, тоа значи дека и во овој сајт постојат уште премногу места за подобрување за што ќе се насочиме во периодот кој следува.

Благодарност до сите читатели на претприемач.

Благодарност до сите меилови за поддршка, бидејќи тоа е основниот двигател кој не тераше и не тера да продолжиме со работа на оваа содржина.

Благодарност до сите оние кои пратија свој текст за да се објави и се вклучија во придонесот за развојот на претприемаштвото во Република Македонија.

Благодарност до сите оние кои преку свој коментар ја дополнија содржината и се вклучија во придонесот за развојот на претприемаштвото во Република Македонија.

Благодарност и до сите оние кои преземаа и реобјавија наслови од овој сајт, онака како што треба “машки” со сите нишани на фер плеј.

Благодарност и до оние на кои не им се допаднавме, кои не опсипаа со “пцовки”, иако се помалку од 0,1%, сепак ги почитуваме и цениме.

И секако ќе го искористам ова за едно известување. Артиклите на претприемач од сабота веќе не постојат, ги избришав и доколку се обидете да пристапите на http://www.pretpriemac.com/articles ќе ве пренасочи на почетната страна. Таму се наоѓаа над 150 наслови, од кои еден дел се префрлени и преобработени тука, а одреден дел не се. Оние кои не се префрлени тука во следниве неколку денови ќе бидат преработени и реобјавени, додека некои едноставно се уништени. Но, забележав дека еден дел од уништените се по грешка (на пример не можам да го најдам текстот за BCG матрица) која ќе се обидеме да ја исправиме со наоѓање на тие текстови во нашата лична архива или едноставно повторно составување и објавување.

Затоа во следниот период има едно 10-тина наслови кои ќе бидат доста долги бидејќи претставуваат групирани и преработени серијали токму од тој избришан дел. На пример, серијалот за реинженеринг кој имаше три наслови сега ќе биде преработен објавен во еден, бидејќи сметаме дека ќе биде од корист некому. Истото е и со TQM, Lean менаџмент и фрактална филозофија.

 

post

Како да имплементираш организациски промени во твојот бизнис?

Инкрементални промени Како може да имплементираш организациски промени во твојата компанија?

Знаеш, промените се секојдневни доколку сакаш да изградиш успешен бизнис или да се одржиш да бидеш еден чекор пред конкуренцијата.

Знаеш и дека твоите купувачи вршат притисок на твојот бизнис да бидеш подобар денес отколку вчера и подобар утре отколку денес.

Најдобриот начин твојот бизнис да биде подобар бизнис е да имплементираш систематски процес во планирање и имплементирање на промени.

Ќе се обидам да помогнам во градење на систем за промени во твојот мал бизнис.

#1 Зошто треба да се менуваш

Знаеш ли зошто треба да промениш нешто во твојот бизнис?

Доколку не знаеш зошто треба да се менуваш, веројатно нема ни да смениш нешто во твојот бизнис.

Секоја организациска промена има сопствени причини, наречани како сили на промени. Како и да е, најважно е дека треба да изградиш систем кој ќе ти каже дека треба да преземеш нешто во твојот бизнис.

Како што зборувавме во 11 предупредувачки знаци дека мора да преземеш нешто, секој претприемач треба да има знаци кои ќе се следат и согласно нив ќе се направи нешто во самиот бизнис. Тоа нешто се промените.

Првата работа која треба да ја направиш е да ги најдеш сите можни сили на промени со потенцијал да влијаат на твојата компанија.

Повеќе: Извори на организациски промени

#2 Приоритизација на силите на промени

Сега, кога ги занеш силите на промени, треба да започнеш да размислуваш за тоа која силе е поважна и која е нејзината зачестеност.

Значи, треба да избереш кои видови на сили на промени ќе ги следиш на секојдневно ниво, кои на неделно, месечно, квартално или годишно ниво. Оваа класификација ќе зависи од индустријата или пазарот во кој оперира бизнисот.

На пример, високо технолошките индустрии, треба да следиш повеќе фактори почесто отколку во индустрии кои не се толку под влијание на промените.

#3 Планирај го процесот на промени за најприоритетните сили на промени

Значи, знаеш што да следиш, и знаеш што е најприоритетно за твојата компанија.

Сега треба да го подготвиш твојот бизнис за имплементација на еден процес на организациски промени.

#4 Најди ги можните извори на отпор кон промени и обиди се да ги елиминираш

Едно нешто што претставува константа во процесот на организациски промени е отпорот.

