post

Организирање како менаџерска функција

Организациска структура

Организирањето е менаџерска функција која ја уредува улогата на поединецот во организациска структура и обезбедува комплетен прилив на потребни средства, односно ресурси за создавање на комплетната функционална целина, која ќе овозможи правилно работење на сите сегменти во компанијата.

Тука подразбираме:

  • навремен прилив на финансиските средства,
  • навремено обезбедување на потребните машини и алати,
  • квалитетен избор на локација,
  • навремен дотур на суровини,
  • навремена испорака на готовите делови,
  • обезбедување на квалитетниот човечки потенцијал (менаџерски и неменаџерски),
  • обезбедување на работа за компанијата, односно се што е потребно за непречено функционирање на компанијата како една функционална целина.

Организирањето претставува фаза во менаџерското работење, потребна за создавање поволни услови за работење на успешни тимови.

Со формирање на организациската структура мора да се дефинираат задачите што треба да ги извршуваат вработените, според нивната способност и мотивираност. Потребно е организациските единици да се систематизираат и по можност да се даде опис на секое работно место, при што се создава управно раководна шема.

Организациската структура не служи само за определувањена позиции помеѓу луѓето опфатени со неа, таа многу повеќе ефекти има врз комуникацијата, функционирањето и ефективноста на различните бизнис функции во самиот бизнис.

При заедничкото дејствување, секој вработен во компанијата мора да си ја знае својата улога и таа улога исправно да ја извршува, онака како што е зацртана.

Обезбедувањето со кадар спаѓа во доменот на функција екипирање, но и во организирањето е опфатен дел од оваа проблематика, што претставува преклопување помеѓу организирање и екипирање. Заради тоа голем број на автори, функцијата организирање и екипирање ја набљудуваат како една активност. Без оглед што постојат некои заеднички елементи, ние сметаме дека сепак е добро да се изврши делење на овие функции, бидејќи во организирањето само делумно се обрнува внимание на кадрите, додека со функцијата екипирање се анализираат сите аспекти во работењето со кадрите (како до нив да се дојде, како да се обучат за правилно работење и како со нив да се управува, унапредува, отпушта).

post

Планирање како менаџерска функција

Бизнис план
Бизнис план

Планирањето е присутно во секој дел од човечкиот живот, без оглед дали се работи за планирање за потребата на компанијата или за приватните потреби.

Со планирањето, менаџерот подготвува услови за функционирање на компанијата во времето што е пред него. Кога планирањето е квалитетно, квалитетно е и живеeњето и работењето. Преземање акции без претходно направен план е погрешен потег. Доколку не се придржува до планот, менаџерот не може да ги реализира зацртаните цели, без оглед колку е планот добар.

Планираното може да не биде реализирано од оправдани и неоправдани причини. Некогаш е во прашање „виша сила“, односно тоа се фактори на кои менаџерот не може да влијае во значајна мерка, меѓутоа, доколку планираното не се реализира поради недоволно ангажирање на менаџерот или вработените, тогаш тоа е неоправдано изостаната реализација.

Плановите се прават за различни временски интервали. Далекусежноста во планирањето зависи од тоа каде се наоѓа менаџерот во хиерархиската пирамида. Колку е менаџерот погоре во пирамида, дострелот на плановите се поголеми. Плановите може да се поделат на:

  • долгорочни,
  • среднорочни и
  • краткорочни планови.

Долгорочноста на планирањето зависи од индустријата во која се наоѓа компанијата и од реалните и потенцијалните фактори кои можат да имаат влијание на работата на компанијата.

Долгорочните планови за една брзорастечка индустрија (како компјутерската индустрија, индустријата на мобилни телефони) би го опфаќале периодот од неколку години, додека во некоја спорорастечка гранка, тој период би изнесувал десет или повеќе години.

Со отварање на светскиот пазар, голем број од факторите почнуваат да бидат релевантни во реализирањето на планот, па станува се потешко со сигурност да се постават долгорочните планови. Во поголем број на случаи, долгорочните планови се базираат врз стратешки определби кон кои треба да се стреми компанијата. Пример, во сегашен момент компанијата има 20 % пазарно учество, а за идните 5 години се планира тоа учество да биде 25 % или се поставуваат цели во наредните 5 години да се зголеми профит за 7 %. Врз база на така поставени генерални планови се прават краткорочни парцијални планови, каде се опфаќа секој сегмент од работењето. Таквите планови можат да бидат годишни, полугодишни, месечни, каде се настојува да се остварат цели поставени во долгорочните планови.

Бидејќи се прават за пократок временски период, краткорочните планови се значително пореални, бидејќи главно се познати сите фактори кои можат да имаат влијание врз реализирање на планираното. Врз база на овие планови голем број на менаџери, на сите нивоа, прават неделни и дневни планови со што ја зголемуваат својата ефикасност во работењето.

Слично како и одлучувањето и планирањето претставува секојдневна активност на менаџерите и никако не е еднострана функција која сама егзистира, бидејќи се планира кадар, производство, контрола. За целите на проучувањето, тоа се одвоени менаџерски функции, но во пракса сите функции претставуваат една функционална целина и во сите тие манаџерски функции се јавува планирање, без кое тие функции не би можеле да бидат реализирани.

Патот од идејата до реализацијата на бизнисот е тежок и непредвидлив, па планирањето кое се врши за бизнис потребите, се нарекува бизнис план.

Бизнис планот се користи за:

  • започнување на нов бизнис,
  • развој на постојниот бизнис,
  • развој на нов производ или услуга,
  • обезбедување на финансиски средства,
  • донесување на менаџерски одлуки,
  • развој на маркетинг алатките,
  • контрола на работењето.