Факт е дека ќе има луѓе кои ќе се противат на промените. Но, факт е дека тоа е многу опасно за процесот на имплементација на промените и бизнисот воопшто.

Мора да ги знаеш изворите на организациски промени и да предвидиш кој ќе се противи, а кој ќе ги поддржи промените. Кога ќе дојдеш до потенцијален отпор и го дефинираш лицето кое најверојатно ќе се противи на промените мора да се обидеш да ја елиминираш отпорноста уште пред да започнеш со процесот.

Повеќе: Отпор кон организациски промени – 28 фактори

#5 Дефинирај ги чекорите за имплементација

Имаш план. Веќе ги имаш елиминирано можните противења и сега треба да ги дефинираш конкретните чекори кои мора да ги преземеш во процесот на имплементација.

#6 Делегирај задачи и одговорности

Не можеш се сам да имплементираш. Затоа ќе треба да ги делегираш задачите од претходниот чекор заедно со одговорностите за конкретни луѓе.

Ти си претприемач, решавач на проблеми, сонувач. Ти требаат луѓе кои ќе го имплементираат она што ти си го замислил. Сепак, ќе треба исто така да им помогнеш за подобро разбирање зошто промените треба да се имплементираат и што ќе добијат тие со таа имплементација.

#7 Проверувај го процесот на имплементација

Започнување со процесот на имплементација не значи и автоматски успех на процесот. Сеуште ќе треба да ги проверуваш клучните мерки на перформасите за да се осигураш дека се се одвива како што е испланирано, или дека процесот оди во посакуваната насока.

#8 Подобрувај го процесот на имплементација

Секогаш ќе постои нешто што може да го подобри процесот на имплементација. Доколку откриеш дека нешто не е онака како што е планирано или посакувано, ќе треба да направиш прилагодувања во процесот за да обезбедиш дека се е ОК.

#9 Прослави го успехот

Секој успешно завршен проект треба да се прослави со сите членови на бизнисот. Да биде твојот бизнис поразличен и подобар не е мала работа. Од друга страна, ова не значи и крај на промени во бизнисот. Ќе мора да продолжиш уште од утре со нов процес на промени и затоа ти треба тим полн со енергија.

#10 Продолжи со истиот процес за следните највлијателни сили на промени

Време е да се започне повторно со следниот најважен причинител на промени и потребните промени за твојот бизнис.

post

Развој на стартапи во Македонија

Започнување со раст Иако за овој пост беше планиран друг наслов, сепак се одлучив да го сменам распоредот и да одвојам 15 минути да го напишам сега во оваа убаво петочно утро токму овој наслов.

Морам да кажам дека иако во последниот период се случи одреден напредок на оваа поле преку бизнис план натпревари, кампањи од Влада, активности на инкубатори, сепак овој текст може да биде малку критички насочен. Критички не со цел да се нападне некој, туку со единствена цел да се обидам да нафрлам некои грешки кои се видливи од далечина и кои треба да се поправаат во иднина. Сепак, она што денес се прави треба да биде основен двигател на нашето општество во иднина.

Од друга страна, овој наслов се вклопува во нашата главна тема за оваа година, започнување на бизнис, за што во овие нешто повеќе од месец и половина доста пишувавме, а и ќе пишуваме во текот на годината.

И како трето нешто што ме поттикна да одам со овој наслов и овој пост наместо со предвидениот (за организациски промени беше) е и текстот на Steve Blank насловен како Who Dares Wins – The 2nd Annual International Business Model Competition.

Наместо досегашната практика да се оди со бизнис план натпревар за развој на стартапи се оди со бизнис модел натпревар. Целта е учесниците со помош на бизнис модел и развој на купувачи да успеат да изградат надежен бизнис. Надежен значи бизнис кој има 99% шанси да го преживее стартап периодот и ќе биде ентитет кој ќе придонесува за општото добро и развој на едно општество. Целта не е да се развијат “парализирани” бизниси кои ќе продолжат со вообичаена практика без да се разликуваат од остатокот кои веќе функционираат.

Прашањето е дали треба да го смениме начинот на спроведување на ваквите натпревари во Македонија? Идеите не се од вчера, но како една сосема нова филозофија во поттикнување на претприемништво и како еден сосема нов сет на алатки во САД почнуваат на широко да се применуваат пред една до две години. Дали Македонија треба да го фати овој нов правец на развој на нови бизниси?