Постојат мали разлики доколку бизнис планот се прави за потреба за отпочнување на бизнисот и бизнис план кој се прави за компанија која е веќе етаблирана на пазарот.

Кога се изработува бизнис планот за потребите за отпочнување на бизнисот, се јавуваат голем број на непознати параметри, но тоа не треба да го исплаши менаџерскиот тим кој го изработува бизнис планот, бидејќи тие само треба да го стават на „хартија“ она што планираат да го работат, како и начините на работење и условите кои треба да бидат остварени.

Изработката на бизнис планот за потребите на компанија која веќе има учество на пазарот е значително полесна варијанта, бидејќи менаџерскиот тим кој го изработува бизнис планот е искусен и „прекален“, свесен за значењето на бизнис планот за остварување на целите на компанијата, па со поголем елан и со поголемо искуство пристапуваат кон неговото реализирање. Искусните менаџери се свесни дека во бизнисот не треба да се оди со убедувањето дека е доволно многу работа и дека резултатите сами ќе дојдат, туку внимателно пристапуваат кон изработката на бизнис планот, кој го проширува видокруг и знаење на менаџерот.

Можните грешки се прават на „хартија“ и лесно се проверуваат голем број на опции, за да се одбере најдобрата. Со изработката на бизнис планот може да се утврди дека некоја идеја не е добра и таа треба да се одстрани како можност.

Менаџерите често се жалат поради недостиг на времето потребно за изработката на бизнис планот, но бидејќи бизнис планот има голема употребна вредност, времето не е залудно изгубено. Бизнис планот претставува деловна тајна и треба да се внимава конкуренцијата да не дојде до него, за да не го загрози неговото спроведување. Изработката на бизнис планот треба да е тимска работа, а оној менаџерски тим кој го подготвил бизнис планот треба и да го реализира, бидејќи се запознаени со можностите кои ги нуди бизнисот.

Бизнис планот овозможува да се:

како и ред други прашања, кои тешко можат во стеснет облик да се презентираат, бидејќи бизнис планот е еден опсежен документ, па за неговата изработка е потребно да се познаваат голем број на релевантни податоци.

Со определување на целите кон кои треба да се насочи работење на компанијата, менаџерите го определуваат правецот на дејствување на компанијата како целина и на секој поединец како член на таа целина. Поставените цели мора да бидат SMART цели.

Бизнис планот треба да се ажурира, користи, усовршува и освежува, а врз база на согледаните резултати треба да се корегира, но и да служи за контролна врска помеѓу планираното и оствареното.

 

post

Дали носите добри одлуки?

Добри одлуки

Добри одлуки

Како еден претприемач приморани сте секојдневно да носите одлуки – да пресечувате за различни прашања поврзани со вашиот бизнис. Некои одлуки се крупни и може да имаат големо влијание врз вашиот бизнис, но некои одлуки се мали и секојдневни кои немаат големо влијание врз вашиот бизнис или пак немаат краткорочно видливо влијание (доколку се изземе ефектот на пеперутка кај бизнисите).

Дури и вашата To-Do листа и тоа дали нешто ќе завршите што е предвидено за денес или ќе го оставите за утре претставува еден вид на одлука. Дури и да не донесете одлука за нешто претставува еден вид на одлука (нулта одлука).

За да видите дали сте добар „одлучувач“, односно дали носите добри одлуки и да ја увидите можноста од ваше лично подобрување одговорете ги следниве прашања:

1. Со колку одлуки сте соочени на дневна основа?

Започнете со анализа на вашиот просечен бизнис ден. Колку одлуки донесувате во просек дневно? Можеби прмногу потребни одлуки во еден ден од ваша страна ви вршат притисок и со тоа се зголемува веројатноста во дел од тие одлуки и да погрешите.

2. Какви се тие одлуки?

Дали тие одлуки се важни за секојдневно работење? Дали тие одлуки се секојдневни при што може да се автоматизираат? Морате ли токму вие да ги донесете? Што ќе се случи доколку некој друг донесе дел од тие одлуки?

Ова се прашања кои ќе ви помогнат да ги класифицирате одлуките кои ги носите на дневна основа како по важност, така и по приоритет.

3. Колку од одлуките делегирам?

Дали и колку од одлуките ги делегираш на останатите луѓе во бизнисот? Какво е досегашното искуство?

Ова е многу важно прашање бидејќи повеќето претприемачи се обидуваат да бидат столбот за сите одлуки како да бизнисот не може без него во сите аспекти од работењето. Ова може да биде погрешен пристап во практицирање на претприемништвото и нормално да доведе до неуспех на бизнисот.

4. Што преферирате повеќе акција или анализа?

Понекогаш во процесот на донесување на одлуки претприемачот може да се однесува на два начини:

  • Да реагира (донесе одлука) а потоа да ги анализира последиците и
  • Да ги анализира можните последици а потоа да донесе одлука.

Доколку сте првиот вид на претприемач вие носите брзи одлуки и навистина реагирате брзо на секоја ситуација. Но, една таква брзина може да доведе до грешки за кои подоцна ќе се каете зошто сте ја донеле таквата одлука.

Од друга страна доколку вие прво ги анализирате можните последици од можните одлуки веројатноста е поголема да донесете добра одлука, но времето за анализа понекогаш може да значи задоцнето носење на одлуки.

5. На какви информации ги базирате одлуките?

Квалитетна одлука бара квалитетни информации. Може да има различни ситуации во зависност од тоа како ги гледаме информациите. Но важно е да ги класифицирате потребните информации за различните одлуки во однос на важноста и приоритетот. Па така некои одлуки ќе бараат краткорочни информации базирани на чувство, додека другите ќе бараат долгорочни информации базирани на интуиција.

6. Имате ли систематски приод во процесот на одлучување?

Добро размислете на оваа прашање бидејќи може да биде од исклучителна важност за вашиот бизнис. Проучете го добро процесот на одлучување и доколку можете, а можете додајте еден вид на систематски приод во истиот. Ова значи дека одлуките ќе се донесуваат врз база на издржани механизми поставени во самиот систем на вашиот бизнис.

post

Најдобри совети за организациски промени

Теорија на менаџментот - неколку дискусии

Совети за организациски промени

Организациски промени како нешто континуирано и можеби најважен дел од претприемничкиот живот се мој главен предмет на интерес уште од 2000 година.

Имам спроведено неколку истражувања во компании од различни индустрии со повеќе од 100 менаџери од сите нивоа на организациската хиерархија. Изненадувачки е како промените предизвикуваат неизвесност и страв кај сите менаџери. Дали нешто ќе тргне наопаку? Прашање кое ги остава без здив, бидејќи одговорот не може уште на почетокот да биде познат.

Од друга страна постои и секогаш ќе постои одредено ниво на отпор кон тие промени со што целиот процес станува уште потежок за имплементација. Ништо не е онака како што е планирано.

Со овој пост би сакал да опфатам неколку совети за сите претприемачи или пак менаџери кога се наоѓаат во ситуација на имплементација на истите.

1. Навремено откривање на сите можни извори на организациски промени

Основата на успешни промени лежи доколку навреме сватите дека нешто треба да менувате. А, ќе сватите доколку соодветно ги следите можните извори на организациските промени.

Повеќе во Истражување: Главни извори на промени и Извори на организациски промени.

2. Редизајн на бизнис моделот

Секогаш започнете го процесот со поглед во бизнис моделот и барање на можности за негов редизајн. На ваков начин ќе можете да дојдете до сите можни извори на промени како и до сите можни подрачја кои треба да се подобрат.

Повеќе во Дефинирање и редефинирање на бизнис моделот.

3. Претходни промашувања

Погледни во историјата на претходните промашувања во услови на имплементација на процес на организациски промени. На ваков начин можете да дојдете до дополнителни причини за организациски промени како и до можни извори на отпорот.

Повеќе во Подобрување – последица на грешки.

4. Извори на отпор кон промени

Мора да ги пронајдеш сите можни извори на отпорот кон промените и да се обидеш уште во фазата пред започнување со имплементација да ги елиминираш или во најмала рака да го намалиш нивното влијание врз севкупниот процес.

Повеќе во Отпор кон организациски промени – 28 фактори.

5. План за имплементација

Направи јасен план за имплементација во кој ќе бидат содржани сите одговорности, временски рокови и очекувани резултати.

Повеќе во Процес на бизнис планирање.

6. Набљудување на процесот на имплементација

Не заборавај постојано да го набљудуваш процесот на имплементација и секогаш кога ќе се појави потреба да смениш нешто смени го.

Повеќе во Следење на имплементација на бизнис планот.

7. Краткорочни победи

Секогаш обидувај се да ги поттикнуваш луѓето вклучени во процесот на имплементација да креираат краткорочни победи (успешно завршување на одредени фази) кои едноставно ќе им покажат на луѓето дека успехот е остварлив и блиску.

8. Прослава на успехот на имплементацијата

Не заборавај да го прославите успехот на имплементацијата на процесот на организациски промени. Како и да е, можете прославите да ги имате и во средината на процесот по успешно завршен одреден број на фази со што повторно ќе се зголеми моралот и поттикот за завршување на процесот.

9. Мерење на резултати и споредба

Не заборавај по завршување на процесот да започнеш со мерење и споредба на оствареното со планираното.

post

Инкрементални промени во бизнисот

Инкрементални промени

Инкрементални промени

Промените се секојдневни кога станува збор за еден бизнис. Една од класификациите на промените може да биде инкрементални и радикални промени. Зборот инкрементални доаѓа од латинскиот збор incrementum што значи пораст, прираст, растење, напредување. Значи инкременталните организациски промени претставуваат такви промени кои доведуваат до еден константен прираст на ефективноста и ефикасноста на бизнисите, односно доведуваат до константни подобрувања во кратки временски периоди. Ове промени се појавуваат полека во еден релативно подолг временски период, со релативно константна стапка или мали флуктуации во интензитетот. Ваквите мали подобрувања гледани во подолг период може да доведат до доста големи подобрувања во перформансите на организацијата (види слика).

Инкрементални промени - нереално

Инкрементални промени - нереално

Инкрементални промени - реално

Инкрементални промени - реално

Од сликите може да забележиме дека инкременталните промени во пократок временски период не доведуваат до големи подбрувања и тие промени се мали дури и неприменливи. На сликата а) промените се претставени праволиниски што во реалноста не може да биде точно бидејќи постигнатите подобрувања се различни во различни временски интервали како што е прикажано на сликата б).

  • Карактеристично за инкременталните промени е насеоченоста кон постоечките процеси, структури и технологии. Оваа карактеристика е основа за другите карактеристики на овој тип на организациски промени.
  • Втората карактеристика на инкременталните промени е тоа што имаат многу мал ризик од неуспех. Ова е поради фактот што овие промени се иницирани од луѓето на дното на хиерархиската структура и се насочени кон подобрување на тековните процеси како и постоечката структура и технологија.
  • Третата карактеристика на инкременталните промени е мала неизвесност. Затоа кај овој тип на промени отпорот е помал. Бидејќи се работи на подобрување на постоечките елементи на организацијата кои се познати, а познат е и проблемот кој се решава и јасна е визијата за состојбата по изведување на промената, како и фактот што иницијативата е од индивидуалците кои што се среќаваат со тој проблем, веројатноста за отпор кон тие промени е многу мала.