На крајот од тој наслов Steve Blank дава неколку лекции кои се научени од целиот тој така дизајниран натпревар (ќе ги оставам непреведиени):

  • Business Plan competitions offer VC’s a PowerPoint beauty contest.
  • They teach entrepreneurs little about how to build a company.
  • You can’t fake a Business Model/Customer Development presentation.
  • It tough, grueling and relentless, requiring a ton of face-face customer interactions.
  • It what winners do.

Она што може да се забележи е дека не постои можност да се изигра моделот, барем не сеуште. Затоа што претприемачот веќе ќе биде подготвен дури и повеќе од она што е потребно за еден натпревар, но победниците (најдобрите) веќе ќе го имаат изградено сопствениот бизнис. Од друга страна, можеби и една од најголемите придобивки е намалување на можноста за “малверзации” од страна на комисија која ќе одлучува за избор.

Зошто ќе се отстранат можните “малверзациии”? Затоа што се вклучува еден сосема нов и највлијателен ентитет за еден бизнис – купувачот. Доколку некој од комисијата ќе има смелост да оди против купувачот, нека му служи на чест. Мислењето на комисијата воопшто не е важно, тие само треба да го потврдат она што при ваков еден начин го кажале купувачите во процесот на развој на купувачи и градење на бизнис модел. Оние учесници кои направиле повеќе анализи, повеќе прилагодувања на бизнис моделот согласно информациите од купувачите, ќе ја добијат наградата.

Принципот сите се победници е многу значаен елемент за успешноста на процесот. Точно дека само дел ќе добијат директна финансиска помош, но сите треба да добијат менторска помош заради понатамошниот развој на бизнисот, што можеби е и позначајно за еден стартап. Периодот на инкубација на еден бизнис значи период во кој ќе му се помага на бизнисот да се изградат соодветните системи, да се продолжи со “пивотирања” заради понатамошно прилагодување со вистинските потреби на пазарот, што ќе значи и промена на основниот бизнис модел од самото учество.

Повеќепати добивав прашања во изминатиот период за начинот на спроведување на ваквите бизнис план натпревари. Би навел некои работи врз основа на собраните прашања:

  • Дали постојат можности за местенки? Секогаш и секаде постојат можности на местенки, затоа што како што кажав погоре дизајнот на самиот процес каков што е дава такви можности.
  • Дали може да ми се искористи бизнис идејата, доколку не добијам? И оваа опција стои. Доколку земеме дека некој финансира ваков натпревар и тој некој добива право да стави свои луѓе во комисија отвора можност тој некој да генерира свежи бизнис идеи за својата компанија. Затоа и потребата да се оди еден чекор понапред, односно сите учесници да се поттикнат за развој на тој бизнис, преку обезбедување на менторство во период на инкубација.

Каде е тука локалниот развој? Го нема. Мора да се осмисли еден системски приод во развој на вакви настани во кои што ќе се вклучи и локалната самоуправа.

Овој настан треба да биде само завршен дел на есенската сезона. Мора да постои и пролетна сезона во која ќе се продолжи.

Некои предлози:

  • Користење на бизнис модел и развој на купувачи наместо бизнис план во процесот.
  • Обуката за учесниците да биде за моделирање на бизнис и развој на купувачи.
  • Да се користи комисија составена од експерти за претприемаштво, кои нема да имаат личен интерес.
  • Да се обезбеди понатамошно менторство во фазата на инкубација за сите учесници.
  • Менторството да не се базира на науката од 1960-тите години, туку на модерни алатки и техники кои денес му стојат на располагање на еден претприемач. Целта е да му помогнат да го дизајнира и редизајнира бизнисот, да моделира и ремоделира, да креира и развива купувачи… Иако можеби звучи невозможно и премногу скапо, сепак може да се дизајнира со помош на комуникациските средства кои постојат денес.
  • Владите да посветат повеќе внимание, не преку разни застарени приказни на ТВ реклами, и парите да ги насочат за развој и производство на нови бизниси. Доколку успее во намерата да развива од 50-100 нови бизниси годишно (што е остварливо со соодветен пристап и во исто време поевтино од многу други непотребни трошоци), за неколку години вложените пари ќе се вратат со неколку пати поголем ефект. Зборувам за бизниси за кои важи правилото дека 99% ќе успеат, тоа значи дека во првата година може да имаат од двајца до тројца вработени, во втората веќе по 5 во третата некои може да имаат и до 10 вработени. А, со истовремено продолжување на развој на нови 50-100 бизниси годишно со самиот процес за неколку години има потенцијал да се обезбедат илјадници нови работни места.
  • Сите универзитети да се вклучат во развој на нови бизниси, а не само неколку кои се бројат на прсти. Не ги одвојувам ниту приватните од процесот. Задачата на универзитетите не е да креираат невработен кадар, туку да криеираат благосостојба во општеството.
  • Инкубаторите да започнат со вистинско менторство и трансферирање на знаење во претприемачите жители на тие инкубатори. Но, не било какво знаење. Знаење кое ги следи денешните трендови и денешните научни методи и техники. Фактот дека инкубаторите служат за стартапи, значи дека треба да се насочат целосно на стартапи, а не на методи и техники користени од големи корпорации, а од друга страна кога му помагаат во дизајнирање и моделирање на бизнисот и сите системи во него да ги дизајнираат како да станува збор за големи организациски системи. Тоа е клучот на успехот.

Имам уште многу идеи и предлози, но ќе ги оставам за другпат. Ова излезе предолг пост, а проблематикава бара многу повеќе од она што просторот тука ми го овозможува.

post

Како да ја намалиш точката на рентабилност?

Подолг временски период не се занимаваме со рентабилноста, односно рентабилна точка на еден бизнис која се анализира со графикон на рентабилност.

Филозофијата не е некоја голема работа, целта е да ја најдеме точката во која ќе успееме да ги покриеме трошоците.

Рентабилност наједноставно кажано ни кажува колку единици производ треба да продадеме или колкав приход треба да оствариме за да ги покриеме трошоците, а се над тој износ ќе донесе профит за бизнисот.

Основната формула за пресметка на точката на рентабилност е:

Рентабилност = фиксни трошоци/[(приход-варијабилни трошоци)/број на продадени парчиња]

или доколку се среди математички ќе имаме:

Рентабилност = (фиксни трошоци х број на продадени парчиња)/(приход – варијабилни трошоци).

Целта на еден претприемач е колку што може побргу да дојде во ситуација на покривање на трошоците и започнување со профитабилно работење. За, да биде оваа цел побргу остварлива ќе треба точката на рентабилност да биде помала. Зошто? Затоа што 100.000 парчиња продажба за рентабилно работење е потешко остварливо одколку 70.000 парчиња.

Ајде сега да дефинираме некои можности за намалување на износот на рентабилната точка.

1. За да се намали рентабилноста како износ треба да се намалат фиксните трошоци

Бидејќи во горниот дел од формулата имаме фиксни трошоци кои се независни од елементите во долниот дел од формулата (приход и варијабилни трошоци) и број на продадени парчиња кои пак се зависни од варијабилните трошоци може да се дојде до заклучок дека е најдобро за да се намали износот на рентабилната точка да се започне со фиксни трошоци и нивно намалување.

На пример, доколку имаме:

  • фиксни трошоци: 50.000 денари
  • број на продадени парчиња: 100.000
  • Приход: 100.000 х 100 денари = 10.000.000 денари
  • Варијабилни трошоци се 50% од цената на едно парче или 100 денари х 0,5 = 50 денари, така да вкупните варијабилни трошоци ќе бидат 50 денари х 100.000 парчиња = 5.000.000 денари.

Точката на рентабилност ќе биде: (50.000 х 100.000)/(10.000.000 – 5.000.000) = 1000 парчиња.

Значи ќе треба да продадеме 1000 парчиња за да ги покриеме трошоците.

Доколку успееме да ги намалиме фиксните трошоци за 10% тие ќе изнесуваат 45.000 денари. Рентабилноста ќе биде:

(45.000 х 100.000)-(10.000.000 – 5.000.000) = 900 парчиња. Значи дека доколку продадеме 100 парчиња ние веќе ќе реализираме профит бидејќи 900 парчиња ги покриваат трошоците.

Затоа добро разгледај ги сите фиксни трошоци и обиди се да ги намалиш. Ако тоа е износот на изнајмување на простор, преговарај за некое намалување. Ако тоа е износот на оперативни трошоци, обиди се да елиминираш нешто на пример хартија, сметки за телефон…

2. Намалување на варијабилни трошоци

Втората можност за намалување на границата на рентабилност е преку зголемување на продуктивноста како и ефективноста и ефикасноста на целиот систем во твојот бизнис. Бидејќи варијабилните трошоци директно зависат од број на продадени парчиња потребно е да се бараат можностите во самиот процес дали е тоа производствен или пак продажен, па и маркетинг процес.

На пример, намалување на трошоците за произведување на производи преку соодветна организација на синџирот за набавка и обезбедување на помалку трошоци во однос на набавените производи кои учествуваат во крајниот производ.