Инкременталните промени може да бидат:

  • Реактивни инкрементални промени кога се реагира на некој проблем кога ќе се појави
  • Проактивни организациски промени кога се решаваат некои идни проблеми кои сеуште не се појавиле но можат да се појават во иднината.

Спрема насоченоста инкременталните промени може да бидат:

  • Технолошки инкрементални промени – промени во технологијата
  • Структурно-процедурални промени – промени во структурата на бизнисот
  • Инкрементални промени насочени кон луѓето
  • Техноструктурни инкрементални промени – промени насочени кон технологијата и луѓето
  • Социо-структурни инкрементални промени – промени насочени кон луѓето и структурата
  • Социо-технолошки инкрементални промени – промени насочени кон луѓето и технологијата
  • Социо-техно-структурни инкрементални промени – промени насочени кон луѓето, технологијата и структурата одеднаш.

Последниов тип на промени во реалноста е најпотребен. Не можеме да правиме промени во едно подрачје без притоа да се променат и другите. На пример со промени во технологијата ќе мора да ги обучиме луѓето (а тоа се промени) и да ја смениме структурата која нема да одговара на новата технологија.

 

post

Работни задачи на менаџерите – Дел 3

Ќе продолжиме со третиот дел од работни задачи на менаџерите. Во изминатите два дена имавте можност да ги прочитате првите два дела:

Со конкуренцијата треба да се настојува да се задржи фер и коректен однос бидејќи секоја акција предизвикува реакција, а конкурентите еден на друг можат да нанесат големи, дури и фатални штети.

Знаење и вештини во менаџерска хиерархија

Работни задачи на менаџерите

Доколку конкурентите се со урамнотежени сили, тогаш односот помеѓу конкурентите повеќе се базира на промоција на фер релации. Бидејќи постои двостран страв дека спротивната страна ќе превземе контра мерки. Но, доколку еден од конкурентите е послаб, тогаш кон него не се пристапува во „ракавици“ туку се напаѓа без респект. Можеби само со една кочница врзана со одбегнување на создавање на негативниот публицитет.

Постојат сегашни и идни конкуренти, како и директни и индиректни конкуренти. Доколку пазарот е ограничен, а конкурентите се со приближно иста сила тогаш ривалитетот е поголем.  За секоја компанија најголема опасност демне од директните конкуренти.

Конкурентите можат да воведат нова технологија, да воведат нов или да го подобрат постојниот производ, да ја намалат цената или да донесат некоја одлука што директно се конфронтира со интересите на матичната компанија.

Но, и индиректната конкуренција е опасна за интересите на компанијата. Компаниите кои произведуваат монтажни или фиксни базени, се индиректни конкуренти на компаниите кои организираат туристички патувања.

Доколку компанијата поседува производ кој е од исклучителна важност за купувачот (стан, кола, камион, компјутер), тие автоматски стануваат конкуренти на голем број други компании. Тоа се случува бидејќи купувачот за овие производи може да ги даде сите расположливи финансиски средства, дури и да земе кредит, што претставува своевидна конкуренција, бидејќи купувачот не располага со дополнителни средства за купување на други производи или купува во значително помала мерка.

Доколку компанијата работи во перспективна индустриска гранка, тогаш треба да се обиде да ги затвори сите приодни патишта за влез на нови конкуренти, бидејќи потенцијалните конкуренти секогаш внимаваат некоја компанија да направи грешка, за да влезат на пазар и по можност да земат што поголем дел од пазарниот „колач“. Дури и од конкурентите, кои не успеале во работата и пропаднале, може доста да се научи доколку се согледаат нивните пропусти и грешки, бидејќи многу подобро е да се учи од туѓи отколку да се учи од свои грешки. Заради овие причини, секој потег на конкуренцијата треба внимателно да се набљудува и да се биде спремен во секој момент да се парира со соодветна реципрочна мерка, без оглед дали се работи за ценовна политика, за подобрување на квалитетот на постојните производи и услуги или за воведување на нови производи и услуги.

Од купувачите се очекува големо добро, бидејќи со купување или со користење на услугите што ги нуди компанијата, тие директно го финансираат развој на компанијата.

Доколку е купувачот задоволен, тој ќе ги шири своите сознанија, па ќе привлече дополнителен број на купувачи, што ќе го зголеми дополнително профитот и успехот на компанијата. Но доколку не се задоволни од цената, услугата, квалитетот или од некој друг фактор (заштитата на животната средина, односот на компанијата кон вработените), купувачите можат да ја одбегнуваат компанијата, да шират негативни гласини и компанијата да ја доведат во лоша состојба.

Купувачите треба да се убедат дека производот или услугата што ги нуди компанијата се со одлични квалитети и добра цена, дека компанијата има фер и коректни односи со сите заинтересирани партнери и дека е добро и за купувачот и за компанијата да дојде до реализација на зделката.

Со добавувачите треба да се настојува да се постигнат поволни цени за компанијата, како и квалитетот на стоката да биде на предвидено ниво, да се договори начин на транспорт, начин на плаќање (готовина, компензација), време за плаќање, како и време за кое е потребно да стигне нарачаната стока.

Доколку добавувачите одобрат одложено плаќање, за компанијата тоа е еден вид на бескаматно финансирање.

На компанијата може да и прети и закана од добавувачите, доколку и тие одлучат да станат производители или доколку конкуренцијата ги побара нивни услуги. Тогаш добавувачот може да покачува цена, да намали обем на испорака или да бара некои дополнителни услуги. Тука, неминовно, за компанијата ќе се јави опасен противник.