Како пример може да биде и маркетинг процесот. Често пати зголемување на буџетот за маркетинг може да донесе до зголемена продажба, но и зголемени варијабилни трошоци. Но, со квалитетна реорганизација на процесот како и подобрување во маркетинг тактиките може да доведе до зголемување на продажбата, а при тоа да се намалт тие трошоци. Доколку трошиш 20.000 денари месечно на маркетинг и обезбедиш продажба од 10.000 парчиња во секое парче како варијабилен трошок на маркетинг ќе влезат по 2 денари. Иако овој закон во пракса не е ист, сепак заради поедноставување можеме да земеме дека доколку инвестираш 30.000 денари во маркетинг ќе продадеш 15.000 парчиња.

Но, ти имаш можност за рационализација на маркетинг активности во твојот бизнис. Доколку се насочиш на идеалните купувачи и доколку ги отстраниш сите активности на кои трошиш пари, а даваат слаби резултати ќе може да успееш во намалување на тој трошок, односно со помалку пари да привлечеш повеќе купувачи.

Да се вратиме на нашиот пример. Дојдовме до 900 парчиња потребни за рентабилно работење. Сега доколку успееме да ги намалиме варијабилните трошоци да бидат 45 денари границата на рентабилност ќе биде:

(45.000 х 100.000)-(10.000.000 – 4.500.000) = 818,18 продадени парчиња

3. Зголемување на цена на производот

Како трет начин за зголемување на прагот на рентабилноста (забележете дека користам различна терминологија како граница, праг, износ бидејќи може да се најде различна терминологија а станува збор за исто нешто) е едноставно зголемување на цената на производот.

На пример, доколку ја зголемиш цената за 10 денари на едно парче ќе ја имаш следнава состојба во однос на примерот погоре:

(45.000 х 100.000)-(11.000.000 – 4.500.000) = 692,3

Значи за да работиме рентабилно ќе треба да продадеме 692,3 парчиња од нашиот производ, секоја поголема продажба ќе носи профит.

4. Поголема продажба

И како последна можност за намалување на прагот на рентабилност е да ја зголемиш продажбата. Но, за да успее намалување со ова мора да се внимава на варијабилните трошоци. Зголемување на продажба но, притоа без пропорционалнио зголемување на варијабилните трошоци ќе доведе до намалување на прагот на рентабилноста.

Овој начин е доста користен во практиката бидејќи се користат групи на производи, пакети, upsale, cross-sale…. На ваков начин се збогатува понудата, се зголемува продажбата без притоа драстично да се зголемат варијабилните трошоци.

post

Како еден претприемач размисли за ова…

Претприемачка ноќна мора

Претприемачка ноќна мора

Во овој наслов нема да должиме многу со едукативни теми. Само сакам да дадам неколку точки вредни да се размислат од страна на еден претприемач.

Размислувањето може да доведе до нови видици и нови погледи кои како еден претприемач ќе треба да ги имаш.

Едноставно налетав на овие белешки во мојот Evernote акаунт кои некаде пред една година ги имам ставено.

  1. Сите падови може превентивно да се избегнат. Ова е факт и не треба да се избегнува со барање на причини. Причините се кај тебе, претприемачот.
  2. Вие сте причина вашиот бизнис да успее или неуспее. Не ги барај причините кај купувачите зошто не сакале да купуваат, ниту кај вработените кои ти си ги избрал и најмил. Пред да бараш надворешни виновници размисли каде си погрешил, па потоа обиди се да ги поправиш грешките.
  3. Сите однесувања имаат свои последици. Се што ќе направиш има своја последица. Знаеш ли кои се последиците на одредено твое однесување во твојот бизнис. Размисли добро. Ќе ти помогнат да ги прошириш видиците.
  4. За да успее бизнисот мора: да поставите соодветни цели со кои секој член на бизнисот ќе биде запознаен, секој да внимава на најнеопходните чекори за успех, секој да ја следи акцијата која ја презема, секој мора да си сноси одговорност. Дали е тоа така во твојот бизнис? Размисли добро.
  5. Доколку не успеете во поставување на вистинските цели, не можете да се фокусирате на извршување на вистинските работи за успешност на вашиот бизнис. Не можете да ја следите или пак ако ја следите имплементацијата, тоа не е вистинското и не можете да очекувате соодветна одговорност.

Не се некоја филозофија, но задираат во основите на секаков бизнис. Не се нешто ново, но сепак можат да влијаат на еден претприемач и неговото практицирање на бизнисот.

post

8 Безболни начини да продаваш повеќе на постоечки купувачи

Повеќе купувачи Како еден претприемач секогаш ќе имаш цел да продаваш повеќе на постоечки купувачи.

Понекогаш може да се најдеш во позиција кога нема да знаеш што да направиш. Доколку продолжиш со преголем притисок, ќе ризикуваш да загубиш дел од постоечките купувачи. Од друга страна, доколку не се обидеш да продадеш повеќе, ќе го загубиш бизнисот.

Затоа и понекогаш овие активности може да бидат болни за купувачите.

Решението на проблемот е во вистинскиот баланс на понудите со кои сакаш да продаваш повеќе.

Да разгледаме некои можни начини кои може да ти помогнат за продавање на повеќе на постоечките купувачи, притоа без да ризикуваш губење на дел од нив.

#1 Познавај ги твоите постоечки купувачи

Имаш ли доволно знаење за твоите постоечки купувачи?

Им ги знаеш ли имињата? Знаеш ли кога им е роденден? Знаше ли што сакаат, а што не сакаат?

Ова е само еден мал дел од прашањата за твоите купувачи кои треба да ги знаеш.

Секоја компанија продава нешто. Понатаму, секоја компанија е и во маркетинг бизнисот. Но, како и да е, денес слободно можеме да кажеме и нема да погрешиме, дека секој бизнис е во разузнавачки бизнис. Сакаш да знаеш за твојата конкуренција. Сакаш да знаеш за твоите постоечки и потенцијални купувачи. Ти треба тоа знаење (разузнавање) доколку сакаш да носиш прави одлуки.

#2 Направи неодолива понуда

Основниот закон во бзинисот е дека тие нудат нешто, а купувачите одлучуваат доколку им треба нешто од таа понуда да купат.

Доколку твојата понуда за да продадеш продадеш повеќе на постоечки купувачи е неодолива ќе успееш во твојата намера.

Размисли за тоа од стојалиште на еден купувач. Дали ќе одлучиш да купиш уште нешто доколку тоа нешто има вистинска корист за тебе, ќе реши твој проблем или е нешто што навистина го посакуваш.? Најверојатно нема да ја одбиеш таа понуда.

#3 Ти не си продавач. Ти си едукатор.

Понекогаш е подобро да не се обидуваш да продаваш, туку едноставно да едуцираш за она што го продаваш.

Едуцирај како може да решиш некои други проблеми. Едуцирај како можеш да им помогнеш. Доколку успееш во едуцирање на постоечките купувачи, поголема продажба самата ќе дојде.

#4 Препорачај дополнителни производи или услуги

Зошто да не се обидеш да продадеш дополнителни производи или услуги кога продаваш на постоечки купувач. Нема да изгубиш ништо, ти само препорачуваш.

Но, треба да ги препорачаш вистинските производи за него. Мора да знаеш што би било највредно за нив во моментот кога се во позиција на купување.

#5 Дај им бесплатни примероци од новиот производ

Вака не правиш притисок, едноставно им даваш бесплатни примероци од новите производи кои ќе можат да ги пробаат. Доколку им се допаднат, ќе дојдат да купат уште.

#6 Не заборавај да се заблагодаруваш, почесто

Секогаш заблагодарувај им се на постоечките купувачи. Не е важно дали купиле или не, едноставно заблагодари се. Доколку им покажеш дека тие се важни за тебе, и тие ќе ти заблагодарат на тебе и твојот бизнис.

#7 Биди еден од нив, не аутсајдер

Успехот на бизнисот се базира на степенот на кој еден претприемач може да изгради заедница околу него. Ќе повторам, заедница. Тука не постојат надредени и подредени. Нема победници или губитници.

Една заедница постои заради луѓето, човечки суштества со заеднички вредности и интереси.

Доколку сакаш да продаваш повеќе на постоечки купувачи направи ги дел од твојата заедница, или пак едноставни ти стани дел од нивната заедница. Нема да изгубиш ништо. Само ќе ги зголемиш шансите за успех.

#8 Помогни им, дури и да нема врска со твојот бизнис

Твојот бизнис е таму каде што е само поради тековните купувачи. Доколку не се со тебе, тогаш ќе го изгубиш бизнисот.

Твојата примарна работа е да им помагаш, дури и да помошта не е поврзана со твојот бизнис.

post

10 Тајни за успешно започнување

Стартап - Започнување на бизнис Многу пишувавме за започнување на бизнис тука на претприемач (има околу 90 наслови). Но, сепак забележувам дека сеуште постојат многу проблеми при дизајнирање на чекорите за започнување. Во еден дел ќе навлеземе повеќе преку развојот на теорија на бизнис идеи. Сепак добро би било и една т.н. “лимунатка” пост, едноставен и разбирлив како совети при започнување на бизнисот.