Менаџерот мора да има и дух на претприемач, да дава идеи и да презема активности за реализација на идеите за развој, за унапредување, за нови работи, ново поле на дејствување и сл. Претприемничкиот дух претставува една движечка сила и секогаш треба да се негува.

Доколку се работи за поголема компанија, тогаш и претставниците на власта покажуваат зголемен интерес за контактирање со менаџерите од компанијата, при што најчесто од компанијата се бара да даде совет за создавање подобри односи помеѓу владата и компанијата. Тоа може да биде можност, менаџерот да создаде поволни можности за матичната компанија, да добие одредени бенефиции или информации од владата.

Во поново време се очекува од секоја компанија и од менаџерите активно да комуницираат со пошироката јавност.

Да ги објаснат своите цели, технологии со кои располагат (доколку постои сомнеж по прашање на загадување на околината или се јави сомнеж врзан за квалитетот на производите или услугите), да објаснат кои придобивки ќе ги има нивната непосредна и пошироката околина од производите и услугите што ги застапува компанијата. Доколку постојат, потребно е да се објаснат и други придобивки кои компанијата ги направила за околината (правење на патишта, садење на зеленило, вработување на локални жители, давање на донации, стипендии, кредити, придонес кон екологија), бидејќи некогаш компанијата може да се соочи со проблеми во работењето, па подршката од јавноста може да биде клуч за успех на компанијата. Социјалните медиуми денес само го олеснуваат овој процес.

За да може да се справи со толкав спектар на обврски, менаџерот треба брзо да чита и да ги анализира податоците и врз база на тоа да донесува заклучоци и да превзема акции.

Поради големите обврски менаџерите често се наоѓат во стресна состојба па можат да бидат „тешки“ како за себе така и за своите вработени и партнери. Еден човек сам не би можел сите овие обврски да ги исполни, без оглед на неговите способности, бидејќи не може физички да се постигне. Единствено кај специјални типови на менаџери, а тоа се претприемачите, постои обид во почетната фаза на работењето да се реализира големиот дел од наведените обврски, но како доаѓа до развој на компанијата, претприемачот мора постепено да воведува во работа менаџери, кои ќе покријат одреден сегмент на работење. Со воведување на поголем број на менаџери, полека ќе се формира менаџерска пирамида, која ќе го превземе работењето со компанијата. Заради тоа во стартот се формира менаџерски тим, кој ги дисперзира сите овие работни задачи на разни нивоа на менаџментот. Единствено така е можно да се реализираат сите овие работни задачи.

Овој наслов го напишавме мошне внимателно за да успееме да ги елаборираме сите менаџерски обврски. Доколку сметате дека нешто испуштивме во оваа трилогија слободно оставете коментар.

 

post

Работни задачи на менаџерите – Дел 2

Ова е втор дел од еден подолг наслов насловен како работни задачи на менаџерите. Вчера имавте можност да го прочитате првиот дел.

Менаџерот мора да одлучува по низа прашања и при тоа треба да донесува правилни одлуки.

Синергија и анергија во бизнисот

Работни задачи на менаџерите

Практично не е можно да се опишат ниту предвидат сите прашања кои треба да се решат. Потребно е да се носат различни одлуки кога се во прашање различни партнери, купувачи, добавувачи, вработени, да се изврши распределба на ресурсите. Затоа одлучувањето претставува секојдневна работа и е едно од клучните обврски за успешно работење. За да се донесат правилни одлуки потребно е да се имаат точни информации.

Менаџерот треба сестрано да ги набљудува случувањата околу себе и од нив на директен или индиректен начин да прима информации. Информациите можат да се добијат од разни извори, а најчесто би ги поделиле на

  • официјални извори и
  • неофицијални извори.

Информации можат да се добијат од книги, соопштенија, извештаи, списанија, службени весници, стручни весници, огласи, дневни весници, преку интернет или преку телевизија. Неофицијални информации можат да се слушнат од партнерите, пријателите, вработените и други луѓе со кои се соработува. Ова се „трач“ извори, преку кои менаџерот може да добие квалитетни информации за сите учесници во бизнис процесот, а при тоа да може тешко да се открие кој ги шири тие информации. Тоа се информации од типот: што се случува во компанијата, кај конкуренцијата, кај добавувачите, кај различните соработници, дури е можно да се дознаат и емоционални проблеми доколку ги имаат вработените или партнерите (што менаџерите некогаш знаат да ги искористат).

Информаторите главно сами одлучуваат што ќе пренесат и што е интересно за менаџерот, при што некој нешто заборавил да пренесе, некој мисли дека некоја информација не е важна, па менаџерот мора да води сметка за собраните информации. Информаците треба да се проверат и да се согледа точноста на изворите кои шират одредени информации, за да не се случи некој злонамерно да шири погрешни информации, а менаџерот да донесува одлуки врз база на неточни информации.

Менаџерот треба да поседува аналитичка способност, за да може правилно да ја процени валидноста на секоја информација и при тоа да биде способен да донесе одлуки, кои не се секогаш пријатни, ниту лесни, ниту без консеквенци.

Секоја одлука има своја „тежина“, а предизвикува и последици, како за самиот менаџер, така и за сите учесници во бизнис процесот. Затоа менаџерите мора да се обидат да негуваат искрени и пријателски односи со голем број на луѓе, бидејќи добиените информации, совети или упаства секогаш се добродојдени, а погрешните или нецелосните информации на компанијата и на менаџерот би им нанеле штета. Собирањето на информации е важен сегмент во работењето, за кое треба да се одвои големо време. Со текот на времето, менаџерите стануваат се поискусни па се наоѓаат во можност да пронајдат потребни информации за пократко време, бидејќи ги имаат лоцирано изворите од кои можат да ги црпат потребните информации и нема потреба да скитаат.