#1 Заборави се, фокусирај се на купувачот

Добро, знам дека имаш повеќе приоритетни задачи. Работиш на дизајнирање на производот, неговите карактеристики, креираш бизнис план, предвидуваш продажба, трошоци…

Но, еден совет ќе ти помогне и нормално ќе те ослободи од непотребно губење на време. Заборави го се она што го работиш во моментов и оди разговарај со потенцијални купувачи. Без нив, ниту производот што го дизајнираш ќе биде ОК, ниту планот и предвидувањата со убави графикони нема да ти помогнат, освен што може да служат како убава декорација на твојата канцеларија.

#2 Подобрувај ја иницијалната бизнис идеја

Знам дека одлично си ја замислил идејата. Но, сепак ниту јас ниту ти не си тој што ќе кажеш дека идејата е одлична.

Доколку се фокусираш на купувачот од првиот совет, ќе видиш дека идејата ќе бара прилагодувања.

Мора да бидеш флексибилен. Не се врзувај премногу емотивно за твојата идеја. Идеите се тие кои доаѓаат и си одат, а бизнисот што го градиш треба да опстојува со години, можеби и векови без разлика на иницијалната идеја.

#3 Тестирај постојано

Знам дека имаш завршено на некој звучен универзитет со дипломи наречени како “мастерс”, “MBA” или било што друго. Но, твојата пракса е нешто сосема друго. Започнување на бизнис не е процес кој може да се дефинира од А до Ш. Не е процес со прецизно дефинирана патека. Тоа е процес кој бара и ќе бара премногу маневри од страна на еден претприемач.

Сепак, градиме нешто денес што ќе ја смени иднината утре. Затоа тестирај повеќе маневри, повеќе активности, повеќе стратегии… Тестирањето ќе ти покаже дали си на вистинскиот пат.

#4 Обидувај се постојано со нешто ново

Секогаш ќе има нешто ново што ќе можеш да го имплементираш во бизнисот. Можеби само 1% ќе даде резултати. Но, тој 1% ќе ја направи разликата на бизнисот што го градиш.

#5 Не верувај никому, само на купувачот

Ќе добиваш многу совети, многу идеи од твојата околина. Некои ќе бидат добронамерни, но некои злонамерни. Прочитај повеќе во претприемач и илјадници совети за него.

Но, единствениот прав совет ќе го добиеш од оној кој треба да плаќа во твојот бизнис – купувачот. Можеби ќе ти се чини дека не е добар или не сакаш да ја прифатиш реалноста. Сепак, тој е единсвениот на кој треба да му веруваш во целост.

#6 Внимавај на советите што ги добиваш

Уште еден совет околу совети. Биди внимателен во однос на имплементацијата на советите кои ги добиваш. Некои ќе бидат корисни, но некои целосно контрапродуктивни.

#7 Познавај се себеси и сопствената пасија

Ти си движечката сила на твојот бизнис. Движечка сила не во физичка смисла на зборот, туку во ментална смисла на зборот. Ти го креираш и осмислуваш бизнисот. Твојот бизнис произлегува од твоја пасија.

Мора добро да се познаваш самиот себеси и да помогнеш ти твојата пасија да се пресликаат во бизнисот кој го градиш.

#8 Создади тим кој победува

Не ти треба било каков тим. Ти треба тим кој победува. Она што ќе го одлучиш во оваа фаза ќе влијае на она што ќе се случува во иднина.

#9 Создади флексибилен план кон успешноста

Знам дека се препорачува долгорочен статичен план. Но, ти не си корпорација со илјадници вработени и искуство од десетици или стотици години зад себе. Ти не знаеш дали бизнисот ќе преживее утре.

Кога правиш план, обиди се тој да биде доволно флексибилен, дури флексибилен до толку што ќе го менуваш секојдневно па и повеќепати во еден ден. Тоа е реалноста на еден мал бизнис. Денес е едно, утре кој знае што.

#10 Анализа е мајка на успешноста

Без анализи нема да знаеш каде се наоѓаш. Науката ни дала многу техники кои можеме да ги користиме за анализи. Техниката ни овозможила да не се мачиме при спроведување на анализи.

Твојата задача е да ги комбинираш.

post

Маркетинг план и прашања кои треба да се одговорат

Маркетинг Минатата недела напишав за имплементација на маркетинг планот. Не е важно за каков бизнис станува збор, едно нешто е сигурно, а тоа е дека секаков бизнис се наоѓа во маркетинг бизнис. Ова е поради фактот што денес помеѓу маркетинг активности на еден бизнис и самиот бизнис не мора да постојат други ентитети.