Менаџерот мора да преговара и да се договара со сите учесници во бизнис процесот.

Воопшто не е лесно да се преговара, бидејќи по правило, во прашање се спротивни интереси. При преговарањето треба да се внимава на сите детали, да не се договори некоја неповолна работа и да се остави простор, доколку договорот во еден момент престане да биде атрактивен, да може да се повлече од неповолниот договор. Пример, кога менаџер за продажба преговара со купувачите, јасно е дека во врска со цената, интересите се спротивставени. Но, секогаш треба да се настојува договорот да се склучи на взаемно задоволство, со што се создаваат услови за понатамошна соработка, но и можните несогласувања се сведуваат на минимум. При преговарањето менаџерот мора да биде цврст и секогаш да има во предвид дека договорените обврски мора да ги почитува, па заради тоа мора дополнително да биде внимателен.

Компанијата секојдневно се соочува со различни промени. За да опстане на пазарот мора да се соочи со промени кои се иницирани од различни извори. Доколку такви импулси не постојат или се слаби,  менаџерот мора да иницира промени, без оглед на сите противења, бидејќи секогаш кога се иницираат промени нечии интереси стануваат загрозени, а се јавува и страв од новото и непознатото. Некогаш тој страв е оправдан, а некогаш не, но отпорот кон промените секогаш е голем и треба да се совлада.

За жал во секое работење се јавуваат и конфликти кои мора да бидат разрешени од страна на менаџерите.

Конфликтите можат да се јават на ниво на компанијата, но можат да бидат и пошироки конфликти, како конфликт помеѓу две компании, помеѓу различни партнери и слично.

Доколку конфликтот e мал, истиот може да се стави во мирување и со тек на време причините за конфликтот можат да избледат или да се изгубат, па со минимален напор се решава еден потенцијален конфликт. Некогаш конфликтот може да добие драматични размери, па потребно е истиот да се решава, бидејќи не може квалитетно да се работи доколку работната атмосфера е конфликтна и стресна. Но, за успешно решавање на конфликтот мора да бидат заинтересирани двете страни, бидејќи последиците од конфликтот за некоја страна можат да бидат минимални, па со тоа и интересот за решавање на проблемите да бидат исто минимални. Но, доколку постои заинтересираност на двете страни за решавање на конфликтната ситуација, тогаш се пристапува кон преговори со спротивставената страна и се настојува на задоволителен начин да се реши конфликтот. Некогаш заинтересираните страни можат сами да го решат конфликтот, а некогаш се бара помош на медијаторот.

Продолжува – Работни задачи на менаџерите – Дел 3

post

Работни задачи на менаџерите – Дел 1

Генерација X и генерација Y

Работни задачи на менаџерите

Главна задача на менаџерите е, користејќи ги сите расположливи ресурси да остварат профит. Ресурсите со кои менаџерите работат се: луѓе, пари, суровини, машини, опрема, технологија, згради, имиџ, патенти, заштитен знак на компанијата или на производот.

Конкуренцијата помеѓу компаниите e огромна, па од менаџерите се бара висок степен на искористување на сите ресурси, за да се постигнат максимални резултати во работењето. Секоја акција на конкуренцијата и на владата може да има пресудно влијание за работењето на компанијата. Поради ова менаџерите, но и другите вработени секогаш внимаваат на секоја акција на конкуренцијата и спремат соодветен одговор.

Има области каде работењето на менаџерите не е директно врзано за остварување на профит (сметководство, управување со државни училишта). Во тие случаи менаџерите имаат задача да раководат со извршување на задачата на најдобар начин, обезбедувајќи ефективност и ефикасност во работењето. Голем број на истражувања, направени со цел да се согледат причините за пропаѓање на одредени бизниси, покажале дека најчесто бизнисите пропаѓат поради неизбалансирано дејствување на менаџерите врз целиот систем, недоволно знаење, недоволно искуство.

На пример, се форсира производството, а се запоставува продажбата, наплатата или некој друг сегмент од работењето. За да функционира целиот систем потребно е да функционираат сите негови делови и менаџмент и производство и маркетинг и финансии и сметководство и продажба и наплата.

Менаџерите покрај управување со луѓе и создавање на профит мора да задоволат разни, дури и спротивставени интереси.

Мора да ги задоволат барањата на газдите или акционерите, на деловните партнери, на вработените, на потрошувачите, на добавувачите, на владините претставници. Балансирањето помеѓу спротивните интереси, ги дели менаџерите на успешни и помалку успешни. Синдикатот претставува голема преговарачка сила и создава зголемен притисок врз менаџерите за поголеми дневници, подобри работни услови и поголемата партиципација во одлучување, па со нив мора континуирано да се преговара. Владината регулатива за работењето се зголемува, па менаџерот мора да вработи експерт за да ги спроведува правилата и прописите поставени од владата. Групите за заштита на околина се организирани во обид да го контролират можното загадување од индустријата. Групите за заштита на потрошувачите се организираат да го набљудуваат квалитетот на производите или услугите. Гласот на жените, малцинските права и расните права се повеќе доаѓат во прв план и менаџерот мора да внимава да не се замери со некоја активност или изјава на овие влијателни групи.

Менаџерите мора да примаат гости, да одат во посети, да присуствуваат на прослави, на заеднички ручеци, да даваат интервјуа, издаваат наредби, водат состаноци, пишуваат извештаи. Примањето гости, одењето на ручеци и сличните активности, само на изглед можат да бидат интересни. Но се поставува прашањето: Што да се прави ако наместо после работното време да одете дома, Вие мора да одите по ресторани? Колку време ќе трае ручекот? Што ако гостинот се напие? и ред други прашања кои фрлаат сенка на наизглед убавиот настан.

За да ги остварат овие задачи менаџерите мора да работат со и преку луѓе, насочувајќи ги и кординирајќи ги за да се остварат зададените задачи. Многу е важно менаџерите да ги разберат однесувањата на вработените во одредени ситуации, за да ги искористат тие однесувања. Доколку менаџерот правилно го разбере однесувањето, тогаш може полесно да управува со подредените. Постигнатите ефекти се поголеми доколку се користи и насочува силата на вработените, како што се насочува силата на „реката“ во смерот на течение на реката, додека одењето спротивно од смерот на „реката“ е тешко и исцрпувачки. За жал некогаш мора и да се оди спротивно, доколку се јават проблеми во работењето на компанијата.

За да ги реализираат овие барања менаџерите мора да поседуваат комуникациски способности, внимателно да го сослушаат соговорникот и јасно да ги излагаат своите и ставовите на компанијата. Како човек што шири информации, менаџерот треба да ги дисперзира своите сознанија и ставови врз различни соговорници. Треба да зборува, да објаснува и да толкува. Менаџерите остваруваат контакти со надредени, со подредени, со себе рамни, со купувачи, со добавувачи, со конкуренти, со владини представници, со деловни партнери, со пошироката јавност, па мора да знаат јасно да ги пренесат ставовите, наредбите, задолженијата. Менаџерите во основа мораат да комуницираат во рамките на својата компанија.

Во својот работен век, одејќи кон врвот, менаџерот мора да пројде различни нивоа. Во зависност на кое ниво се наоѓа, треба да создава меѓуконекцииски врски помеѓу различни менаџерски нивоа. Врска треба да се создава и помеѓу менаџерите и вработените внатре во компанијата. Во контактите со надредени треба да поднесат извештај, треба внимателно да слушаат наредби и задолженија, за да бидат во состојба да ги реализираат.

Во комуникација со менаџерите од исто менаџерско ниво, треба да разменуваат заеднички искуства, да ја зголемуваат социјализацијата и да ги зацврстуваат пријателските релации. Тоа се едни од предусловите за создавање успешен менаџерски тим. Во комуникацијата со подредените треба јасно да се презентираат работните задачи, ако е потребно и дополнително да се објаснат, за подредените да бидат во состојба да ги реализираат.

За да ги реализираат сите комуникацииски обврски, менаџерите се користат со вербалното и невербалното комуницирање.

Двата начини на комуникација подеднакво се користат, но вербалното комуницирање претставува директно пренесување на ставовите и наредбите, додека невербалното комуницирање повеќе индиректно ги пренесува ставовите на менаџерите.

Вербалното комуницирање може да се одвива во пишана и во усмена форма.

Пишаната комуникација остава трага во облик на документ, кој може да послужи во случај на спор или недоразбирање. Писмените упаства се во принцип, јасно искажана форма па подредените не можаат да бараат оправдување дека одредената задача не ја разбрале. Секогаш кога се донесуваат важни одлуки се настојува тоа да биде во пишана форма.

Усното комуницирање може да се одвива директно, преку телефон, преку разглас или преку интернет. Предноста е што се одвива побргу, што и другата страна може да учествува во дискусија, па можат директно да се појаснат недоразбирањата. Недостатоците на ваков начин на комуникација е што најчесто не остануват траги од комуникацијата (освен ако не се врши снимање, што е препорачливо), па подредениот некогаш може свесно да ги избегнува обврските, правдајќи се со недоволно разбирливи наредби. Некогаш може да дојде и до произволно и погрешно толкување на наредбите и со тоа да се јават грешки во спроведување на наредбите.

Невербалното комуницирање се одвива во вид на насмевка, муртење, прозевање, чешање, вртење на поглед, дигање на раменици, црвенило во лице, држење на тело во одредена позиција. Невербалното комуницирање егзистира и во секојдневното однесувања, но менаџерот може да го усоврши ова однесување за да постигне посакуван ефект врз други личности. Преку невербалното комуницирање може да се откријат намерите на соговорникот, дали е нервозен, дали се служи со лаги, дали е искрен, дали се брза. Менаџерот овие сигнали може да научи да ги толкува преку искуството стекнато од пракса, но добро е да се консултира и литература во која се објаснети типовите на невербалното комуницирање и нивното значење. Но и тука треба да се биде внимателен, бидејќи и соговорникот може да биде запознаен со пораките кои ги праќа невербалното комуницирање, па намерно може да праќа спротивни сигнали од она што чувствува.

Продолжува – Работни задачи на менаџерите – Дел 2.

post

Развој на вашата стратегија во 4 чекори

Како ќе ги остварите целите доколку не знаете што треба да направите за истите да постанат реалност?

Во стратегија за трансформација на бизнис цели по анализирање на дефиниција за стратегија заклучивме дека:

  • Стратегија е средство за исполнување на бизнис цели. Доколку немате бизнис цели не ви треба ни стратегија.
  • Стратегија претставува еден вид на план во кој се специфицирани акции кои Вие како претприемач ќе ги превземете.
  • Стратегијата е составена од тактики кои пак се составени од активности со што ќе ги исполниме посакуваните цели.

Во овој пост ќе се обидеме да навлеземе во еден систематски приод во развој на вашата стратегија. На сликата е даден еден поедноставен процес за креирање на стратегија како и некои од можни алатки кои се користат во секоја од фазите.