Бизнисот има потенцијал и секако можности сам да креира сопствени маркетинг платформи за свои потреби. Може да креира сопствени комуникациски канали. Може да креира сопствени дистрибутивни канали. Во минатото ова беше невозможно.

Затоа сметам дека за да се успее во исполнување на целите поставени пред маркетингот за еден бизнис, кои пак овозможуваат остварување на глобалните бизнис цели мора да се користи маркетинг план. Но, повторно формата не е важна. Тој план може да биде обична сликичка или график. Може да биде обична табела. Може да биде на лист хартија, салфетка, електронски документ… Она што е важно е да ги одговори основните прашања од кои ќе зависат активностите.

Зошто?

Доколку овој план е една сликичка во која прецизно се дизајнирани сегментите на “маркетинг инката”, односно сегменти низ кои ќе поминува еден интересент до конверзија во купувач, повторувачки купувач или пак т.н “маркетинг партнер” лесно ќе можеш покрај секој сегмент да ги означиш активностите кои твојот бизнис ќе ги презема врз тој сегмент, како и целите кои сакаш да ги оствариш.

Најважно е преку маркетинг планот да го дизајнираш маркетинг процесот. Секој процес во твојот бизнис има одредена цел – излезен резултат. Тој процес ќе биде содржан од повеќе активности. Но, процесот може да биде комбинација од различни активности при што ќе произведува различни резултати. Како еден претприемач, твојата цел е постојано подобрување на тој процес. А, како може да го подобруваш доколку немаш еден системски приод во градење и подобрување на тој процес. Токму тука твојот маркетинг план може да одигра голема улога – го гради процесот, и истовремено при имплементација го подобрува процесот.

Ова може да го претставиме и математички кога веќе зборуваме за процеси и системи:

y = f(x) каде y e резултатот, додека f(x) претставува процес кој е функција од повеќе активности (x).

Кога имам функција, имам математички методи и техники, ќе можам лесно да го анализирам и подобрувам процесот. Финтата е секогаш да го зголемувам излезниот резултат (y) со комбинација на активностите во процесот (x). Но, во оваа функција недостасува нешто, а тоа нешто ќе го зборуваме во некој од следните постови. Важно е да се имплементира еден системски пристап во градење на еден маркетинг процес во твојот бизнис. Запомни, дека ова може да биде и еден од најважните процеси во твојот бизнис.

Тука нема да одам да ги објаснувам накратко прашањата, најверојатно во некои други прилики ќе ги обработиме подетално бидејќи не сакам да одам со кратко објаснување од една до две реченици. Сакам овој пост да биде основата на развој на еден поразличен пристап кога станува збор за маркетинг (всушност идејата се роди додека го пишувам постов), пристап кој целосно ќе го смени начинот на кој размислувате или го практицирате маркетингот, пристап базиран на науката и практиката, не на интуиција.

Да одиме со прашањата на кои треба да одговори еден маркетинг план.

Како ќе се објавуваат постовите со овие прашања така и ќе го ажурирам овој пост со линкови до тие постови.

post

[Видео] Не се откажувај никогаш!

Патот на еден претприемач не е лесен пат! Тоа е факт, и не треба да се лажеме.

Од друга страна еден претприемач не е човек кој лесно се откажува. Претприемач има сон, има визија и ќе направи се за да ја оствари таа визија. И статистички е докажано дека најуспешните претприемачи имале тешки падови во својата кариера. Што би се случило доколку се откажале? Немаше да ги познаваме како успешни претприемачи.

Оваа видео е една вистинска приказна за она што значи да не се откажуваш. Станува збор за Derek Redmond кој доколку ја добиеше трката во нормални услови немаше да го знаеме. Немаше да го споделам оваа видео тука на претприемач. немаше да биде споделувано од илјадници луѓе низ светот. Немаше да добие аплауз од 65000 публика. А, ќе победеше. Но, упорноста да ја заврши трката која ја почнал, да стигне до целта без разлика што не победил сепак претставува вистинска мотивација. Со надчовечки напори да не се откажеш. Вреди поздрав!

Успехот не се мери само со победа. Сите сакаме да победуваме, но мора да бидеме истрајни за да ја реализираме таа победа. Важно е да ги започнуваме и завршуваме “трките” на претприемачкиот пат. И завршување без победа значи успех. Нормално, доколку го видиш.