Процес на изработка на бизнис стратегија

Процес на изработка на бизнис стратегија

1. Цели

Секое стратешко планирање започнува од целите кои треба да се остварат. Нели, поребно е да знаете каде треба да стигнете за да започнете да го дефинирате патот, средствата за транспорт, времето, попатни станици…

2. Анализа

Следниот чекор во развој на вашата стратегија треба да биде анализа на:

  • Бизнисот
  • Околината (опкружувањето во коешто опстојува бизнисот)
  • Потрошувачите
  • Стејкхолдерите (сите кои имаат влијание врз бизнисот, како и сите врз кои одлуките во бизнисот имаат влијание).

Постојат различни алатки, методи или техники кои можете да ги користите во спроведување на една ваква анализа, но оние најприменливи се:

3. Идентификација на стратешки опции

Третиот чекор е колку што може повеќе да се идентификуваат стратешките опции кои му стојат на располагање на бизнисот. Затоа во овој дел се користат техники на бреинстормирање, преиспитување на сите можности и закани како можностите би се опфатиле и искористиле во стратегијата додека заканите би се елиминирале или во краен случај би се намалило нивното влијание.

Како една дополнителна алатка во овој чекор можете да ја користите и алатката насловена како 5 Зошто каде 5 пати се поставува прашањето зошто по секој одговор. Друга алатка во оваа идентификација на стратешки опции која ви стои на располагање е Root Cause – односно анализа на причините за се што ќе се наведе како проблем при што ќе се добијат идеи за подобрувања.

4. Евалуација и избор на стратешки опции

Додека целта на претходниот чекор беше да се идентификуваат сите стратешки опции за бизнисот, целта на овој чекор е сите претходно идентификувани стратешки опции да се анализираат и оценат и согласно таа анализа и оценка да се изберат оние кои ќе бидат дел од стратегијата.

За оваа цел можете да користите методи за анализа на ризик на секоја од идентификуваните стратешки опции. Во некои случаи може да ви биде потребен и графиконот на рентабилноста за да се преиспита односно да се визуелизира секоја стратешка опција преку еден монетарен износ и импликации врз бизнисот.

Се надеваме дека еден ваков поедноставен процес полесно ќе ве воведо во процесот на стратешко планирање кој ви е потребен иако сте мал бизнис.

post

To-Do листa – Како секогаш да ја завршите?

To-Do листа

To-Do листа

Пред извесен период во разговор со еден претприемач забележав еден лист хартија со активности за тој ден. Оние кои беа завршени се прецртани со пенкало додека во моментов кога јас пристигнав последната сеуште не беше завршена но во тек. Тоа е To-Do листа, нешто што секој од нас го прави поорганизиран и најважно од се овозможува завршување на активности предвидени за денот кој го живееме. Јас користам апликација за iPhone и iPad именувана како Things за која пишував во iPad и неколку корисни апликации за продуктивност но и направив една видео презентација за истата.

Не е важно дали таа листа е еден вид на апликација или пак лист хартија, тетратка или тефтер важно е дека постои и се користи од страна на сите кои работат нешто.

Но, исто така очигледно е дека понекогаш не оди се онака како што мислиме дека ќе оди. Ова значи дека не успеваме да завршиме се што испланираме денес, па некои активности ќе се префрлат за нареден ден со што доаѓа до оптеретување и повторно страда постигнувањето и се влегува во една „пружина од разочарувања и притисоци“.

Затоа и дојдов до 6 начини кои можат да влијаат на тоа секогаш To-Do листата да биде завршена навреме.

1. Лично обврзување за завршување

Иако не мора да значи дека може да биде од голема помош, сепак доколку се обврземе пред самите себеси дека нешто треба да завршиме поверојатно е дека ќе го завршиме. Инаку без обврзување многу лесно нашиот мозок ќе го остави тоа нешто за утре и така во недоглед се додека не сфатиме дека и не можеме да го завршиме.

2. Приоритизација

Секогаш има нешто што е поважно од останатите активности во To-Do листата. Приоритизацијата обезбедува оние најважните задачи и активности да бидат први на листата како би започнале со нив. Завршувајќи ги најприоритетните задачи процентуалниот успех на дневно ниво ќе биде многу поголем.

3. Анализа на вашето време

Времето кое ви стои на располагање е тоа 24 часа едно деноноќие во кои треба да бидат вклопени и спиење, и разонода и време со семејството, гледање ТВ… Сепак кога знаете колку време имате за спроведување на дневните активности ќе можете да ги поделите задачите согласно тоа време со што ќе овозможите завршување на истите.

4. Зголемување на вашето време

Како една опција за обезбедување на завршување на To-Do листата е да го зголемите времето кое ќе го трошите на тие активности. Ова значи намалување на вашето време од спиење, разонода, семејството гледање ТВ…

Но можете да го зголемите вашето време и преку соодветна делегација (една од менаџерски активности) на активности кои не се толку приоритетни.

5. Оптимизација

Како уште една можност да завршите се што имате во To-Do листата е да ја оптимизирате истата.

Што значи оптимизација на To-Do листата?

Оптимизација претставува оптимизирање на активностите содржани во листата со вашите капацитети и можности. Може вие да сакате да завршите 100 активности, но вашиот и временскиот капацитет ви овозможува само 15.

6. Преразгледување на приоритизација

Како што се повеќе ја користите To-Do листата така и процесот на „самоучење“ е активиран. Од друга страна приоритетите не се секогаш исти, тие се променлива категорија. Затоа од време навреме преразгледајте ја приоритизацијата која ја користите.